Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 281
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ سُلَيْمٍ الْعَنْبَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ قَوْمًا يُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ يَحْتَرِقُونَ فِيهَا إِلَّا دَارَاتِ وُجُوهِهِمْ حَتَّى يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Ahmad az-Zubaïri] acï lɛ̈k ɣook [Qais bin Sulaim al-Anbari] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Yazid al-Faqir] acï lɛ̈k ɣook [Jabir bin Abdullah] acï lueel, ‘Acï Raan cï lɔc ku dɔc lueel, ‘Aci lueel Raan cï lɔc ku dɔc. bɛ̈ɛ̈i bei në mac yic, ee nyin keek, agut cï bïk lɔ nhial’.
Hadith
Imam Muslim : 282
و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ يَعْنِي مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ قَالَ كُنْتُ قَدْ شَغَفَنِي رَأْيٌ مِنْ رَأْيِ الْخَوَارِجِ فَخَرَجْنَا فِي عِصَابَةٍ ذَوِي عَدَدٍ نُرِيدُ أَنْ نَحُجَّ ثُمَّ نَخْرُجَ عَلَى النَّاسِ قَالَ فَمَرَرْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَإِذَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَالِسٌ إِلَى سَارِيَةٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِذَا هُوَ قَدْ ذَكَرَ الْجَهَنَّمِيِّينَ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ مَا هَذَا الَّذِي تُحَدِّثُونَ وَاللَّهُ يَقُولُ { إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلْ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ } وَ { كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا } فَمَا هَذَا الَّذِي تَقُولُونَ قَالَ فَقَالَ أَتَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَهَلْ سَمِعْتَ بِمَقَامِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ السَّلَام يَعْنِي الَّذِي يَبْعَثُهُ اللَّهُ فِيهِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّهُ مَقَامُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَحْمُودُ الَّذِي يُخْرِجُ اللَّهُ بِهِ مَنْ يُخْرِجُ قَالَ ثُمَّ نَعَتَ وَضْعَ الصِّرَاطِ وَمَرَّ النَّاسِ عَلَيْهِ قَالَ وَأَخَافُ أَنْ لَا أَكُونَ أَحْفَظُ ذَاكَ قَالَ غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ زَعَمَ أَنَّ قَوْمًا يَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ بَعْدَ أَنْ يَكُونُوا فِيهَا قَالَ يَعْنِي فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ عِيدَانُ السَّمَاسِمِ قَالَ فَيَدْخُلُونَ نَهَرًا مِنْ أَنْهَارِ الْجَنَّةِ فَيَغْتَسِلُونَ فِيهِ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ الْقَرَاطِيسُ فَرَجَعْنَا قُلْنَا وَيْحَكُمْ أَتُرَوْنَ الشَّيْخَ يَكْذِبُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعْنَا فَلَا وَاللَّهِ مَا خَرَجَ مِنَّا غَيْرُ رَجُلٍ وَاحِدٍ أَوْ كَمَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Hajjaj bin Ash-Syair] acï lɛ̈k ɣook [al-Fadll bin Dukain] acï lɛ̈k ɣook [Abu ‘Ashim] - cɔl Muhammad bin Abu Ayyub - acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Yazid al-Faqir] acï lueel, ‘Thɛɛr ɣɛn ë tɔ̈ në akutnhom de kɔc yiic. thök ë Hajj. Wën cï ɣok jäl ku jälku Medina, acï bɛ̈n yök ke [Jabir bin Abdullah] ee jam në wël ke raan cï Nhialic lɔc ku dɔc tënë kɔc ke cï rot tääu në tim kɔ̈u. Acï Yazil al Faqir bɛ̈n lueel, ‘Kë cï rot lac looi acï al-Jahannamiyyin lueel’. Go ɣɛn lɛ̈k ye, ‘O mäth de Raan cï lɔc ku dɔc, yeŋö ye lueel! Ku Allah acï lueel: '-Ee yic, raan ëbɛ̈n cï tääu në mac yic, acï ye cɔk riääk yic apɛi-' -Qs. 192-, ku athör: '-Na wïckë bïk bɛ̈n bei thïn, ke keek abï dhuk thïn ë yic-' -Qs. Äs-Säkädä: 20-. Yeŋö ye wek lueel? ' Go Jabir bɛ̈ɛ̈r, 'Ye yïn athör ë Koran kueen? ' Ku lueelku, 'Ee yic'. Jabir acï bɛ̈n thiëëc, ‘Cï yïn pïŋ në tɔ̈c de Muɔmath, ye cɔl röök ë röök cï Nhialic ye tuɔɔc thïn? ' Go dhuk nhom, 'Ee yic'. Jbir acï lueel, 'Ku yen ee tɔ̈c de Muɔny cï leec, ku yenë ka bïï Nhialic raan cï bɛ̈i bei -në mac yic-'. Yazid acï lueel, 'Ku Jabir acï tɛ̈ɛ̈u de thɛ̈ny nyuɔɔth, ku kɔc aacï tëëk në ye guɔ̈p'. Yazid acï lueel, ‘Ku ɣɛn acï riɔ̈ɔ̈c apɛi lɔn cï ɣɛn bï pïïr në kën yic. Ee kë tɔ̈ ke Jabir aŋot ke gam lɔn bï akutnhom de kɔc bɛ̈n bei në mac yic, të cï kek pïïr në thɛɛr kɔ̈k'. Jabir acï lueel, 'Kënë aye nyuɔɔth lɔn cï kek bɛ̈n bei cït man de pïu col col'. Jabir acï ŋoot ke lueel, 'Ku jɔlkë lɔ në wɛ̈ɛ̈r töŋ de nhial yic, ku lɔ̈ŋkë thïn, ku bɔ̈kë bei në wɛ̈ɛ̈r yic cït man de -weer- ɣer, ku ɣok aacï lɔ baai'. Ku luelku, ‘Aŋuɛn ë yïn, ye tak lɔn ye raan ë thɔ̈ɔ̈r kënë thɔ̈ɔ̈r në rin ke Rasulullah ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r!’. Ɣok acï dhuk, në Allah, acïn raan cï bɛ̈n bei tënë ɣook ku ee raan tök wala cït man cï Abu Na'im ye lueel.
