Revert to Islam, click here
Islam Al-Haq: Qur’an na Hadithi
(Islam nyayo)
Free Download / Gukuramo ku buntu

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadithi

Hadithi

Imam Muslim : 281

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ سُلَيْمٍ الْعَنْبَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ قَوْمًا يُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ يَحْتَرِقُونَ فِيهَا إِلَّا دَارَاتِ وُجُوهِهِمْ حَتَّى يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ

Yatubwiye [Hajjaj bin ash-Sya'ir] yatubwiye [Abu Ahmad az-Zubairi] yatubwiye [Qais bin Sulaim al-Anbari] yaravuze, arambwira [Yazid al-Faqir] yatubwiye [Jabir bin Abdullah] yaravuze ati: 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, abantu bavanwa mu muriro utwikwa imbere, keretse mu maso yabo, kugeza binjiye mu ijuru'.

Hadithi

Imam Muslim : 282

و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ يَعْنِي مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ قَالَ كُنْتُ قَدْ شَغَفَنِي رَأْيٌ مِنْ رَأْيِ الْخَوَارِجِ فَخَرَجْنَا فِي عِصَابَةٍ ذَوِي عَدَدٍ نُرِيدُ أَنْ نَحُجَّ ثُمَّ نَخْرُجَ عَلَى النَّاسِ قَالَ فَمَرَرْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَإِذَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَالِسٌ إِلَى سَارِيَةٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِذَا هُوَ قَدْ ذَكَرَ الْجَهَنَّمِيِّينَ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ مَا هَذَا الَّذِي تُحَدِّثُونَ وَاللَّهُ يَقُولُ { إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلْ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ } وَ { كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا } فَمَا هَذَا الَّذِي تَقُولُونَ قَالَ فَقَالَ أَتَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَهَلْ سَمِعْتَ بِمَقَامِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ السَّلَام يَعْنِي الَّذِي يَبْعَثُهُ اللَّهُ فِيهِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّهُ مَقَامُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَحْمُودُ الَّذِي يُخْرِجُ اللَّهُ بِهِ مَنْ يُخْرِجُ قَالَ ثُمَّ نَعَتَ وَضْعَ الصِّرَاطِ وَمَرَّ النَّاسِ عَلَيْهِ قَالَ وَأَخَافُ أَنْ لَا أَكُونَ أَحْفَظُ ذَاكَ قَالَ غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ زَعَمَ أَنَّ قَوْمًا يَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ بَعْدَ أَنْ يَكُونُوا فِيهَا قَالَ يَعْنِي فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ عِيدَانُ السَّمَاسِمِ قَالَ فَيَدْخُلُونَ نَهَرًا مِنْ أَنْهَارِ الْجَنَّةِ فَيَغْتَسِلُونَ فِيهِ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ الْقَرَاطِيسُ فَرَجَعْنَا قُلْنَا وَيْحَكُمْ أَتُرَوْنَ الشَّيْخَ يَكْذِبُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعْنَا فَلَا وَاللَّهِ مَا خَرَجَ مِنَّا غَيْرُ رَجُلٍ وَاحِدٍ أَوْ كَمَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ

Kandi twabwiwe [Hajjaj bin ash-Syair] yatubwiye [al-Fadll bin Dukain] yatubwiye [Abu 'Ashim] - ari we Muhammad bin Abu Ayyub - yaravuze, yambwiye [Yazid al-Faqir] yaravuze ati: 'Mbere nagizweho ingaruka n'ibitekerezo bya Khawarij, hanyuma tujya gukora Hija turi itsinda rinini. Ubwo twavaga tukanyura i Madina, byaje kugaragara ko [Jabir bin Abdullah] yabwiraga abantu Hadithi y'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam', yishingikirije ku giti. Yazil al Faqir yongera kuvuga ati: 'Ako kanya yavuze al-Jahannamiyyin'. Nuko ndamubwira nti: 'Yewe nshuti y'Intumwa ya Allah, uvuga iki! Mu gihe Allah avuga ati: '-Mu by'ukuri, uwo washyize mu muriro, wamusuzuguye koko-' -Qs. Ali Imran: 192-, n'umurongo: '-Igihe cyose bifuza kuyivamo, bazayisubizwamo-' -Qs. As-Sajdah: 20-. Uravuga iki?' Jabir aravuga ati: 'Ese wasomye Qur'an?' Twaravuze tuti: 'Yego'. Jabir yongeye kubaza ati: 'Ese wumvise uko Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam ahagaze, ni ukuvuga umuvugizi Imana yamutumyeho?' Naravuze nti: 'Yego'. Jbir aravuga ati: 'Rero iyo ni yo mimerere Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam, ukwiye gushimwa, Imana ikoresha mu gukura abo ikura - mu muriro-'. Yazid aravuga ati: 'Hanyuma Jabir yerekanye uko Sirat yashyizwe, abantu barayirengaho'. Yazid aravuga ati: 'Kandi natinye cyane ko ntazarokoka ibyo. Ariko, Jabir yakomeje kwizera ko itsinda ry'abantu bazava mu muriro, nyuma yo kugumayo igihe gito'. Jabir yaravuze ati: 'Ibyo bivuze ko basohotse nk'inkwi z'amakara yijimye'. Jabir yakomeje agira ati: 'Hanyuma binjira mu migezi imwe yo mu ijuru, biyuhagiramo, bava mu ruzi nk'impapuro zera, maze dusubira mu rugo'. Twaravuze tuti: 'Muragowe, mutekereza ko uyu musheikh abeshya mu izina rya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam!'. Twagarutse, Mana yanjye, nta wundi wavuye muri twe uretse umuntu umwe gusa cyangwa nk'uko Abu Na'im yabivuze.

Hadithi

Imam Muslim : 283

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ وَثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ أَرْبَعَةٌ فَيُعْرَضُونَ عَلَى اللَّهِ فَيَلْتَفِتُ أَحَدُهُمْ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ إِذْ أَخْرَجْتَنِي مِنْهَا فَلَا تُعِدْنِي فِيهَا فَيُنْجِيهِ اللَّهُ مِنْهَا

Yatubwiye [Haddab bin Khalid al-Azdi] yatubwiye [Hammad bin Salamah] bivuye kuri [Abu Imran] na [Thabit] bivuye kuri [Anas bin Malik] ko Intumwa y'Imana sallallahu alaihi wasallam yavuze iti: 'Hari abantu bane bavuye mu muriro, hanyuma bareba Allah, hanyuma umwe muri bo arahindukira aravuga ati: 'Mwami wanjye, niba warankuye mu muriro ntunsubizemo'. Nuko Imana imukiza muri uwo muriro'.

