Imam Muslim : 3081
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَبِي مَاتَ وَتَرَكَ مَالًا وَلَمْ يُوصِ فَهَلْ يُكَفِّرُ عَنْهُ أَنْ أَتَصَدَّقَ عَنْهُ قَالَ نَعَمْ
Yahya bin Ayyub na Qutaibah bin Sa'id na Ali bin Hujr batubwiye ko Isma'il, ni ukuvuga Ibn Ja'far, yatubwiye kuri Al-Ala abikuye kuri se kuri Abu Hurayrah ko umugabo yabajije Intumwa (Imana Imuhe amahoro n'imigisha) ati: "Data yapfuye asiga ubutunzi, ariko ntiyabushyizeho. Ese bizamuhanaguraho ibyaha bye nindamuka mbitanze mu izina rye?" Arasubiza ati: "Yego."
Imam Muslim : 3082
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّيَ افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وَإِنِّي أَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ فَلِي أَجْرٌ أَنْ أَتَصَدَّقَ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ
Yatubwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Yahya bin Sa'id] yabikuye kuri [Hisyam bin 'Urwah] yambwiye [data] yabikuye kuri ['Aisha], ko umugabo yabajije Intumwa sallallahu alaihi wasallam, aravuga ati 'Mu by'ukuri mama yapfuye, kandi natekereje ko aramutse ashoboye kuvuga azatanga ituro, ese nanjye nzabona igihembo nintanga ituro mu izina rye?' Arasubiza ati 'Yego'.
Imam Muslim : 3083
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّيَ افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وَلَمْ تُوصِ وَأَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ أَفَلَهَا أَجْرٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا أَبُو أُسَامَةَ وَرَوْحٌ فَفِي حَدِيثِهِمَا فَهَلْ لِي أَجْرٌ كَمَا قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَأَمَّا شُعَيْبٌ وَجَعْفَرٌ فَفِي حَدِيثِهِمَا أَفَلَهَا أَجْرٌ كَرِوَايَةِ ابْنِ بِشْرٍ
Yatubwiye [Muhammad bin Abdullah bin Numair] yatubwiye [Muhammad bin Bisyr] yatubwiye [Hisyam] kuri [se] kuri ['Aisyah], ko umugabo yaje ku Intumwa sallallahu alaihi wasallam aramubaza ati: 'Yewe Rasulullah, koko mama yapfuye kandi ntabwo yasize isezerano, ndatekereza ko aramutse ashoboye kuvuga - akiriho - yatanga impano, yabona ibihembo nintanga impano mu izina rye?' aravuga ati: 'Yego'. Kandi yatubwiye [Abu Kuraib] yatubwiye [Abu Usamah]. -mu bundi buryo bivugwa - Nabwiwe [Al Hakam bin Musa] yatubwiye [Syu'aib bin Ishaq]. -mu bundi buryo bivugwa - Yatubwiye [Umayyah bin Bistam] yatubwiye [Yazid] -ari Ibn Zurai'- yatubwiye [Rauh] -ari Ibnu Al Qasim-. -mu bundi buryo bivugwa- Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Ja'far bin 'Aun] byose bivuye kuri [Hisyam bin 'Urwah] hamwe n'izi sanadi. Ku bijyanye na Hadithi ya Usamah na Rauh, havugwamo ngo: 'Ese nanjye nzabona igihembo'? Nk'uko Yahya bin Sa'id yabivuze, muri Hadithi Syu'aib na Ja'far babivuze bati: 'Ese azabona igihembo'. Nk'uko byavuzwe na Ibn Bisyr'.
Imam Muslim : 3084
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ هُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ
Twabwiwe [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah] - ari bo Ibn Sa'id - na [Ibn Hujr] bati; yatubwiye [Isma'il] - ari bo Ibn Ja'far - bivuye kuri [Al 'Ala'] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Abu Hurairah], ko Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yavuze iti: 'Iyo umuntu apfuye, ibikorwa bye byose birarangira uretse ibintu bitatu; impano ituruka kuri Jariyah, ubumenyi bumufitiye akamaro n'abana b'abemera Imana bahora bamusengera'.