Hadith
Imam Muslim : 283
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ وَثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ أَرْبَعَةٌ فَيُعْرَضُونَ عَلَى اللَّهِ فَيَلْتَفِتُ أَحَدُهُمْ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ إِذْ أَخْرَجْتَنِي مِنْهَا فَلَا تُعِدْنِي فِيهَا فَيُنْجِيهِ اللَّهُ مِنْهَا
Acï lɛ̈k ɣook [Haddab bin Khalid al-Azdi] acï lɛ̈k ɣook [Hammad bin Salamah] tënë [Abu Imran] ku [Thabit] tënë [Anas bin Malik] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Anɔŋ kɔc kaaŋuan cï bɛ̈n bei në mac yic, ku yïn acï raan tök yök ke yïn cï nhom wɛl wei. acï ɣa bɛ̈i bei në mac yic ku duɔ̈në ɣa dhuɔ̈k thïn’. Ku Allah acï ye kony tënë mac’.
Hadith
Imam Muslim : 284
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ لِذَلِكَ و قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَأْتُونَ آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْخَلْقِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ قَالَ فَيَأْتُونَ نُوحًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي اتَّخَذَهُ اللَّهُ خَلِيلًا فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا قَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَإِذَا أَنَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ رَبِّي ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ فَأَقَعُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجَهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ فَلَا أَدْرِي فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ قَتَادَةُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ بِذَلِكَ أَوْ يُلْهَمُونَ ذَلِكَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ ثُمَّ آتِيهِ الرَّابِعَةَ أَوْ أَعُودُ الرَّابِعَةَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْمَعُ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا وَذَكَرَ فِي الرَّابِعَةِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ
Acï lɛ̈k ɣook [Abuu Kamil Fudlaïl bin Husain al-Jahdari] ku [Muhammad bin Ubaïd al-Ghubari] ku Abuu Kamil lafazh acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abuu ‘Awanah] tënë [Qatadah] tënë [Anas bin Malik] acï lueel, ‘Rasulalaahi gaalhïalh ë kɔc ë Dayallahï sallaah ë kɔc: Luɔi de luk. Në ye thaa kënë ke ka ye wɛ̈t de lɔ̈ŋ yök ke ye kë thiekic. Ibn Ubaid acï lueel, ‘Aacï keek wɛɛi puɔ̈ɔ̈th bïk kë thiëc kënë thiëëc. Ku luelkë, ‘Na lëu buk Nhialic thiëëc bï ɣok lɔ̈ŋ, rin bï ɣok puɔ̈l buk lɔ̈ŋ ë tɔ̈cda yic. Ku lekë tënë raan käk Nhialic tïŋ, ku luelkë, ‘O Adam! Yïn ee wun kɔc ëbën. Allah acï yïn cak në yecin ku wëëi tiɛ̈p guɔ̈pdu yic ku lëk malaikai bïk yïïn röök. Lɔ̈ŋë ɣook në Bɛ̈nydu nhom, bï ɣok puɔ̈l buk lɔ̈ŋ në kë tɔ̈ ɣok thïn'. Adam acï dhuknhom, 'Ɣɛn acïn yic ba lɔ̈ŋ - Adam acï kä cï röt wuɔ̈ɔ̈c cï looi lueel, ku kën acï ye cɔl riɔ̈ɔ̈c tënë Nhialic rin kä cï röt wuɔ̈ɔ̈c kä - ku acï bɛ̈n tënë Noah, raan tueŋ cï Nhialic tuɔɔc'. Ku jɔlkë lɔ tïŋ raan ë lööŋ cɔl Nuh Alaihissalam, ku lueel ëlä, 'Ɣɛn acie raan lëu bï lɔ̈ŋ - ku luelkë kä cï röt wuɔ̈ɔ̈c cï looi cï yen cɔk riɔ̈ɔ̈c në Nhialic në kë de kä cï röt wuɔ̈ɔ̈c käkë -, ku bɔ̈ bïk lɔ yök tënë raan ë lööŋ cɔl Ibrahim Alaihissalam, yen ye yök ke ye raan nhiɛɛr Nhialic.' Ku lekë bïk lɔ tïŋ raan cï Nhialic lɔc ku dɔc, ku lueel aya, 'Ɣɛn acie raan nɔŋ yic ba lɔ̈ŋ - ku lueel kä cï röt wuɔ̈ɔ̈c cï looi, cï yen cɔk riɔ̈ɔ̈c në Nhialic në kë cï yen wuɔ̈ɔ̈c - ku bï bɛ̈n bïk raan cï Nhialic lɔc ku dɔc tïŋ, raan cï Nhialic jam kek ku gɛ̈m Torah'. Ku lekë bïk lɔ tïŋ Raan cï lɔc ku dɔc cɔl Musa Alaihissalam, ku acï lueel aya, 'Ɣɛn acie raan nɔŋ yic ba lɔ̈ŋ - ku lueel kä cï röt wuɔ̈ɔ̈c cï looi, cï yen cɔk riɔ̈ɔ̈c në Nhialic në kë de kä cï röt wuɔ̈ɔ̈c käkë - ku yïn abï bɛ̈n ba raan cï Nhialic lɔc ku dɔc yök, Wëi de Nhialic ku Wɛ̈tde'. Ku lek aya bïk lɔ yök në nebï Isha Alaiɣsalam, Wëi de Nhialic ku wëlke. Ku acï lueel aya, 'Ɣɛn acie raan nɔŋ yic ba lɔ̈ŋ, ku lɔkë wedhie tënë Muɔmath, aluɔɔny de Nhialic cï awɛ̈ɛ̈cke thɛɛr ku awɛ̈ɛ̈cken cï bɛ̈n päl piny.' Ku ëcï bɛ̈n ŋoot ke lueel këlä: ‘Aacï bɛ̈n tënë ɣɛn, ku ɣɛn acï Nhialic thiëëc bï ɣɛn puɔ̈l. Ɣɛn acï yiɛ̈n puɔ̈l. Nawën tïŋ ɣɛn ye, ke ɣɛn acï lööny piny ke ɣɛn cï rɔ̈t gɔ̈ɔ̈r. Acï ɣa cɔɔl, ku lueel tënë ɣa: ‘Jɔt yïnhom nhial, O Muɔny! Luel këdäŋ, yïn abï piŋ. Thiëc, ë yic, yïn abï gäm. Ku lɔ̈ŋ, ɣɛn abï lɔ̈ŋ ca thiëëc gam ë yic. Guɔ nhom jat nhial ku lec Nhialic në lɛc cï Nhialic piɔ̈ɔ̈c në ɣa. Ku ɣɛn acï lɔŋ. Ku Allah acï ɣa yiɛ̈n lööŋ - kɔc nɔŋ yic bïk lɔ̈ŋ. Ku ɣɛn acï kɔc juëc nyaai në mac yic ku tääu keek nhial. Ku ɣɛn acï bɛ̈n lööny piny. Ku ëcï Nhialic ɣa cɔɔl cït tɛ̈ wïc yen ye thïn ku lueel tënë ɣa: ‘Jɔt yïnhom nhial, O Muhammed! Luelkë, yïn abï piŋ. Thiëc, ë yic, yïn abï gäm. Thiëc, ɣɛn abï lɔ̈ŋ ca thiëëc gam'. Raan ë gɛ̈t athöör ë Hadith acï lueel, ‘Ɣɛn akuc ë yic ë thää ke diäk ka thää ke ŋuan. Go lueel: ‘O Bänydiɛ̈! Kɔc ëke ŋoot ëke tɔ̈ në mac yic aye kɔc cï kek mac në Koran yic, man ye kɔc ëke lëu bïk rëër në mac yic." Ibn Ubaid acï lueel në wëlke yiic, 'Qatadah acï lueel, 'Ee wɛ̈tde yic, yïn adhil rëër thïn agut cï akälciɛ̈ɛ̈n'. Ku acï k Ɣɔn cï ɣok lueel, ke cï lɛ̈k ɣo [Ibn Abu Adi] tënë [Sa’id] tënë [Qatadah] tënë [Anas] acï lueel, ‘Rasulullah ë Wël ë Nhialic acï lueel: ‘Kɔc cï gam aacï röt määt në kööl kënë yic, keek aa tɔ̈ në kööl de pïïr yic. cït man tɔ̈ yen në wël ke Abu Awänä'. Ku acï lueel në hadith yic, 'Ku ɣɛn acï bɛ̈n tënë yeen në thää ke ŋuan wala ɣɛn acï dhuk në thää ke ŋuan ku ɣɛn acï lueel, 'O Rabbdiɛ̈, acïn kë cï döŋ ke cie kɔc cï keek mac në Qur'an''. Acï lɛ̈k ɣook [Muɔmad bin al-Mutsanna] acï lɛ̈k ɣook [Mu’adz bin Hisham] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [wun] tënë [Qatadah] tënë [Anas bin Malik] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Aci Nhialic kɔc cï gam määt yiic në kööl de rou de pïïr, këdïth'. Ku lueel në door de ŋuan, ‘Ku ɣɛn acï lueel, ‘O Rabbdiɛ̈, acïn kë cï döŋ në mac yic ee kɔc cï keek mac në Qur’an. Amanade ee bï ya tɔ̈ athɛɛr thïn''.
