Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 281

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ سُلَيْمٍ الْعَنْبَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ قَوْمًا يُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ يَحْتَرِقُونَ فِيهَا إِلَّا دَارَاتِ وُجُوهِهِمْ حَتَّى يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ

Yandi me zabisa beto [Hajjaj bin Ash-Sya’ir] me zabisa beto [Abu Ahmad az-Zubairi] me zabisa beto [Qais bin Sulaim al-Anbari] yandi me tuba, me songa mono [Yazid al-Faqir] me songa beto [Jabir bin Abdullah] yandi me tuba nde, ‘Ntumwa ya Allah tubaka nde: kubasika na bilungi ya tiya na kati, katula kaka luse na bo, tii kuna bo ta kota na zulu’.

Hadith

Imam Muslim : 282

و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ يَعْنِي مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ قَالَ كُنْتُ قَدْ شَغَفَنِي رَأْيٌ مِنْ رَأْيِ الْخَوَارِجِ فَخَرَجْنَا فِي عِصَابَةٍ ذَوِي عَدَدٍ نُرِيدُ أَنْ نَحُجَّ ثُمَّ نَخْرُجَ عَلَى النَّاسِ قَالَ فَمَرَرْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَإِذَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَالِسٌ إِلَى سَارِيَةٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِذَا هُوَ قَدْ ذَكَرَ الْجَهَنَّمِيِّينَ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ مَا هَذَا الَّذِي تُحَدِّثُونَ وَاللَّهُ يَقُولُ { إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلْ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ } وَ { كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا } فَمَا هَذَا الَّذِي تَقُولُونَ قَالَ فَقَالَ أَتَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَهَلْ سَمِعْتَ بِمَقَامِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ السَّلَام يَعْنِي الَّذِي يَبْعَثُهُ اللَّهُ فِيهِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّهُ مَقَامُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَحْمُودُ الَّذِي يُخْرِجُ اللَّهُ بِهِ مَنْ يُخْرِجُ قَالَ ثُمَّ نَعَتَ وَضْعَ الصِّرَاطِ وَمَرَّ النَّاسِ عَلَيْهِ قَالَ وَأَخَافُ أَنْ لَا أَكُونَ أَحْفَظُ ذَاكَ قَالَ غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ زَعَمَ أَنَّ قَوْمًا يَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ بَعْدَ أَنْ يَكُونُوا فِيهَا قَالَ يَعْنِي فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ عِيدَانُ السَّمَاسِمِ قَالَ فَيَدْخُلُونَ نَهَرًا مِنْ أَنْهَارِ الْجَنَّةِ فَيَغْتَسِلُونَ فِيهِ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ الْقَرَاطِيسُ فَرَجَعْنَا قُلْنَا وَيْحَكُمْ أَتُرَوْنَ الشَّيْخَ يَكْذِبُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعْنَا فَلَا وَاللَّهِ مَا خَرَجَ مِنَّا غَيْرُ رَجُلٍ وَاحِدٍ أَوْ كَمَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ

Mpi bo me zabisaka beto nde [Hajjaj bin Ash-Syair] me zabisaka beto [al-Fadll bin Dukain] me zabisaka beto [Abu ‘Ashim] —disongidila Muhammad bin Abu Ayyub —yandi tubaka nde, me zabisaka mono [Yazid al-Faqir] yandi tubaka nde, ‘Na ntwala mono vandaka na bupusi ya kimvuka mosi ya nene ya beto na nganda ya kusala Hajj. Ntangu beto katukaka mpi lutaka Medina, yo monanaka nde [Jabir bin Abdullah] vandaka kuzabisa hadith ya Ntumwa saw na bantu mosi ntangu yandi vandaka kuditula na zulu ya nti ya nene’. Yazil al Faqir tubaka diaka nde, ‘Na mbala mosi yandi tubilaka al-Jahannamiyyin’. Yo yina mono tubilaka yandi nde: ‘O nduku ya Ntumwa ya Allah, inki nge ke tuba! Na ntangu yina Allah ke tuba nde: '-Ya kieleka, konso muntu ya beno me tula na bilungi, beno me pesa yandi nsoni kibeni-' -Qs. Ali Imran: 192-, ye verse: '-Konso ntangu ya bo ke zola kubasika na kati na yo, bo ta vutuka kibeni na kati na yo-' -Qs. Nzo-Nkanda: 20-. Inki beno ke tuba? ’ Jabir wavutula vo, ‘Nga otanganga e Koran? ' Beto tubaka nde, 'Ee'. Jabir yulaka diaka nde, ‘Keti nge me wa kisika ya Muhammad sallallahu ‘alaihi wasallam, disongidila kupesa kisambu yina Allah tindaka yandi na kati na yo? ’ Mono vutulaka nde, ‘Ee’. Jbir tubaka na nima nde: ‘Ebuna, yo yina kisika ya Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam yina bo ke sikisaka, ti yo Allah ke basisaka muntu yina yandi basisaka -na bilungi-’. Yazid tubaka nde, ‘Na nima Jabir monisaka mutindu ya kutula shirath, mpi bantu lutaka na zulu na yo’. Yazid wavova vo: ‘Ye yatokananga kikilu vo kivuluka ko muna diambu diadi. Yau kele kaka nde Jabir kekwikila kaka nde kimvuka mosi ya bantu tabasika mpenza na bilungi, na nima ya kuzinga mwa ntangu’. Jabir tubaka nde, ‘Yo ke tendula nde bo basikaka bonso banti ya makala ya ndombe ya ndombe’. Jabir wakwamanana vo, ‘I bosi bakota muna nzadi mosi ya zulu, bayobila muna yo, bavaika muna nzadi nze -papie zampembe, twavutuka kuna nzo’. Beto tubaka nde: ‘Mawa na beno, keti beno ke yindula nde sheikh yai ke tuba luvunu na zina ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam!’. Beto vutukaka, na Allah, muntu mosi ve basikaka na kati na beto kansi muntu mosi mpamba to mutindu Abu Na’im tubaka.

Hadith

Imam Muslim : 283

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ وَثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ أَرْبَعَةٌ فَيُعْرَضُونَ عَلَى اللَّهِ فَيَلْتَفِتُ أَحَدُهُمْ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ إِذْ أَخْرَجْتَنِي مِنْهَا فَلَا تُعِدْنِي فِيهَا فَيُنْجِيهِ اللَّهُ مِنْهَا

Yandi me zabisa beto [Haddab bin Khalid al-Azdi] me zabisa beto [Hammad bin Salamah] katuka na [Abu Imran] mpi [Thabit] katuka na [Anas bin Malik] nde Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Kuvandaka ti bantu iya yina basikaka na bilungi, ebuna balukaka na meso na bo, kana mosi na ntwala na bo, kana nge talanaka ti bo, kana nge talanaka ti bo. me basisa mono na bilungi ebuna kuvutula mono ve na kati’. Yo yina Allah gulusaka yandi na bilungi’.

