Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 3141
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بُكَيْرَ بْنَ الْأَشَجِّ حَدَّثَهُ عَنْ الْعَجْلَانِ مَوْلَى فَاطِمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لِلْمَمْلُوكِ طَعَامُهُ وَكِسْوَتُهُ وَلَا يُكَلَّفُ مِنْ الْعَمَلِ إِلَّا مَا يُطِيقُ
Eta esan didate [Abu At Thahir Ahmad bin 'Amru bin Sarh]-ek [Ibnu Wahb]-ek ['Amru bin Al Harith]-ek [Bukair bin Al Asyaj-ek] Fatimah-ren esklabo ohiarengandik [Al 'Ajlan], [Abu Hurairah]-engandik, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, esan duela: 'Esklaboak janaria eta arropa jasotzeko eskubidea du -bere nagusiarengandik- eta ez diezaiotela lanarekin zamatu bere gaitasunaren arabera izan ezik'.
Hadith
Imam Muslim : 3142
و حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ مُوسَى بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَنَعَ لِأَحَدِكُمْ خَادِمُهُ طَعَامَهُ ثُمَّ جَاءَهُ بِهِ وَقَدْ وَلِيَ حَرَّهُ وَدُخَانَهُ فَلْيُقْعِدْهُ مَعَهُ فَلْيَأْكُلْ فَإِنْ كَانَ الطَّعَامُ مَشْفُوهًا قَلِيلًا فَلْيَضَعْ فِي يَدِهِ مِنْهُ أُكْلَةً أَوْ أُكْلَتَيْنِ قَالَ دَاوُدُ يَعْنِي لُقْمَةً أَوْ لُقْمَتَيْنِ
Esan digutenez, [Al Qa'nabik] [Daud bin Qaisek] [Musa bin Yasar-ek] [Abu Hurairah-ek] esan digu, eta honek esan du: «Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Zuen esklaboak janaria prestatzen dizuenean, zuk prestatu aurretik ekartzen dizue eta nekatuta dagoenean, esan iezaiozu eseri eta elkarrekin jateko. Janaria gutxi bada, eman ziztada bat edo bi eskuan'».
Hadith
Imam Muslim : 3143
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا نَصَحَ لِسَيِّدِهِ وَأَحْسَنَ عِبَادَةَ اللَّهِ فَلَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ جَمِيعًا عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ
Guri [Yahya bin Yahya] esan zigun ondoren, esan zuen: [Malik] aurretik irakurri nuen; [Nafi'-rengandik] [Ibn Umar-engandik], Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuela: 'Egia esan, esklabo bat ona bada bere nagusiari zerbitzatzen eta ona bada Ala gurtzen, orduan sari bikoitza jasoko du'. Eta esan zidan [Zuhair bin Harb] eta [Muhammad bin Al Mutsanna] biek esan zutela; esan zigula [Yahya] -hau da, Al Qatthan-. -beste lerro batean esaten da- Esan zigula [Ibnu Numair]-ek esan zigula [nire aitari]. -beste modu batean esaten da- Esan zigula [Abu Bakr bin Abu Syaibah-ek] esan zigula [Ibnu Numair] eta [Abu Usamah-ek] dena esan zigula ['Ubaidullah-engandik]. -beste modu batean adierazten da- Esan digu [Harun bin Sa'id Al Aili] esan digu [Ibnu Wahb] niri [Usamah] dena esan diola [Nafi'-ri] [Ibn Umar]-ri, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, Malik-en hadith-a bezala.
Hadith
Imam Muslim : 3144
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْعَبْدِ الْمَمْلُوكِ الْمُصْلِحِ أَجْرَانِ وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ لَوْلَا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْحَجُّ وَبِرُّ أُمِّي لَأَحْبَبْتُ أَنْ أَمُوتَ وَأَنَا مَمْلُوكٌ قَالَ وَبَلَغَنَا أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ لَمْ يَكُنْ يَحُجُّ حَتَّى مَاتَتْ أُمُّهُ لِصُحْبَتِهَا قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ فِي حَدِيثِهِ لِلْعَبْدِ الْمُصْلِحِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْمَمْلُوكَ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ الْأُمَوِيُّ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَلَغَنَا وَمَا بَعْدَهُ
Esan didate [Abu At Thahir] eta [Harmalah bin Yahya] biek esan zutela; jakinarazi digu [Ibn Wahbek] esan didala [Ibn Shihabek] esan didala: Behin entzun nion [Sa'id bin Musayyab] esaten, '[Abu Hurairah]-ek esan zuen, 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Beti ongia egiten saiatzen den esklabo batek sari bikoitza jasoko du'. Abu Hurairah-en arima Noren eskuetan dagoenarentzat, Ala bidean jihadaren, Hajj-aren eta nire amarekiko debozioaren betebeharra ez balitz, nahiago nuke esklabo gisa hil'. Narratzaileak esan zuen: 'Abu Hurairah-ek ez zuela Hajj egin bere ama hil ondoren izan ezik, bere amarekin joan behar zuelako'. [Abu At Thahir]-ek bere hadith-ean aipatu zuen, 'Beti ongia egiten saiatzen den esklaboa'. Eta ez esan, 'Mortu bat'. Eta esan didate [Zuhair bin Harb-ek] esan digula [Abu Shafwan Al Amawi-k] [Ibn Shihab-engandik] sanad honekin jakinarazi didala [Yunus-ek], 'Eta niregana iritsi da' esan gabe. Edo, 'Ondoren'.
