Imam Muslim : 3021
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ أَنَّ أَرْوَى خَاصَمَتْهُ فِي بَعْضِ دَارِهِ فَقَالَ دَعُوهَا وَإِيَّاهَا فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَخَذَ شِبْرًا مِنْ الْأَرْضِ بِغَيْرِ حَقِّهِ طُوِّقَهُ فِي سَبْعِ أَرَضِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَتْ كَاذِبَةً فَأَعْمِ بَصَرَهَا وَاجْعَلْ قَبْرَهَا فِي دَارِهَا قَالَ فَرَأَيْتُهَا عَمْيَاءَ تَلْتَمِسُ الْجُدُرَ تَقُولُ أَصَابَتْنِي دَعْوَةُ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ فَبَيْنَمَا هِيَ تَمْشِي فِي الدَّارِ مَرَّتْ عَلَى بِئْرٍ فِي الدَّارِ فَوَقَعَتْ فِيهَا فَكَانَتْ قَبْرَهَا
Yambwiye [Harmalah bin Yahya] yatubwiye [Abdullah bin Wahb] yambwiye [Umar bin Muhammad] ko [se] yabwiye [Sa'id bin Zaid bin Amru bin Nufail], ko Arwa yamushinje gufata igice cy'ubutaka bwe, nuko Sa'id aravuga ati 'Mureke abwigarurire, mu by'ukuri numvise Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) ivuga iti: 'Umuntu wese uzafata santimetero imwe y'ubutaka nta burenganzira afite, Imana izabumenagura n'ibice birindwi by'ubutaka ku munsi w'imperuka.' -Sa'id yarasenze- Mana we...niba abeshya, muhumye amaso kandi ubutaka bwe - inzu ye - imva ye'. Se wa Umar yakomeje agira ati 'Nyuma y'igihe gito, namubonye ari impumyi agenda akorakora ku rukuta, aravuga ati 'Nakubiswe n'isengesho rya Sa'id bin Zaid'. Ubwo yavaga mu nzu ye ajya ku iriba, yaguyemo, maze riba imva ye.
Imam Muslim : 3022
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ أَرْوَى بِنْتَ أُوَيْسٍ ادَّعَتْ عَلَى سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ أَخَذَ شَيْئًا مِنْ أَرْضِهَا فَخَاصَمَتْهُ إِلَى مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا كُنْتُ آخُذُ مِنْ أَرْضِهَا شَيْئًا بَعْدَ الَّذِي سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَخَذَ شِبْرًا مِنْ الْأَرْضِ ظُلْمًا طُوِّقَهُ إِلَى سَبْعِ أَرَضِينَ فَقَالَ لَهُ مَرْوَانُ لَا أَسْأَلُكَ بَيِّنَةً بَعْدَ هَذَا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَتْ كَاذِبَةً فَعَمِّ بَصَرَهَا وَاقْتُلْهَا فِي أَرْضِهَا قَالَ فَمَا مَاتَتْ حَتَّى ذَهَبَ بَصَرُهَا ثُمَّ بَيْنَا هِيَ تَمْشِي فِي أَرْضِهَا إِذْ وَقَعَتْ فِي حُفْرَةٍ فَمَاتَتْ
Yatubwiye [Abu Ar Rabi' Al 'Ataki] yatubwiye [Hammad bin Zaid] kuri [Hisyam bin 'Urwah] kuri [se], ko Arwa bint Uwais yashinje [Sa'id bin Zaid] ko yafashe igice cy'ubutaka bwe, hanyuma yirega Marwan bin Hakam, nuko Sa'id aravuga ati: 'Ese birashoboka ko nafashe igice cy'ubutaka bwe nyuma y'uko numvise ikintu kivuye kuri Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam?' Marwan aravuga ati: 'Ni iki wumvise kuri Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam?' Sa'id aramusubiza ati: 'Nigeze kumva Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam avuga ati: 'Umuntu wese ufata santimetero imwe y'ubutaka mu buryo butari bwo, ku munsi w'imperuka azajanjagurwa n'ubutaka bw'ibice birindwi'. Hanyuma Marwan aramubwira ati: 'Sinzagusaba ibindi bimenyetso nyuma yo kumva aya magambo y'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam.' Hanyuma Sa'id arasenga ati 'Mana yanjye, niba ari we - uwo mugore - abeshya, nimumuhume amaso mumwice mu gihugu cye.' Urwah aravuga ati 'Biragaragara ko - Arwa - atapfuye keretse ari mu buhumyi, kandi ubwo yagendaga mu gikari cye, yahise agwa mu mwobo arapfa.'