Hadith

Imam Muslim : 284

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ لِذَلِكَ و قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَأْتُونَ آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْخَلْقِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ قَالَ فَيَأْتُونَ نُوحًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي اتَّخَذَهُ اللَّهُ خَلِيلًا فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا قَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَإِذَا أَنَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ رَبِّي ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ فَأَقَعُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجَهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ فَلَا أَدْرِي فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ قَتَادَةُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ بِذَلِكَ أَوْ يُلْهَمُونَ ذَلِكَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ ثُمَّ آتِيهِ الرَّابِعَةَ أَوْ أَعُودُ الرَّابِعَةَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْمَعُ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا وَذَكَرَ فِي الرَّابِعَةِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ

Yandi me zabisa beto [Abu Kamil Fudlail bin Husain al-Jahdari] ti [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] mpi lafazh ya Abu Kamil yandi tubaka, yandi me zabisa beto [Abu ‘Awanah] katuka na [Qatadah] katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah salla’a bantu ya Dayallah tubaka nde: Lusambisu. Na ntangu yina bo vandaka kumona nde dyambu ya kusamba sambu na Nzambi vandaka mfunu mingi. Ibn Ubaid tubaka nde, ‘Bo bakaka mpeve ya kuyula ngyufula yina. Bo vandaka kutuba nde, ‘Kana beto lenda lomba Nzambi na kubondila beto, sambu yandi pesa beto nzila ya kupema na mambu yina beto ke kutana ti yo. Na nima, bo kwendaka na profete Adam Alaihissalam, mpi bo tubaka nde: ‘O Adam! Nge kele tata ya bantu yonso. Allah me sala nge na maboko na yandi ye me fulusa mpeve na nitu na nge ye me pesa ntuma na ba wanzio na kufukama na ntwala na nge. Samba sambu na beto na ntwala ya Mfumu na nge, sambu na kupesa beto nzila ya kupema na mambu yai’. Adami vutulaka nde, ‘Mono kele ve ti nswa ya kusamba - Adami na nima tubilaka bifu yina yandi salaka, yina salaka nde yandi wa nsoni na Nzambi sambu na bifu yai – kansi yandi kwisaka na Noa, Ntumwa ya ntete ya Allah tindaka’. Na nima bo kwendaka kumona mbikudi Nuh Alaihissalam, kansi yandi tubaka nde, ‘mono kele ve muntu ya lenda lomba lusadisu - na nima tubila bifu yina yandi me sala yina me sala nde yandi wa nsoni na ntwala ya Nzambi sambu na bifu yina –, kansi kwisa kukutana ti mbikudi Ibrahim Alaihissalam, yina bo ke tadilaka bonso muntu ya Allah ke zolaka mingi’. Bau kwendaka kumona profete Ibrahim Alaihissalam, yandi tubaka mpi nde, ‘mono kele ve muntu ya kele na nswa ya kusamba – na nima yandi tubilaka bifu yina yandi salaka, yina salaka nde yandi wa nsoni na Nzambi sambu na bifu yina – kansi kwisa kumona profete Musa Alaihissalam, yina Allah tubilaka yandi mpi pesaka yandi Torah’. Bau kwendaka kumona profete Musa Alaihissalam, kansi yandi tubaka mpi nde, ‘mono kele ve muntu ya kele na nswa ya kusamba - na nima yandi tubilaka bifu yina yandi salaka, yina salaka nde yandi wa nsoni na ntwala ya Nzambi sambu na bifu yina - kansi nge ke kwisa kukutana ti profete Isa Alaihissalam, mpeve ya Allah ti Ndinga na yandi. Bau kwendaka mpi kukutana ti Ntumwa Isa Alaihissalam, mpeve ya Allah ti Bangogo na yandi. Kansi yandi tubaka mpi nde: ‘Mono kele ve muntu ya kele ti nswa ya kusamba, kansi beno yonso kwenda na Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam, nsadi ya Allah yina masumu na yandi ya ntama ti ya nima me lolulama.’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wakwamanana vova vo: ‘Bayiza kwa mono, i bosi yalomba nswa kwa Nzambi. Bo pesaka mono nswa. Ntangu mono monaka Yandi, mono bwaka na ntoto. Yandi bingaka mono, na nima yandi tubilaka mono nde: ‘Tombula ntu na nge, O Muhammad! Tuba kima mosi, bo ta wa nge. Lomba, kieleka bo ta pesa nge. Samba, mono ta ndima kibeni kisambu ya nge ke lomba. Mono tombulaka ntu mpi kumisaka Nzambi ti bankembo yina Nzambi longaka mono. I bosi, yadodokela. Na nima Allah pesaka mono ba critères - bantu yina kele na nswa ya kusamba. I bosi, yavaikisa wantu ayingi muna Bilungi yo kubasia muna Zulu. I bosi, yabwa diaka vana ntoto. Yo yina Allah bingaka mono mutindu Yandi zolaka na nima yandi tubilaka mono nde: ‘Tombula ntu na nge, O Muhammad! Tuba yo, bo ta wa nge. Lomba, kieleka bo ta pesa nge. Kusamba, mono ta ndima kibeni Kusamba ya nge ke lomba’. Muntu yina ke tubaka Hadith tubaka nde, mono me zaba ve mbote-mbote mbala ya tatu to mbala ya iya. Yandi tubaka nde: ‘O Mfumu na mono! Bantu kaka yina kele kaka na Bilungi kele bayina me kangama na Koran, disongidila bantu yina bo ke yindulaka nde bo fwete bikala na Bilungi." Ibn Ubaid tubaka na disolo na yandi nde, 'Qatadah tubaka nde, 'Yo ke tendula nde nge fwete bikala kimakulu na kati na yo'. Mpi yandi me zabisa k na beto [Muhammad bin al-Mutsanna] ti [Muhammad bin Basysyar] bo zole tubaka, na nima ya kusonga beto [Ibn Abu Adi] katuka na [Sa’id] katuka na [Qatadah] katuka na [Anas] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kele ya kupemama kele ya kupemama kele ya kupemama tubaka nde: ‘Bakwikidi ke vukanaka na Kilumbu yai ya bo ke futaka na, to’. bonso na hadith ya Abu Awana’. Mpi yandi tubilaka na hadith nde, ‘Na nima mono kwisaka na yandi mbala ya iya to mono vutukaka mbala ya iya mpi na nima mono tubaka nde, ‘O Rabb na mono, kima mosi ve me bikala katula kaka bayina me kangama na Qur’an’’. Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] me zabisa beto [Mu’adz bin Hisham] yandi tubaka, me zabisa beto [tata na mono] katuka na [Qatadah] katuka na [Anas bin Malik] nde mbikudi ya Allah na mpeve sallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Nzambi vukisaka bantu ya lukwikilu na kilumbu yai ya Lufutumuku, bo vandaka ya zole’. hadith'. Mpi yandi tubaka mbala ya iya nde, ‘Yo yina mono tubaka nde, ‘O Rabb na mono, kima mosi ve me bikala na bilungi katula kaka bantu yina bo me kanga na Qur’an. Ntendula kele nde yo fwete vanda ya mvula na mvula na kati na yo''.