Hadith
Imam Muslim : 3145
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَدَّى الْعَبْدُ حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ كَانَ لَهُ أَجْرَانِ قَالَ فَحَدَّثْتُهَا كَعْبًا فَقَالَ كَعْبٌ لَيْسَ عَلَيْهِ حِسَابٌ وَلَا عَلَى مُؤْمِنٍ مُزْهِدٍ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Eta [Abu Bakr bin Abu Syaibah] eta [Abu Kuraib] biek esan dute; esan digu [Abu Mu'awiyah]-ek [Al A'masy-tik] [Abu Shalih-ek] [Abu Hurairah-ek] esanez, 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Esklabo batek Ala-ren eskubideak eta bere tutorearen -bere nagusiaren- eskubideak betetzen baditu, sari bikoitza jasoko du'. Narratzaileak esan zuen: 'Hadith hau Ka'abi kontatu nionean, esan nuen: 'Berarentzat ez dago gaizkirik, ezta aszeta den sinestun batentzat ere'. Eta esan dit [Zuhair bin Harb-ek] esan digula [Jarir] [Al A'masy-tik] isnad honekin'.
Hadith
Imam Muslim : 3146
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِعِمَّا لِلْمَمْلُوكِ أَنْ يُتَوَفَّى يُحْسِنُ عِبَادَةَ اللَّهِ وَصَحَابَةَ سَيِّدِهِ نِعِمَّا لَهُ
Eta [Muhammad bin Rafi'-k] esan zigun [Abdurrazaq-ek] [Ma'marrek] [Hammam bin Munabih-ek] esan ziguna esan zigula; Hau [Abu Hurairah-ek] behin esan zigun zerbait da, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik. Ondoren, hainbat hadith aipatu zituen, besteak beste, -Abu Hurairah-ek esan zuen: 'Alaren Mezulariak sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Esklabo onena Ala gurtuz eta bere nagusiari on egin ondoren hiltzen denean da'.
Hadith
Imam Muslim : 3147
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قُلْتُ لِمَالِكٍ حَدَّثَكَ نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ الْعَدْلِ فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ
Guri [Yahya bin Yahya] esan ondoren, esan zuen: [Malik] galdetu nion: '[Nafik] inoiz esan al dizue [Ibn Umar]-engandik?', esan zuen: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Esklabo bati dagokiona askatzen dionak, eta gainerakoa ordaintzeko adina diru badu, gainerakoa eskertu eta bere batasunari eman diezaiogun, esklaboa libre egon dadin, bestela benetan askatu baitu berea dena'.
Hadith
Imam Muslim : 3148
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ مِنْ مَمْلُوكٍ فَعَلَيْهِ عِتْقُهُ كُلُّهُ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَهُ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ
[Ibn Numair]-ek [Nire aitak] ['Ubaidullah]-ek [Nafi'-k] [Ibn Umar]-ek kontatu zigun, esan zuen: 'Alaren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Esklabo bati jabetza-eskubidea askatzen dionak, nahikoa ondasun baditu, askatu dezala guztien jabetza ere, eta guztiak askatzeko nahikoa ondasun ez baditu, batzuk askatu ditu'.
