Imam Muslim : 3161
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ مَوْلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْأَنْصَارِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَرَّ الْقَسَامَةَ عَلَى مَا كَانَتْ عَلَيْهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ وَقَضَى بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ نَاسٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فِي قَتِيلٍ ادَّعَوْهُ عَلَى الْيَهُودِ و حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ نَاسٍ مِنَ الْأَنْصَارِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ جُرَيْجٍ
Amaze kumbwira [Abu At Thahir] na [Harmalah bin Yahya] yaravuze ati; Abu Thahir yaravuze ati; yatubwiye, mu gihe [Harmalah] yavuze ati; yatubwiye [Ibn Wahab] yambwiye [Yunus] kuva kuri [Ibn Shihab] yambwiye [Abu Salamah bin Abdurrahman] na [Sulaiman bin Yasar] wahoze ari umugaragu wa Maimunah, umugore w'Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam, kuva kuri [umwe mu] bagenzi b'Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam wo mu itsinda rya Ansar, ko Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam yigeze gushyiraho qasamah - indahiro ku cyaha cy'ubwicanyi - nk'uko byagenze mu gihe cy'ubujiji'. Kandi amaze kutubwira [Muhammad bin Rafi'] yatubwiye [Abdurrazaq] yaravuze ati; yatubwiye [Ibnu Juraij] yatubwiye [Ibn Shihab] akoresheje sanad nk'iyi, yongeraho ati: 'Hanyuma Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yafashe icyemezo ku rubanza rw'abantu ba Ansari ku rubanza rw'ubwicanyi bashinjaga Abayahudi ko ari bo babikoze'. Kandi yatubwiye [Hasan bin Ali Al Hulwani] yatubwiye [Ya'qub] - ari we Ibnu Ibrahim bin Sa'd - yatubwiye [data] kuri [Salih] kuri [Ibn Shihab] ko [Abu Salamah bin Abdurrahman] na [Sulaiman bin Yasar] bamutangarije [Abagenzi ba Ansari] kuva ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam nk'uko Hadithi ya Juraij ibivuga.
Imam Muslim : 3162
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ هُشَيْمٍ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ وَحُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ شِئْتُمْ أَنْ تَخْرُجُوا إِلَى إِبِلِ الصَّدَقَةِ فَتَشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَفَعَلُوا فَصَحُّوا ثُمَّ مَالُوا عَلَى الرُّعَاةِ فَقَتَلُوهُمْ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ وَسَاقُوا ذَوْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ فِي أَثَرِهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ وَتَرَكَهُمْ فِي الْحَرَّةِ حَتَّى مَاتُوا
Yatubwiye [Yahya bin Yahya At Tamimi] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] bombi bakomoka kuri [Husyaim] kandi uyu ni lafadz wa Yahya, aravuga; Yatubwiye Husyaim bivuye kuri [Abdul Aziz bin Shuhaib] na [Humaid] bivuye kuri [Anas bin Malik], ko hari abantu bo mu bwoko bwa 'Urainah bagiye i Madina guhura n'Intumwa ya Allah (sallallahu alaihi wasallam). Bageze i Madina, bararwara kuko umwuka wo muri Madina utari ukwiriye ubuzima bwabo. Nuko Rasulullah (sallallahu alaihi wasallam) arababwira ati 'Niba mushaka, mujye ku ngamiya z'abakene - zakat ngamiya-, hanyuma munywe amata yazo n'inkari zazo'. Hanyuma bakora ibyo Intumwa (sallallahu alaihi wasallam) yabasabiye, kugira ngo bongere bagire ubuzima bwiza. Ariko nyuma y'igihe gito, bateye abashumba b'ingamiya baramwica. Nyuma y’ibyo baretse idini ya Islam, bafata n’ingamiya z’Intumwa y’Imana (saww). Iki kibazo cyamenyeshejwe Intumwa y’Imana (saww), hanyuma abategeka kubakurikirana kugeza babonetse. Ubwo bari imbere ye, yategetse ko bacibwa amaboko n’ibirenge, hanyuma bakurwamo amaso, nyuma basigara bashyizwe ku zuba rishyushye kugeza bapfuye.