Imam Muslim : 3023
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَخَذَ شِبْرًا مِنْ الْأَرْضِ ظُلْمًا فَإِنَّهُ يُطَوَّقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ
Twabwiwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Yahya bin Zakariya bin Abu Zaidah] abikuye kuri [Hisyam] abikuye kuri [se] abikuye kuri [Sa'id bin Zaid] yagize ati: 'Nigeze kumva Intumwa sallallahu alaihi wasallam ivuga iti: 'Uzafata santimetero imwe y'ubutaka mu buryo bunyuranyije n'amategeko, ku munsi w'imperuka azajanjagurwa n'ibice birindwi by'ubutaka'.
Imam Muslim : 3024
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَأْخُذُ أَحَدٌ شِبْرًا مِنْ الْأَرْضِ بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلَّا طَوَّقَهُ اللَّهُ إِلَى سَبْعِ أَرَضِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Jarir] avuye kuri [Suhail] avuye kuri [se] avuye kuri [Abu Hurairah] yagize ati: 'Intumwa ya Allah sallallaahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Nta n'umwe muri mwe ufata santimetero imwe y'ubutaka nta burenganzira afite, ariko Allah azabusya n'ibice birindwi by'ubutaka ku munsi w'imperuka'.
Imam Muslim : 3025
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا حَرْبٌ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ حَدَّثَهُ وَكَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ قَوْمِهِ خُصُومَةٌ فِي أَرْضٍ وَأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهَا فَقَالَتْ يَا أَبَا سَلَمَةَ اجْتَنِبْ الْأَرْضَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ ظَلَمَ قِيدَ شِبْرٍ مِنْ الْأَرْضِ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ أَخْبَرَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Yatubwiye [Ahmad bin Ibrahim Ad Dauraqi] yatubwiye [Abdus Shamad] - ari we Ibnu Abdul Warits - yatubwiye [Harb] - ari we Ibn Syaddad - yatubwiye [Yahya] - ari we Ibn Abu Kathir - bivuye kuri [Muhammad bin Ibrahim] ko [Abu Salamah] yamubwiye ko hari amakimbirane hagati ye n'abantu be ku birebana n'ubutaka, hanyuma ajya kwa Aisyah amubwira ibyabwo. [Aisyah] aravuga ati: 'Ewe Abu Salamah, guma kure y'ubutaka bushyamiranye, mu by'ukuri Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yigeze kuvuga iti: 'Uzafata santimetero imwe y'ubutaka mu buryo bunyuranyije n'amategeko, Allah azamumenagura n'ubutaka bw'ubutaka bw'ibice birindwi'. Kandi nabwiwe [Ishaq bin Manshur] yatubwiye [Habban bin Hilal] yatubwiye [Aban] yatubwiye [Yahya] ko [Muhammad bin Ibrahim] yambwiye ko [Abu Salamah] yahuye na [Aisha] ... hanyuma avuga Hadithi nk'iyo'.
Imam Muslim : 3026
حَدَّثَنِي أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِي الطَّرِيقِ جُعِلَ عَرْضُهُ سَبْعَ أَذْرُعٍ
Nabwiwe [Abu Kamil Fudlail bin Husain Al Jahdari] yatubwiye [Abdul Aziz bin Muhtar] yatubwiye [Khalid Al Hadza'] bivuye kuri [Yusuf bin Abdullah] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Abu Hurairah], ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yavuze ati: 'Niba mutavuga rumwe ku muhanda, ubugari bw'umuhanda bube mikono irindwi.'
Imam Muslim : 3027
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ وَلَا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ
yatubwiye [Yahya bin Yahya] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim], kandi iyi ni lafadz ya Yahya, [Yahya] yaravuze; yatubwiye, mu gihe abandi babiri bavuze; yatubwiye [Ibn 'Uyainah] kuri [Az Zuhri] kuri [Ali bin Husain] kuri [Amru bin Uthman] kuri [Usamah bin Zaid], ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yavuze ati: 'Umuyisilamu ntashobora kuragwa n'utizera kandi utizera ntashobora kuragwa n'umuyisilamu'.