Hadith

Imam Muslim : 285

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَهِشَامٌ صَاحِبُ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً ثُمَّ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ بُرَّةً ثُمَّ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ ذَرَّةً زَادَ ابْنُ مِنْهَالٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ يَزِيدُ فَلَقِيتُ شُعْبَةَ فَحَدَّثْتُهُ بِالْحَدِيثِ فَقَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا بِهِ قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَدِيثِ إِلَّا أَنَّ شُعْبَةَ جَعَلَ مَكَانَ الذَّرَّةِ ذُرَةً قَالَ يَزِيدُ صَحَّفَ فِيهَا أَبُو بِسْطَامَ

Mpi me zabisa beto [Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] me zabisa beto [Yazid bin Zurai’] me zabisa beto [Sa’id bin Abu ‘Arubah] mpi [Hisyam] nduku ad-Dastawai, katuka na [Qatadah] katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah vandaka sallallallahu. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi yo mezabisama na mono [Abu Ghassan al-Misma’I] ti [Muhammad bin al-Mutsanna] bo zole kutubaka, mesonga beto [Muadz] mpi yandi kele Ibn Hisham, yandi tubaka, mesonga mono [tata na mono] ya [Qatahulamihithala] mesonga beto [Ana] tubaka nde: ‘Kuna bilungi tabasika, bantu yina ketubaka nde, ‘Laa Ilaaha Illaahu -Kele ve ti nzambi mosi ya mefwana na kusambila katula kaka Allah-’, mpi na ntima na yandi kuvandaka ti mambote ya kilo bonso ble. Na nima, muntu yina ke tuba nde, ‘Laa Ilaaha Ilaahu -Kele ve ti nzambi mosi ya me fwana kusambila katula kaka Allah-’, mpi na ntima na yandi kele ti mambote ya kilo bonso fufu ya fufu. Na nima ta basika na bilungi, muntu yina ke tuba nde, ‘Laa Ilaaha Illaahu -Kele ve ti nzambi mosi ya me fwana kusambila katula kaka Allah-’, mpi na ntima na yandi kele ti mambote ya kele kilo bonso mbuma ya masangu’. I bosi, Ibnul Minhal wawokesa muna lusansu lwandi vo; [Yazid] tubaka nde, ‘Mono kutanaka ti Syu’ba, na nima mono songaka yandi hadith, na nima [Syu’ba] tubaka nde, ‘[Qatadah] songaka beto katuka na [Anas bin Malik] katuka na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam ti hadith yai, ‘kaka Syu’ba yina bingaka Dzarrah Dzurrah’. Yazid tubaka nde, ‘Abu Bistham me sonika yandi na mutindu ya mbi’.

Hadith

Imam Muslim : 286

حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَنَزِيُّ ح و حَدَّثَنَاه سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَنَزِيُّ قَالَ انْطَلَقْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَتَشَفَّعْنَا بِثَابِتٍ فَانْتَهَيْنَا إِلَيْهِ وَهُوَ يُصَلِّي الضُّحَى فَاسْتَأْذَنَ لَنَا ثَابِتٌ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ وَأَجْلَسَ ثَابِتًا مَعَهُ عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا حَمْزَةَ إِنَّ إِخْوَانَكَ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ يَسْأَلُونَكَ أَنْ تُحَدِّثَهُمْ حَدِيثَ الشَّفَاعَةِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ مَاجَ النَّاسُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ لَهُ اشْفَعْ لِذُرِّيَّتِكَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ خَلِيلُ اللَّهِ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ كَلِيمُ اللَّهِ فَيُؤْتَى مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِعِيسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ رُوحُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ فَيُؤتَى عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُوتَى فَأَقُولُ أَنَا لَهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَأَقُومُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَأَحْمَدُهُ بِمَحَامِدَ لَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ الْآنَ يُلْهِمُنِيهِ اللَّهُ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ بُرَّةٍ أَوْ شَعِيرَةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَرْجِعُ إِلَى رَبِّي فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَعُودُ إِلَى رَبِّي فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ أَدْنَى أَدْنَى أَدْنَى مِنْ مِثْقَالِ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْ النَّارِ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ هَذَا حَدِيثُ أَنَسٍ الَّذِي أَنْبَأَنَا بِهِ فَخَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ فَلَمَّا كُنَّا بِظَهْرِ الْجَبَّانِ قُلْنَا لَوْ مِلْنَا إِلَى الْحَسَنِ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ وَهُوَ مُسْتَخْفٍ فِي دَارِ أَبِي خَلِيفَةَ قَالَ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا يَا أَبَا سَعِيدٍ جِئْنَا مِنْ عِنْدِ أَخِيكَ أَبِي حَمْزَةَ فَلَمْ نَسْمَعْ مِثْلَ حَدِيثٍ حَدَّثَنَاهُ فِي الشَّفَاعَةِ قَالَ هِيَهِ فَحَدَّثْنَاهُ الْحَدِيثَ فَقَالَ هِيَهِ قُلْنَا مَا زَادَنَا قَالَ قَدْ حَدَّثَنَا بِهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَهُوَ يَوْمَئِذٍ جَمِيعٌ وَلَقَدْ تَرَكَ شَيْئًا مَا أَدْرِي أَنَسِيَ الشَّيْخُ أَوْ كَرِهَ أَنْ يُحَدِّثَكُمْ فَتَتَّكِلُوا قُلْنَا لَهُ حَدِّثْنَا فَضَحِكَ وَقَالَ { خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ } مَا ذَكَرْتُ لَكُمْ هَذَا إِلَّا وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُحَدِّثَكُمُوهُ ثُمَّ أَرْجِعُ إِلَى رَبِّي فِي الرَّابِعَةِ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ ائْذَنْ لِي فِيمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ لَكَ أَوْ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ إِلَيْكَ وَلَكِنْ وَعِزَّتِي وَكِبْرِيَائِي وَعَظَمَتِي وَجِبْرِيَائِي لَأُخْرِجَنَّ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ فَأَشْهَدُ عَلَى الْحَسَنِ أَنَّهُ حَدَّثَنَا بِهِ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أُرَاهُ قَالَ قَبْلَ عِشْرِينَ سَنَةً وَهُوَ يَوْمِئِذٍ جَمِيعٌ