Hadithi

Imam Muslim : 284

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ لِذَلِكَ و قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَأْتُونَ آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْخَلْقِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ قَالَ فَيَأْتُونَ نُوحًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي اتَّخَذَهُ اللَّهُ خَلِيلًا فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا قَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَإِذَا أَنَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ رَبِّي ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ فَأَقَعُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجَهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ فَلَا أَدْرِي فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ قَتَادَةُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ بِذَلِكَ أَوْ يُلْهَمُونَ ذَلِكَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ ثُمَّ آتِيهِ الرَّابِعَةَ أَوْ أَعُودُ الرَّابِعَةَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْمَعُ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا وَذَكَرَ فِي الرَّابِعَةِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ

Yatubwiye [Abu Kamil Fudlail bin Husain al-Jahdari] na [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] na lafazh ya Abu Kamil yavuze, yatubwiye [Abu 'Awanah] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Anas bin Malik] yagize ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Allah azakusanya abantu ku munsi w'urubanza. Icyo gihe babonaga ikibazo cyo gusaba imbabazi ari ingenzi. Ibn Ubaid yaravuze ati: 'Bahumekewe no kubaza icyo kibazo. Baravuze bati: 'Iyaba twashoboraga gusaba Imana imbabazi, kugira ngo ituruhukire mu bihe turimo.' Hanyuma bajya kwa Intumwa Adamu Alaihissalam, baramubwira bati: 'Yewe Adamu! Uri umubyeyi w'abantu bose. Allah yakuremye n'amaboko ye, ahumeka umwuka mu mubiri wawe, ategeka abamarayika kugupfukamira. Dusabire imbere y'Umwami wawe, kugira ngo aduhe kuruhuka muri iki gihe'. Adamu yasubije ati: 'Simfite uburenganzira bwo kwiyambaza - Adamu yavuze amakosa yakoze, yatumye yumva atewe isoni n'Imana kubera ayo makosa - ariko yaje kwa Nuhu, Intumwa ya mbere yoherejwe na Allah'. Hanyuma bajya kureba Intumwa Nuh Alaihissalam, ariko aravuga ati: 'Sindi umuntu ushobora kwiyambaza - hanyuma uvuge amakosa yakoze yatumye yumva atewe isoni n'Imana kubera ayo makosa -, ahubwo uze guhura n'Intumwa Ibrahim Alaihissalam, ufatwa nk'umukunzi wa Allah'. Bagiye kureba Intumwa Ibrahim Alaihissalam, aravuga kandi ati: 'Sindi njye ufite uburenganzira bwo kwiyambaza - hanyuma avuga amakosa yakoze, yatumye yumva atewe isoni n'Imana kubera ayo makosa - ahubwo uze kureba Intumwa Musa Alaihissalam, uwo Allah yari yavuganye na we akanamuha Torah'. Bagiye kureba Intumwa Musa Alaihissalam, ariko nanone aravuga ati 'Si njye ufite uburenganzira bwo kubasabira - hanyuma avuga amakosa yakoze, byatumye yumva atewe isoni n'Imana kubera ayo makosa - ariko uje guhura n'Intumwa Isa Alaihissalam, umwuka wa Allah n'Ijambo rye'. Bagiye kandi guhura n'Intumwa Isa Alaihissalam, umwuka wa Allah n'amagambo ye. Ariko nanone yaravuze ati 'Si njye ufite uburenganzira bwo kubasabira, ahubwo nimujye kwa Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam, umugaragu wa Allah wababariwe ibyaha bye bya mbere n'ibya nyuma.' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yakomeje amagambo ye ati: 'Baje aho ndi, hanyuma nsaba Imana uburenganzira. Nahawe uburenganzira. Nkimubona, naguye hasi ndapfukama. Yarampamagaye, arambwira ati: 'Zamura umutwe wawe, yewe Muhammad! Vuga ikintu, uzumva. Saba, nta kabuza uzahabwa. Mumbabarire, ndakwemera rwose ubuvugizi usaba. Nazamuye umutwe nsingiza Imana n'ishimwe Imana yari yanyigishije. Hanyuma ndasaba. Hanyuma Allah yampaye ibipimo - abantu bafite uburenganzira bwo gusaba. Hanyuma nakuye abandi bantu muri Gehinomu mbashyira mu Ijuru. Hanyuma nongera kugwa hasi. Nuko Allah ampamagaye uko ashaka hanyuma arambwira ati: 'Zamura umutwe wawe, yewe Muhamadi! Bivuge, uzumva. Saba, nta kabuza uzahabwa. Saba, ndakwemera ubusabe usaba'. Uwavuze Hadithi yaravuze ati: 'Sinzi neza ku nshuro ya gatatu cyangwa iya kane.' Yaravuze ati: 'Nyagasani!' Abantu bonyine bakiri mu muriro ni abafunzwe na Korowani, ni ukuvuga abantu bagomba kuguma mu muriro." Ibn Ubaid yavuze mu nkuru ye ati: 'Qatadah yaravuze ati: 'Bisobanura ko ugomba kugumamo iteka ryose'. Kandi byavuzwe na [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Muhammad bin Bashyar] bombi bati: 'Byavuzwe na [Ibn Abu Adi] bivuye kuri [Sa'id] bivuye kuri [Qatadah] bivuye kuri [Anas] ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Abemera bateranira ku munsi w'imperuka, hanyuma bakabyitondera, cyangwa babihumekewe,' nk'uko bivugwa muri Hadithi ya Abu Awanah. Kandi yavuze muri Hadithi ati: 'Hanyuma namusanze ku nshuro ya kane cyangwa nagarutse ku nshuro ya kane hanyuma ndavuga nti: 'Mwami wanjye, nta kindi gisigaye uretse abafunzwe na Qur'an'. Yatubwiye [Muhammad bin al-Mutsanna] yatubwiye [Mu'adz bin Hisham] yaravuze, yatubwiye [data] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Anas bin Malik] ko Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam yavuze ati: 'Allah yakusanyije abemera ku munsi w'imperuka, hanyuma bahabwa umwuka kuri ibi,' nk'uko bivugwa muri Hadithi ya kabiri. Kandi yavuze ku nshuro ya kane ati: 'Nuko ndavuga nti: 'Mwami wanjye, nta kintu gisigaye mu muriro keretse abafunzwe na Qur'an. Ibisobanuro ni uko igomba kuba iy'iteka ryose'.

Hadithi

Imam Muslim : 285

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَهِشَامٌ صَاحِبُ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً ثُمَّ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ بُرَّةً ثُمَّ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ ذَرَّةً زَادَ ابْنُ مِنْهَالٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ يَزِيدُ فَلَقِيتُ شُعْبَةَ فَحَدَّثْتُهُ بِالْحَدِيثِ فَقَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا بِهِ قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَدِيثِ إِلَّا أَنَّ شُعْبَةَ جَعَلَ مَكَانَ الذَّرَّةِ ذُرَةً قَالَ يَزِيدُ صَحَّفَ فِيهَا أَبُو بِسْطَامَ

Kandi yatubwiye [Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] yatubwiye [Yazid bin zurai '] yatubwiye [Sa'id bin Abu' Arubah] na inshuti ye [Hisyam] ad-Dastawai, ukomoka [Qatadah] ukomoka kuri [Anas bin Malik] ati: 'Rasulullah sallallaahu' alaihi wasallam. -Mu yindi nkuru haravugwa- Kandi nabwiwe [Abu Ghassan al-Misma'I] na [Muhammad bin al-Mutsanna] bombi bavuze, yatubwiye [Muadz] kandi ni Ibn Hisham, yaravuze, yambwiye [data] wo muri [Qatadah] yatubwiye [Anas bin Malik] ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yavuze ati: 'Hazava mu muriro, abavuga bati: 'Laa Ilaaha Illaahu - Nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah-', kandi mu mutima we harimo ibyiza biremereye nk'ingano. Hanyuma umuntu uvuga ati: 'Laa Ilaaha Ilaahu - Nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah-', kandi mu mutima we harimo ibyiza biremereye nk'amasaka.' Hanyuma azava mu muriro, umuntu uvuga ati 'Laa Ilaaha Illaahu - Nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah-', kandi mu mutima we harimo ibyiza biremereye nk'imbuto y'ibigori'. Hanyuma Ibnul Minhal yongeraho mu mateka ye ati: [Yazid] yaravuze ati: 'Nahuye na Syu'bah, hanyuma ndamubwira Hadithi, hanyuma [Syu'bah] aravuga ati: '[Qatadah] yatubwiye [Anas bin Malik] avuye ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam' hamwe n'iyi Hadithi, 'gusa Syu'bah yise Dzarrah Dzurrah'. Yazid yaravuze ati: 'Abu Bistam yamwanditse nabi'.

Hadithi

Imam Muslim : 286

حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَنَزِيُّ ح و حَدَّثَنَاه سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَنَزِيُّ قَالَ انْطَلَقْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَتَشَفَّعْنَا بِثَابِتٍ فَانْتَهَيْنَا إِلَيْهِ وَهُوَ يُصَلِّي الضُّحَى فَاسْتَأْذَنَ لَنَا ثَابِتٌ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ وَأَجْلَسَ ثَابِتًا مَعَهُ عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا حَمْزَةَ إِنَّ إِخْوَانَكَ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ يَسْأَلُونَكَ أَنْ تُحَدِّثَهُمْ حَدِيثَ الشَّفَاعَةِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ مَاجَ النَّاسُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ لَهُ اشْفَعْ لِذُرِّيَّتِكَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ خَلِيلُ اللَّهِ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ كَلِيمُ اللَّهِ فَيُؤْتَى مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِعِيسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ رُوحُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ فَيُؤتَى عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُوتَى فَأَقُولُ أَنَا لَهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَأَقُومُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَأَحْمَدُهُ بِمَحَامِدَ لَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ الْآنَ يُلْهِمُنِيهِ اللَّهُ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ بُرَّةٍ أَوْ شَعِيرَةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَرْجِعُ إِلَى رَبِّي فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَعُودُ إِلَى رَبِّي فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ أَدْنَى أَدْنَى أَدْنَى مِنْ مِثْقَالِ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْ النَّارِ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ هَذَا حَدِيثُ أَنَسٍ الَّذِي أَنْبَأَنَا بِهِ فَخَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ فَلَمَّا كُنَّا بِظَهْرِ الْجَبَّانِ قُلْنَا لَوْ مِلْنَا إِلَى الْحَسَنِ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ وَهُوَ مُسْتَخْفٍ فِي دَارِ أَبِي خَلِيفَةَ قَالَ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا يَا أَبَا سَعِيدٍ جِئْنَا مِنْ عِنْدِ أَخِيكَ أَبِي حَمْزَةَ فَلَمْ نَسْمَعْ مِثْلَ حَدِيثٍ حَدَّثَنَاهُ فِي الشَّفَاعَةِ قَالَ هِيَهِ فَحَدَّثْنَاهُ الْحَدِيثَ فَقَالَ هِيَهِ قُلْنَا مَا زَادَنَا قَالَ قَدْ حَدَّثَنَا بِهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَهُوَ يَوْمَئِذٍ جَمِيعٌ وَلَقَدْ تَرَكَ شَيْئًا مَا أَدْرِي أَنَسِيَ الشَّيْخُ أَوْ كَرِهَ أَنْ يُحَدِّثَكُمْ فَتَتَّكِلُوا قُلْنَا لَهُ حَدِّثْنَا فَضَحِكَ وَقَالَ { خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ } مَا ذَكَرْتُ لَكُمْ هَذَا إِلَّا وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُحَدِّثَكُمُوهُ ثُمَّ أَرْجِعُ إِلَى رَبِّي فِي الرَّابِعَةِ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ ائْذَنْ لِي فِيمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ لَكَ أَوْ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ إِلَيْكَ وَلَكِنْ وَعِزَّتِي وَكِبْرِيَائِي وَعَظَمَتِي وَجِبْرِيَائِي لَأُخْرِجَنَّ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ فَأَشْهَدُ عَلَى الْحَسَنِ أَنَّهُ حَدَّثَنَا بِهِ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أُرَاهُ قَالَ قَبْلَ عِشْرِينَ سَنَةً وَهُوَ يَوْمِئِذٍ جَمِيعٌ