Hadith
Imam Muslim : 285
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَهِشَامٌ صَاحِبُ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً ثُمَّ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ بُرَّةً ثُمَّ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ ذَرَّةً زَادَ ابْنُ مِنْهَالٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ يَزِيدُ فَلَقِيتُ شُعْبَةَ فَحَدَّثْتُهُ بِالْحَدِيثِ فَقَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا بِهِ قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَدِيثِ إِلَّا أَنَّ شُعْبَةَ جَعَلَ مَكَانَ الذَّرَّةِ ذُرَةً قَالَ يَزِيدُ صَحَّفَ فِيهَا أَبُو بِسْطَامَ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] acï lɛ̈k ɣook [Yazid bin Zurai’] acï lɛ̈k ɣook [Saïd bin Abu ‘Arubah] ku [Hisyam] mäth ad-Dastawai, tënë [Qatadah] tënë [Anas bin Malik] acï lueel, ‘Rasulullahh acï lueel. -në luɛɛl dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Abu Ghassan al-Misma’I] ku [Muhämd Bin al-Mutsana] kedhiɛ aacï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Muadz] ku yen ee Ibn Hisham, acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [wun] tënë [Qatadah] acï lɛ̈k ɣook [Ana]. aci luel: 'Abï bɛ̈n bei në mac yic, kɔc ye lueel, 'Laa Ilaaha Illaahu -Acïn jɔŋ lëu bï door ke cie Nhialic-', ku në ye piɔ̈u ë nɔŋ piath cït man de rap. Ku bɔ̈ bei në mac yic raan ye lueel, ‘Laa Ilaaha Ilaahu -Acïn jɔŋ lëu bï ya door ee Allah-’, ku në piɔ̈nde yic anɔŋ piath cït man de miɛl. Ku abï bɛ̈n bei në mac yic, raan ye lueel, ‘Laa Ilaaha Illaahu -Acïn Nhialic lëu bï ya door ee Nhialic-’, ku në piɔ̈nde yic anɔŋ piath cït man de rap’. Ku Ibnul Minhal acï juak thïn në akökölde yic; [Yazid] acï lueel, ‘Ɣɛn acï yök ke Syu’bah, ku ɣɛn acï lɛ̈k yeen ë thööŋ, ku [Syu’bah] acï lueel, ‘[Qatadah] acï lɛ̈k ɣook tënë [Anas bin Malik] tënë Raan cï lɔc ku dɔc ë thööŋ kënë, ‘ee Syu’bah ye cɔl Dzarrah Dzurrah’. Yazid acï lueel, ‘Abu Bithtam acï gɔ̈t kërac’.