Imam Muslim : 3163
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَبِي عُثْمَانَ حَدَّثَنِي أَبُو رَجَاءٍ مَوْلَى أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ حَدَّثَنِي أَنَسٌ أَنَّ نَفَرًا مِنْ عُكْلٍ ثَمَانِيَةً قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَايَعُوهُ عَلَى الْإِسْلَامِ فَاسْتَوْخَمُوا الْأَرْضَ وَسَقِمَتْ أَجْسَامُهُمْ فَشَكَوْا ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا تَخْرُجُونَ مَعَ رَاعِينَا فِي إِبِلِهِ فَتُصِيبُونَ مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا فَقَالُوا بَلَى فَخَرَجُوا فَشَرِبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا فَصَحُّوا فَقَتَلُوا الرَّاعِيَ وَطَرَدُوا الْإِبِلَ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ فِي آثَارِهِمْ فَأُدْرِكُوا فَجِيءَ بِهِمْ فَأَمَرَ بِهِمْ فَقُطِعَتْ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ وَسُمِرَ أَعْيُنُهُمْ ثُمَّ نُبِذُوا فِي الشَّمْسِ حَتَّى مَاتُوا و قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ فِي رِوَايَتِهِ وَاطَّرَدُوا النَّعَمَ وَقَالَ وَسُمِّرَتْ أَعْيُنُهُمْ و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ مَوْلَى أَبِي قِلَابَةَ قَالَ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ قَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْمٌ مِنْ عُكْلٍ أَوْ عُرَيْنَةَ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلِقَاحٍ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا بِمَعْنَى حَدِيثِ حَجَّاجِ بْنِ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ وَسُمِرَتْ أَعْيُنُهُمْ وَأُلْقُوا فِي الْحَرَّةِ يَسْتَسْقُونَ فَلَا يُسْقَوْنَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ حَدَّثَنَا أَزْهَرُ السَّمَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ مَوْلَى أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا خَلْفَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ لِلنَّاسِ مَا تَقُولُونَ فِي الْقَسَامَةِ فَقَالَ عَنْبَسَةُ قَدْ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ كَذَا وَكَذَا فَقُلْتُ إِيَّايَ حَدَّثَ أَنَسٌ قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْمٌ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَيُّوبَ وَحَجَّاجٍ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ فَلَمَّا فَرَغْتُ قَالَ عَنْبَسَةُ سُبْحَانَ اللَّهِ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ فَقُلْتُ أَتَتَّهِمُنِي يَا عَنْبَسَةُ قَالَ لَا هَكَذَا حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ لَنْ تَزَالُوا بِخَيْرٍ يَا أَهْلَ الشَّامِ مَا دَامَ فِيكُمْ هَذَا أَوْ مِثْلُ هَذَا و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا مِسْكِينٌ وَهُوَ ابْنُ بُكَيْرٍ الْحَرَّانِيُّ أَخْبَرَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَمَانِيَةُ نَفَرٍ مِنْ عُكْلٍ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ وَلَمْ يَحْسِمْهُمْ و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفَرٌ مِنْ عُرَيْنَةَ فَأَسْلَمُوا وَبَايَعُوهُ وَقَدْ وَقَعَ بِالْمَدِينَةِ الْمُومُ وَهُوَ الْبِرْسَامُ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ وَزَادَ وَعِنْدَهُ شَبَابٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَرِيبٌ مِنْ عِشْرِينَ فَأَرْسَلَهُمْ إِلَيْهِمْ وَبَعَثَ مَعَهُمْ قَائِفًا يَقْتَصُّ أَثَرَهُمْ حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ وَفِي حَدِيثِ هَمَّامٍ قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَهْطٌ مِنْ عُرَيْنَةَ وَفِي حَدِيثِ سَعِيدٍ مِنْ عُكْلٍ وَعُرَيْنَةَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Yatubwiye [Abu Ja'far Muhammad bin As Shabah] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kandi iyi ni lafadz ya Abu Bakr, yaravuze; yatubwiye [Ibn 'Ulayyah] kuri [Hajjaj bin Abu Uthman] yambwiye [Abu Raja`], wahoze ari umugaragu wa Abu Qilabah, kuri [Abu Qilabah] yambwiye [Anas], ko itsinda ry'abantu bo muri Bani 'Ukl, bari abantu umunani, baje kwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, hanyuma basezeranya ubudahemuka ku idini ya Islam. Ntibyatinze barwara kuko batari bamenyereye ikirere cy'Umujyi wa Madina. Hanyuma bitotombeye Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, iravuga iti: 'Ese muzajya ku ngamiya zirimo kuragira, hanyuma munywe amata yazo n'inkari zazo?' baramusubiza bati: 'Yego'. Hanyuma bagiye ku ngamiya banywa amata n'inkari kugeza igihe bazima uko bisanzwe, hanyuma bica umushumba bajyana n'ingamiya ze. Nyuma y'uko iki kibazo kigeze ku ntumwa, Imana ibatumaho ngo babakurikire kugeza igihe bafashwe bazanywe imbere ye, yategetse ko bacibwa amaboko n'ibirenge, amaso yabo arakurwamo. Nyuma y'ibyo, bajugunywe ku zuba rishyushye cyane, ku buryo baguyemo. [Ibn Shabah] yavuze mu nkuru ye ati: 'Bafashe ingamiya ze'. Kandi yavuze kandi ati: 'Hanyuma amaso yabo arakurwamo'. Kandi yatubwiye [Harun bin Abdullah] yatubwiye [Sulaiman bin Harb] yatubwiye [Hammad bin Zaid] kuri [Ayyub] kuri [Abu Raja] wahoze ari umugaragu wa Abu Qilabah, yaravuze; [Abu Qiabah] yaravuze ati: 'Nibafataga ingamiya ze, nibazaga ko ari zo zapfuye.' yatubwiye [Anas bin Malik] yagize ati: 'Hari abantu bo mu muryango wa 'Ukl cyangwa 'Urainah baje ku Muhanuzi sallallaahu 'alaihi wasallam, hanyuma bararwara kuko umwuka wari urimo ubukonje bwinshi muri Madina. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam' abategeka kujya mu itsinda ry'ingamiya -zakat- kunywa amata n'inkari zabo ...', nk'uko Hadithi ya Hajjaj bin Abu Uthman ibivuga, yagize ati: 'Hanyuma amaso yabo yarakuwemo maze imibiri yabo ijugunywa ku zuba rishyushye kugeza igihe basabye amazi, nta muntu n'umwe wahawe amazi'. Kandi yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] yatubwiye [Mua'dz bin Mu'adz]. - mu bundi buryo bivugwa - yatubwiye [Ahmad bin Uthman An Naufali] yatubwiye [Azhar] Nkuko Saman] bombi babivuze; yatubwiye [Ibn 'Aun] yatubwiye [Abu Raja`] wahoze ari umugaragu wa Abu Qilabah, aturutse kuri [Abu Qilabah] yaravuze ati: 'Nigeze kwicara inyuma ya Umar bin Abdul Aziz, hanyuma abwira abantu ati: 'Mutekereza iki kuri qasamah?' ['Anbasah] arasubiza ati: 'Mu by'ukuri yatubwiye [Anas bin Malik] ibi n'ibi, nuko Suya aravuga ati; Anas na we yigeze kumbwira ko itsinda ry'abantu baje ku Intumwa y'Imana (saww) 'alaihi wasallam...', hanyuma akomeza Hadithi nk'uko bivugwa muri Hadithi ya Ayyub na Hajjaj'. Abu Qilabah aravuga ati: 'Nkimara kurangiza, Anbasah aravuga ati: 'Subhanallah!' Abu Qilabah arakomeza ati: 'Noneho ndavuga nti: 'Ese murashidikanya kuri Hadithi yanjye, yewe 'Anbasah?' arasubiza ati: 'Oya, uku ni ko Anas bin Malik yatubwiye. Yemwe bantu ba Siriya, muzahora mu byiza igihe cyose uyu muntu ari muri mwe - cyangwa - abantu nk'aba'. Kandi yatubwiye [Al Hasan bin Abu Shua'ib Al Harrani] yatubwiye [Miskin] - ari we Ibnu Bukair Al Harrani - yatubwiye [Al Auza'i]. -Mu bundi buryo bivugwa - Twabwiwe ko [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] yatubwiye [Muhammad bin Yusuf] kuri [Al Auza'i] kuri [Yahya bin Abu Katsir] kuri [Abu Qilabah] kuri [Anas bin Malik] yagize ati: 'Itsinda ry'abantu bo muri 'Ukl bagera ku bantu umunani baje kwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam...', nk'uko Hadithi yabo yabivuze. Kandi muri Hadithi harimo inyongera igira iti: 'Kandi amaraso yabo yasigaye atemba'. Kandi twabwiwe [Harun bin Abdullah] yatubwiye [Malik bin Isma'il] yatubwiye [Zuhair] yatubwiye [Simak bin Harb] yavuye kuri [Mu'awiyah bin Qurrah] yavuye kuri [Anas] yaravuze ati: 'Itsinda ry'abantu bo muri 'Urainah baje ku ntumwa sallallahu alaihi wasallam, hanyuma binjira mu idini ya Islam baramwizeza. Mu gihe bari muri Madina barwaye umutwe no kubura umwuka ...', hanyuma avuga Hadithi zabo. Kandi hari inyongeraho igira iti: 'Kandi iruhande rwe hari abasore b'Aba-Ansari bagera kuri makumyabiri, hanyuma abohereza hamwe na Qaif - umuntu wari umuhanga mu gushaka ibimenyetso - gukurikirana abajura'. Yatubwiye [Haddab bin Khalid] yatubwiye [Hammam] yatubwiye [Qatadah] yavuye kuri [Anas]. -mu bundi buryo bivugwa- Twabwiwe [Ibn Al Mutsanna] yatubwiye [Abdul A'la] yatubwiye [Sa'id] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Anas] kandi muri Hadithi ye [Hammam] haravugwamo, 'Itsinda ry'abasore bo muri 'Urainah baje ku Muhanuzi sallallahu 'alaihi wasallam'. Mu gihe muri Hadithi ya Sa'id havugwamo, 'Kuva kuri 'Ukl na 'Urainah', nk'uko biri muri Hadithi zabo'.
Imam Muslim : 3164
و حَدَّثَنِي الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَ إِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَ أُولَئِكَ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرِّعَاءِ
Yambwiye [Al Fadl bin Sahal Al A'raj] yatubwiye [Yahya bin Ghailan] yatubwiye [Yazid bin Zurai'] bivuye kuri [Sulaiman At Taimi] bivuye kuri [Anas] yagize ati: 'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yabakuyemo amaso, kuko nabo bakuyemo amaso y'umushumba'.
Imam Muslim : 3165
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ يَهُودِيًّا قَتَلَ جَارِيَةً عَلَى أَوْضَاحٍ لَهَا فَقَتَلَهَا بِحَجَرٍ قَالَ فَجِيءَ بِهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِهَا رَمَقٌ فَقَالَ لَهَا أَقَتَلَكِ فُلَانٌ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَنْ لَا ثُمَّ قَالَ لَهَا الثَّانِيَةَ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَنْ لَا ثُمَّ سَأَلَهَا الثَّالِثَةَ فَقَالَتْ نَعَمْ وَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا فَقَتَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ حَجَرَيْنِ و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ إِدْرِيسَ فَرَضَخَ رَأْسَهُ بَيْنَ حَجَرَيْنِ
Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad bin Basyar] kandi uyu ni lafadz Ibn Mutsanna, bombi baravuze; yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] yabikuye kuri [Hisyam bin Zaid] yabikuye kuri [Anas bin Malik], ko Umuyahudi yishe umucakara w'umugore amukubita ibuye ku mutwe kuko yashakaga kumufata imitako. Hanyuma umucakara w'umugore yerekejwe ku ntumwa y'Imana (sallallahu alaihi wasallam) ari mu mimerere yo gupfa, nuko abaza umugore ati: 'Ni koko ni nde ushaka kukwica?' Umugore yazunguje umutwe nk'ikimenyetso cy'oya, hanyuma abaza ubwa kabiri ati: 'Ni koko ni nde ushaka kukwica?' Umugore yakomeje kunyeganyeza umutwe oya, abaza ubwa gatatu ati: 'Ni koko ni nde ushaka kukwica?' umugore aramusubiza ati: 'Yego, nibyo'. Nuko Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yishe umugabo w'Umuyahudi akoresheje amabuye abiri.' Kandi nabwiwe [Yahya bin Habib Al Haritsi] yatubwiye [Khalid] - ari we Ibn Al Harits -. -mu bundi buryo bivugwa - Yatubwiye [Abu Kuraib] yatubwiye [Ibn Idris] bombi bo muri [Syu'bah] bafite sanad nk'iyi. Kandi mu mateka ya Ibn Idris, bivugwa mu buryo bw'imyandikire, 'Hanyuma yakubise Umuyahudi amabuye abiri ku mutwe'.