Yatubwiye [Abu ar-Rabi' al-'Ataki] yatubwiye [Hammad bin Zaid] yatubwiye [Ma'bad bin Hilal al-'Anazi] - ku rundi ruhande, yatubwiye [Sa'id bin Manshur] iyi lafad ikomoka kuri we, yatubwiye [Hammad bin Zaid] yatubwiye [Ma'bad bin Hilal al-'Anazi] aravuga ati: 'Twagiye kureba [Anas bin Malik], maze dusaba Thabit ubufasha, tugezeyo dusanga ari we wabanje gusenga. Hanyuma Thabit yadusabye uruhushya maze twinjira tumusanganira. Hanyuma Anas yatumiye Thabit kwicara aho yari yicaye, hanyuma Thabit abwira Anas ati: 'Ewe Abu Hamzah, koko abavandimwe bawe bo mu bantu ba Basrah baragusaba kubabwira Hadithi yo gusaba'. Anasi aravuga ati: “Muhammad shallallahu alaihi wasallam yatubwiye Hadithi, aravuga ati: ‘Umunsi w’urubanza nugera, abantu bazaterana amagambo n’abandi, hanyuma bazaza kwa Adamu baramubwira bati: ‘Tanga ubuvugizi ku bana bawe’.” Hanyuma aravuga ati: “Si njye ufite uburenganzira bwo gusaba, ahubwo ujye kwa Ibrahim Alaihissalam, kuko ari we mukunzi wa ar-Rahman”. Hanyuma baza kwa Ibrahim, maze asubiza ati: “Si njye ufite uburenganzira bwo gusaba, ahubwo ujye kwa Musa Alaihissalam, kuko ari we Kalimullah”. Hanyuma Mose yegereye, maze asubiza ati: “Si njye ufite uburenganzira bwo gusaba, ahubwo ujye kwa Isa Alaihissalam, kuko ari we mwuka wa Allah n’Ijambo rye.” Hanyuma Yesu yegereye, maze asubiza ati: “Si njye ufite uburenganzira bwo gusaba, ahubwo ujye kwa Muhammad sallallahu alaihi wasallam”. Hanyuma Muhammad arasurwa.” Hanyuma ndavuga nti: 'Ndi njye ufite uburenganzira bwo gusaba, hanyuma ndagenda nsaba uburenganzira kuri Databuja, hanyuma nemererwa kugaragara. Nahagaze imbere ye, ndamusingiza n'ibisingizo ntashobora kuvuga ubu. Imana yampaye umwuka. Hanyuma ndapfukama ndamwubaha. Hanyuma barambwira bati: 'Yewe Muhammad, shyira umutwe wawe hejuru, uvuge uzumvirwa, saba uzahabwa, saba ubusabe uzahabwa'. Hanyuma ndavuga nti: 'Yewe Databuja, umuryango wanjye-umuryango wanjye'. Hanyuma aravuga ati: 'Genda. Umuntu wese ufite mu mutima we uburemere bw'ingano cyangwa amasaka y'ukwemera, umukure mu muriro!' Nuko ndagenda nkora itegeko rye, hanyuma nsubira kwa Databuja. Hanyuma ndamusingiza n'ibi bisingizo, hanyuma ndapfukama ndamupfukamira. Hanyuma barambwira bati: 'Yewe Muhammad, shyira umutwe wawe hejuru, uvuge uzumvirwa, saba uzahabwa, saba ubusabe uzahabwa'. Nuko ndavuga nti: 'Abantu banjye, abantu banjye'. Hanyuma barambwiye bati: 'Genda, umuntu wese ufite mu mutima we uburemere nk'ibuye ry'ukwemera, umukure ikuzimu'. Hanyuma ndagenda nshyira mu bikorwa amategeko ye, hanyuma nsubira kwa Databuja, hanyuma ndamusingiza nkoresheje aya mashimwe, hanyuma ndapfukama ndamuramya. Nuko barambwira bati: 'Yewe Muhamadi, shyira umutwe wawe hejuru, uvuge uzumvirwa, saba uzahabwa, saba ubusabe uzahabwa'. Nuko ndavuga nti: 'Databuja, -kiza- abantu banjye, bantu banjye'. Hanyuma barambwira bati: 'Genda. Umuntu wese ufite mu mutima we iryemere rito cyane, umukure ikuzimu'. Hanyuma ndagenda ngo nkurikize itegeko rye." Iyi ni Hadithi ya Anasi yatubwiye. Hanyuma twavuye iruhande rwe, ubwo twari ku mva, hanyuma turavuga tuti: 'Nitugaruka ku gitekerezo cya al-Hasan -al-Bashri -, hanyuma tumusuhuze ubwo yihishe mu nzu ya Abu Khalifah - ubwo bizaba byiza kurushaho'. Yongeye kuvuga ati: 'Hanyuma twaramusuye, hanyuma turamusuhuza. Turavuga tuti: 'Yewe Abu Sa'id, dukomoka ku ruhande rwa murumuna wawe, Abu Hamza, ntabwo twigeze twumva Hadithi nk'iyo yatubwiye ivuga ku buvuzi'. Abu Sa'id aravuga ati: 'Ibyo ni ibiki - mbwire -'. Hanyuma tumubwira Hadithi. Nuko Abu Sa'id aravuga ati: 'Ongeramo'. Turavuga tuti: 'Nta kintu na kimwe yongeraho'. Abu Sa'id aravuga ati: 'Yatubwiye mu myaka makumyabiri ishize, hanyuma akusanya inkuru ze zose, kandi hari zimwe yasize. Sinzi niba Sheikh -Anas / Abu Hamzah - yaribagiwe cyangwa yanze kubikora. kukubwira kugira ngo unyishingikirizeho'. Twaravuze tuti 'Tubwire.' Abu Sa'id yarasetse ubwo yasomaga ati: '-Abantu baremwe - mu mico - vuba - -Ibibazo. Al Anbiya: 37-. Sinakubwiye uyu murongo ariko kubera ko nifuzaga kuwukubwira - Hadithi ni -: 'Hanyuma nasubiye kwa Nyagasani wanjye ku nshuro ya kane, hanyuma ndamusingiza nkoresheje ibi bisingizo, hanyuma ndapfukama nunamye. Hanyuma barambwira bati: 'Yewe Muhamadi, shyira umutwe wawe hejuru, uvuge uzumvirwa, saba uzahabwa, saba ubusabe uzahabwa'. Nuko ndavuga nti: 'Yewe Mana yanjye, mpa uburenganzira bwo - gukura mu muriro - umuntu uvuga ati, 'Laa Ilaaha Ilaahu - Nta yindi mana - ikwiye gusengwa - uretse Allah-'. Allah aramusubiza ati: 'Ibyo si uburenganzira bwawe,' cyangwa 'ubwo si uburenganzira wahawe, ahubwo ni ku bw'Imbaraga Zanjye, Ubukuru Bwanjye, Ubutware Bwanjye, n'Imbaraga Zanjye, nzamenesha umuntu uvuga ati, 'Laa Ilaaha Ilaahu - Nta mana - ihari - ifite uburenganzira bwo kuba Yasengwaga atari Allah-'. Uwanditse inkuru yaravuze ati: 'Hanyuma natanze ubuhamya mu izina rya [al-Hasan], ko yatubwiye ko yumvise [Anas bin Malik]. Ndakeka ko Abu Sa'id yavuze ati: 'Mbere y'imyaka makumyabiri, kandi icyo gihe yakusanyije inkuru ze zose'.