Imam Muslim : 3085
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَصَابَ عُمَرُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَأْمِرُهُ فِيهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ مَالًا قَطُّ هُوَ أَنْفَسُ عِنْدِي مِنْهُ فَمَا تَأْمُرُنِي بِهِ قَالَ إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا قَالَ فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهُ لَا يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلَا يُبْتَاعُ وَلَا يُورَثُ وَلَا يُوهَبُ قَالَ فَتَصَدَّقَ عُمَرُ فِي الْفُقَرَاءِ وَفِي الْقُرْبَى وَفِي الرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ قَالَ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُحَمَّدًا فَلَمَّا بَلَغْتُ هَذَا الْمَكَانَ غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ قَالَ مُحَمَّدٌ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًا قَالَ ابْنُ عَوْنٍ وَأَنْبَأَنِي مَنْ قَرَأَ هَذَا الْكِتَابَ أَنَّ فِيهِ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالًا و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا أَزْهَرُ السَّمَّانُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ وَأَزْهَرَ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ وَلَمْ يُذْكَرْ مَا بَعْدَهُ وَحَدِيثُ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ فِيهِ مَا ذَكَرَ سُلَيْمٌ قَوْلُهُ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُحَمَّدًا إِلَى آخِرِهِ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ أَصَبْتُ أَرْضًا مِنْ أَرْضِ خَيْبَرَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ أَصَبْتُ أَرْضًا لَمْ أُصِبْ مَالًا أَحَبَّ إِلَيَّ وَلَا أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ فَحَدَّثْتُ مُحَمَّدًا وَمَا بَعْدَهُ
Yatubwiye [Yahya bin Yahya At Tamimi] yatubwiye [Sulaim bin Ahdlar] yabikuye kuri [Ibn 'Aun] yabikuye kuri [Nafi'] yabikuye kuri [Ibn Umar] yagize ati: 'Umar yabonye umugabane w'ubutaka bwo guhinga i Khaibar, hanyuma aza ku Intumwa sallallahu alaihi wasallam asaba inama kuri uwo mugabane, aravuga ati: 'Yewe Rasulullah, nabonye umugabane w'ubutaka bwo guhinga i Khaibar, kandi sinigeze mbona ubutunzi bwinshi. Ndishimye nk'ubwo busitani, none se mutegeka iki kuri ubwo busitani?' Arasubiza ati: 'Niba mubishaka, mwita ku giti kandi mugihe impano'. Ibn Umar yaravuze ati: 'Noneho Umar yagitanze nk'ubuntu, ntabwo yagurishije igiti n'ibyavuyemo, ntabwo yaragihawe kandi ntabwo yagitanze'. Ibn Umar yakomeje agira ati: 'Umar yahaye impano abakene, bene wabo ba hafi, abacakara babohowe, amafaranga yo kurwana mu nzira ya Allah, ku barwanyi no kwakira abashyitsi. Kandi yemerera abandi bantu guhinga ubusitani no kurya ibikomoka ku myaka ikwiye, cyangwa kugaburira inshuti ze batabitunze'. Ibn Umar yongeye kuvuga ati: 'Kandi iyi Hadithi nayibwiye Muhammad, ubwo nageraga ku mvugo ngo: 'Ntayibitse', hanyuma Muhammad aravuga ati: 'Ntayibitse ubutunzi bwe'. [Ibn 'Aun] aravuga ati: 'Kandi abasomye iki gitabo bambwiye ko byanditswemo ngo: 'Kandi ntayibitse ubutunzi bwe'. Kandi twabwiwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Ibn Abu Zaidah]. -mu bundi buryo bivugwa - Yatubwiye [Ishaq] yatubwiye [Azhar As Saman]. -mu bundi buryo bivugwa- Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] yatubwiye [Ibn Abu 'Adi] byose kuva kuri [Ibn 'Aun] hamwe n'izi sanadi, gusa Hadithi ya Ibn Abu Zaidah na Azhar irangirira kuri lafadz, 'cyangwa guha inshuti ibiryo ntabibike', kandi nta na kimwe kivugwa nyuma y'ibyo. Hagati aho, muri Hadithi ya Ibn Abu 'Adi, nk'uko byavuzwe na Sulaim, ni ukuvuga amagambo ya -Ibnu Umar-, 'Hanyuma nagejeje iyi Hadithi kuri Muhammad' n'ibindi'. Kandi yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] yatubwiye [Abu Daud Al Hafari Umar bin Sa'd] yavuye kuri [Sufyan] yavuye kuri [Ibn 'Aun] yavuye kuri [Nafi'] yavuye kuri [Ibn Umar] yavuye kuri [Umar] yagize ati: 'Nabonye umugabane w'ubutaka bwo guhinga i Khaibar, hanyuma mpura na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam arambwira ati: 'Mfite ubutaka bwo guhinga, kandi nta kindi nkunda uretse ubutaka ... hanyuma akomeza Hadithi nkuko zose zibivuga, ariko ntiyigeze avuga ngo 'Nyuma nagejeje iyi Hadithi kuri Muhammad', ndetse na nyuma yaho'.