Imam Muslim : 3166
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَتَلَ جَارِيَةً مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى حُلِيٍّ لَهَا ثُمَّ أَلْقَاهَا فِي الْقَلِيبِ وَرَضَخَ رَأْسَهَا بِالْحِجَارَةِ فَأُخِذَ فَأُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ أَنْ يُرْجَمَ حَتَّى يَمُوتَ فَرُجِمَ حَتَّى مَاتَ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Yatubwiye [Abd bin Humaid] yatubwiye [Abdurrazaq] yatubwiye [Ma'mar] kuva kuri [Ayyub] kuva kuri [Abu Qilabah] kuva kuri [Anas], ko umugabo w'Umuyahudi yishe umugore wa Ansari kuko yashakaga kumufata imitako, hanyuma amujugunya mu iriba amutera amabuye. Hanyuma arafatwa ashyikirizwa Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, nyuma ategeka ko umwicanyi aterwa amabuye, bityo aterwa amabuye kugeza apfuye. Nabwiwe [Ishaq bin Manshur] yatubwiye [Muhammad bin Bakr] yatubwiye [Ibn Juraij] yambwiye [Ma'mar] kuva kuri [Ayyub] nk'iyi sanad'.
Imam Muslim : 3167
و حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ جَارِيَةً وُجِدَ رَأْسُهَا قَدْ رُضَّ بَيْنَ حَجَرَيْنِ فَسَأَلُوهَا مَنْ صَنَعَ هَذَا بِكِ فُلَانٌ فُلَانٌ حَتَّى ذَكَرُوا يَهُودِيًّا فَأَوْمَتْ بِرَأْسِهَا فَأُخِذَ الْيَهُودِيُّ فَأَقَرَّ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُرَضَّ رَأْسُهُ بِالْحِجَارَةِ
Kandi yatubwiye [Haddab bin Khalid] yatubwiye [Hammam] yatubwiye [Qatadah] bivuye kuri [Anas bin Malik], ko hari umugore wabonetse afite umutwe ukandagiye hagati y'amabuye abiri, hanyuma abantu baramubaza bati 'Ni nde wagukoreye iki gikorwa cy'ubugome? Ni uku na gutya? Cyangwa ni uku na gutya?' Umugore yari acecetse, ariko igihe bavugaga izina ry'Umuyahudi, umugore yemeye akubita umutwe, maze Umuyahudi arafatwa. Ubwo Umuyahudi yemeraga ibyo yakoze, Intumwa y'Imana (saww) yamutegetse kumukubita ibuye mu mutwe.
Imam Muslim : 3168
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ قَاتَلَ يَعْلَى بْنُ مُنْيَةَ أَوْ ابْنُ أُمَيَّةَ رَجُلًا فَعَضَّ أَحَدُهُمَا صَاحِبَهُ فَانْتَزَعَ يَدَهُ مِنْ فَمِهِ فَنَزَعَ ثَنِيَّتَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى ثَنِيَّتَيْهِ فَاخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيَعَضُّ أَحَدُكُمْ كَمَا يَعَضُّ الْفَحْلُ لَا دِيَةَ لَهُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ يَعْلَى عَنْ يَعْلَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Twabwiwe ko [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] bombi bavuze; yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] wo muri [Qatadah] wo muri [Zurarah] wo muri ['Imran bin Hushayin] yagize ati: 'Ya'la bin Munabbih cyangwa Ibn Umayyah barwanye n'umugabo, hanyuma umwe muri bo aruma ukuboko k'uwo bahanganye, ubwo umuntu warumwe ukuboko yakuragamo ukuboko - amukurura -, amenyo y'uwarumwe aragwa. Hanyuma bombi bitotombera Intumwa y'Imana (sallallahu alaihi wasallam), iravuga iti: 'Kuki uruma nk'ifarashi y'intama? Nta diyat iva mu kuruma kwawe'. Kandi twabwiwe ko [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basysyar] bombi bavuze bati; yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri ['Atha] kuva kuri [Ibn Ya'la] kuva kuri [Ya'la] kuva ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam' gutyo'.
Imam Muslim : 3169
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ يَعْنِي ابْنَ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ رَجُلًا عَضَّ ذِرَاعَ رَجُلٍ فَجَذَبَهُ فَسَقَطَتْ ثَنِيَّتُهُ فَرُفِعَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبْطَلَهُ وَقَالَ أَرَدْتَ أَنْ تَأْكُلَ لَحْمَهُ
[Abu Ghassan Al Misma'i] yatubwiye [Mu'adh] - uwo ni Ibn Hisham - atubwira ko njye [data] wo muri [Qatadah] wanditswe na [Zurarah bin Aufa] wanditswe na [Imran bin Husayn], ko umugabo yarumye ukuboko k'undi mugabo, hanyuma umugabo warumye akurura ukuboko kwe kugeza ubwo uwarumye yatakaje amenyo ye y'imbere. Ikibazo cyaje kugera ku ntumwa, ariko ntiyafata diyat, ahubwo aravuga ati: 'Urashaka kurya inyama ze?'
Imam Muslim : 3170
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ بُدَيْلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى أَنَّ أَجِيرًا لِيَعْلَى بْنِ مُنْيَةَ عَضَّ رَجُلٌ ذِرَاعَهُ فَجَذَبَهَا فَسَقَطَتْ ثَنِيَّتُهُ فَرُفِعَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبْطَلَهَا وَقَالَ أَرَدْتَ أَنْ تَقْضَمَهَا كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ
Bambwiye [Abu Ghassan Al Misma'i] ko yatubwiye [Mu'adz bin Hisham] ko yambwiye [data] ko ari [Qatadah] ko ari [Budail] ko ari [Atha bin Abu Rabah] ko ari [Shafwan bin Ya'la], ko hari umugabo wigeze kuruma ukuboko k'umugaragu wa Ya'la bin Munabbih, hanyuma agerageza kumukuramo ukuboko, amenyo y'uwamurumye aragwa. Iyo nkuru igeze ku ntumwa, ntiyafashe diyat, mu by'ukuri yaravuze ati: 'Urashaka kuyiruma nk'uko ifarashi y'ifarashi iruma?'