Hadith
Imam Muslim : 3149
و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مِنْ الْمَالِ قَدْرُ مَا يَبْلُغُ قِيمَتَهُ قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ عَدْلٍ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ وَأَبُو كَامِلٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهُوَ ابْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمْ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ إِلَّا فِي حَدِيثِ أَيُّوبَ وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ فَإِنَّهُمَا ذَكَرَا هَذَا الْحَرْفَ فِي الْحَدِيثِ وَقَالَا لَا نَدْرِي أَهُوَ شَيْءٌ فِي الْحَدِيثِ أَوْ قَالَهُ نَافِعٌ مِنْ قِبَلِهِ وَلَيْسَ فِي رِوَايَةِ أَحَدٍ مِنْهُمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ
Esan digu [Syaiban bin Farruh-ek] esan digu [Jarir bin Hazim] Abdullah bin Umar-en esklabo ohiarengandik [Nafi'], [Abdullah bin Umar]-engandik esan zuen, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Esklabo baten jabetzaren zati bat askatzen duenak, eta gainerakoa ordaintzeko nahikoa ondasun baditu, esklaboaren prezioaren gainerakoa ordainduz askatu beharko luke, bestela, benetan askatu du zor duena'. Esan digu [Qutaibah bin Sa'id] eta [Muhammad bin Rumh] [Al Laits bin Sa'd-engandik]. -beste modu batean esaten da- Esan digu [Muhammad bin Al Mutsanna-k] esan digu [Abdul Wahab] Entzun dudala [Yahya bin Sa'id]. -beste lerro batean esaten da- Esan didate [Abu Ar Rabi'-k] eta [Abu Kamil-ek] biek esan zutela; esan digu [Hammad] -hau da, Ibn Zaid-. -beste modu batera esaten da- Esan dit [Zuhair bin Harb]-ek esan digula [Isma'il] -hau da, Ibn 'Ulayyah- biak [Ayyub]. -beste modu batera esaten da- Esan digu [Ishaq bin Manshurrek] esan digula [Abdurrazaq]-ek [Ibn Juraij-ek] esan didala [Isma'il bin Umayah]-ek. -beste modu batera esaten da- Esan digu [Muhammad bin Rafi'-k [Ibn Abu Fudaik] esan digula [Ibn Abu Dzi`b]-ek. -beste modu batean aipatzen da- Esan digute [Harun bin Sa'id Al Aili-k] jakinarazi digula [Ibn Wahb-ek] esan duela, niri [Usamah-ri] jakinarazi didala - hau da, Ibn Zaid-ek - guztiak [Nafi'-tik] [Ibn Umar]-etik, sallallaahu 'alaihi wasallam-etik hadith honekin, baina haien hadith-ean ez da aipatzen, 'Aberastasunik ez badu, orduan bere zatia bakarrik askatu du'. Ayyub eta Yahya bin Sa'iden hadith-ean izan ezik, biek aipatu baitzuten hadith-eko esaldia. Biek esan zuten, 'Ez dakigu esaldia hadith-ean sartuta dagoen edo Nafiren esana besterik ez den'. Eta haien narrazioetan ere ez da aipatzen, 'Behin entzun nion Allahren Mezulariari sallallaahu 'alaihi wasallam ...', Layth bin Sa'aden hadith-ean izan ezik'.
Hadith
Imam Muslim : 3150
و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ عَبْدًا بَيْنَهُ وَبَيْنَ آخَرَ قُوِّمَ عَلَيْهِ فِي مَالِهِ قِيمَةَ عَدْلٍ لَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ ثُمَّ عَتَقَ عَلَيْهِ فِي مَالِهِ إِنْ كَانَ مُوسِرًا
Esan digute ['Amru An Naqid] eta [Ibn Abu Umarrek] biak [Ibn 'Uyainah]-engandik, [Ibn Abu Umarrek] esan zuen; esan digu [Sufyan bin 'Uyainah]-engandik ['Amru]-rengandik [Salim bin Abdullah]-engandik [bere aita], Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Beste pertsona batekin duen esklabo bat askatzen duenak, bere zatia bere bikotekideari bidezko ordaina eman behar dio, ez du iruzurrik egin behar eta ez du bidegabekeriarik egin behar, gero, ahal badu, bere aberastasunarekin askatzen du'.
Hadith
Imam Muslim : 3151
و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ عَتَقَ مَا بَقِيَ فِي مَالِهِ إِذَا كَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ
Eta kontatu digute ['Abd bin Humaid]-ek [Abdurrazaq]-ek [Az Zuhri-rengandik] [Salim-engandik] [Ibn Umar-engandik] jakinarazi digula [Ma'marrek], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Esklabo baten bere zatia askatzen duenak, askatu dezala gainerako zatia, nahikoa diru badu - horren prezioa -'.