Hadith
Imam Muslim : 286
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَنَزِيُّ ح و حَدَّثَنَاه سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَنَزِيُّ قَالَ انْطَلَقْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَتَشَفَّعْنَا بِثَابِتٍ فَانْتَهَيْنَا إِلَيْهِ وَهُوَ يُصَلِّي الضُّحَى فَاسْتَأْذَنَ لَنَا ثَابِتٌ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ وَأَجْلَسَ ثَابِتًا مَعَهُ عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا حَمْزَةَ إِنَّ إِخْوَانَكَ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ يَسْأَلُونَكَ أَنْ تُحَدِّثَهُمْ حَدِيثَ الشَّفَاعَةِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ مَاجَ النَّاسُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ لَهُ اشْفَعْ لِذُرِّيَّتِكَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ خَلِيلُ اللَّهِ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ كَلِيمُ اللَّهِ فَيُؤْتَى مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِعِيسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ رُوحُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ فَيُؤتَى عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُوتَى فَأَقُولُ أَنَا لَهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَأَقُومُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَأَحْمَدُهُ بِمَحَامِدَ لَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ الْآنَ يُلْهِمُنِيهِ اللَّهُ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ بُرَّةٍ أَوْ شَعِيرَةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَرْجِعُ إِلَى رَبِّي فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَعُودُ إِلَى رَبِّي فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ أَدْنَى أَدْنَى أَدْنَى مِنْ مِثْقَالِ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْ النَّارِ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ هَذَا حَدِيثُ أَنَسٍ الَّذِي أَنْبَأَنَا بِهِ فَخَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ فَلَمَّا كُنَّا بِظَهْرِ الْجَبَّانِ قُلْنَا لَوْ مِلْنَا إِلَى الْحَسَنِ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ وَهُوَ مُسْتَخْفٍ فِي دَارِ أَبِي خَلِيفَةَ قَالَ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا يَا أَبَا سَعِيدٍ جِئْنَا مِنْ عِنْدِ أَخِيكَ أَبِي حَمْزَةَ فَلَمْ نَسْمَعْ مِثْلَ حَدِيثٍ حَدَّثَنَاهُ فِي الشَّفَاعَةِ قَالَ هِيَهِ فَحَدَّثْنَاهُ الْحَدِيثَ فَقَالَ هِيَهِ قُلْنَا مَا زَادَنَا قَالَ قَدْ حَدَّثَنَا بِهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَهُوَ يَوْمَئِذٍ جَمِيعٌ وَلَقَدْ تَرَكَ شَيْئًا مَا أَدْرِي أَنَسِيَ الشَّيْخُ أَوْ كَرِهَ أَنْ يُحَدِّثَكُمْ فَتَتَّكِلُوا قُلْنَا لَهُ حَدِّثْنَا فَضَحِكَ وَقَالَ { خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ } مَا ذَكَرْتُ لَكُمْ هَذَا إِلَّا وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُحَدِّثَكُمُوهُ ثُمَّ أَرْجِعُ إِلَى رَبِّي فِي الرَّابِعَةِ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ ائْذَنْ لِي فِيمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ لَكَ أَوْ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ إِلَيْكَ وَلَكِنْ وَعِزَّتِي وَكِبْرِيَائِي وَعَظَمَتِي وَجِبْرِيَائِي لَأُخْرِجَنَّ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ فَأَشْهَدُ عَلَى الْحَسَنِ أَنَّهُ حَدَّثَنَا بِهِ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أُرَاهُ قَالَ قَبْلَ عِشْرِينَ سَنَةً وَهُوَ يَوْمِئِذٍ جَمِيعٌ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu ar-Rabï’ al-‘Ataki] acï lɛ̈k ɣook [Hämäd bin Zaïd] acï lɛ̈k ɣook [Ma’bad bin Hilal al-’Anazi] -në dhöl dɛ̈t, acï lɛ̈k ɣook [Sa’id bin Manshur] lafad kënë ee bɔ̈ tënë yeen, acï lɛ̈k ɣook [Hämmad bin Zaid] acï lɛ̈k ɣook [Hämmad bin Zaid] acï lɛ̈k ɣook [Hämmad bin Zaïd] 'Ɣok acï la tïŋ [Anas bin Malik], ku ɣok acï Thabit thiëëc bï ɣok kuɔny, wën cï ɣok ɣet thïn acï rot looi ke yen ë röök tueŋ. Ku Thabit acï ɣok thiëëc buk puɔ̈l ku ɣok aacï la thïn buk la yök. Ku Anas acï Thabit cɔɔl bï nyuc të tɔ̈ yen thïn, ku lueel Thabit tënë Anas, ‘O Abu Hamzah, ee yic, mïthkuɔ ë kɔc ke Basra aa thiëc yïn ba lɛ̈k keek në hadith de röök’. Ku lueel Anas ëlä, 'Muɔny acï athör ë lööŋ lueel tënë ɣook, ku lueel ëlä, 'Na bɔ̈ aköl de luk, ke kɔc aabï kɔc kɔ̈k thɔ̈ɔ̈r kek kɔc kɔ̈k, ku keek abï bɛ̈n tënë Adam ku luelkë tënë ye, 'Gam röök tënë mïthku'. Ku lueel, 'Ɣɛn acie raan nɔŋ yic ba lɔ̈ŋ, ku yïn adhil la tënë Ibrahim Alaihissalam, rin yen ee raan nhiɛɛr ar-Rahman'. Ku bɔ̈kë tënë Ibrahim, ku dhuk nhom ëlä, 'Ɣɛn acie raan nɔŋ riɛl ba lɔ̈ŋ, ku yïn adhil la tënë Musa Alaihissalam, rin yen ee Kalimullah'. Ku ëcï Mothith thiëëc, ku dhuk nhom ëlä, ‘Ɣɛn acie raan nɔŋ riɛl ba lɔ̈ŋ, ku yïn adhil la tënë Isa Alaihissalam, rin yen ee Wëi Nhialic ku wɛ̈tde. Ku Jethu acï bɛ̈n thiääk ke ye, ku dhuk nhom ëlä, 'Ɣɛn acie raan nɔŋ yic ba röök, ku yïn adhil bɛ̈n tënë Muɔny. Ku jɔl Muhammed lɔ neem. Ku ɣɛn acï lueel, ‘Ɣɛn ee raan nɔŋ yic ba lɔ̈ŋ, ku ɣɛn acï la ku thiëc Rabbdiɛ̈, ku ɣɛn acï puɔ̈l ba bɛ̈n. Ɣɛn acï kɔ̈ɔ̈c në yenhom, ku leec ɣɛn në leec cïï ɣɛn ye lëu ba lueel ëmën. Nhialic acï ɣa yiɛ̈n riɛl. Ku ɣɛn acï gut piny ku röök ɣɛn ye. Ku ëcï lueel tënë ɣɛn: ‘O Muhammad, jat yïnhom nhial, ku jam ku yïn abï piŋ, thiëc ku yïn abï yiɛ̈n, thiëc röök ku yïn abï yiɛ̈n’. Ku ɣɛn acï lueel, ‘O Rabbdiɛ̈, yïn ë raan ë tɔ̈ thïn’. Go lueel, ‘Lɔ. Ku raan nɔŋ kë thiek ë rap ku rap ë gam ë piɔ̈nde, ke jäl ë mac yic! ' Ku ɣɛn acï jäl ku luɔɔi löŋde, ku dhuk ɣɛn tënë Bänydiɛ̈. Ku ɣɛn acï ye leec në leeckä, ku ɣɛn acï lööny piny ku gut ɣɛn rot piny në yenhom. Ku ëcï lueel tënë ɣɛn: ‘O Muhammad, jat yïnhom nhial, ku jam ku yïn abï piŋ, thiëc ku yïn abï yiɛ̈n, thiëc röök ku yïn abï yiɛ̈n’. Go ɣɛn lueel an, ‘Kɔckiɛ̈, kɔckiɛ̈’. Ku ëcï lɛ̈k ɣɛn: ‘Lɔ, raan nɔŋ kë thiek ë atom de gam në ye piɔ̈u, ke yï nyaai në mac yic’. Ku ɣɛn acï jäl ku luɔɔi lööŋke, ku dhuk ɣɛn tënë Rabbdiɛ̈, ku leec ɣɛn ye në leeckä, ku ɣɛn acï lööny piny ku gut ɣɛn rot piny tënë ye. Ku acï lueel tënë ɣɛn: ‘O Muhammad, jat yïnhom nhial, ku jam ku yïn abï piŋ, thiëc ku yïn abï yiɛ̈n, thiëc röök ku yïn abï yiɛ̈n’. Ku ɣɛn acï lueel, 'O Rabbdiɛ̈, -luɔny- kɔckiɛ̈, kɔckiɛ̈'. Ku ëcï lɛ̈k ɣɛn ëlä, ‘Lɔ. Ku raan nɔŋ kë thiin koor ë gam në ye piɔ̈u, ke yï nyaai në mac yic’. Ku ɣɛn acï jäl ba löŋde looi." Kënë ee Hadith de Anas cï lueel tënë ɣook. Ku ɣok aacï bɛ̈n bei në ye lɔ̈ɔ̈m, ke ɣok tɔ̈ në raŋ nhom, ku ɣok aacï lueel, 'Na dhukku ëya, ke yïn . rus në -al-Hasan -al-Bashri- ë thööŋ, ku ɣok aacï ye lueel lɔn cï yen ye thiaan ɣön de Abu Khalifah - ku ka cï bɛ̈n ya piath-'. Acï bɛ̈n lueel, ‘Ku ɣok aacï bɛ̈n neem, ku ɣok aacï bɛ̈n thiëc. Ku luelku, ‘O Abu Saïd, ɣok aa bɔ̈ bei në baŋ de wënhdu, Abu Hamza, ɣok aa këc këdäŋ piŋ cït man de hadith cï lueel tënë ɣook në kë de röök’. Abu Saïd acï lueel, 'Yeŋö ye kën -lɛ̈k ɣɛn-'. Ku lëk ɣok ye hadith. Go Abu Saïd lueel, 'Matë'. Ku lueelku, ‘Acïn