Imam Muslim : 3171
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ حَدَّثَنَا قُرَيْشُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ رَجُلًا عَضَّ يَدَ رَجُلٍ فَانْتَزَعَ يَدَهُ فَسَقَطَتْ ثَنِيَّتُهُ أَوْ ثَنَايَاهُ فَاسْتَعْدَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَأْمُرُنِي تَأْمُرُنِي أَنْ آمُرَهُ أَنْ يَدَعَ يَدَهُ فِي فِيكَ تَقْضَمُهَا كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ ادْفَعْ يَدَكَ حَتَّى يَعَضَّهَا ثُمَّ انْتَزِعْهَا
Twabwiwe [Ahmad bin Uthman An Naufali] yatubwiye [Abakurayishi bin Anas] yabikuye kuri [Ibn 'Aun] yabikuye kuri [Muhammad bin Sirin] yabikuye kuri [Imran bin Husain], ko umuntu yarumye ukuboko k'umuntu, ubwo umuntu warumwe yakuragamo ukuboko kwe, amenyo y'uwarumwe yaratungutse. Hanyuma ikibazo cyageze ku Intumwa y'Imana (saww), nuko Rasulullah (saww) aravuga ati: 'Urashaka iki kuri njye? Urashaka ko nshyira ikiganza cye mu kanwa kawe hanyuma ukagiruma nk'uko ifarashi iruma? Niba ari uko bimeze, shyira ikiganza cyawe hanze kugira ngo kikurume hanyuma ukure ikiganza cyawe kuri we'.
Imam Muslim : 3172
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُنْيَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ وَقَدْ عَضَّ يَدَ رَجُلٍ فَانْتَزَعَ يَدَهُ فَسَقَطَتْ ثَنِيَّتَاهُ يَعْنِي الَّذِي عَضَّهُ قَالَ فَأَبْطَلَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ أَرَدْتَ أَنْ تَقْضَمَهُ كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ
Yatubwiye [Syaiban bin Farruh] yatubwiye [Hammam] yatubwiye ['Atha] yabikuye kuri [Shafwan bin Ya'la bin Munabbih] yabivuze kuri [se] ati: 'Haje umuntu waje ku ntumwa y'Imana (sallallaahu alaihi wasallam) kuko yari yarumye ukuboko k'undi mugabo, hanyuma umugabo wari warumye akuramo ukuboko kwe ku buryo amenyo ye y'imbere agwa - ni ukuvuga amenyo y'imbere y'umuntu warumye -. Ya'la aravuga ati: 'Hanyuma intumwa y'Imana (sallallahu alaihi wasallam) ntiyamushyizeho itegeko, mu by'ukuri yaravuze ati: 'Urashaka kumuruma nk'uko ifarashi iruma?'
Imam Muslim : 3173
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ أَخْبَرَنِي صَفْوَانُ بْنُ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ قَالَ وَكَانَ يَعْلَى يَقُولُ تِلْكَ الْغَزْوَةُ أَوْثَقُ عَمَلِي عِنْدِي فَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ صَفْوَانُ قَالَ يَعْلَى كَانَ لِي أَجِيرٌ فَقَاتَلَ إِنْسَانًا فَعَضَّ أَحَدُهُمَا يَدَ الْآخَرِ قَالَ لَقَدْ أَخْبَرَنِي صَفْوَانُ أَيُّهُمَا عَضَّ الْآخَرَ فَانْتَزَعَ الْمَعْضُوضُ يَدَهُ مِنْ فِي الْعَاضِّ فَانْتَزَعَ إِحْدَى ثَنِيَّتَيْهِ فَأَتَيَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهْدَرَ ثَنِيَّتَهُ و حَدَّثَنَاه عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Abu Usamah] yatubwiye [Ibn Juraij] yambwiye ['Atha] yambwiye [Shafwan bin Ya'la bin Umayyah] aturutse kuri [se] yagize ati: 'Twigeze kwifatanya n'Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam mu ntambara ya Tabuk,' Shafwan aravuga ati: 'Ya'la yaravuze ati: 'Iyo ntambara ni yo ntambara ikomeye kuri njye'. 'Atha aravuga; Shafwan aravuga; Ya'la arakomeza ati: 'Nari mfite umugaragu, hanyuma arwana n'abandi bagabo, umwe muri bo aruma ukuboko k'undi'. Atha aravuga ati: 'Shafwan yambwiye ko umwe muri babiri yarumaga ukuboko k'uwo bahanganye, hanyuma umuntu warumwe akuramo ukuboko bituma amenyo y'imbere y'umuntu warumwe agwa, hanyuma abo bantu babiri baza ku Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam' kugeza igihe avunitse amenyo ye.' Kandi yatubwiye [Amru bin Zurarah] yatubwiye [Ismail bin Ibrahim] ati; yatubwiye [Ibn Juraij] iyi sanad nk'iyo Hadithi.