Yandi me zabisa beto [Abu ar-Rabi’ al-’Ataki] me zabisa beto [Hammad bin Zaid] me zabisa beto [Ma’bad bin Hilal al-‘Anazi] -na nzila ya nkaka, me zabisa beto [Sa’id bin Manshur] lafad yai me katuka na yandi, me zabisa beto [Hammad bin Zaid] me tuba [al-Malalba’’] ‘Beto kwendaka kumona [Anas bin Malik], mpi Beto lombaka Thabit lusadisu, ntangu beto kumaka kuna yo monanaka nde yandi vandaka kusamba ntete. I bosi, Thabit watulomba nswa muna kuma kiaki twakota muna kunwana. Na nima Anas bingaka Thabit na kuvanda kisika yandi vandaka, na nima Thabit tubilaka Anas nde, ‘O Abu Hamzah, kieleka bampangi na nge ya bantu ya Basrah ke lomba nge na kuzabisa bo mambu ya hadith ya kusamba’. Anas tubaka na nima nde, ‘Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam me tubila beto hadith mosi, yandi tubaka nde: ‘Ntangu Kilumbu ya Lusambisu ta kwisa, pana bantu ta pusa bankaka ti bankaka, na nima bo ta kwisa na Adami mpi ta tubila yandi nde, ‘Samba sambu na bana na nge’. Na nima yandi tubaka nde, ‘Mono kele ve muntu ya kele ti nswa ya kusamba, kansi nge fwete kwenda na Ibrahim Alaihissalam, sambu yandi kele zola ya ar-Rahman’. Na nima bo kwisaka na Ibrahim, yo yina yandi vutulaka nde, ‘Mono kele ve muntu ya kele ti nswa ya kusamba, kansi nge fwete kwenda na Musa Alaihissalam, sambu yandi kele Kalimullah’. Na nima, bo pusanaka pene-pene ya Moize, yo yina yandi vutulaka nde, mono kele ve muntu yina kele ti nswa ya kusamba, kansi nge fwete kwenda na Isa Alaihissalam, sambu yandi kele mpeve ya Allah mpi Ndinga na yandi. Na nima Yezu pusanaka pene-pene, yo yina yandi vutulaka nde, ‘Mono kele ve muntu ya kele ti nswa ya kusamba, kansi nge fwete kwisa na Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam’. I bosi, Muhamed wayenda kingula. Na nima mono tubaka nde, ‘Mono kele ti nswa ya kusamba, na nima mono kwendaka kulomba nswa na Rabb na mono, na nima bo pesaka mono nswa ya kumonana. Mono telamaka na ntwala na yandi, mpi mono kumisaka yandi ti bankunga yina mono lenda tuba ve ntangu yai. Nzambi me pesa mono mpeve. Na nima mono fukamaka sambu na kufukamina Yandi. Na nima bo tubilaka mono nde: ‘O Muhammad, tombula ntu na nge, mpi tuba mpi bo ta wa nge, lomba mpi bo ta pesa nge, lomba kisambu mpi bo ta pesa nge’. Na nima mono tubaka nde: ‘O Rabb na mono, ummah na mono-ummah na mono’. I bosi, wavova vo: ‘Nwenda. Konso muntu yina kele na ntima na yandi kilo ya mbuma ya ble to ya fufu ya lukwikilu, pana katula yandi na bilungi! ’ Yo yina mono katukaka mpi salaka ntuma na yandi, na nima mono vutukaka na Mfumu na mono. Na nima mono sikisaka yandi ti bankunga yai, na nima mono bwaka mpi fukamaka na ntwala na yandi. Na nima bo tubilaka mono nde: ‘O Muhammad, tombula ntu na nge, mpi tuba mpi bo ta wa nge, lomba mpi bo ta pesa nge, lomba kisambu mpi bo ta pesa nge’. Yo yina mono tubaka nde, ‘Bantu na mono, bantu na mono’. Na nima bo tubilaka mono nde: ‘Kwenda, konso muntu yina kele na kilo ya atome mosi ya lukwikilu na ntima na yandi, na nima katula yandi na bilungi’. Na nima mono katukaka mpi lungisaka bantuma na yandi, na nima mono vutukaka na Rabb na mono, na nima mono kumisaka yandi ti bankembo yai, na nima mono bwaka mpi fukamaka na ntwala na yandi. Yo yina bo tubilaka mono nde: ‘O Muhammad, tombula ntu na nge, mpi tuba mpi bo ta wa nge, lomba mpi bo ta pesa nge, lomba kisambu mpi bo ta pesa nge’. Yo yina mono tubaka nde, ‘O Rabb na mono, -gulusa- bantu na mono, bantu na mono’. I bosi, yampoveswa vo: ‘Wenda. Konso muntu yina kele na ntima na yandi ata atome ya fioti ya lukwikilu, katula yandi na bilungi’. Na nima mono katukaka sambu na kulungisa ntuma na yandi." Yai kele hadith ya Anas yina yandi zabisaka beto. Na nima beto basikaka na lweka na yandi, ntangu beto vandaka na zulu ya maziamu, na nima beto tubaka nde, 'Kana beto vutuka kaka, nge . rus na ngindu ya -al-Hasan -al-Bashri-, na nima beto pesaka yandi mbote ntangu yandi vandaka kubumbana na nzo ya Abu Khalifah -na nima yo vandaka na lutaninu mingi-'. Yandi tubaka diaka nde, ‘Na nima beto kwendaka kutala yandi, na nima beto pesaka yandi mbote. Beto tubaka nde, ‘O Abu Sa’id, beto me katuka na ndambu ya mpangi na nge, Abu Hamza, beto me waka ntete ve kima mosi bonso hadith yina yandi songaka beto sambu na kisambu’. Abu Sa'id tubaka nde: 'Inki kima yina -tubila mono-'. I bosi, twamvovesa e hadith. Yo yina Abu Sa’id tubaka nde, ‘Yika yo’. Beto tubaka nde, ‘Yandi ke yikaka beto kima ve’. Abu Sa’id tubaka na nima nde, ‘Yandi songaka beto bamvula makumi zole me luta, mpi na nima yandi vukisaka masolo na yandi yonso, mpi yandi me bika ndambu na nganda. Mu zaba ve kana sheikh -Anas/Abu Hamzah- me vila to me menga kusonga beno sambu beno tula ntima na mono'. Twavova vo: ‘Tuvovesa.’ Yo yina Abu Sa'id sekaka ntangu yandi tangaka nde: '-Bantu me gangamaka -na kimuntu- nswalu- -Qs. Nzo-Nkanda: 37-. Mono tubilaka beno ve verse yai kansi sambu mono zolaka kutubila beno yo - hadith kele -: ‘Na nima mono vutukaka na Mfumu na mono mbala ya iya, na nima mono sikisaka Yandi ti bankembo yai, na nima mono fukamaka na ntoto. Na nima bo tubilaka mono nde: ‘O Muhammad, tombula ntu na nge, mpi tuba mpi bo ta wa nge, lomba mpi bo ta pesa nge, lomba kisambu mpi bo ta pesa nge’. Yo yina mono tubaka nde: ‘O Rabb na mono, pesa mono nswa ya -kubasisa na bilungi- muntu yina ke tuba nde, ‘Laa Ilaaha Ilaahu -Kele ve ti nzambi -ya me fwana na kusambila- kansi Allah-’. Allah vutulaka nde: ‘Yau kele ve nswa na nge,’ to ‘yina kele ve nswa ya bo me pesa nge, kansi na Ngolo na Mono, Bunene na Mono, Kimfumu na Mono, ti Ngolo na Mono, mono ta kula kibeni muntu yina ke tuba nde, ‘Laa Ilaaha Ilaahu -Kele ve ti nzambi -yina kele ti nswa ya kusambila muntu ya nkaka katula kaka Allah-’. Muntu yina vandaka kutendula mambu tubaka nde, ‘Na nima mono taka kimbangi na zina ya [al-Hasan], nde yandi songaka beto nde yandi waka [Anas bin Malik]. Mono ke yindula nde Abu Sa’id tubaka nde, ‘Na ntwala ya bamvula makumi zole, mpi na ntangu yina yandi vukisaka masolo na yandi yonso’.