Imam Muslim : 3086
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى هَلْ أَوْصَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا قُلْتُ فَلِمَ كُتِبَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ الْوَصِيَّةُ أَوْ فَلِمَ أُمِرُوا بِالْوَصِيَّةِ قَالَ أَوْصَى بِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ قُلْتُ فَكَيْفَ أُمِرَ النَّاسُ بِالْوَصِيَّةِ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ قُلْتُ كَيْفَ كُتِبَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ الْوَصِيَّةُ
Yatubwiye [Yahya bin Yahya At Tamimi] yatubwiye [Abdurrahman bin Mahdi] yabikuye kuri [Malik bin Mi'wal] yabikuye kuri [Thalhah bin Musharif] yaravuze ati: 'Nigeze kubaza [Abdullah bin Abu Aufa] nti: 'Ese Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yigeze akora isezerano?' yasubije ati: 'Oya'. Nongeye kubaza nti: 'Kuki Abayisilamu bategekwa gukora isezerano?' yasubije ati: 'Yakoze isezerano gusa akoresheje Igitabo cya Allah Azza Wa Jalla'. Kandi yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Waki']. - mu bundi buryo bivugwa - Yatubwiye [Ibn Numair] yatubwiye [data] bombi [Malik bin Mighwal] hamwe n'izi sanadi, nk'iya Hadithi. Ni uko muri Hadithi ya Waki handitse ngo, 'Nabajije nti, 'Kuki abantu bategetswe gukora irage?', naho muri Hadithi ya Ibn Numair handitse ngo, 'Nabajije nti, 'Kuki Abayisilamu bategetswe gukora irage?'
Imam Muslim : 3087
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَأَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا وَلَا شَاةً وَلَا بَعِيرًا وَلَا أَوْصَى بِشَيْءٍ و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كُلُّهُمْ عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ جَمِيعًا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Abdullah bin Numair] na [Abu Mu'awiyah] kuva kuri [Al A'masy]. -mu bundi buryo bivugwa - Yatubwiye [Muhammad bin Abdullah bin Numair] yatubwiye [data] na [Abu Mu'awiyah] bombi barabivuze; yatubwiye [Al A'masy] kuva kuri [Abu Wail] kuva kuri [Masruq] kuva kuri ['Aisyah] yaravuze ati: 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ntiyasize dinari, dirhamu, ihene cyangwa ingamiya, kandi nta kintu na kimwe yasize'. Yatubwiye [Zuhair bin Harb] na [Uthman bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim] byose bivuye kuri [Jarir]. -mu bundi buryo bivugwa- Yatubwiye [Ali bin Khasyram] yatubwiye [Isa] - ari we Ibn Yunus - byose bivuye kuri [Al Amash] hamwe n'iyi miyoboro y'ubutumwa, nk'uko Hadithi yabivuze.