Imam Muslim : 3174
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أُخْتَ الرُّبَيِّعِ أُمَّ حَارِثَةَ جَرَحَتْ إِنْسَانًا فَاخْتَصَمُوا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقِصَاصَ الْقِصَاصَ فَقَالَتْ أُمُّ الرَّبِيعِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُقْتَصُّ مِنْ فُلَانَةَ وَاللَّهِ لَا يُقْتَصُّ مِنْهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَانَ اللَّهِ يَا أُمَّ الرَّبِيعِ الْقِصَاصُ كِتَابُ اللَّهِ قَالَتْ لَا وَاللَّهِ لَا يُقْتَصُّ مِنْهَا أَبَدًا قَالَ فَمَا زَالَتْ حَتَّى قَبِلُوا الدِّيَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لَأَبَرَّهُ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye ['Affan bin Muslim] yatubwiye [Hammad] yatubwiye [Thabit] kuri [Anas], ko mushiki wa Rubai, nyina Haritsah, yigeze gukomeretsa umuntu. Hanyuma umuryango we wose wagiye kwitotombera Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, hanyuma Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Nimushyire mu bikorwa itegeko rya qishash, mushyire mu bikorwa itegeko rya qishash'. Ariko Umm Rubayyi' yanze iki gihano aravuga ati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, ugiye gushyiraho igihano cya qishash kuri fulanah? Ku bw'Imana, ntukamushyireho igihano cya qishash'. Hanyuma Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Subhanallah, Yewe Umm Rubayyi', igihano cya qishash ntabwo cyamaze kuba itegeko riturutse kuri Allah?' Umm Rubayi' aramusubiza ati: 'Ndahiye Imana, yewe Ntumwa ya Allah, ntakakatirwe qishah iteka ryose'. Hagati aho, Umm Rubayyi' yakomeje gushimangira kugeza ubwo umuryango w'uwahohotewe wemeye kwemera diyat. Amaherezo, Intumwa sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, mu bagaragu ba Allah harimo abantu, iyo barahiriye mu izina rya Allah, bazamugirira neza'.
Imam Muslim : 3175
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ الثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Hafsh bin Ghiyats] na [Abu Mu'awiyah] na [Waki'] kuri [Al A'masy] kuri [Abdullah bin Murrah] kuri [Masruq] kuri [Abdullah] yaravuze ati, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Si halali ku maraso y'umuyisilamu wahamije ko nta mana ifite uburenganzira bwo gusengwa uretse Allah kandi ndi intumwa ya Allah, keretse umwe muri abo bantu batatu bakurikira; umupfakazi usambana, umuntu wishe undi muntu n'umuntu uva mu idini rye, yitandukanya na Jama'ah -murtad-'. Yatubwiye [Ibn Numair] yatubwiye [data]. -mu bundi buryo bivugwa - Yatubwiye [Ibn Abu Umar] yatubwiye [Sufyan]. -mu bundi buryo bivugwa- Twabwiwe ko [Ishaq bin Ibrahim] na [Ali bin Khsyram] bombi bavuze; yatubwiye [Isa bin Yunus] byose uhereye kuri [Al Amash] hamwe n'uruhererekane rw'abavuga inkuru, nka Hadithi.
Imam Muslim : 3176
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِأَحْمَدَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ لَا يَحِلُّ دَمُ رَجُلٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا ثَلَاثَةُ نَفَرٍ التَّارِكُ الْإِسْلَامَ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ أَوْ الْجَمَاعَةَ شَكَّ فِيهِ أَحْمَدُ وَالثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ قَالَ الْأَعْمَشُ فَحَدَّثْتُ بِهِ إِبْرَاهِيمَ فَحَدَّثَنِي عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِالْإِسْنَادَيْنِ جَمِيعًا نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ وَلَمْ يَذْكُرَا فِي الْحَدِيثِ قَوْلَهُ وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرَهُ
Yatubwiye [Ahmad bin Hanbal] na [Muhammad bin Al Mutsanna] kandi uyu ni lafadz Ahmad, bombi baravuze; yatubwiye [Abdurrahman bin Mahdi] kuva kuri [Sufyan] kuva kuri [Al A'masy] kuva kuri [Abdullah bin Murrah] kuva kuri [Masruq] kuva kuri [Abdullah] yaravuze ati: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yigeze guhagarara hagati yacu aravuga ati: 'Ndahiye Udafite Imana ikwiye gusengwa uretse We. Si halali ku maraso y'Umuyisilamu wahamije ko nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Allah kandi ndi intumwa ya Allah, keretse mu bantu batatu bakurikira; umuntu uva mu idini ya Islam akava mu idini, cyangwa mu itorero -Ahmad arashidikanya mu mateka ye -, umuntu washatse usambana n'umuntu wica undi muntu'. [A'masy] yaravuze ati; Nabwiye [Ibrahim] iyi Hadithi, hanyuma arambwira kuva kuri [Al Aswad] kuva kuri ['Aisyah] gutya'. Kandi nabwiwe [Hajjaj bin Sya'ir] na [Qasim bin Zakaria] bombi baravuze; yatubwiye ['Ubaidullah bin Musa] kuri [Syaiban] kuri [Al A'masy] akoresheje sanad zabo ebyiri, nk'iya Hadithi ya Sufyan. Ariko, bombi ntibigeze bavuga muri Hadithi zabo amagambo y'Intumwa agira ati: 'Kuri Udafite Imana ifite uburenganzira bwo gusengwa uretse We -allah-''.
Imam Muslim : 3177
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْتَلُ نَفْسٌ ظُلْمًا إِلَّا كَانَ عَلَى ابْنِ آدَمَ الْأَوَّلِ كِفْلٌ مِنْ دَمِهَا لِأَنَّهُ كَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الْقَتْلَ و حَدَّثَنَاه عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ وَعِيسَى بْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ جَرِيرٍ وَعِيسَى بْنِ يُونُسَ لِأَنَّهُ سَنَّ الْقَتْلَ لَمْ يَذْكُرَا أَوَّلَ
Twabwiwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Muhammad bin Abdullah bin Numair] kandi iyi ni lafadz ya Ibn Abu Syaibah, bombi baravuze; yatubwiye [Abu Mu'awiyah] kuva kuri [Al A'masy] kuva kuri [Abdullah bin Murrah] kuva kuri [Masruq] kuva kuri [Abdullah] yaravuze ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Si buri gihe umuntu yicwa arengana, keretse umuhungu wa Adamu ari we wa mbere uryozwa amaraso ye, kuko ari we muntu wa mbere wishe'. Kandi yatubwiye [Uthman bin Abu Syaibah] yatubwiye [Jarir]. -mu bundi buryo bivugwa - Yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] yatubwiye [Jarir] na [Isa bin Yunus]. -mu bundi buryo bivugwa - [Ibn Abu Umar] yatubwiye [Sufyan] byose kuva kuri [Al A'mash] hamwe n'iyi isnad. Kandi muri Hadithi ya Jarir na Isa bin Yunus havugwamo ngo: 'Kuko ari we wa mbere wishe - mu buryo bunyuranyije n'amategeko -'. Kandi ntaho ivuga ngo, 'Umuntu wa mbere'.