Imam Muslim : 3028
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ وَهُوَ النَّرْسِيُّ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلْحِقُوا الْفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا فَمَا بَقِيَ فَهُوَ لِأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ
Yatubwiye [Abdul A'la bin Hammad] - ari we An Narsi - yatubwiye [Wuhaib] abivanye kuri [Ibn Thawus] abivanye kuri [se] abivanye kuri [Ibn Abbas] yagize ati: 'Rasulullah shallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Nimuhe umurage abawufiteho uburenganzira, naho abandi bose bahabwe uwo mu muryango wa hafi cyane'.
Imam Muslim : 3029
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلْحِقُوا الْفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا فَمَا تَرَكَتْ الْفَرَائِضُ فَلِأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ
Twabwiwe [Umayyah bin Bistam Al 'Aisi] yatubwiye [Yazid bin Zurai'] yatubwiye [Rauh bin Al Qasim] yabikuye kuri [Abdullah bin Thawus] yabikuye kuri [se] yavuye kuri [Ibn Abbas] yavuye kuri Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Nimuhe umurage ababifitiye uburenganzira, mu gihe abandi bose bajya mu muryango w'abagabo wa hafi'.
Imam Muslim : 3030
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ رَافِعٍ قَالَ إِسْحَقُ حَدَّثَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْسِمُوا الْمَالَ بَيْنَ أَهْلِ الْفَرَائِضِ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ فَمَا تَرَكَتْ الْفَرَائِضُ فَلِأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَبُو كُرَيْبٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ وُهَيْبٍ وَرَوْحِ بْنِ الْقَاسِمِ
Yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] na [Muhammad bin Rafi'] na [Abd bin Humaid], kandi iyi ni lafadz ya Ibn Rafi'. Ishaq yaravuze; yatubwiye, mu gihe abandi babiri bavuze; yatubwiye [Abdurrazaq] yatubwiye [Ma'mar] bivuye kuri [Ibn Thawus] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Ibn Abbas] yaravuze ati: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mugabanye umurage mu bantu bafite uburenganzira -Dzawil furudl- nk'uko Igitabo cya Allah kibivuga, mu gihe igice gisigaye cy'umurage kijya mu muryango w'abagabo wa hafi'. Kandi yambwiye [Muhammad bin Al 'Ala' Abu Kuraib Al Hamdani] yatubwiye [Zaid bin Hubab] bivuye kuri [Yahya bin Ayyub] bivuye kuri [Ibn Thawus] hamwe n'iyi isnad, nk'uko Hadithi ya Wuhaib na Rauh bin Qasim' ibivuga.
Imam Muslim : 3031
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَرِضْتُ فَأَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ يَعُودَانِي مَاشِيَيْنِ فَأُغْمِيَ عَلَيَّ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ صَبَّ عَلَيَّ مِنْ وَضُوئِهِ فَأَفَقْتُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَقْضِي فِي مَالِي فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ شَيْئًا حَتَّى نَزَلَتْ آيَةُ الْمِيرَاثِ { يَسْتَفْتُونَكَ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ }
Yatubwiye [Amru bin Muhammad bin Bukair An Naqid] yatubwiye [Sufyan bin 'Uyainah] abibwiwe na [Muhammad bin Al Munkadir] ko yumvise [Jabir bin Abdullah] avuga ati: 'Igihe nari ndwaye, Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) maze Abu Bakr aransura n'amaguru, icyo gihe nari ndimo ndacika intege. Hanyuma yankoreye isuku aransukaho amazi yo kwiyuhagira ku buryo nahise ngira ubwenge. Hanyuma ndavuga nti: 'Yewe Ntumwa ya Allah, nkwiye gucunga nte ubutunzi bwanjye?' Ntiyasubije na gato, kugeza igihe umurongo uvuga ku murage wavuzwe: '-Bagusaba fatwa -Yewe Muhamadi - ku bijyanye na kalalah - ni ukuvuga umuntu upfa adasize se n'umwana we -, vuga uti, Allah ni we waguhaye fatwa ku bijyanye na kalalah ...' -Ibi. An Nisaa: 176-.