Hadith
Imam Muslim : 3152
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْمَمْلُوكِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَيُعْتِقُ أَحَدُهُمَا قَالَ يَضْمَنُ و حَدَّثَنَاه عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شَقِيصًا مِنْ مَمْلُوكٍ فَهُوَ حُرٌّ مِنْ مَالِهِ
Esan zigun [Muhammad bin Al Mutsannak] eta [Muhammad bin Basyar-ek] eta hau lafadz Ibn Mutsanna da, biek esan zuten; esan zigun [Muhammad bin Ja'far-ek] esan zigun [Syu'bah] [Qatadah]-tik [An Nadlr bin Anas]-tik [Basyir bin Nuhaik]-etik [Abu Hurairah]-tik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela, esan zuen: 'Esklabo bat bi pertsonen artean dago, eta horietako batek esklaboa askatu nahi du, orduan bere bikotekidearen zatia askatu behar du'. Eta kontatu zigun ondoren [Ubaidullah bin Mu'adz-ek] kontatu zigun [nire aitak] isnad honekin kontatu zigun [Syu'bah], esan zuen: 'Esklabo baten jabetzaren zati bat askatzen duenak, bere jabetzaren beste zatia ere askatu behar du'.
Hadith
Imam Muslim : 3153
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شَقِيصًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَخَلَاصُهُ فِي مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ اسْتُسْعِيَ الْعَبْدُ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ عِيسَى ثُمَّ يُسْتَسْعَى فِي نَصِيبِ الَّذِي لَمْ يُعْتِقْ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ
Eta esan didate [Amru An Naqidek] esan digula [Isma'il bin Ibrahim]-ek [Abu 'Arubah-ek] [Qatadah-ek] [An Nadlr bin Anas-ek] [Basyir bin Nahik-ek] eta [Abu Hurairah-ek], sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak, esan duela: 'Esklabo baten jabetzaren zatia askatzen duenak esklaboa askatzearen kostuak ordaindu behar ditu, ondasunak baditu. Ondasunik ez badu -bere bikotekidearen jabetza-eskubideei ordaindu beharrekoa-, esklaboari askatasuna eman behar zaio bere askapena zamarik gabe berreskuratzeko'. Eta esan digute [Abu Bakr bin Abu Syaibah-ek] eta [Ali bin Mushir-ek] eta [Muhammad bin Bisyr-ek] esan digula. -beste modu batean adierazi da- Esan digute [Ishaq bin Ibrahim] eta [Ali bin Khasyram] biek esan zutela; [Isa bin Yunus]-ek isnad honekin jakinarazi digu guztioi [Ibn Abu 'Arubah]-engandik. Eta Isaren hadith-ean honako hau dio: 'Orduan, barkamena eman zioten bere askapena zaildu gabe berreskuratzeko'.
Hadith
Imam Muslim : 3154
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ رَجُلًا أَعْتَقَ سِتَّةَ مَمْلُوكِينَ لَهُ عِنْدَ مَوْتِهِ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرَهُمْ فَدَعَا بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَزَّأَهُمْ أَثْلَاثًا ثُمَّ أَقْرَعَ بَيْنَهُمْ فَأَعْتَقَ اثْنَيْنِ وَأَرَقَّ أَرْبَعَةً وَقَالَ لَهُ قَوْلًا شَدِيدًا حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا حَمَّادٌ فَحَدِيثُهُ كَرِوَايَةِ ابْنِ عُلَيَّةَ وَأَمَّا الثَّقَفِيُّ فَفِي حَدِيثِهِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ أَوْصَى عِنْدَ مَوْتِهِ فَأَعْتَقَ سِتَّةَ مَمْلُوكِينَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ وَحَمَّادٍ
Esan digute [Ali bin Hujr As Sa'di] eta [Abu Bakr bin Abu Syaibah] eta [Zuhair bin Harb]-ek esan zutela; esan zigun [Isma'il] - hain zuzen ere Ibn 'Ulayah - [Ayyub]-etik [Abu Qilabah]-etik [Abu Al Muhallab]-etik [Imran bin Hushain], bazegoela gizon batek bere sei esklabo askatu zituena hiltzear zegoela, sei esklabo horiek baino ez bazituen ere. Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak sei esklaboak deitu zituen, hiru taldetan banatu zituen eta gero zozketa egin zuen. Ondoren, bi pertsona askatu zituen, beste lauak esklabo geratu ziren bitartean. Eta esklaboen jabea ere errudun jo zuen. Esan zigun [Qutaibah bin Sa'id-ek] esan zigun [Hammad]. -beste modu batean aipatzen da- Esan zigun [Ishaq bin Ibrahim] eta [Ibn Abu Umar] [At Tsaqafi]-tik, biak [Ayyub]-etik isnad honekin. Hamamd haditha Ibn 'Ulayah-ren historiaren antzekoa da, At Tsaqafi hadith-ean, berriz, Ansar gizon batek, hil aurretik, bere sei esklabo askatzeko testamentua eman zuela dio...'. Eta [Muhammad bin Minhal Adl Dlarir] eta [Ahmad bin 'Abdah] biek esan zigun; [Yazid bin Zurai'-k] esan zigun [Hisyam bin Hasan]-engandik [Muhammad bin Sirinetik] ['Imran bin Hushain]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, Ibn 'Ulayyah eta Hammad-en haditha bezala.