Imam Muslim : 3178
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَّلُ مَا يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي الدِّمَاءِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّ بَعْضَهُمْ قَالَ عَنْ شُعْبَةَ يُقْضَى وَبَعْضُهُمْ قَالَ يُحْكَمُ بَيْنَ النَّاسِ
Yatubwiye [Uthman bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim] na [Muhammad bin Abdullah bin Numair] bose bakomoka kuri [Waki'] bakomoka kuri [Al A'masy]. -mu bundi buryo bivugwa - Twabwiwe ko [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye ['Abdah bin Sulaiman] na [Waki'] bakomoka kuri [Al A'masy] bakomoka kuri [Abu Wa`il] bakomoka kuri [Abdullah] yaravuze ati: 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Ikintu cya mbere kizafatwaho umwanzuro hagati y'abantu ku munsi w'urubanza ni ikibazo cy'amaraso'. Yatubwiye [Ubaidullah bin Mu'adz] yatubwiye [data]. -mu bundi buryo bivugwa - Nabwiwe [Yahya bin Habib] yatubwiye [Khalid, ari we Ibn Harith]. -mu bundi buryo bivugwa- Nabwiwe [Bisyr bin Khalid] yatubwiye [Muhammad bin Ja'far]. -mu bundi buryo bivugwa- [Ibn Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] bombi baravuze; [Ibn Abu 'Adi] yatubwiye byose kuva kuri [Syu'bah] kuva kuri [Al Amash] kuva kuri [Abu Wa`il] kuva kuri [Abdullah] kuva ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam nk'uko bivugwa haruguru. Ariko bamwe muri bo bavuze kuva kuri Shu'bah bati 'Byarafashwe', abandi bati 'Byaraciwe mu bantu'.
Imam Muslim : 3179
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَيَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الزَّمَانَ قَدْ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ثَلَاثَةٌ مُتَوَالِيَاتٌ ذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ وَرَجَبٌ شَهْرُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ ثُمَّ قَالَ أَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ ذَا الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ يَوْمٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا وَسَتَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ فَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ فَلَا تَرْجِعُنَّ بَعْدِي كُفَّارًا أَوْ ضُلَّالًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ أَلَا لِيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يُبَلِّغُهُ يَكُونُ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضِ مَنْ سَمِعَهُ ثُمَّ قَالَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ قَالَ ابْنُ حَبِيبٍ فِي رِوَايَتِهِ وَرَجَبُ مُضَرَ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ فَلَا تَرْجِعُوا بَعْدِي
Yatubwiye [Abu Bakar bin Abu Syaibah] na [Yahya bin Habib Al Haristi] ubwo lafadz zabo zari zegeranye, bombi baravuze; yatubwiye [Abdul Wahab At Tsaqafi] kuri [Ayyub] kuri [Ibn Sirin] kuri [Ibn Abu Bakrah] kuri [Abu Bakrah] kuri [Intumwa sallallahu alaihi wasallam, ko yagize ati: 'Mu by'ukuri, igihe gikomeje kuzenguruka, nk'uko igihe Allah yaremaga ijuru n'isi, hari amezi cumi n'abiri mu mwaka, kandi ane muri yo ni amezi ya haram, kandi atatu muri yo ni amezi akurikirana, ari yo; Dhul Qa'dah, Dhul Hijjah, Muharram na Rajab. Hagati aho, ukwezi kwa Rajab ni ukwezi kwa Mudzar, ni ukuvuga ukwezi kuri hagati ya Jumadil Akhir na Sya'ban'. Hanyuma arabaza ati: 'Ubu ni ukuhe kwezi?' Twasubije tuti: 'Allah n'Intumwa ye babizi neza'. Yamaze akanya gato acecetse, kugeza ubwo twakekaga ko azayita irindi zina, hanyuma aravuga ati: 'Ese ubu si ukwezi kwa Dhul Hijjah?' twasubije tuti: 'Nibyo'. Yongera kubaza ati: 'Iki ni igihugu ki?' Twasubije tuti: 'Allah n'Intumwa ye barabizi neza'. Yamaze akanya gato acecetse, kugeza ubwo twatekerezaga ko azamwita irindi zina, hanyuma aravuga ati: 'Ese ubu ntituri mu gihugu cya Baldah?' twasubije tuti: 'Nibyo'. Yongera kubaza ati: 'Ni uwuhe munsi?' Twasubije tuti: 'Allah n'Intumwa ye barabizi neza'. Yamaze akanya gato acecetse, kugeza ubwo twatekerezaga ko azamwita irindi zina. Hanyuma aravuga ati: 'Ese ubu si umunsi wa Nahr -igitambo-?' Twasubije tuti: 'Nibyo, ewe Ntumwa ya Allah'. Hanyuma aravuga ati: 'Yemwe Bayisilamu, mu by'ukuri amaraso yanyu, imitungo yanyu - Muhamadi aravuga; ndatekereza ko yanavuze ati: kandi icyubahiro cyanyu kirabujijwe kuri mwe, nk'uko muri iki gihe, muri iki gihugu cyanyu, kandi muri uku kwezi kirabujijwe. Mu by’ukuri, muzahura n’Umwami wanyu ku munsi w’imperuka, kandi azabaza ibikorwa byanyu byose. Bityo rero, nyuma yo kugenda kwanjye, ntimugasubire mu buhakanyi cyangwa mu buyobe, aho bamwe muri mwe bica abandi. Abari aho bagomba kubigeza ku batari bahari, wenda ababyumva mu kanwa ka kabiri ni bo bitondera ibyo bumva kurusha ababyumva mu buryo butaziguye. Nyuma y’ibyo, yaravuze ati: “Ese sinabibabwiye mwese?” Ibn Habib yavuze mu nkuru ye ati: “Ukwezi kwa Rajab ni mudlar”. Mu gihe mu nkuru ye Abu Bakr yavuze ati: “Nuko ntimugasubire mu buhakanyi nyuma yo kugenda kwanjye”.