Imam Muslim : 3088
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ ذَكَرُوا عِنْدَ عَائِشَةَ أَنَّ عَلِيًّا كَانَ وَصِيًّا فَقَالَتْ مَتَى أَوْصَى إِلَيْهِ فَقَدْ كُنْتُ مُسْنِدَتَهُ إِلَى صَدْرِي أَوْ قَالَتْ حَجْرِي فَدَعَا بِالطَّسْتِ فَلَقَدْ انْخَنَثَ فِي حَجْرِي وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُ مَاتَ فَمَتَى أَوْصَى إِلَيْهِ
Kandi yatubwiye [Yahya bin Yahya] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kandi iyi ni lafadz ya Yahya, nk'uko yabivuze; yatubwiye [Isma'il bin 'Ulayah] nk'uko yabivuze kuri [Ibn 'Aun] nk'uko yabivuze kuri [Ibrahim] nk'uko yabivuze kuri [Al Aswad bin Yazid] ati: 'Abantu bamwe bavuganye iruhande rwa [Aisyah], ko Ali yahawe isezerano na Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam, nuko aravuga ati: 'Yamukoreye isezerano ryari? Mu by'ukuri, ubwo yari arwaye, yishingikirije ku gituza cyanjye - cyangwa yavuze - mu bibero byanjye. Hanyuma yasabye ikibindi, nyuma y'ibyo aryama ku bibero byanjye sinamenye ko yagiye. None se yamukoreye isezerano ryari?!
Imam Muslim : 3089
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَاللَّفْظُ لِسَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَحْوَلِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَوْمُ الْخَمِيسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى بَلَّ دَمْعُهُ الْحَصَى فَقُلْتُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ قَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ فَقَالَ ائْتُونِي أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدِي فَتَنَازَعُوا وَمَا يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ وَقَالُوا مَا شَأْنُهُ أَهَجَرَ اسْتَفْهِمُوهُ قَالَ دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ أُوصِيكُمْ بِثَلَاثٍ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ قَالَ وَسَكَتَ عَنْ الثَّالِثَةِ أَوْ قَالَهَا فَأُنْسِيتُهَا قَالَ أَبُو إِسْحَقَ إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بِهَذَا الْحَدِيثِ
[Sa'id bin Manshur] na [Qutaibah bin Sa'id] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na ['Amr An Naqid] badusobanuriye kandi aya ni amagambo ya Sa'id, baravuga; [Sufyan] yadusobanuriye kuva kuri [Sulaiman Al Ahwal] kuva kuri [Sa'id bin Jubair] yaravuze ati, '[Ibn Abbas] yaravuze ati: 'Ku wa Kane, ku wa Kane ni iki?!' Hanyuma ararira kugeza amarira ye anyoye utubuye, hanyuma ndamubaza nti: 'Yewe Ibn Abbas, ku wa Kane ni iki?' Arasubiza ati: 'Ku wa Kane, indwara y'Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yarushijeho kuba mbi, hanyuma aravuga ati: 'Ngwino hano, ndakwandikire inyandiko izagufasha kutayoba nyuma yo kugenda kwanjye.' Hanyuma abasangirangendo baratongana, nubwo bitari bikwiye kandi bitari bikwiye ko ibyo biba imbere ye.' Hanyuma barabaza bati: 'Ni iki kiguteye? Mubaze neza!' Hanyuma Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam arasubiza ati: 'Reka njye, ibyo ndimo kubona ubu ni byiza kurushaho. Mu by'ukuri, ndabasigiye ibintu bitatu: Kwirukana abasenga imana mu nkengero z'Abarabu, guha intumwa - intumwa - ikintu kimwe n'icyo nabahaye - ni ukuvuga kubaha no kubakorera -'. Nyuma y'ibyo yaracecetse, ntiyavuze ikintu cya gatatu, cyangwa ngo avuge ariko nari nibagiwe. Abu Ishaq Ibrahim yaravuze ati; yatubwiye Al Hasan bin Bisyr yaravuze ati; Sufyan yatubwiye iyi Hadithi'.
Imam Muslim : 3090
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ يَوْمُ الْخَمِيسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ جَعَلَ تَسِيلُ دُمُوعُهُ حَتَّى رَأَيْتُ عَلَى خَدَّيْهِ كَأَنَّهَا نِظَامُ اللُّؤْلُؤِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ائْتُونِي بِالْكَتِفِ وَالدَّوَاةِ أَوْ اللَّوْحِ وَالدَّوَاةِ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا فَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَهْجُرُ
[Ishaq bin Ibrahim] yatubwiye [Waki'] bivuye kuri [Malik bin Mighwal] bivuye kuri [Thalhah bin Musharif] bivuye kuri [Sa'id bin Jubair] bivuye kuri [Ibn Abbas] ko yigeze kuvuga ati 'Ku wa kane, ni iki ku wa kane!?' Hanyuma ararira kugeza ubwo nabonye nk'aho amasaro y'imitako asohoka mu matama ye, aravuga ati: 'Intumwa ya Allah shallallahu alaihi wasallam yigeze kuvuga iti: 'Nimuze hano mufite igufwa n'urupapuro, ndabandikira inyandiko ko mutazigera muyoba nyuma yo kugenda kwanjye iteka ryose.' Nuko baravuga bati: 'Mu by'ukuri, Intumwa ya Allah shallallahu alaihi wasallam irasekeje.'