Hadith
Imam Muslim : 3155
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ أَعْتَقَ غُلَامًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ يَشْتَرِيهِ مِنِّي فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِثَمَانِ مِائَةِ دِرْهَمٍ فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا عَبْدًا قِبْطِيًّا مَاتَ عَامَ أَوَّلَ
[Abu Ar Rabi' Sulaiman bin Daud Al 'Atakik] kontatu zigun [Hammad] - hau da, Ibn Zaid-ek - ['Amr bin Dinar]-engandik [Jabir bin Abdullah]-engandik, gizon batek bere esklabo bat askatu zuela uzkiaren bidez, esklabo horretaz gain beste ondasunik izan arren. Berria Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-era iritsi zenean, esan zuen: 'Nork erosi nahi dit esklabo hau?' Beraz, Nu'ain bin Abdullah-ek esklaboa erosi zion ehun dirhamengatik, eta gero dirua eman zioten -Jabir-'. ['Amr]-ek esan zuen: 'Entzun nion [Jabir bin Abdullah] esaten, 'Qibti esklabo bat zen, Ibn Zubairren erregealdiko urtearen hasieran hil zena'.
Hadith
Imam Muslim : 3156
و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ سَمِعَ عَمْرٌو جَابِرًا يَقُولُا دَبَّرَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ غُلَامًا لَهُ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَبَاعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَابِرٌ فَاشْتَرَاهُ ابْنُ النَّحَّامِ عَبْدًا قِبْطِيًّا مَاتَ عَامَ أَوَّلَ فِي إِمَارَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ رُمْحٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمُدَبَّرِ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ يَعْنِي الْحِزَامِيَّ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ بْنِ سُهَيْلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ ذَكْوَانَ الْمُعَلِّمِ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ عَنْ جَابِرٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مَطَرٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَأَبِي الزُّبَيْرِ وَعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَهُمْ فِي بَيْعِ الْمُدَبَّرِ كُلُّ هَؤُلَاءِ قَالَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ حَمَّادٍ وَابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ جَابِرٍ
Esan digute [Abu Bakr bin Abu Syaibah] eta [Ishaq bin Ibrahim] [Ibn 'Uyainah]-rengandik, [Abu Bakr] esan zuen; esan digu [Sufyan bin 'Uyainah] esan zuela; ['Amruk] behin entzun zion [Jabir] esaten, 'Ansar gizon batek behin uzkitik zuen esklabo bat askatu zuen, baina ez zuen esklaboaz beste ondasunik. Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esklaboa saldu zuen. Jabirrek esan zuen, 'Orduan, esklaboa Ibn Nahham-ek erosi zuen. Esklaboa Ibn Zubairren erregealdiaren hasieran hil zen Qibthi bat zen. [Qutaibah bin Sa'id] eta [Ibn Rumh]-ek [Laith bin sa'd]-engandik esan digute. ['Amru bin Dinar]-ek [Al Mughirah] - hain zuzen ere, Al Hizami - [Abdul Majid bin Suhail]-engandik ['Atha bin Abu Rabah]-engandik [Jabir bin Abdullah]-engandik. - beste modu batean esaten da - [Abdullah bin Hashim]-ek esan zigula [Yahya] - hain zuzen ere, Ibn Sa'idek - [Al Husain bin Dzakwan Al Mu'allim-ek] esan didala ['Atha] [Jabir-etik]. - beste modu batean aipatzen da - Esan didate [Abu Ghassan Al Misma'i-k] esan zigula [Mu'adz-ek] esan didala [nire aitak] [Mathar-etik] ['Atha bin Abu Rabah-etik] eta [Abu Zubair]-etik eta ['Amru bin Dinar-etik] [Jabir bin Abdullah-ek] behin mudabbar esklaboen erosketa eta salmentari buruz esan ziela, denek esan zuten, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik, Hamamd bin 'Uyainah-ren 'Amru eta Jabir-eko' haditharekin bat datorrena.