Hadith

Imam Muslim : 287

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَاتَّفَقَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ إِلَّا مَا يَزِيدُ أَحَدُهُمَا مِنْ الْحَرْفِ بَعْدَ الْحَرْفِ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ بِمَ ذَاكَ يَجْمَعُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَيُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَمَا لَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ أَلَا تَرَوْنَ مَا أَنْتُمْ فِيهِ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ ائْتُوا آدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى الْأَرْضِ وَسَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُ بِهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَا يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَذَكَرَ كَذَبَاتِهِ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَاتِهِ وَبِتَكْلِيمِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَلِمَةٌ مِنْهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ لَهُ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِّي فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الْأَنْبِيَاءِ وَغَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ وَيُلْهِمُنِي مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ لِأَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ وُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَصْعَةٌ مِنْ ثَرِيدٍ وَلَحْمٍ فَتَنَاوَلَ الذِّرَاعَ وَكَانَتْ أَحَبَّ الشَّاةِ إِلَيْهِ فَنَهَسَ نَهْسَةً فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ نَهَسَ أُخْرَى فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَمَّا رَأَى أَصْحَابَهُ لَا يَسْأَلُونَهُ قَالَ أَلَا تَقُولُونَ كَيْفَهْ قَالُوا كَيْفَهْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ وَزَادَ فِي قِصَّةِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ وَذَكَرَ قَوْلَهُ فِي الْكَوْكَبِ { هَذَا رَبِّي } و قَوْله لِآلِهَتِهِمْ { بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا } و قَوْله { إِنِّي سَقِيمٌ } قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ إِلَى عِضَادَتَيْ الْبَابِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ هَجَرٍ وَمَكَّةَ قَالَ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَ

Yau me zabisama na beto na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ti [Muhammad bin Abdullah bin Numair] ye bau zole ke wakana na mutindu ya kutunga ba nsa ya hadith, katula kaka kana mosi na kati na bau ke yika kima mosi na mutindu ya mukanda na nima ya mukanda. Bo zole tubaka nde, vandaka me zabisa beto [Muhammad bin Bisyr] me zabisa beto [Abu Hayyan] katuka na [Abu Zur’ah] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde, ‘-Beto vandaka ti Ntumwa ya Allah na emvitasio mosi-, na nima yandi pesaka yandi musuni ya diboko -nkombo- -musuni yai vandaka kusadila sambu na yandi mosi ya mono vandaka kuzola mingi ti-: mfumu ya bantu yonso na Kilumbu ya Lufutumuku, keti nge mezaba sambu na nki yo kele mutindu yina? Allah vukisaka bantu yonso ya ntwala ti ya nima na zulu ya ntoto mosi ya zelo na zelo, sambu muntu ya ke binga kuzaba ndinga na yandi na bo yonso, mpi meso lenda mona bo, mpi ntangu kupusana pene-pene na bo. -I bosi wantu ba mona kiadi ye wonga ya tezo kia lembi lenda ye luzindalalu lwa zizidila-, i bosi akaka muna yau ba vova kwa akaka vo, 'Nga ke nuena ye ngindu ko mu kuma kia diambu di nu kutananga ye dina di kubwila?! ’ Keti nge kele ve ti ngindu, nani lenda lomba nge na Rabb na nge? Bantu ya nkaka zabisaka -na bantu ya nkaka- nde, ‘Beno kwisa na tata na beno Adami’, Na nima bo kwisaka na yandi mpi bo tubaka nde: ‘O Adami! Nge kele tata ya bantu yonso, Allah me ganga nge na maboko na yandi mpi me fulusa mpeve na yandi na kati na nge, mpi me pesa ntuma na bawanzio mpi bo me fukama na ntwala na nge mpi Allah me tula nge mpi na zulu, nge lenda ve - kulomba Rabb na nge sambu na kusamba sambu na beto? Nga kumwene mpila tuna ye dina dikutubwididi ko? ’ I bosi wavutula vo: ‘Kieleka, lumbu kimosi Rabb ame wafunga makasi ye makasi mana kafunga makasi ko vitila nze una, ngatu kala makasi kuna nima nze una. Allah buyisaka mono na nti, kansi mono fwaka yo. Mono mosi kele na mfunu ya kisambu, pardo kwenda na muntu ya nkaka katula mono, kwenda kukutana ti Nuh'. Ebuna bo kutanaka ti Noa mpi bo tubaka nde: ‘O Noa! Nge kele ntumwa ya ntete ya bantu ya ntoto, mpi Allah me pesa nge zina ya nsadi ya ke pesaka matondo. Keti nge lenda lomba ve Mfumu na nge na kusamba sambu na beto? Nga kumwene mpila tuna ye dina dikutubwididi ko? ’ I bosi wavutula vo: ‘Kieleka, lumbu kimosi Rabb ame wafunga makasi ye makasi mana kafunga makasi ko nze una kafunga makasi ko kuna nima nze una. Kieleka, yakala ye sambu kimosi kina yasadilanga mu fwasa nkangu ame. Mono mosi kele na mfunu ya intercession, kwenda kumona muntu ya nkaka katula mono! Kwenda kumona Ibrahimi! ’ I bosi, bawanana ye Ibrahima, bavova vo: ‘O Ibrahima! Nge kele mbikudi ya Allah ti khalil na yandi na kati ya bantu ya ntoto, lomba Rabb na nge na kusamba sambu na beto? Nga kumwene mpila tuna ko? ’ I bosi wavutula vo: ‘Kieleka, lumbu kimosi Rabb ame wafunga makasi ye makasi mana kafunga makasi ko vitila nze una ngatu kala makasi kuna nima nze una. Mono vandaka kukusa ti luvunu tatu -na nima yandi tubilaka yina-, mono mosi kele na mfunu ya kisambu. Kwenda na muntu ya nkaka katula mono, kwenda na Musa! ’ I bosi, bawanana ye Musa, bavova vo: ‘O Musa! Nge kele Ntumwa ya Allah, Allah ke tombula nge na zulu ya kimuntu ya bantu ti ntumwa ti bangogo ya Allah, lomba Rabb na nge sambu na kusamba sambu na beto? Nga kumwene mpila tuna ko? ’ I bosi wavutula vo: ‘Kieleka, lumbu kimosi Rabb ame wafunga makasi ye makasi mana kafunga makasi ko vitila nze una ngatu kala makasi kuna nima nze una. Mono fwaka kilumbu mosi moyo yina bo pesaka mono ve ntuma ya kufwa, yo yina mono mosi kele na mfunu ya kisambu, yo yina kwenda kumona muntu ya nkaka katula mono, kwenda kumona Yezu! ‘Na nima bo kutanaka ti Yezu’ mpi bo tubaka nde, ‘O Yezu! Nge kele Ntumwa ya Allah mpi N-nsangu . ee ye mpeve ya me katuka na Yandi yina bo pesaka Maria, ye nge me tuba na bantu na kikalulu ya bumwana. Ebuna lomba Rabb na nge na kusamba sambu na beto? Nga kumwene mpila tuna ko? ’ Na nima yandi vutulaka nde, ‘Kieleka, kilumbu mosi Rabb na mono waka makasi ti makasi yina Yandi vandaka ntete ve makasi mutindu yina mpi yandi waka makasi ve na nima mutindu yina - mpi yandi tubilaka ve ata disumu mosi -, mono mosi vandaka na mfunu ya kusamba mingi, yo yina kwenda kumona muntu ya nkaka katula mono, kwenda kumona Muhammad! ’ I bosi, bayiza kwa mono, bavova vo: ‘O Muhammad! Nge kele Ntumwa ya Allah mpi ya nsuka ya baprofete, Allah me lolula masumu na nge yonso ya ntama ti ya bilumbu ke kwisa, lomba Rabb na nge na kusamba sambu na beto? Nga kumwene mpila tuna ye dina dikutubwididi ko? ’ Na nima mono kwendaka mpi kwisaka na nsi ya al-’Arsy, na nima mono fukamaka na ntwala ya Rabb na mono na nima Allah pesaka mono dikabu ya kusekisa mpi ya kusikisa ya mbote yina bo pesaka ve ata muntu mosi na ntwala na mono. Na nima, bo tubaka na ndinga ya ngolo nde, ‘O Muhammad! Telama, lomba yo, yo ta pesama, mpi lomba kisambu, kisambu ta pesama kibeni’. Ebuna mono telamaka mpi tubaka nde, ‘Bantu na mono, O Mfumu na mono! Ummah na mono O Rabb na mono! ’ I bosi, wavutula vo: ‘O Muhamadi! Baka na kati ya bantu na nge bantu yina bo me pesa ve bakonti sambu na bo na kielo ya al-Aiman ​​- na diboko ya kitata ya nsuka - ya bakielo ya zulu’. Mpi bo ke vukanaka ti bantu ya nkaka katula kielo yina’. Na nima yandi tubaka nde: ‘Na zina ya Muntu yina moyo na mono kele na Diboko na Yandi! Ya kieleka, kitamina na kati ya bakielo zole - yina kele na bakielo na zulu na yo - katuka na bakielo ya zulu kele bonso na kati ya Makkah ti Hajar, to bonso na kati ya Makkah ti Bushra’. Mpi bo me zabisa beto [Zuhair bin Harb] me zabisa beto [Jarir] katuka na [Umarah bin al-Qa’qa’] katuka na [Abu Zur’ah] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde, ‘Bo tulaka na ntwala ya Ntumwa ya Allah dilonga mosi ya Tsarid -poto- mpi musuni, na nima argoat ya kitini ya ya- na . ngulu yina yandi vandaka kuzola mingi, na nima yandi vandaka kutatika yo ti ntulu mosi. Ntangu yandi monaka nde banduku na yandi yulaka yandi ve, yandi tubaka nde: ‘Sambu na nki nge ke yulaka ve mutindu’. Yo yina bo yulaka nde: ‘Inki mutindu yo kele, O Ntumwa ya Allah’. Yandi vutulaka nde, ‘Muntu me telama na ntwala ya Rabb ya bansi’. Na nima yandi pesaka hadith na kulanda ntendula ya hadith ya Abu Hayyan, ya me katuka na Abu Zur’ah. I bosi, wayika diambu diakaka muna lusansu lwa Ibrahim. Yo yina yandi tubaka nde, ‘Na nima yandi tubilaka mambu ya Ibrahim tubaka sambu na planete ‘-yai kele Rabb na mono-’, mpi mambu ya Abrahami tubaka sambu na nzambi yina bantu ya ke sambilaka banzambi mingi ke sambilaka -bantu na yandi- ‘-ata muntu yina me fwa yo kele muntu yai ya kuluta nene-’, mpi mambu ya Ibrahim tubaka nde ‘Ya kieleka mono ke bela’. Yandi tubaka nde: ‘Na zina ya Muntu yina moyo ya Muhammad kele na maboko na yandi, kieleka ntama ya kele na kati ya bakielo zole ya bakielo ya zulu kele bonso kitamina ya kele na kati ya Makkah ti Hajar to Hajar ti Makkah’. Muntu yina ke telaka mambu tubaka nde, ‘mono me zaba ve mbote-mbote mambu yina yandi tubaka’.