Imam Muslim : 3091
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا و قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا حُضِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي الْبَيْتِ رِجَالٌ فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلُمَّ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّونَ بَعْدَهُ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ غَلَبَ عَلَيْهِ الْوَجَعُ وَعِنْدَكُمْ الْقُرْآنُ حَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ فَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْبَيْتِ فَاخْتَصَمُوا فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ قَرِّبُوا يَكْتُبْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ مَا قَالَ عُمَرُ فَلَمَّا أَكْثَرُوا اللَّغْوَ وَالِاخْتِلَافَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُومُوا قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُا إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ أَنْ يَكْتُبَ لَهُمْ ذَلِكَ الْكِتَابَ مِنْ اخْتِلَافِهِمْ وَلَغَطِهِمْ
Kandi arambwira [Muhammad bin Rafi'] na [Abd bin Humaid], [Abd] aravuga; yatumenyesheje, na [Ibn Rafi'] aravuga; yatubwiye [Abdurrazaq] yatubwiye [Ma'mar] kuva kuri [Az Zuhri] kuva kuri ['Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah] kuva kuri [Ibnu Abbas] yaravuze ati: 'Ubwo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yari hafi gupfa, hari abantu benshi bari kumwe iwe, umwe muri bo akaba yari Umar bin Khattab. Nuko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Nimuze hano, ndabandikira inyandiko kugira ngo mutazimira nyuma yo kugenda'. Hanyuma Umar aravuga ati: 'Biragaragara ko indwara ye ikomeje kwiyongera, ese Qur'an ntabwo iri muri mwe? Igitabo cya Allah kiraduhagije'. Abantu bari bamukikije icyo gihe bari bafite ibitekerezo bitandukanye, bityo baratongana. Hari abavuze bati: 'Mwegere, kugira ngo Intumwa ya Allah (saww) alaihi wasallam ibandikire isezerano, kugira ngo mudateshuka nyuma y'urupfu rwe'. Abandi batekerezaga nk'uko Umar yabivuze, bityo batangira urusaku bakikije Intumwa (saww). Hanyuma Rasulullah (saww) alaihi wasallam aravuga ati: 'Nimuhaguruke mwese - bivuze ko muve ku ruhande rwe -'. Ubaidullah yaravuze; Ibn Abbas yaravuze ati: 'Igihombo gikomeye - ku Bayisilamu - ni uko bananiwe kwandika ubutumwa bwa nyuma bwa Rasulullah (saww) alaihi wasallam kuko batonganye hagati yabo bakikije Rasulullah (saww) alaihi wasallam wari urwaye cyane'.
Imam Muslim : 3092
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ قَالَا أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ اسْتَفْتَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاقْضِهِ عَنْهَا و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ وَائِلٍ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِإِسْنَادِ اللَّيْثِ وَمَعْنَى حَدِيثِهِ
Twabwiwe ko [Yahya bin Yahya At Tamimi] na [Muhammad bin Rumh bin Muhajir] bombi bavuze; yatumenyesheje [Laits]. -Mu bundi buryo bivugwa ko - Twabwiwe ko [Qutaibah bin Sa'id] yatubwiye [Laits] bivuye kuri [Ibn Shihab] bivuye kuri [Ubaidullah bin Abdullah] bivuye kuri [Ibn Abbas] ko yagize ati: 'Abu Ubaidah yigeze gusaba Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam fatwa ijyanye na nadzar ya nyina wapfuye mbere yuko ayisohoza. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Kora nadzarnya'. Maze atubwira [Yahya bin Yahya] aravuga ati; Nayisomye imbere ya [Malik]. -mu bundi buryo bivugwa- Twabibwiwe na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Amru An Naqid] na [Ishaq bin Ibrahim] bivuye kuri [Ibn Uyainah]. -mu bundi buryo bivugwa- Yambwiye [Harmalah bin Yahya] yatubwiye [Ibnu Wahb] yambwiye [Yunus]. -mu bundi buryo bivugwa- Yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] na [Abd bin Humaid] bombi bavuze, yatubwiye [Abdurrazaq] yatubwiye [Ma'mar]. -mu bundi buryo bivugwa- Yatubwiye [Uthman bin Abu Syaibah] yatubwiye ['Abdah bin Sulaiman] bivuye kuri [Hisyam bin 'Urwah] bivuye kuri [Bakr bin Wail] byose bivuye kuri [Az Zuhri] hamwe na sanad n'igisobanuro cya hadith ya Laith'.