Hadith
Imam Muslim : 3157
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ قَالَ يَحْيَى وَحَسِبْتُ قَالَ وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ أَنَّهُمَا قَالَا خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِذَا مُحَيِّصَةُ يَجِدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلًا فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ الْكُبْرَ فِي السِّنِّ فَصَمَتَ فَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ وَتَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ أَوْ قَاتِلَكُمْ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى عَقْلَهُ
[Qutaibah bin Sa'idek] esan digu [Laits] [Yahya]-rengandik -hau da, Ibn Sa'id-- [Busyair bin Yasar-engandik] [Sahal bin Abu Hatsmah]-rengandik - [Yahya]-k esan zuen; eta uste dut esan zuela - [Rafi' bin Khadij-rengandik] biek esan zutela, 'Abdullah bin Sahl bin Zaid eta Muhayishah bin Mas'ud bin Zaid behin bidaia batean joan zirela, Khaibarrera iritsi zirenean, biak banandu ziren arte. Muhayishah-ek Abdullah hil zutela aurkitu eta gutxira, lurperatu egin zuen. Ondoren, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engana joan zen Huwaishah bin Mas'ud eta Abdurrahman bin Sahl-ekin batera. Bitartean, Abdurrahman zen haien artean gazteena, baina Abdurrahman izan zen bere lehengusua baino lehen hitz egin zuena. Orduan, Allahren Mezulariak (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan izan daitezela) esan zuen: "Eman lehentasuna zaharrenari". Isildu egin zen, eta bere bi anaiek hitz egin zuten. Abdullah bin Sahl hil zutela esan zioten. Orduan, Alaren Mezulariak (bakea eta bedeinkapena haren gainean izan dadila) galdetu zien: "Berrogeita hamar zin egingo dituzue? Zin egiten baduzue, zuen anaiaren heriotza mendekatzeko eskubidea duzue". Haiek erantzun zuten: "Nola zin egin dezakegu hilketaren lekuko izan ez bagara?". Alaren Mezulariak (bakea eta bedeinkapena haren gainean izan dadila) esan zuen: "Orduan, juduak libre egongo dira zuengandik egindako berrogeita hamar zinekin". Haiek erantzun zuten: "Nola onar ditzakegu infidelen zinak?". Hori ikusita, Alaren Mezulariak (bakea eta bedeinkapena haren gainean izan dadila) diyat-a (erreskatea) eman zuen.
Hadith
Imam Muslim : 3158
و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ أَنَّ مُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ انْطَلَقَا قِبَلَ خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَاتَّهَمُوا الْيَهُودَ فَجَاءَ أَخُوهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَابْنَا عَمِّهِ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي أَمْرِ أَخِيهِ وَهُوَ أَصْغَرُ مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ الْكُبْرَ أَوْ قَالَ لِيَبْدَأْ الْأَكْبَرُ فَتَكَلَّمَا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ فَيُدْفَعُ بِرُمَّتِهِ قَالُوا أَمْرٌ لَمْ نَشْهَدْهُ كَيْفَ نَحْلِفُ قَالَ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قِبَلِهِ قَالَ سَهْلٌ فَدَخَلْتُ مِرْبَدًا لَهُمْ يَوْمًا فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ مِنْ تِلْكَ الْإِبِلِ رَكْضَةً بِرِجْلِهَا قَالَ حَمَّادٌ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ و حَدَّثَنَا الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَعَقَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ وَلَمْ يَقُلْ فِي حَدِيثِهِ فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي الثَّقَفِيَّ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
['Ubaidullah bin Umar Al Qawariri-k] [Hammad bin Zaid-ek] [Yahya bin Sa'id] [Busyair bin Yasar]-engandik [Sahl bin Abu Hatsmah] eta [Rafi' bin Khadij-engandik] kontatu digu, Muhayishah bin Mas'ud eta Abdullah bin Sahl Khaibarrera joan zirela, gero datila-palmondo-lorategi batean banandu zirela, bat-batean Abdullah hil zutela eta juduak zirela hiltzaileak pentsatu zuten. Orduan, bere anaia Abdurrahman eta bere bi osabak, Huwayishah eta Muhayishah, Profetarengana joan ziren, sallallaahu 'alaihi wasallam. Orduan, Abdurrahmanek bere anaiaren arazoaz hitz egin zuen, nahiz eta haien artean gazteena izan, beraz, Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam, esan zuen: 'Zuen artean zaharrenak hitz egin dezala lehenengo'. Edo esan zuen: 'Zaharrenak has dezala hitz egiten'. Orduan biek anaiaren kasuaz hitz egin zuten, eta gero Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: "Berrogeita hamar zuetako baten zin bat egin dezatela - judu bat -, eta gero akusatua izango da". Esan zuten: "Inoiz ez dugu horrelakorik bizi izan, nola zin egingo dugu?", esan zuen: "Hala bada, juduak libre egongo dira zuen akusazioetatik egindako zinarekin". Esan zuten: "Alaren Mezularia, sinesgabeak dira". Rafik jarraitu zuen: "Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek diyat ordaindu zien". Sahalek esan zuen: "Egun batean haien gamelu-kortan sartu nintzen, eta bat-batean gamelu batek ostiko bat eman zidan oinarekin. [Hammadek] esan zuen: "Hau edo beste hori". Eta [Al Qawariri]-k esan digu [Bisyr bin Al Mufadlal]-ek esan digula [Yahya bin Sa'id]-engandik [Busyair bin Yasar-engandik] [Sahal bin Abu Khatsmah]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik horrela. Eta bere hadith-ean esan zuen: 'Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek diyat-a egin zuen bere diru pertsonala erabiliz. Eta bere hadith-ean ez du esaten: 'Orduan, gamelu batek ostikatu ninduen'. Esan digu ['Amru An Naqid-ek] esan digula [Sufyan bin 'Uyainah]-k. -beste modu batean adierazten da- Esan digu [Muhammad bin Mutsanna-k] esan digula [Abdul Wahab] -hau da, Ats Tsaqafi- dena [Yahya bin Sa'id-engandik [Busyair bin Yasar-engandik [Sahal bin Abu Khatsmah]-engandik, haien hadith-aren arabera'.
Hadith
Imam Muslim : 3159
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيَّيْنِ ثُمَّ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ وَأَهْلُهَا يَهُودُ فَتَفَرَّقَا لِحَاجَتِهِمَا فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَوُجِدَ فِي شَرَبَةٍ مَقْتُولًا فَدَفَنَهُ صَاحِبُهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَمَشَى أَخُو الْمَقْتُولِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَأْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَحَيْثُ قُتِلَ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَمَّنْ أَدْرَكَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَهُمْ تَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ أَوْ صَاحِبَكُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَهِدْنَا وَلَا حَضَرْنَا فَزَعَمَ أَنَّهُ قَالَ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَقَلَهُ مِنْ عِنْدِهِ و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ انْطَلَقَ هُوَ وَابْنُ عَمٍّ لَهُ يُقَالُ لَهُ مُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ اللَّيْثِ إِلَى قَوْلِهِ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ قَالَ يَحْيَى فَحَدَّثَنِي بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ قَالَ لَقَدْ رَكَضَتْنِي فَرِيضَةٌ مِنْ تِلْكَ الْفَرَائِضِ بِالْمِرْبَدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْهُمْ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا فَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِيهِ فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ
Esan digute [Abdullah bin Maslamah bin Qa'nabek] [Sulaiman bin Bialal]-ek [Yahya bin Sa'id]-ek [Busyair bin Yasar]-ek esan digula Abdullah bin Sahal bin Zaid eta Muhaishah bin Mas'ud bin Zaid Al Ansari Bani Hartsah-eko herritik, biak Khaibarrera joan zirela Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en garaian. Garai hartan, Khaibar oraindik bake fasean zegoen eta bertako biztanleak juduak ziren. Orduan, biak banandu egin ziren beren beharrak asetzeko. Handik gutxira, Abdullah bin Sahal hilda aurkitu zuen, beraz, lurperatu eta Medinara itzuli zen. Ondoren, anaia hil zuten; Abdurrahman bin Sahal, Muhayishah eta Huwaishah-ek hildako Abdullah-en kasua jakinarazi zioten Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i. Busyairrek - behin, gai honi buruz bazekien sallallaahu 'alaihi wasallam profetaren lagun batetik kontatu zuen - uste zuen honek esan ziela: 'Berrogeita hamar aldiz zin egin beharko zenukete, orduan eskubidea izango duzue - qishash egiteko - zuen anaia hil zuen pertsona'. Esan zuten: 'Alaren Mezularia, garai hartan ez genuen hilketa ikusi'. Busyairrek uste du erantzun zuela: 'Hala bada, orduan judua libre geratu da zuen akusazioetatik bere berrogeita hamar zinekin'. Esan zuten: 'Alaren Mezularia, nola onar dezakegu oraindik sinesten ez duen herri baten zina?' Busyairrek uste du Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamek diyat bere aldetik ordaindu zuela'. Eta [Yahya