Hadithi

Imam Muslim : 287

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَاتَّفَقَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ إِلَّا مَا يَزِيدُ أَحَدُهُمَا مِنْ الْحَرْفِ بَعْدَ الْحَرْفِ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ بِمَ ذَاكَ يَجْمَعُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَيُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَمَا لَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ أَلَا تَرَوْنَ مَا أَنْتُمْ فِيهِ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ ائْتُوا آدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى الْأَرْضِ وَسَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُ بِهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَا يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَذَكَرَ كَذَبَاتِهِ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَاتِهِ وَبِتَكْلِيمِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَلِمَةٌ مِنْهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ لَهُ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِّي فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الْأَنْبِيَاءِ وَغَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ وَيُلْهِمُنِي مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ لِأَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ وُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَصْعَةٌ مِنْ ثَرِيدٍ وَلَحْمٍ فَتَنَاوَلَ الذِّرَاعَ وَكَانَتْ أَحَبَّ الشَّاةِ إِلَيْهِ فَنَهَسَ نَهْسَةً فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ نَهَسَ أُخْرَى فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَمَّا رَأَى أَصْحَابَهُ لَا يَسْأَلُونَهُ قَالَ أَلَا تَقُولُونَ كَيْفَهْ قَالُوا كَيْفَهْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ وَزَادَ فِي قِصَّةِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ وَذَكَرَ قَوْلَهُ فِي الْكَوْكَبِ { هَذَا رَبِّي } و قَوْله لِآلِهَتِهِمْ { بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا } و قَوْله { إِنِّي سَقِيمٌ } قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ إِلَى عِضَادَتَيْ الْبَابِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ هَجَرٍ وَمَكَّةَ قَالَ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَ

Twabwiwe na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Muhammad bin Abdullah bin Numair] kandi bombi bemeranya ku miterere y'interuro za Hadithi, uretse ko umwe muri bo yongeraho ikintu mu buryo bw'inyuguti nyuma y'inyuguti. Bombi bavuze, batubwiye [Muhammad bin Bisyr] batubwiye [Abu Hayyan] bivuye kuri [Abu Zur'ah] bivuye kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati: '-Twari kumwe n'Intumwa y'Imana ku butumire bumwe-, hanyuma imuha inyama y'ukuboko - ihene--iyi nyama yakundaga cyane- hanyuma irayirya rimwe maze iravuga iti: 'Ndi umutware w'abantu bose ku munsi w'imperuka, uzi impamvu ari yo?' Allah yakusanyije abantu bose kuva mbere na nyuma mu kibaya kimwe cy'ubutaka, kugira ngo uhamagara abashe kumenyekanisha ijwi rye kuri bose, kandi kureba kubabone, kandi izuba ribegere. -Hanyuma abantu bahuye n'agahinda n'ubwoba ku buryo batashoboraga kwihanganira no kwihangana -, hanyuma bamwe babwira abandi bati 'Ese nta gitekerezo mufite ku kibazo muhura nacyo n'ibyababayeho?!' Ese nta gitekerezo mufite, ni nde ushobora kubasabira ku Mwami wanyu? Bamwe muri bo babwiye abandi bati 'Nimuze kwa so Adamu', Hanyuma baramwegera baramubwira bati 'Yewe Adamu! Uri umubyeyi w'abantu bose, Allah yakuremye n'ukuboko kwe araguhumekera umwuka we, ategeka abamarayika barakuramya maze Allah nawe agushyira muri Paradizo, ntushobora kudusabira ku Mwami wawe? Nturabona uko tumeze n'ibyatubayeho?' Hanyuma aravuga ati 'Mu by'ukuri, umunsi umwe Umwami wanjye yararakaye cyane atigeze arakara mbere, kandi ntiyigeze arakara kuva icyo gihe. Allah yanbujije ku giti runaka, ariko naranze. Njye ubwanjye nkeneye ubuvugizi, ndakwinginze jya ku wundi muntu utari njye, jya guhura na Nuhu'. Hanyuma bahura na Nuhu baravuga bati 'Yewe Nowa! Uri intumwa ya mbere mu batuye isi, kandi Allah yakwise umugaragu ushima. Ntushobora gusaba Nyagasani wawe ngo adusabire? Nturabona imimerere yacu n'ibyatubayeho?' Hanyuma aramusubiza ati: 'Mu by'ukuri, umunsi umwe Imana yanjye yararakaye cyane, ntiyigeze irakara gutyo, cyangwa ngo irakara nyuma yaho. Mu by'ukuri, nakundaga gusenga isengesho rimwe nkoresha kugira ngo nyice abantu banjye. Njye ubwanjye nkeneye ubuvugizi, genda urebe undi muntu utari njye! Genda urebe Ibrahim!' Hanyuma bahura na Ibrahim bati: 'Yewe Ibrahim! Uri umuhanuzi w'Imana kandi uri khalil wayo mu batuye isi, saba Imana yawe ngo itusabire? Nturabona imimerere yacu?' Hanyuma aramusubiza ati: 'Mu by'ukuri, umunsi umwe Imana yanjye yararakaye cyane, ntabwo yigeze irakara mbere, kandi ntabwo yarakaye nyuma yaho. Nabeshyaga ibinyoma bitatu - hanyuma aravuga ati: 'Njye ubwanjye nkeneye ubuvugizi. Genda undi utari njye, jya kwa Musa!' Hanyuma bahura na Musa bati: 'Yewe Musa!' Uri Intumwa ya Allah, Allah agushyira hejuru y’abantu akoresheje intumwa n’amagambo ya Allah, saba Imana yawe ngo itubabarire? Nturabona imimerere yacu?' Hanyuma arasubiza ati: 'Mu by’ukuri, umunsi umwe Imana yanjye yararakaye cyane, ntabwo yigeze irakara mbere nk’uko, nta n’ubwo yigeze irakara nyuma nk’uko. Nigeze kwica umuntu ntategetswe kwica, bityo nanjye ubwanjye nkeneye ubuvugizi, bityo genda urebe undi muntu utari njye, genda urebe Yesu!' 'Hanyuma bahura na Yesu' barambwira bati: 'Yewe Yesu! Uri Intumwa ya Allah n’amagambo ye n’umwuka we byavuye kuri Mariya, kandi wavuganye n’abantu mu bwana. Saba Imana yawe ngo itubabarire? Ntabwo wabonye imimerere yacu?' Hanyuma arasubiza ati: 'Mu by’ukuri, umunsi umwe Imana yanjye yararakaye cyane, ntabwo yigeze irakara mbere nk’uko, kandi nta n’icyaha na kimwe yavuze -, nanjye ubwanjye nari nkeneye ubundi buvugizi, bityo genda urebe undi muntu utari njye, genda urebe Muhammad!' Hanyuma baraje barambwira bati: 'Yewe Muhammad! Uri Intumwa y'Imana kandi niwe wa nyuma mu bahanuzi, Allah yababariye ibyaha byawe byose, ibyahise n'iby'ejo hazaza, saba Imana yawe ngo ituvugire? Nturabona imimerere yacu n'ibyatubayeho? ' Hanyuma nagiye munsi ya al-'Arsy, hanyuma ndapfukama imbere ya Databuja hanyuma Imana impa impano yo gushima no gusingiza abantu batari barahawe mbere yanjye. Hanyuma barataka bati 'Yewe Muhamadi! Kanguka, usabe, uzabihabwa, kandi usabe ubuvugizi, ubuvugizi buzatangwa nta kabuza'. Hanyuma ndahaguruka ndavuga nti 'Abantu banjye, Mana yanjye! Umuryango wanjye Mana yanjye!' Hanyuma arasubiza ati 'Yewe Muhamadi! Zana mu bantu bawe abatarabazwe mu irembo rya al-Aiman - iburyo cyane - bw'amarembo y'ijuru'. Kandi bifatanya n'abantu batari uwo muryango'. Hanyuma aravuga ati: 'Ndakwinginze ku bw'Uwo roho yanjye iri mu kuboko kwe! Mu by’ukuri, intera iri hagati y’inzugi ebyiri - zifite inzugi kuri zo - uvuye ku marembo y’ijuru ni nk’iy’i Makkah na Hajar, cyangwa iri hagati ya Makkah na Bushra'. Kandi twabwiwe [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Jarir] abikuye kuri [Umarah bin al-Qa'qa'] abikuye kuri [Abu Zur'ah] abikuye kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati: 'Hashyizwe imbere y’Intumwa y’Imana ikintu kirimo Tsarid - ifuru - n’inyama, hanyuma afata ukuboko kw’ihene, maze ukuboko ni cyo gice cy’ihene yakundaga cyane, hanyuma arakuruma rimwe. Abonye ko inshuti ze zitamubajije, aravuga ati: 'Kuki utabaza uko'? Nuko barabaza bati: 'Bimeze bite, yewe Ntumwa y’Imana'. Arabasubiza ati: 'Umuntu ahagaze areba Imana y’isi'. Hanyuma atanga Hadithi ikurikije ibisobanuro bya Hadithi ya Abu Hayyan, ivuye kuri Abu Zur'ah. Hanyuma yongeraho inkuru ya Ibrahim. Nuko aravuga ati: 'Hanyuma yavuze amagambo ya Ibrahim ku isi '-uyu ni we Mana yanjye-', ndetse n'amagambo ya Aburahamu ku mana yasengwaga n'abasenga Imana - abantu be - '- ndetse n'uwayishenye ni uyu ukomeye cyane -', ndetse n'amagambo ya Ibrahim 'Mu by'ukuri ndarwaye'. Yaravuze ati: 'Ndahiye uwo roho ya Muhammad iri mu biganza bye, mu by'ukuri intera iri hagati y'inzugi ebyiri z'inzugi z'ijuru ni nk'intera iri hagati ya Makka na Hajar cyangwa Hajar na Makkah'. Uwavuze ati: 'Sinzi neza icyo yavuze'.