Imam Muslim : 3093
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا يَنْهَانَا عَنْ النَّذْرِ وَيَقُولُ إِنَّهُ لَا يَرُدُّ شَيْئًا وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنْ الشَّحِيحِ
Kandi arambwira [Zuhair bin Harb] na [Ishaq bin Ibrahim] na Ishaq aravuga; yatumenyesheje, na Zuhair aravuga; yatubwiye [Jarir] kuri [Mansur] kuri [Abdullah bin Murrah] kuri [Abdullah bin Umar] yaravuze ati: 'Umunsi umwe Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yatubujije gukora nadzar, yaravuze ati: 'Mu by'ukuri -nadzar- ntashobora kwanga ikintu, ahubwo akabona ikintu ku muntu w'umunyamwaga - udashaka gukora ubuntu-'.
Imam Muslim : 3094
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ النَّذْرُ لَا يُقَدِّمُ شَيْئًا وَلَا يُؤَخِّرُهُ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنْ الْبَخِيلِ
Muhammad bin Yahya yatubwiye ibya [Yazid bin Abu Hakim] bivuye kuri [Sufyan] bivuye kuri [Abdullah bin Dinar] bivuye kuri [Ibn Umar] bivuye ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, ko yavuze ati: 'Nadzar ntashobora kwihutisha kugera kw'ikintu cyangwa ngo agitinde, ni we wenyine ushobora kubona ikintu mu batamusenga'.
Imam Muslim : 3095
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ النَّذْرِ وَقَالَ إِنَّهُ لَا يَأْتِي بِخَيْرٍ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنْ الْبَخِيلِ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ كِلَاهُمَا عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ جَرِيرٍ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Ghundar] kuri [Syu'bah]. -mu bundi buryo bivugwa- Yatubwiye [Muhammad bin Mutsanna] na [Ibnu Basysyar] kandi uyu ni lafadz Ibn Mutsanna, yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] kuri [Mansur] kuri [Abdullah bin Murrah] kuri [Ibnu Umar] kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, ko yabujije umuntu gufata nadzar, yaravuze ati: 'Mu by'ukuri -nadzar- nta cyiza izatanga, intego yayo yonyine ni ukuvana -ubutunzi- mu bagome'. Kandi yambwiye [Muhammad bin Rafi'] yatubwiye [Yahya bin Adam] yatubwiye [Mufadlal]. -mu bundi buryo bivugwa- Yatubwiye [Muhammad bin Mutsanna] na [Ibnu Basysyar] bombi bavuze, yatubwiye [Abdurrahman] kuva kuri [Sufyan] bombi kuva kuri [Mansur] hamwe n'izi sanadi nk'iya Hadithi ya Jarir'.
Imam Muslim : 3096
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَنْذِرُوا فَإِنَّ النَّذْرَ لَا يُغْنِي مِنْ الْقَدَرِ شَيْئًا وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنْ الْبَخِيلِ
Kandi [Qutaibah bin Sa'id] yatubwiye [Abdul Aziz] - ari we Ad Darawardi - bivuye kuri [Al 'Ala'] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Abu Hurairah] ko Intumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam yavuze ati: 'Ntimugahige, kuko indahiro zitazahindura iherezo na gato, indahiro gusa ni ukuvana ikintu ku muntu w'umunyamwaga'.