Imam Muslim : 3180
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَخَذَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ فَقَالَ أَتَدْرُونَ أَيَّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِيَوْمِ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ بِالْبَلْدَةِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ قَالَ ثُمَّ انْكَفَأَ إِلَى كَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ فَذَبَحَهُمَا وَإِلَى جُزَيْعَةٍ مِنْ الْغَنَمِ فَقَسَمَهَا بَيْنَنَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ جَلَسَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَعِيرٍ قَالَ وَرَجُلٌ آخِذٌ بِزِمَامِهِ أَوْ قَالَ بِخِطَامِهِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ وَعَنْ رَجُلٍ آخَرَ هُوَ فِي نَفْسِي أَفْضَلُ مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا قُرَّةُ بِإِسْنَادِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَسَمَّى الرَّجُلَ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عَوْنٍ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَذْكُرُ وَأَعْرَاضَكُمْ وَلَا يَذْكُرُ ثُمَّ انْكَفَأَ إِلَى كَبْشَيْنِ وَمَا بَعْدَهُ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ
Yatubwiye [Nashr bin Ali Al Jahdlami] yatubwiye [Yazid bin Zurai'] yatubwiye [Abdullah bin 'Aun] yabikuye kuri [Muhammad bin Sirin] yabikuye kuri [Abdurrahman bin Abu Bakrah] yabivuze kuri [se] ati: 'Kuri uwo munsi yigeze kwicara ku ndogobe ye, hanyuma umuntu afata ijosi, aravuga ati: 'Uyu munsi urawuzi?' baramusubiza bati: 'Allah n'Intumwa ye barabizi neza'. Kugeza ubwo twese twatekerezaga ko azayita irindi zina, maze aravuga ati: 'Uyu munsi si umunsi w'igitambo cya nahr?' baramusubiza bati: 'Nibyo, yewe Ntumwa ya Allah'. Yongera kubaza ati: 'Uku ni ukuhe kwezi?' baramusubiza bati: 'Allah n'Intumwa ye barabizi neza'. Yaravuze ati: 'Ubu si uku kwezi kwa Dhul Hijjah?' Twarasubije tuti: 'Nibyo, yewe Ntumwa ya Allah'. Hanyuma arabaza ati: 'Iki ni igihugu ki?' Twarasubije tuti: 'Allah n'Intumwa ye barabizi neza'. Abu Bakrah yakomeje agira ati: 'Kugeza ubwo twakekaga ko azamwita izina ritari irye'. Yaravuze ati: 'Uyu si Baldah?' Twaramusubije tuti: 'Nibyo koko, Ntumwa y'Imana'. Yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, amaraso yawe, umutungo wawe n'icyubahiro cyawe ni haramu kuri wowe, nk'uko biri kuri haramu kuri wowe uyu munsi, no muri uku kwezi, mu gihugu cyawe. Abantu bariho muri iki gihe nibabigeze ku bantu batari bahari!' Abu Bakrah yakomeje agira ati: 'Hanyuma ajya aho babaga intama ebyiri z'umweru, arazibaga. Nyuma y'ibyo yagiye ku ihene araziduha.' Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] yatubwiye [Hammad bin Mas'adah] abikuye kuri [Ibn 'Aun] yagize ati; [Muhammad] yaravuze; [Abdurrahman bin Abu Bakrah] yaravuze; abikuye kuri [se] yagize ati: 'Uwo munsi yicaye ku ndogobe ye, Abu Bakrah yaravuze ati: 'Hanyuma hari umugabo wari ufashe imigozi y'indogobe ye - cyangwa yavuze; umukandara we -'. Hanyuma yavuze kuri Hadithi ya Yazid bin Zurai. Nabwiwe [Muhammad bin Hatim bin Maimun] yatubwiye [Yahya bin Sa'id] yatubwiye [Qurrah bin Khalid] yatubwiye [Muhammad bin Sirin] yabwiwe na [Abdurrahman bin Abu Bakrah], kandi yabwiwe n'umugabo mbona aruta Abdurrahman bin Abu Bakrah'. Kandi twabwiwe [Muhammad bin 'Amru bin Jabalah] na [Ahmad bin Hirasy] bombi barabivuze; yatubwiye [Abu 'Amir Abdul Malik bin 'Amru] yatubwiye [Qurrah] - akoresheje sanad ye Yahya bin Sa'id, maze yise uwo mugabo izina rya [Humaid bin Abdurrahman] yabwiwe na [Abu Bakrah] ati: 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yabwirije mu munsi mukuru w'igitambo, aravuga ati: 'Uyu ni umunsi ki?' hanyuma akomeza Hadithi nk'iya Ibn 'Aun. Ni uko gusa atavuze ati 'Icyubahiro cyawe'. Ntibivuga ngo 'Hanyuma yagiye ku ntama ebyiri n'ibindi'. Kandi muri Hadithi ivuga gusa iti: 'Umunsi wawe ni mutagatifu, mu kwezi kwawe no mu gihugu cyawe kugeza igihe uzahurira na Rabbi wawe. Sinigeze mvuga?' Baravuze bati: 'Yego, birumvikana'. Yongera kuvuga ati: 'Mana, muhamya'.