Hadithi

Imam Muslim : 288

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفِ بْنِ خَلِيفَةَ الْبَجَلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى النَّاسَ فَيَقُومُ الْمُؤْمِنُونَ حَتَّى تُزْلَفَ لَهُمْ الْجَنَّةُ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا أَبَانَا اسْتَفْتِحْ لَنَا الْجَنَّةَ فَيَقُولُ وَهَلْ أَخْرَجَكُمْ مِنْ الْجَنَّةِ إِلَّا خَطِيئَةُ أَبِيكُمْ آدَمَ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى ابْنِي إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ قَالَ فَيَقُولُ إِبْرَاهِيمُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ إِنَّمَا كُنْتُ خَلِيلًا مِنْ وَرَاءَ وَرَاءَ اعْمِدُوا إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ تَكْلِيمًا فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى كَلِمَةِ اللَّهِ وَرُوحِهِ فَيَقُولُ عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُومُ فَيُؤْذَنُ لَهُ وَتُرْسَلُ الْأَمَانَةُ وَالرَّحِمُ فَتَقُومَانِ جَنَبَتَيْ الصِّرَاطِ يَمِينًا وَشِمَالًا فَيَمُرُّ أَوَّلُكُمْ كَالْبَرْقِ قَالَ قُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَيُّ شَيْءٍ كَمَرِّ الْبَرْقِ قَالَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى الْبَرْقِ كَيْفَ يَمُرُّ وَيَرْجِعُ فِي طَرْفَةِ عَيْنٍ ثُمَّ كَمَرِّ الرِّيحِ ثُمَّ كَمَرِّ الطَّيْرِ وَشَدِّ الرِّجَالِ تَجْرِي بِهِمْ أَعْمَالُهُمْ وَنَبِيُّكُمْ قَائِمٌ عَلَى الصِّرَاطِ يَقُولُ رَبِّ سَلِّمْ سَلِّمْ حَتَّى تَعْجِزَ أَعْمَالُ الْعِبَادِ حَتَّى يَجِيءَ الرَّجُلُ فَلَا يَسْتَطِيعُ السَّيْرَ إِلَّا زَحْفًا قَالَ وَفِي حَافَتَيْ الصِّرَاطِ كَلَالِيبُ مُعَلَّقَةٌ مَأْمُورَةٌ بِأَخْذِ مَنْ أُمِرَتْ بِهِ فَمَخْدُوشٌ نَاجٍ وَمَكْدُوسٌ فِي النَّارِ وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ إِنَّ قَعْرَ جَهَنَّمَ لَسَبْعُونَ خَرِيفًا