Imam Muslim : 3097
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ النَّذْرِ وَقَالَ إِنَّهُ لَا يَرُدُّ مِنْ الْقَدَرِ وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنْ الْبَخِيلِ
Kandi yatubwiye [Muhammad bin Mutsanna] na [Ibn Basysyar] bombi barabivuze, yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] aravuga ati, Numvise [Al 'Ala'] avuga kuri [se] kuri [Abu Hurairah] kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, ko yabujije umuntu gukora nadzar, aravuga ati: 'Ntabwo bihindura iherezo, nadzar yonyine ni ukuvana ikintu ku muntu w'umuswa'.
Imam Muslim : 3098
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرٍو وَهُوَ ابْنُ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ النَّذْرَ لَا يُقَرِّبُ مِنْ ابْنِ آدَمَ شَيْئًا لَمْ يَكُنْ اللَّهُ قَدَّرَهُ لَهُ وَلَكِنْ النَّذْرُ يُوَافِقُ الْقَدَرَ فَيُخْرَجُ بِذَلِكَ مِنْ الْبَخِيلِ مَا لَمْ يَكُنْ الْبَخِيلُ يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ كِلَاهُمَا عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah bin Sa'id] na [Ali bin Hujr] batubwiye, bavuze bati, [Isma'il] - uwo ni Ibn Ja'far - yatubwiye kuri [Amru] - uwo ni Ibn Abu Amru - bivuye kuri [Abdurrahman Al A'raj] bivuye kuri [Abu Hurairah] ko Intumwa shallallahu 'alaihi wasallam yavuze ati: 'Mu by'ukuri, indahiro ntishobora kwegera umwana wa Adamu ikintu Allah atateganyije mbere, ahubwo indahiro - izaba ijyanye n'iherezo, hanyuma hamwe na yo - indahiro - ikintu mbere kitari gishoboka ko umuntu w'umunyamwaga ayitanga, izatangwa'. [Qutaibah bin Sa'id] yatubwiye [Ya'qub ni ukuvuga Ibn Abdurrahman Al Qari] na [Abdul Aziz] - uwo ni Ad Darawardi - bombi bakomoka kuri [Amru bin Abu Amru] bafite iminyururu nk'iyi'.
Imam Muslim : 3099
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ
Kandi yatubwiye [Zuhair bin Harb] na [Ali bin ujr As Sa'di] mu gihe aba lafadz bo muri Zuhair bombi babivugaga, yatubwiye [Isma'il bin Ibrahim] yatubwiye [Ayyub] kuri [Abu Qilabah] kuri [Abu Al Muhallib] kuri [Imran bin Hushayin] yavuze, ko Tsaqif yari umugaragu wa Bani 'Uqail, hanyuma Bani Tsaqif bafata inshuti ebyiri Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, mu gihe inshuti z'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam zafashe umuntu wo muri bani 'Uqail hamwe n'ingamiya ye. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaje aho yari afungiye, umugabo wari wafashwe aravuga ati 'Yewe Muhammad!' Arasubiza ati 'Uri mu kibazo ki?' Umugabo aravuga ati 'Ni iyihe mpamvu yatumye mfata, kandi ni iyihe mpamvu yatumye mfata ingamiya yanjye yiruka cyane?' Yaramushubije ati: 'Nabikoze nk'aho ari ukwihorera ibyaha by'inshuti yawe, Tsaqif!' Hanyuma aragenda. Uwo mugabo yongeye kumuhamagara, aramubwira ati: 'Yewe Muhammad, yewe Muhammad!' -Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yari umuntu w'urukundo n'umunyacyubahiro- hanyuma agaruka aho ari aramubwira ati: 'Ukeneye iki?' Uwo mugabo aramusubiza ati: 'Noneho ndi Umuyisilamu'. Yaravuze ati: 'Niba ibyo uvuga ari ukuri, kandi ukaba ushobora kugenzura ibintu byawe, koko uzabona amahirwe yose'. Hanyuma yatangiye kugenda, ariko uwo mugabo aramuhamagara ati: 'Yewe Muhammad, yewe Muhammad'. Hanyuma aramusanganira