Imam Muslim : 3032
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ عَادَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي بَنِي سَلِمَةَ يَمْشِيَانِ فَوَجَدَنِي لَا أَعْقِلُ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ رَشَّ عَلَيَّ مِنْهُ فَأَفَقْتُ فَقُلْتُ كَيْفَ أَصْنَعُ فِي مَالِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَنَزَلَتْ { يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ }
Yambwiye [Muhammad bin Hatim bin Maimun] yatubwiye [Hajjaj bin Muhammad] yatubwiye [Ibn Juraij] yaravuze, yambwiye [Ibnu Al Munkadir] abikuye kuri [Jabir bin Abdullah] yaravuze ati: 'Ubwo nari ndwaye mu mudugudu wa Bani Salamah, Intumwa sallallahu alaihi wasallam na Abu Bakr baransura n'amaguru, bansanga ndi mu rujijo. Hanyuma yansabye amazi yo kwiyuhagira, hanyuma arayanyogoshera kugeza nkingutse. Hanyuma ndavuga nti: 'Nkwiye gucunga nte ubutunzi bwanjye, yewe Ntumwa y'Imana?' hanyuma umurongo uramanuka uti: '-Allah yagushyiriyeho umurage abana bawe, umugabane w'umuhungu umwe ni nk'umugabane w'abakobwa babiri….-' -Qs. An Nisaa; 11-.
Imam Muslim : 3033
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الْمُنْكَدِرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا عَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَرِيضٌ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ مَاشِيَيْنِ فَوَجَدَنِي قَدْ أُغْمِيَ عَلَيَّ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَبَّ عَلَيَّ مِنْ وَضُوئِهِ فَأَفَقْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَصْنَعُ فِي مَالِي فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ شَيْئًا حَتَّى نَزَلَتْ آيَةُ الْمِيرَاثِ
Yatubwiye [Ubaidullah bin Umar Al Qawariri] yatubwiye [Abdurrahman] - ari we Ibn Mahdi - yatubwiye [Sufyan] yaravuze ati, Numvise [Muhammad bin Munkadir] avuga; Numvise [Jabir bin Abdullah] avuga ati: 'Igihe nari ndwaye, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaransuye ari kumwe na Abu Bakr n'amaguru, yansanze ntameze neza, hanyuma Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akora isuku ansukaho amazi yo kwiyuhagira kugeza nikangutse. Hanyuma ndavuga nti: 'Yewe Ntumwa y'Imana, nkwiye gucunga nte umutungo wanjye?' Ntiyasubije ikibazo nagize, kugeza igihe umurongo uvuga ku murage wamanukaga.
Imam Muslim : 3034
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَرِيضٌ لَا أَعْقِلُ فَتَوَضَّأَ فَصَبُّوا عَلَيَّ مِنْ وَضُوئِهِ فَعَقَلْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا يَرِثُنِي كَلَالَةٌ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْمِيرَاثِ فَقُلْتُ لِمُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ { يَسْتَفْتُونَكَ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ } قَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ وَأَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ فِي حَدِيثِ وَهْبِ بْنِ جَرِيرٍ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْفَرَائِضِ وَفِي حَدِيثِ النَّضْرِ وَالْعَقَدِيِّ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْفَرْضِ وَلَيْسَ فِي رِوَايَةِ أَحَدٍ مِنْهُمْ قَوْلُ شُعْبَةَ لِابْنِ الْمُنْكَدِرِ
Yambwiye [Muhammad bin Hatim] yatubwiye [Bahz] yatubwiye [Syu'bah] yambwiye [Muhammad bin Al Munkadir] yaravuze ati, Numvise [Jabir bin Abdullah] avuga ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaransuye ubwo nari ndwaye kandi nta cyo maze, hanyuma akora isuku aransukaho amazi yo kwiyuhagira, ku buryo nahise ngira ubwenge. Hanyuma ndavuga nti: 'Yewe Ntumwa ya Allah, nigute nazungura umurage?' Nuko umurongo uvuga ku murage uramanuka. Njyewe -Syu'bah- nabajije [Muhammad bin Munkadir] nti: 'Ni iki cyamanutse- YASTAFTUUNAKA QULILLAH YUFTIIKUM FIL KALAALAH -Bagusabye fatwa-ku bijyanye na kalalah-. Vuga uti: 'Allah aguhaye fatwa ku bijyanye na kalalah-'? -Qs. An Nisaa: 176-. Arasubiza ati: 'Uku niko uyu murongo wahishuwe'. Yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] yatubwiye [An Nadlr bin Syumail] na [Abu Amir Al 'Aqadi]. -mu bundi buryo bivugwa - Yatubwiye [Muhammad bin Mutsanna] yatubwiye [Wahb bin Jarir] byose kuva kuri [Syu'bah] hamwe n'iyi isnad muri Hadithi ya Wahb bin Jarir, havugwa, 'hanyuma umurongo wa faraidl - igabanywa ry'umurage-' wahishuwe. Hagati aho, muri Hadithi ya An Nadlr na Al 'Aqadi, havugwa, 'Hanyuma umurongo wa fardl waramanutse'. Kandi mu mateka yabo bombi - ntaho havugwa amagambo Syu'bah yabwiye Ibn Munkadir'.