Yatubwiye [Muhammad bin Tharif bin Khalifah al-Bajali] yatubwiye [Muhammad bin Fudlail] yatubwiye [Abu Malik al-Asyja'i] kuva kuri [Abu Hazim] kuva kuri [Abu Hurairah] na [Abu Malik] kuva kuri [Rib'i] kuva kuri [Hudzaifah] bombi baravuze bati: 'Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Ku munsi w'imperuka Allah Tabaraka wa Ta'ala azakusanya abantu bose.' Hanyuma abemera barahaguruka, maze paradizo yegeranywa. Bageze ku Muhanuzi Adamu baramubwira bati: 'Data wacu, saba ko amarembo y'ijuru yadukingurirwa ako kanya'. Adamu aramusubiza ati: 'Sinkwiriye kubigusaba-, si ukubera ikosa rya so mu ijuru byatumye wirukanwa? Genda ubaze umuhungu wanjye Ibrahim Khalilullah'. Intumwa ya Allah iravuga iti: 'Hanyuma Ibrahim arasubiza ati: 'Sinkwiriye kukubaza ibi, ndi umukunzi wa Khalil gusa, imbere ye haracyari abakunzi benshi. Baza Musa sallallaahu 'alaihi wasallam Allah yigeze kuvugana nawe mu kiganiro'. Nuko baza kwa Musa sallallaahu 'alaihi wasallam, ariko nawe aravuga ati: 'Sinkwiriye kukubaza ibi. Baza Intumwa Isa waremwe n'Ijambo rya Allah kandi ryavuye kuri We'. Ariko Intumwa Isa na we arabyanga, aravuga ati: 'Sinkwiriye kukubaza ibi'. Nuko bajya kwa Intumwa Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam'. Hanyuma we - Muhammad - arahaguruka maze umuryango urakingurwa, hanyuma icyizere n'ubucuti byoherezwa kugeza ubwo bombi bahagaze ku mpande zombi z'ikiraro cya Shirath, iburyo n'ibumoso. Hanyuma uwihuse muri mwe iyo munyuze muri Shirath ameze nk'umurabyo'. Jyewe - Abu Hurairah - naravuze nti: 'Data na mama nk'incungu yanyu, vuba nk'umurabyo, murashaka kuvuga iki, bwana?' ' Arasubiza ati 'Ntabwo wabonye ukuntu inkuba yanyuze ikongera ikagaruka mu kanya nk'ako guhumbya?' Hanyuma uwa kabiri wihuta nk'umuyaga mwinshi, hanyuma wihuta nk'inyoni iguruka, hanyuma hariho n'abantu biruka kuri wo vuba kubera ibikorwa byabo byiza. Icyo gihe Intumwa yawe yahagararaga hafi ya shirath, ahora asenga ati 'Mwami wanjye, mukize, mukize'. Kugeza ku bagaragu bari bafite imyitozo mike cyane, kugeza igihe umuntu yazaga kandi atashoboraga kuzamuka shirath keretse gusa mu kurira, mu gihe impande zombi hari iminyururu y'icyuma gityaye imanitse kandi yafataga buri wese wategetswe kujyanwa, kugeza igihe hari abantu barokotse ariko imirambo yabo yarashwanyaguritse, kandi hari n'abantu barangije bajugunywa mu muriro wa ikuzimu. Kandi ku bw'Uwo roho ya Abu Hurairah iri mu biganza bye, mu by'ukuri hasi mu ikuzimu hashobora kugerwaho mu rugendo rw'imyaka mirongo irindwi'.

Hadithi

Imam Muslim : 289

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ النَّاسِ يَشْفَعُ فِي الْجَنَّةِ وَأَنَا أَكْثَرُ الْأَنْبِيَاءِ تَبَعًا

Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id] na [Ishaq bin Ibrahim] yaravuze [Qutaibah] yatubwiye [Jarir] bivuye kuri [al-Mukhtar bin Fulful] bivuye kuri [Anas bin Malik] yaravuze ati: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Ndi umuntu wa mbere wasabiye mu ijuru, kandi ndi umuhanuzi ufite abayoboke benshi'.

Hadithi

Imam Muslim : 290

و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَكْثَرُ الْأَنْبِيَاءِ تَبَعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ

Yatubwiye [Abu Kuraib Muhammad bin al-'Ala'] yatubwiye [Mu'awiyah bin Hisham] yabikuye kuri [Sufyan] yabikuye kuri [Mukhtar bin Fulful] yabikuye kuri [Anas bin Malik] yagize ati: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Ndi umuhanuzi ufite abayoboke benshi ku munsi w'imperuka, kandi ndi uwa mbere uzakomanga ku muryango w'ijuru'.

Hadithi

Imam Muslim : 291

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ شَفِيعٍ فِي الْجَنَّةِ لَمْ يُصَدَّقْ نَبِيٌّ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ مَا صُدِّقْتُ وَإِنَّ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ نَبِيًّا مَا يُصَدِّقُهُ مِنْ أُمَّتِهِ إِلَّا رَجُلٌ وَاحِدٌ

Kandi amaze kutubwira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Husain bin Ali] avuye kuri [Za'idah] avuye kuri [al-Mukhtar bin Fulful] yaravuze ati; [Anas bin Malik] yaravuze ati: 'Intumwa sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Ndi umuvugizi wa mbere mu ijuru. Nta muhanuzi utsindishirizwa - n'abantu be - nk'uko nanjye ndi intungane. Kandi koko, mu bahanuzi harimo abatari bemerwa n'abantu babo na gato, uretse abari abantu gusa'.

Hadithi

Imam Muslim : 292

و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آتِي بَابَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَسْتَفْتِحُ فَيَقُولُ الْخَازِنُ مَنْ أَنْتَ فَأَقُولُ مُحَمَّدٌ فَيَقُولُ بِكَ أُمِرْتُ لَا أَفْتَحُ لِأَحَدٍ قَبْلَكَ

Kandi nabwiwe [Amru an-Naqid] na [Zuhair bin Harb] bombi barabivuze, baratubwiye [Hasyim bin al-Qasim] baratubwiye [Sulaiman bin al-Mughirah] kuva kuri [Tsabit] kuva kuri [Anas bin Malik] aravuga ati: 'Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Nageze ku irembo ry'ijuru ku munsi w'imperuka, hanyuma nsaba ko rifungurwa.' Hanyuma umurinzi - marayika - arabaza ati: 'Uri nde?' Nuko ndasubiza nti: 'Muhammad'. Hanyuma aravuga ati: 'By'umwihariko kuri wowe, nategetswe kudakingurira umuntu uwo ari we wese, mbere yuko winjira'.

Hadithi

Imam Muslim : 293

حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ يَدْعُوهَا فَأُرِيدُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Yambwiye [Yunus bin Abdul A'la] yatubwiye [Abdullah bin Wahab] yaravuze, yatubwiye [Malik bin Anas] yabikuye kuri [Ibnu Shihab] yabikuye kuri [Abu Salamah bin Abdurrahman] yabivuze kuri [Abu Hurairah] ko Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam yavuze iti: 'Buri Muhanuzi afite isengesho asenga, bityo ndashaka gukomeza isengesho ryanjye nk'ubuvugizi bw'abantu banjye'.