aramubwira ati: 'Ukeneye iki?' Uwo mugabo aramubwira ati: 'Ndashonje rero mpa ibyokurya, kandi mfite inyota rero mpa icyo kunywa!' Yaravuze ati: 'Iki ni cyo ukeneye'. Nyuma, uwo mugabo yacunguwe n'abantu babiri - inshuti z'Intumwa-'. Imran yaravuze ati: 'Hanyuma umugore wa Ansari yafashwe n'umwanzi hamwe n'ingamiya ye, ubusanzwe yitwa Adlba`. Umugore wa Ansari yari afunzwe, mu gihe abajura bari baruhutse, mu gihe ingamiya zari zibwe zari zifungiye imbere y’aho baruhukira. Hanyuma umugore wa Ansari yashoboye kwikuramo amakanzu ye maze ahita ajya mu kiraro cy’ingamiya, ariko igihe cyose yajyaga ku ngamiya kuyigenderaho, yaraturikaga, nuko ayivamo kugeza abonye 'adlba'. Nuko agendera ku ngamiya yumviraga yari yatojwe inyuma yayo. Hanyuma yayihanangirije kugeza ubwo yirukaga cyane. Abantu bari basinziriye batangajwe no guhunga k’umugore wa Ansari, hanyuma baramukurikira, ariko ntibabasha kumufata. Umugore yari yarahize ko Allah namukiza, azaca ingamiya ya 'adlba'. Bageze i Madina, abantu babonye ingamiya, hanyuma bavuga bati 'Iyi ni Al Adlba', ingamiya y’Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam!'. Umugore yaravuze - mu buryo bw’inyandiko - ati 'Niba Allah amukijije, azaca ingamiya koko'. Hanyuma abantu bahuye na Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam bamubwira ibya nadzar ye. Nuko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam agira ati: 'Subhanallah, mbega ukuntu kwihorera kwe kuzamubaho nabi, yarahiye Allah ko namukiza, azamuca, nta nshingano yo gusohoza isezerano ryo kutumvira Allah ndetse no ku kintu kitari icy'umugaragu'. Mu mateka ya Ibn Hujr, handitse ngo: 'Nta nadzar ibaho mu kutumvira Allah'. Yatubwiye [Abu Ar Rabi' Al 'Ataki] yatubwiye [Hammad] - ari we Ibn Zaid -. -Mu bundi buryo bivugwa - Twabwiwe [Ishaq bin Ibrahim] na [Ibn Abu Umar] bivuye kuri [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] bombi baturutse kuri [Ayyub] bafite sanad nk'iyi. Kandi muri Hadithi ya Hammad, avuga ko 'Adlba' yari ingamiya y'umwe mu Banu 'Uqail, kandi yari umwe mu ngamiya zirukaga cyane.' Kandi muri Hadithi handitsemo kandi ngo: 'Hanyuma umugore - Ansar - yaje ku ngamiya yatojwe neza cyane'. Kandi muri Hadithi ya At Tsaqafi handitsemo hamwe n'inyandiko, 'Naqatun Mudarrabatun - Ingamiya yatojwe -'.
Imam Muslim : 3100
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى شَيْخًا يُهَادَى بَيْنَ ابْنَيْهِ فَقَالَ مَا بَالُ هَذَا قَالُوا نَذَرَ أَنْ يَمْشِيَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَنْ تَعْذِيبِ هَذَا نَفْسَهُ لَغَنِيٌّ وَأَمَرَهُ أَنْ يَرْكَبَ
Yatubwiye [Yahya bin Yahya At Tamimi] yatubwiye [Yazid bin Zurai'] yavuye kuri [Humaid] yavuye kuri [Tsabit] yavuye kuri [Anas]. -mu bundi buryo bivugwa- Yatubwiye [Ibn Abu Umar] kandi iyi ni yo mvugo ye, yatubwiye [Marwan bin Mu'awiyah Al Fazari] yatubwiye [Humaid] yambwiye [Tsabit] yavuye kuri [Anas] ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yabonye umusaza agenda ayobowe n'abana be babiri, hanyuma aravuga ati: 'Kuki uyu musaza?' baramusubiza bati: 'Ni nadzar - gukora Hija - n'amaguru'. Hanyuma aravuga ati: 'Mu by'ukuri, Allah ntakeneye uyu muntu kwibabaza - ubwe -'. Hanyuma ategeka abantu kwinjira mu modoka.