Imam Muslim : 3035
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَطَبَ يَوْمَ جُمُعَةٍ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَا أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ عِنْدِي مِنْ الْكَلَالَةِ مَا رَاجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلَالَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي فِي شَيْءٍ مَا أَغْلَظَ لِي فِيهِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ يَا عُمَرُ أَلَا تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ أَقْضِ فِيهَا بِقَضِيَّةٍ يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ رَافِعٍ عَنْ شَبَابَةَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ شُعْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Yatubwiye [Muhammad bin Abu Bakr Al Muqaddami] na [Muhammad bin Mutsanna] kandi iyi ni lafadz ya Ibn Mutsanna, bombi baravuze; yatubwiye [Yahya bin Sa'id] yatubwiye [Hisham] yatubwiye [Qatadah] kuri [Salim bin Abu Al Ja'd] kuri [Ma'dan bin Abu Talhah] ko [Umar bin Khatthab] yatanze inyigisho ku wa Gatanu, hanyuma ashima Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam na Abu Bakr, hanyuma aravuga ati: 'Mu by'ukuri, sinzasiga ikintu mbona ko ari ingenzi kurusha kalalah.' Sinigeze njya inama kenshi na Rasulullah (sallallahu alaihi wasallam) ku kintu kirenze inama namugiriye ku bijyanye na kalalah, cyangwa ngo agire ubugome ku kintu kirenze imyitwarire ye mibi kuri njye ku bijyanye na kalalah, kugeza aho yankoze ku gituza arambwira ati: 'Yewe Umar, ese umurongo wa shaif uri ku iherezo rya Surah An Nisaa ntuhagije kuri wewe? Iyo nza kuba nkiriho, nari gukemura ikibazo cya kalalah n’umwanzuro ufatwa n’abantu basoma Qur'an n’abantu badasoma Qur'an'. Kandi yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Isma'il bin 'Ulayyah] kuri [Sa'id bin Abu 'Arubah]. - mu bundi buryo bivugwa - yatubwiye [Zuhair bin Harb] na [Ishaq bin Ibrahim] na [Ibnu Rafi'] kuri [Syabah bin Sawwar] kuri [Syu'bah] bombi kuri [Qatadah] kuri iyi isnad, kimwe na Hadithi'.
Imam Muslim : 3036
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ آخِرُ آيَةٍ أُنْزِلَتْ مِنْ الْقُرْآنِ { يَسْتَفْتُونَكَ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ }
Yatubwiye [Ali bin Khasyram] yatubwiye [Waki '] wo muri [Ibin Abu Khalid] ukomoka kuri [Abu Ishaq] wo muri [Al Barra'] yagize ati: 'Umurongo wa nyuma wa Qor'ani wahishuwe ni' YASTAFTUUNAKA QULILLAHU YUFTIIKUM FIL KALAALAH -Bagusabye fatwa -lah. Vuga: 'Allah aguha fatwa yerekeye kalalah… -' -Qs. Nisaa: 176-.
Imam Muslim : 3037
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا آخِرُ آيَةٍ أُنْزِلَتْ آيَةُ الْكَلَالَةِ وَآخِرُ سُورَةٍ أُنْزِلَتْ بَرَاءَةُ
Yatubwiye [Muhammad bin Mutsanna] na [Ibn Basysyar] bombi barabivuze, yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] kuri [Abu Ishaq] aravuga ati, Numvise [Barra' bin 'Azib] avuga ati: 'Umurongo wa nyuma wahishuwe ni umurongo uvuga ku kalalah, mu gihe inyuguti ya nyuma yahishuwe ari inyuguti ya Al Bara`ah'.