Hadith

Imam Muslim : 288

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفِ بْنِ خَلِيفَةَ الْبَجَلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى النَّاسَ فَيَقُومُ الْمُؤْمِنُونَ حَتَّى تُزْلَفَ لَهُمْ الْجَنَّةُ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا أَبَانَا اسْتَفْتِحْ لَنَا الْجَنَّةَ فَيَقُولُ وَهَلْ أَخْرَجَكُمْ مِنْ الْجَنَّةِ إِلَّا خَطِيئَةُ أَبِيكُمْ آدَمَ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى ابْنِي إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ قَالَ فَيَقُولُ إِبْرَاهِيمُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ إِنَّمَا كُنْتُ خَلِيلًا مِنْ وَرَاءَ وَرَاءَ اعْمِدُوا إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ تَكْلِيمًا فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى كَلِمَةِ اللَّهِ وَرُوحِهِ فَيَقُولُ عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُومُ فَيُؤْذَنُ لَهُ وَتُرْسَلُ الْأَمَانَةُ وَالرَّحِمُ فَتَقُومَانِ جَنَبَتَيْ الصِّرَاطِ يَمِينًا وَشِمَالًا فَيَمُرُّ أَوَّلُكُمْ كَالْبَرْقِ قَالَ قُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَيُّ شَيْءٍ كَمَرِّ الْبَرْقِ قَالَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى الْبَرْقِ كَيْفَ يَمُرُّ وَيَرْجِعُ فِي طَرْفَةِ عَيْنٍ ثُمَّ كَمَرِّ الرِّيحِ ثُمَّ كَمَرِّ الطَّيْرِ وَشَدِّ الرِّجَالِ تَجْرِي بِهِمْ أَعْمَالُهُمْ وَنَبِيُّكُمْ قَائِمٌ عَلَى الصِّرَاطِ يَقُولُ رَبِّ سَلِّمْ سَلِّمْ حَتَّى تَعْجِزَ أَعْمَالُ الْعِبَادِ حَتَّى يَجِيءَ الرَّجُلُ فَلَا يَسْتَطِيعُ السَّيْرَ إِلَّا زَحْفًا قَالَ وَفِي حَافَتَيْ الصِّرَاطِ كَلَالِيبُ مُعَلَّقَةٌ مَأْمُورَةٌ بِأَخْذِ مَنْ أُمِرَتْ بِهِ فَمَخْدُوشٌ نَاجٍ وَمَكْدُوسٌ فِي النَّارِ وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ إِنَّ قَعْرَ جَهَنَّمَ لَسَبْعُونَ خَرِيفًا

Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Tharif bin Khalifah al-Bajali] me zabisa beto [Muhammad bin Fudlail] me zabisa beto [Abu Malik al-Asyja’i] katuka na [Abu Hazim] katuka na [Abu Hurairah] mpi [Abu Malik] katuka na [Rib’i] katuka na [Hudzahullahi Sahifah], wasallam tubaka nde: ‘Na Kilumbu ya Nsuka Allah Tabaraka wa Ta’ala ta vukisa bantu yonso. Buna bakwikidi telamaka, ye paladisu pusanaka pene-pene na bo. Bau kwisaka na profete Adami, bau tubaka nde: ‘O tata na beto, lomba nde bakielo ya zulu kukangukila beto nswalu’. Adami vutulaka nde, '-mono me fwana ve na kulomba mambu yai sambu na nge-, keti yo kele ve sambu na foti ya tata na nge na zulu yina bo kulaka nge? Kwenda yula mwana na mono Ibrahim Khalilullah’. Ntumwa ya Allah tubaka nde: ‘Na nima Ibrahim vutulaka nde, mono me fwana ve na kuyula nge mambu yai, mono kele kaka Khalil - zola - na ntwala na yandi kele kaka ti bazola mingi. Yula Musa sallallaahu 'alaihi wasallam yina Allah solulaka ti yandi kilumbu mosi na disolo mosi'. Yo yina, bo kwisaka na Musa sallallaahu ‘alaihi wasallam, kansi yandi tubaka mpi nde, ‘Mono me fwana ve na kuyula nge diambu yai. Yula profete Isa yina me gangamaka na Ndinga ya Allah mpi me pema na yandi’. Kansi mbikudi Isa mpi buyaka, yandi tubaka nde, ‘mono me fwana ve na kuyula nge mambu yai’. Yo yina, bo kwendaka na profete Muhammad saw. Na nima yandi - Muhammad - me telama ye kielo me kanguka sambu na yandi, na nima kivuvu ti kinduku me tindama tii kuna bo zole me telama na ba ndambu yonso zole ya Shirath -pont -, na diboko ya kitata ti ya kimama. Ebuna muntu ya kuluta ntinu na kati na beno ntangu yandi ke luta na Shirath kele bonso nzasi’. Mono - Abu Hurairah - tubaka nde, ‘Tata ti mama na mono bonso nkudulu na nge, nswalu bonso nzasi, inki nge ke zola kutuba, mfumu? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Keti nge monaka ve mutindu nzasi lutaka mpi vutukaka diaka na kubwa ya disu? ’ Ebuna ya zole kele nswalu bonso mupepe ya ngolo, na nima nswalu bonso ndeke yina ke pumbuka, na nima kele mpi ti bantu yina ke tinaka nswalu na zulu na yo sambu na bisalu na bo ya mbote. Na ntangu yina Profete na beno vandaka kutelama pene-pene ya shirath, mpi yandi vandaka kusamba ntangu yonso nde, ‘O Rabb na mono, gulusa yandi, gulusa yandi’. Tii na bansadi yina vandaka ti kikalulu fioti kibeni, tii kuna muntu mosi kwisaka mpi lendaka ve kumata na shirath katula kaka na kutambula-tambula, na ntangu yina na bandambu yonso zole kuvandaka ti miniololo ya bibende ya makasi yina vandaka kukangama mpi zolaka kubaka bantu yonso yina bo pesaka ntuma ya kubaka, tii kuna kuvandaka ti bantu yina kugulukaka kansi nitu na bo vandaka kupasuka, mpi kuvandaka mpi ti bantu yina vandaka kusuka na threll up the herowll. Mpi na nzila ya Muntu yina moyo ya Abu Hurairah kele na Maboko na Yandi, kieleka nsi ya bilungi lenda kuma na nzietelo ya bamvula makumi nsambwadi’.

Hadith

Imam Muslim : 289

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ النَّاسِ يَشْفَعُ فِي الْجَنَّةِ وَأَنَا أَكْثَرُ الْأَنْبِيَاءِ تَبَعًا

Yandi me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] mpi [Ishaq bin Ibrahim] me tuba nde [Qutaibah] me songa beto [Jarir] katuka na [al-Mukhtar bin Fulful] katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka nde: ‘Mono kele muntu ya ntete yina ke vukanaka ti bantu ya nkaka mpi yandi tubaka nde: ‘Mono kele muntu ya ntete yina me vukanaka ti bantu yina me salaka mambu ya mbi. balandi’.

Hadith

Imam Muslim : 290

و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَكْثَرُ الْأَنْبِيَاءِ تَبَعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ

Yandi me zabisa beto [Abu Kuraib Muhammad bin al-‘Ala’] me zabisa beto [Mu’awiyah bin Hisham] katuka na [Sufyan] katuka na [Mukhtar bin Fulful] katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Mono kele profete ya kuluta mingi na kilumbu ya mono kele ti luzolo ya, muntu ya ntete ya kubula na kielo ya zulu’.

Hadith

Imam Muslim : 291

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ شَفِيعٍ فِي الْجَنَّةِ لَمْ يُصَدَّقْ نَبِيٌّ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ مَا صُدِّقْتُ وَإِنَّ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ نَبِيًّا مَا يُصَدِّقُهُ مِنْ أُمَّتِهِ إِلَّا رَجُلٌ وَاحِدٌ

Mpi na nima ya kuzabisa beto nde [Abu Bakr bin Abu Syaibah] zabisaka beto [Husain bin Ali] katuka na [Za’ida] katuka na [al-Mukhtar bin Fulful] yandi tubaka nde; [Anas bin Malik] tubaka nde, ‘Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Mono kele muntu ya ntete ya ke lombaka bantu na zulu. Ka vena ngunza ko olungisilwanga -kwa nkangu andi- nze mono ilungisilwanga. Mpi ya kieleka, na kati ya baprofete vandaka ti bantu yina bantu na bo vandaka kundima ve ata fioti, katula kaka bantu yina vandaka bantu’.

Hadith

Imam Muslim : 292

و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آتِي بَابَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَسْتَفْتِحُ فَيَقُولُ الْخَازِنُ مَنْ أَنْتَ فَأَقُولُ مُحَمَّدٌ فَيَقُولُ بِكَ أُمِرْتُ لَا أَفْتَحُ لِأَحَدٍ قَبْلَكَ

Mpi bo me zabisaka mono [Amru an-Naqid] mpi [Zuhair bin Harb] bo zole tubaka nde, bo me zabisaka beto [Hasyim bin al-Qasim] me zabisaka beto [Sulaiman bin al-Mughirah] katuka na [Tsabit] katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah vandaka sallalamlahallah tubaka na zulu ya Nzambi: ya Lufutumuku, na nima mono lombaka nde bo kangula yo. Ebuna nkengidi mosi -wanzio- yulaka nde, ‘Nge nani? ’ Yo yina mono vutulaka nde, ‘Muhammad’. I bosi wavova vo, ‘Musungula kwa ngeye, yasikidiswa vo yaziula kielo ko kwa muntu, vitila wakota’.

Hadith

Imam Muslim : 293

حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ يَدْعُوهَا فَأُرِيدُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Yandi me zabisa mono [Yunus bin Abdul A’la] me songa beto [Abdullah bin Wahab] yandi tubaka, me songa beto [Malik bin Anas] katuka na [Ibnu Shihab] katuka na [Abu Salamah bin Abdurrahman] katuka na [Abu Hurairah] nde Ntumwa ya Nzambi songa yandi nde: sambu na kutanina kisambu na mono bonso kisambu sambu na bantu na mono’.