Hadithi

Imam Muslim : 294

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ وَأَرَدْتُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ مِثْلَ ذَلِكَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Kandi yambwiye [Zuhair bin Harb] na [Abd bin Humaid], [Zuhair] yaravuze, yatubwiye [Ya'qub bin Ibrahim] yatubwiye [Ibnu Akhi Ibn Shihab] kuri [nyinarume] yambwiye [Abu Salamah bin Abdurrahman] ko [Abu Hurairah] yavuze ati: 'Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Buri Muhanuzi afite isengesho, kandi ndashaka - Imana nibishaka - guhisha isengesho ryanjye nk'umuvugizi w'abantu banjye ku munsi w'imperuka'. Yambwiye [Zuhair bin Harb] na [Abd bin Humaid], [Zuhair] yavuze, yatubwiye ko [Ya'qub bin Ibrahim] yatubwiye [Ibinu Akhi Ibin Shihab] kwa [nyirarume] yambwiye [Amru bin Abu Sufyan bin Asid bin Jariyah ats-Tsaqafi] nka Allah Rurah wasallam '.

Hadithi

Imam Muslim : 295

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَمْرَو بْنَ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ لِكَعْبِ الْأَحْبَارِ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ يَدْعُوهَا فَأَنَا أُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ كَعْبٌ لِأَبِي هُرَيْرَةَ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ نَعَمْ

Kandi yambwiye [Harmalah bin Yahya] yatubwiye [Ibn Wahab] yambwiye [Yunus] kuri [Ibn Shihab] ko [Amru bin Abu Sufyan bin Asid bin Jariyah ats-Tsaqafi] yamubwiye, ko [Abu Hurairah] yabwiye Ka'ab al-Ahbar ati: 'Intumwa sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Buri Muhanuzi afite isengesho asaba, icyo gihe ndashaka - Imana nibishaka - guhisha isengesho ryanjye nk'umuvugizi w'abantu banjye ku munsi w'urubanza'. Nuko Ka'ab abwira Abu Hurairah ati: 'Ese wabyumvise ibi bivuye ku Ntumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam?' Abu Hurairah aramusubiza ati: 'Yego'.

Hadithi

Imam Muslim : 296

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ فَتَعَجَّلَ كُلُّ نَبِيٍّ دَعْوَتَهُ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَهِيَ نَائِلَةٌ إِنْ شَاءَ اللَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِي لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا

Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] kandi lafazh ni iya Abu Kuraib, bombi baravuze, yatubwiye [Abu Mu'awiyah] kuva kuri [al-A'masy] kuva kuri [Abu Salih] kuva kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati: 'Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Buri Muhanuzi afite isengesho ryiza, bityo buri muhanuzi yihutisha isengesho rye, kandi mu by'ukuri nhisha isengesho ryanjye nk'umuvugizi w'abantu banjye ku munsi w'urubanza. Kandi Imana nibishaka, ubuvugizi bwanjye buzatwikira abapfuye mu bantu banjye badasaba Imana ikintu icyo ari cyo cyose'.

Hadithi

Imam Muslim : 297

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ يَدْعُو بِهَا فَيُسْتَجَابُ لَهُ فَيُؤْتَاهَا وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id] yatubwiye [Jarir] kuri [Umarah] - ari we Ibn al-Qa'qa' - kuri [Abu Zur'ah] kuri [Abu Hurairah] yagize ati: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Buri Muhanuzi afite isengesho ryiza akora kugira ngo isengesho rye risubizwe hanyuma rishyirwe mu bikorwa - na Allah-, kandi mu by'ukuri nhisha isengesho ryanjye nk'ubuvugizi bw'abantu banjye ku munsi w'imperuka'.

Hadithi

Imam Muslim : 298

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ دَعَا بِهَا فِي أُمَّتِهِ فَاسْتُجِيبَ لَهُ وَإِنِّي أُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أُؤَخِّرَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Yatubwiye [Ubaidullah bin Mu'adz al-Anbari] yatubwiye [data] yatubwiye [Syu'bah] kuri [Muhammad] - ari we Ibn Ziyad - yaravuze ati, Numvise [Abu Hurairah] avuga ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Buri Muhanuzi afite isengesho asabira abantu be, hanyuma rikasubizwa kuri we, kandi koko ndifuza - Imana nibishaka - kurangiza isengesho ryanjye nk'umuvugizi w'abantu banjye ku munsi w'urubanza'.

Hadithi

Imam Muslim : 299

حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَانَا وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ قَالُوا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ يَعْنُونَ ابْنَ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ دَعَاهَا لِأُمَّتِهِ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ جَمِيعًا عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ قَالَ قَالَ أُعْطِيَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ

Yambwiye [Abu Ghassan al-Misma'i] na [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibn Basysyar] baratubwiye, kandi lafazh ni iya Abu Ghassan, bavuga, yatubwiye [Mu'adz] - bavuga Ibn Hisham - yaravuze, yambwiye [data] kuri [Qatadah] yambwiye [Anas bin Malik] ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yavuze ati: 'Buri Muhanuzi afite isengesho asengera abantu be, kandi mu by'ukuri - ndifuza - guhisha isengesho ryanjye nk'ubusabe bw'abantu banjye ku munsi w'urubanza'. Kandi yarabimbwiye [Zuhair bin Harb] na [Ibn Abu Khalaf] yaravuze, yatubwiye [Rauh] yatubwiye [Syu'bah] kuri [Qatadah] hamwe n'iyi sanad. -mu wundi murongo havugwa - Kandi yatubwiye [Abu Kuraib] yatubwiye [Waki']. -mu bundi buryo bivugwa- Kandi yambwiye [Ibrahim bin Sa'id al-Jauhari] yatubwiye [Abu Usamah] byose kuva kuri [Mis'ar] kuva kuri [Qatadah] hamwe n'iyi sanad, gusa muri Hadithi ya Waki' yagize ati: 'Byatanzwe'. Hagati aho, muri Hadithi ya Abu Usamah kuva ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam, Dan yatubwiye [Muhammad bin Abdul A'la] yatubwiye [al-Mu'tamir] kuva kuri [se] kuva kuri [Anas] ko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam yavuze, hanyuma avuga Hadithi nk'iyo [Qatadah] kuva kuri [Anas]'.

Hadithi

Imam Muslim : 300

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ قَدْ دَعَا بِهَا فِي أُمَّتِهِ وَخَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Kandi yatubwiye [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] yatubwiye [Rauh] yatubwiye [Ibn Juraij] yaravuze, yatubwiye [Abu az-Zubair] ko yumvise [Jabir bin Abdullah] avuga avuye ku ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam ati: 'Buri Muhanuzi afite isengesho asabira abantu be, bityo ndahisha isengesho ryanjye nk'ubusabe bw'abantu banjye ku munsi w'urubanza'.