Imam Muslim : 3038
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ أَنَّ آخِرَ سُورَةٍ أُنْزِلَتْ تَامَّةً سُورَةُ التَّوْبَةِ وَأَنَّ آخِرَ آيَةٍ أُنْزِلَتْ آيَةُ الْكَلَالَةِ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ آدَمَ حَدَّثَنَا عَمَّارٌ وَهُوَ ابْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ آخِرُ سُورَةٍ أُنْزِلَتْ كَامِلَةً
Yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] yatubwiye [Isa] - uwo ni Ibn Yunus - yatubwiye [Zakariya] kuri [Abu Ishaq] kuri [Barra'], ko inyuguti ya nyuma yahishuwe yose ari inyuguti ya Al Bara`ah, mu gihe umurongo wa nyuma wahishuwe ari umurongo wa Kalalah'. Yatubwiye [Abu Kuraib] yatubwiye [Yahya] - uwo ni Ibn Adam - yatubwiye [Ammar] - uwo ni Ibn Ruzaiq - kuri [Abu Ishaq] kuri [Barra'] nk'uko bivugwa haruguru, ariko yaravuze ati: 'Inyuguti ya nyuma yahishuwe yose - kamil-'.
Imam Muslim : 3039
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ عَنْ أَبِي السَّفَرِ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ آخِرُ آيَةٍ أُنْزِلَتْ يَسْتَفْتُونَكَ
Yatubwiye [Amru An Naqid] yatubwiye [Abu Ahmad Az Zubairi] yatubwiye [Malik bin Mighwal] yabikuye kuri [Abu Safar] yabikuye kuri [Barra'] yaravuze ati: 'Umurongo wahishuwe bwa nyuma ni YASTAFTUUNAKA -Surat An Nisaa-'.
Imam Muslim : 3040
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ الْأُمَوِيُّ عَنْ يُونُسَ الْأَيْلِيِّ ح و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ الْمَيِّتِ عَلَيْهِ الدَّيْنُ فَيَسْأَلُ هَلْ تَرَكَ لِدَيْنِهِ مِنْ قَضَاءٍ فَإِنْ حُدِّثَ أَنَّهُ تَرَكَ وَفَاءً صَلَّى عَلَيْهِ وَإِلَّا قَالَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْفُتُوحَ قَالَ أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ فَمَنْ تُوُفِّيَ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ فَعَلَيَّ قَضَاؤُهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالًا فَهُوَ لِوَرَثَتِهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثَ
Kandi yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Abu Shafwan Al Amari] bivuye kuri [Yunus Al Aila]. -mu bundi buryo bivugwa- Yambwiye [Harmalah bin Yahya] kandi iyi ni lafadz, yavuze, yatubwiye [Abdullah bin Wahb] yambwiye [Yunus] bivuye kuri [Ibn Shihab] bivuye kuri [Abu Salamah bin Abdurrahman] bivuye kuri [Abu Hurairah], ko umurambo w'umugabo wari ufite umwenda wazanywe imbere y'Intumwa ya Allah (sallallahu alaihi wasallam), yaramubajije ati: 'Ese hari icyo yasize cyo kwishyura? umwenda?', iyo bamusubije ko afite umurage wo kwishyura umwenda we, yawusabiraga, ariko iyo asubije oya, yaravugaga ati: 'Sabira umuvandimwe wawe'. Imana imaze gutsinda ibihugu bitandukanye, yaravuze iti: 'Mfite uburenganzira bwinshi ku Bayisilamu kurusha ubwabo. Umuntu wese upfuye agifite imyenda, nzamwishyura.' Kandi umuntu wese ugisiga umurage, umutungo ujya ku bazungura be. Yatubwiye [Abdul Malik bin Syu'aib bin Laits] yambwiye [data] kuri [sogokuru] yambwiye ['Uqail]. -mu bundi buryo bivugwa - Yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Ya'qub bin Ibrahim] yatubwiye [Ibnu Akhi bin Shihab]. -mu bundi buryo bivugwa - Yatubwiye [Ibnu Numair] yatubwiye [Data] yatubwiye [Ibn Abu Dzi'b] byose kuva kuri [Az Zuhri] hamwe n'igitabo cy'iyi Hadithi.