Hadith

Imam Muslim : 294

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ وَأَرَدْتُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ مِثْلَ ذَلِكَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Mpi me zabisa mono [Zuhair bin Harb] mpi [Abd bin Humaid], [Zuhair] tubaka, me zabisa beto [Ya’qub bin Ibrahim] me zabisa beto [Ibnu Akhi Ibn Shihab] katuka na [noko na yandi ya bakala] me zabisa mono [Abu Salamah bin Abdurihihuman] nde ‘Muntu ya [Abu Hurailla sala] wasallam tubaka nde: ‘Konso Mbikudi kele ti kisambu, mpi mono mono ke zola - kana Nzambi me zola - kubumba kisambu na mono bonso muntu ya ke lombaka bantu na mono na Kilumbu ya Lusambisu’. Yandi me zabisa mono [Zuhair bin Harb] mpi [Abd bin Humaid], [Zuhair] tubaka, yandi me zabisa beto [Ya’qub bin Ibrahim] me zabisa beto [Ibnu Akhi Ibn Shihab] katuka na [yaya na yandi ya bakala] me zabisa mono [Amru bin Abu Sufyan bin AbusariT na] tuka na Rasulullah 'alaihi wasallam'.

Hadith

Imam Muslim : 295

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَمْرَو بْنَ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ لِكَعْبِ الْأَحْبَارِ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ يَدْعُوهَا فَأَنَا أُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ كَعْبٌ لِأَبِي هُرَيْرَةَ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ نَعَمْ

Mpi yandi me songa mono [Harmalah bin Yahya] me songa beto [Ibn Wahab] me songa mono [Yunus] katuka na [Ibn Shihab] nde [Amru bin Abu Sufyan bin Asid bin Jariyah ats-Tsaqafi] me songa yandi, nde [Abu Hurairah] tubaka na Ka’ab ‘Abu Sahila’al-Alahubar nde: 'Konso Mbikudi kele na kisambu ya yandi ke sambaka, na nima mono ke zola - kana Nzambi me zola - kubumba kisambu na mono bonso muntu ya ke lomba bantu na mono na kilumbu ya kusambisa'. Yo yina Ka’ab tubilaka Abu Hurairah nde: “Keti nge me wa mambu yai na Ntumwa ya Nzambi sallallahu”? Abu Hurairah wavutula vo: ‘Ee’.

Hadith

Imam Muslim : 296

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ فَتَعَجَّلَ كُلُّ نَبِيٍّ دَعْوَتَهُ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَهِيَ نَائِلَةٌ إِنْ شَاءَ اللَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِي لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا

Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ti [Abu Kuraib] mpi nde lafazh kele ya Abu Kuraib, bo zole tubaka nde, yandi me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] katuka na [al-A’masy] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde: kisambu ya ngolo, yo yina konso mbikudi ke salaka nswalu kisambu na yandi, mpi kieleka mono ke bumbaka kisambu na mono bonso muntu yina ke lombaka sambu na bantu na mono na kilumbu ya kusambisa. Mpi kana Nzambi zola, kisambu na mono ta fika bafwa na kati ya Ummah na mono yina ke tinaka ve Allah na kima mosi’.

Hadith

Imam Muslim : 297

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ يَدْعُو بِهَا فَيُسْتَجَابُ لَهُ فَيُؤْتَاهَا وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Yandi me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] me zabisa beto [Jarir] katuka na [Umarah] - disongidila Ibn al-Qa’qa’ - katuka na [Abu Zur’ah] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah bakisaka shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde, ‘Konso mbikudi kele ti kisambu yina ke salaka nde kisambu na yandi kuvanda ya ngolo. -na Allah-, ye kieleka mono ke bumba kisambu na mono bonso kisambu sambu na bantu na mono na Kilumbu ya Lusambisu’.

Hadith

Imam Muslim : 298

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ دَعَا بِهَا فِي أُمَّتِهِ فَاسْتُجِيبَ لَهُ وَإِنِّي أُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أُؤَخِّرَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Yandi me zabisa beto [Ubaidullah bin Mu’adz al-Anbari] me zabisa beto [tata na mono] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Muhammad] - disongidila Ibn Ziyad - yandi tubaka nde, mono waka [Abu Hurairah] ke tuba nde, ‘Rasulullah saw. ‘Konso Mbikudi kele na kisambu ya yandi ke salaka sambu na bantu na yandi, na nima yo ke bakaka mvutu sambu na yandi, ye kieleka mono ke zola - kana Nzambi me zola - kumanisa kisambu na mono bonso muntu ya ke lombaka sambu na bantu na mono na kilumbu ya kusambisa’.

Hadith

Imam Muslim : 299

حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَانَا وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ قَالُوا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ يَعْنُونَ ابْنَ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ دَعَاهَا لِأُمَّتِهِ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ جَمِيعًا عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ قَالَ قَالَ أُعْطِيَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ

Yandi me zabisa mono [Abu Ghassan al-Misma’i] ti [Muhammad bin al-Mutsanna] ti [Ibn Basyyar] me zabisa beto, mpi lafazh kele ya Abu Ghassan, bo ke tuba nde, me zabisa beto [Mu’adz] - bo ke zola kutuba Ibn Hisham - yandi me tuba, me zabisa mono katuka na [biQalds na mono]. Malik] vo Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam wavova vo: ‘Konso Ntumwa una ye sambu kina kavanganga mu kuma kia nkangu andi, ye kieleka mono -zolele- sweka sambu kiame nze nsambu za nkangu ame muna lumbu kia mfundusu’. Mpi yandi me zabisa mono mambu yina [Zuhair bin Harb] mpi [Ibn Abu Khalaf] yandi tubaka, me zabisa beto [Rauh] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Qatadah] ti sanad yai. -na nzila ya nkaka yo ke tuba- Mpi me zabisa beto [Abu Kuraib] me zabisa beto [Waki’]. -na mutindu yankaka yau me tubama- Ye me zabisa mono sambu na yau [Ibrahim bin Sa’id al-Jauhari] me zabisa beto [Abu Usamah] mambu yonso katuka na [Mis’ar] katuka na [Qatadah] ti sanad yai, kaka na hadith ya Waki’ yandi tubaka nde, ‘Yo pesakamaka’. Na ntangu yina, na hadith ya Abu Usamah ya me katuka na Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam, Dan me tubila beto [Muhammad bin Abdul A’la] me zabisa beto [al-Mu’tamir] katuka na [tata na yandi] katuka na [Anas] nde Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde, na nima yandi men . [Anasi]’.

Hadith

Imam Muslim : 300

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ قَدْ دَعَا بِهَا فِي أُمَّتِهِ وَخَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Mpi me zabisa beto [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] me zabisa beto [Rauh] me zabisa beto [Ibn Juraij] yandi tubaka, me zabisa beto [Abu az-Zubair] nde yandi waka [Jabir bin Abdullah] ke tuba na profete sallallaahu 'alaihi wasallam nde yandi sala kisambu sambu na bantu na yandi, bonso kisambu sambu na bantu na mono na kilumbu ya kusambisa’.