bin Yahyak] esan digu [Husyaimek] [Yahya bin Sa'id-engandik] [Busyair bin Yasar-engandik] esan digu Bani Haritsah herriko Ansar gizon bat Abdullah bin Sahl bin Zaid izeneko bere osabaren seme Muhayishah bin Mas'ud bin Zaid izenekoarekin joan zela...', gero haditha jarraitu zuen Laitsen haditha bezala, 'Orduan, Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, bere diyat-a bere diru pertsonalarekin ordaindu zuen' hitzetara iritsi arte. [Yahya] esan zuen; esan dit [Busyair bin Yasar-ek] esan zuela; jakinarazi zidan [Sahl bin Abu Hatsmah-i] esan zuela: 'Egia esan, behin gamelu batek ostikoka eman zidan, eta janaria jasotzeko ordaindu zuten, bere ukuiluan'. [Muhammad bin Abdullah bin Numair]-ek esan digu [Nire aitak] [Sa'id bin 'Ubaid-ek] [Busyair bin Yasar Al Ansari]-k [Sahal bin Abu Hatsmah Al Ansari]-tik esan digu behin jakinarazi zuela haietako jende talde bat Khaibarrera joan zela, Khaibarrera iritsi zirenean banandu egin zirela, bat-batean haietako bat hil zutela ikusi zutela...', gero hadith-a jarraitu zuen. Hadith-ean ere aipatu zuen: 'Orduan, Allahren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, ez zuen bere ohorearen odola isuri nahi izan, eta gero bere diyat-a ehun gamelurekin ordezkatu zuen karitatearen emaitzetatik'.
Hadith
Imam Muslim : 3160
حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ أَنَسٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو لَيْلَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ رِجَالٍ مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأَتَى مُحَيِّصَةُ فَأَخْبَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي عَيْنٍ أَوْ فَقِيرٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمُحَيِّصَةَ كَبِّرْ كَبِّرْ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذِنُوا بِحَرْبٍ فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِمْ فِي ذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ قَالُوا لَا قَالَ فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ فَوَادَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمْ الدَّارَ فَقَالَ سَهْلٌ فَلَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ
Esan dit [Ishaq bin Mansur]-ek [Bisr bin Umar]-ek esan zigun; behin [Malik bin Anas] entzun nion esaten; esan dit [Abu Laila Abdullah bin Abdurrahman bin Sahal]-ek [Sahal bin Abu Hatsmah]-engandik, bere herriko hainbat gizonezko irudiren bidez jakinarazi ziola Abdulah bin Sahal eta Muhayishah Khaibarrera joan zirela beren ardurapean zegoen zeregin bat egitera. Norbaitek Muhayishah-ri esan zion Abdullah bin Sahal hil zutela eta bere gorpua putzu sakon batera bota zutela. Azkenean, Muhayishah juduengana joan zen eta esan zien: "Alaren izenean, Abdullah bin Sahal hil behar izan duzue". Juduek eztabaidatu zuten, esanez: "Ez, ez dugu hil". Orduan, Muhayishah Medinara itzuli zen bere jendearekin elkartzeko, eta gertakariaren berri eman zien. Huwayishah eta Abdurrahman-ek lagunduta, Profetarengana joan ziren, sallallaahu 'alaihi wasallam. Muwayishah baitzen Khaibarrera joan zena, elkarrizketa bat hasteko asmoa zuen. Hala ere, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamek esan zuen: "Zenbat eta handiagoa, orduan eta handiagoa". --Zaharragoa zen norbait nahi zuen-- Beraz, Huwayishak hasi zuen elkarrizketa, eta ondoren Muhayishak bakarrik hitz egin zuen. Orduan, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zien: "Ados, juduei diyat ordaintzeko eska diezaiekezue edo haien aurka borrokatuko gara". Azkenean, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek gutun bat bidali zien juduei honi buruz, eta hauek erantzun zuten: "Alaren izenean, benetan ez dugu hil". Beraz, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zien Huwayishah, Muhayishah eta Abdurrahmani: "Zin bat egiteko prest al zaudete, eta ondoren zuen anaia hilaren diyat jasotzeko eskubidea duzue?". Haiek erantzun zuten: "Ez". Hark esan zuen: "Juduek zin bat egin dute zuengatik". «Ez al dira talde ez-islamikoetakoak?» galdetu zuten. Orduan, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamek zuen aberastasunetik diru-laguntza eman zuen, eta gero Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamek ehun gamelu bidali eta bere etxean jarri zituen. Sahalek esan zuen: «Behin, erreskate-gameluetako gamelu batek ostikoka eman zidan».