kë bï juak thïn tënë ɣo’. Abu Sa'id acï lueel, 'Acï ɣok lɛ̈k run kaa thiɛ̈rrou cï lɔ, ku acï wëlke ëbɛ̈n määt yiic, ku acï kɔ̈k puɔ̈l. Akuɔ̈c man cï raandït -Anas/Abu Hamzah- nhom määr ka cï mɛ̈ɛ̈n bï yïn lɛ̈k rin bï yïn rot gɛɛi në ɣɛn’. Ku lueelku, 'Lɛ̈k ɣook.' Ku Abu Sa'id acï thök ë thök ke kuen: '-Kɔc aacï cak -në aciëëk- ë thök- -Qs. Al Änbïä: 37-. Ɣɛn akëc athör kënë lueel tënë yïn ku rin wïc ɣɛn ye ba lɛ̈k yïn - hadith ee -: ‘Ku ɣɛn acï dhuk tënë Bɛ̈nydiɛ̈ në door de ŋuan, ku ɣɛn acï ye leec në leec kä, ku ɣɛn acï gut piny ku gut ɣɛn piny. Ku ëcï lueel tënë ɣɛn: ‘O Muhammad, jat yïnhom nhial, ku jam ku yïn abï piŋ, thiëc ku yïn abï yiɛ̈n, thiëc röök ku yïn abï yiɛ̈n’. Ku ɣɛn acï lueel, ‘O Rabbdiɛ̈, gäm ɣɛn puɔ̈l ba -nyaai në mac yic- raan ye lueel, ‘Acïn Nhialic - lëu bï ya door- ee Nhialic-’. Allah acï dhuknhom: ‘Kënë acie yicdu,’ wala ‘kënë acie yic cï gäm yïn, ku në riɛldiɛ̈, dïtdiɛ̈, riɛldiɛ̈, ku riɛldiɛ̈, ɣɛn abï raan ye lueel, ‘Laa Ilaaha Ilaahu -Acïn jɔŋ -cïn yic bï door ke cie Nhialic-’. Acï raan cï wël lueel lueel, ‘Ku ɣɛn acï jam në nyin de [al-Hasan], lɔn cï yen lɛ̈k ɣook lɔn cï yen [Anas bin Malik] piŋ. Ɣɛn ye thɔ̈ɔ̈ŋ ke Abu Sa'id acï lueel, 'Ke run kaa thiɛ̈rrou këc bɛ̈n, ku në ye thaa kënë acï wëlke kedhiɛ määt yiic'.
Hadith
Imam Muslim : 287
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَاتَّفَقَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ إِلَّا مَا يَزِيدُ أَحَدُهُمَا مِنْ الْحَرْفِ بَعْدَ الْحَرْفِ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ بِمَ ذَاكَ يَجْمَعُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَيُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَمَا لَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ أَلَا تَرَوْنَ مَا أَنْتُمْ فِيهِ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ ائْتُوا آدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى الْأَرْضِ وَسَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُ بِهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَا يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَذَكَرَ كَذَبَاتِهِ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَاتِهِ وَبِتَكْلِيمِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَلِمَةٌ مِنْهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ لَهُ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِّي فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الْأَنْبِيَاءِ وَغَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ وَيُلْهِمُنِي مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ لِأَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ وُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَصْعَةٌ مِنْ ثَرِيدٍ وَلَحْمٍ فَتَنَاوَلَ الذِّرَاعَ وَكَانَتْ أَحَبَّ الشَّاةِ إِلَيْهِ فَنَهَسَ نَهْسَةً فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ نَهَسَ أُخْرَى فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَمَّا رَأَى أَصْحَابَهُ لَا يَسْأَلُونَهُ قَالَ أَلَا تَقُولُونَ كَيْفَهْ قَالُوا كَيْفَهْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ وَزَادَ فِي قِصَّةِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ وَذَكَرَ قَوْلَهُ فِي الْكَوْكَبِ { هَذَا رَبِّي } و قَوْله لِآلِهَتِهِمْ { بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا } و قَوْله { إِنِّي سَقِيمٌ } قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ إِلَى عِضَادَتَيْ الْبَابِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ هَجَرٍ وَمَكَّةَ قَالَ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَ
Acï lɛ̈k ɣook në [Abu Bakr bin Abu Syaiba] ku [Muɣamed bin Abdullah bin Numair] ku keek kaarou acïk gam në tɛ̈ɛ̈k de wël ke hadith, ee kë cï raan tök në ke yiic këdäŋ juak thïn në dhöl de athör ë athör cök. Keek kaarou acïk lueel, acï lɛ̈k ɣook [Muhammad bin Bisyr] acï lɛ̈k ɣook [Abu Hayyan] tënë [Abu Zur’ah] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, '-Ɣok aake tɔ̈ kek Raan cï lɔc ku dɔc në cɔ̈t tökic-, ku ka cï rïŋ de nhom bɛ̈n gäm yeen -thɔ̈k- -riŋ kënë acï lueel tënë yen ku ɣɛn acï lueel lɔn ye yen raan töŋ ŋic apɛi tënë yeen. bääny de kɔc ëbën në kööl de pïïr yic, ŋic kë yenë ye looi? Allah acï kɔc kedhiɛ määt yiic thɛɛr ku thɛɛr në piny tökic, ago raan cɔl rölde ya ŋic tënë keek kedhiɛ, ku bï tïŋ ke tïŋ, ku bï akɔ̈l thiɔ̈k ke keek. -Ku kɔc aacï puɔ̈th riääk ku riɔ̈ɔ̈c yök agut cï bïk cïï lëu ku pɛ̈lkë röt bïk gël-, ku kɔc kɔ̈k aacï kɔc kɔ̈k lueel, 'Cïn kë ca tak në kë tɔ̈ yïn thïn ku kë cï yök tënë yïn?! ' Acïn kë ca tak, yeŋa lëu bï yïn röök tënë Rabbdu? Kɔc kɔ̈k aacï -tën kɔc kɔ̈k- lueel, ‘Bäär tënë wun Adam’, Ku jɔlkë bɛ̈n tënë ye ku luelkë, ‘O Adam! Yïn ee wun kɔc ëbɛ̈n, Allah acï yïn cak në yecin ku wëëi wëi ë yï guɔ̈p, ku lëk malaikai ku keek aacï röt dhuɔ̈k piny tënë yïn ku Allah acï yïn tääu nhial aya, cïï lëu ba - thiëc Rabbdu bï yïn lɔ̈ŋ tënë ɣook? Ku yïn këc tɔ̈cda tïŋ ku kë cï rot looi tënë ɣook? ' Ku dhuk nhom, 'Ee yic, aköl tök Rabbdiɛ̈ acï puɔ̈u riääk në gɔ̈th cï yen kaŋ gɔ̈th cït kën, ku acï puɔ̈u riääk ë tɛ̈ɛ̈n cït kën. Allah acï ɣa pëën në tim, ku ɣɛn acï ye dhoŋkɔ̈ɔ̈th. Ɣɛn ë rɔt awïc lɔ̈ŋ, ɣɛn wïc ba lɔ tënë raan dɛ̈t cie ɣɛn, lɔ ba Nuh yök. Na wën, ke rɔ̈m kek Noa ku luelkë an, ‘Yïn Noa! Yïn ee raan tueŋ ë tuɔɔc tënë kɔc ë pinynhom, ku Allah acï yïn cɔl ke yïn ye raan ë thäät ë thäät. Cï lëu ba Bɛ̈nydu thiëëc bï ɣok lɔ̈ŋ? Ku yïn këc tɔ̈cda tïŋ ku kë cï rot looi tënë ɣook? ' Ku dhuk nhom, 'Ee yic, aköl tök Rabbdiɛ̈ acï puɔ̈u riääk në gɔ̈th cï yen kaŋ gɔ̈th cït kën ku acï puɔ̈u riääk ë tɛ̈ɛ̈n cït kën. Ee yic, ɣɛn ë nɔŋ röök tök ë ye ɣɛn kɔckiɛ̈ riɔ̈ɔ̈k. Ɣɛn ë rot awïc lɔ̈ŋ, lɔ tïŋ raan dɛ̈t cie ɣɛn! Lɔ tïŋ Ibraɣim! ’ Ku rɔ̈m kek Ibrahim ku luelkë an, ‘O Ibrahim! Yïn ee raan ë nebi de Allah ku khalil de në kɔc tɔ̈ pinynhom, thiëc Rabbdu bï ɣok lɔ̈ŋ? Ku yïn këc tɔ̈cda tïŋ? ' Ku dhuk nhom, 'Ee yic, aköl tök Rabbdiɛ̈ acï puɔ̈u riääk në gɔ̈th cï yen kɔn gɔ̈th thɛɛr cït kën ku acï puɔ̈u riääk ë tɛ̈ɛ̈n cït kën. Ɣɛn ë ye lueth lueel në lueth kadiäk -ku ka cï ye wɛ̈t kënë lueel-, ɣɛn ë rɔt awïc lɔ̈ŋ. Lɔ tënë raan dɛ̈t cie ɣɛn, lɔ tënë Musa! ' Ku rɔ̈m kek Mutha ku luelkë an, ‘O Mutha! Yïn ee raan cï Nhialic tuɔɔc, Nhialic acï yïn jat nhial në kɔc yiic ke raan cï tuɔɔc ku wël ke Nhialic, thiëc Rabbdu bï lɔ̈ŋ tënë ɣook? Ku yïn këc tɔ̈cda tïŋ? ' Ku dhuk nhom, 'Ee yic, aköl tök Rabbdiɛ̈ acï puɔ̈u riääk në gɔ̈th cï yen kɔn gɔ̈th thɛɛr cït kën ku acï puɔ̈u riääk ë tɛ̈ɛ̈n cït kën. Ɣɛn acï raan tök nɔ̈k thɛɛr këc ɣɛn yɔ̈ɔ̈k ba nɔ̈k, ku ɣɛn ë rot awïc röök, ku lɔ tïŋ raan dɛ̈t cie ɣɛn, lɔ tïŋ Jethu! ‘Ku yökkë Jethu’ ku luelkë, ‘O Jethu! Yïn ee Rac de Allah ku N-tök . ee ku wëi ë bɔ̈ tënë yeen cï gäm Maria, ku yïn acï jam kek kɔc ë thɛɛr ë meth. Ku thiëc Rabbdu bï lɔ̈ŋ tënë ɣook? Ku yïn këc tɔ̈cda tïŋ? ' Ku dhuk nhom, 'Ee yic, aköl tök Rabb diɛ̈ acï puɔ̈u riääk në gɔ̈th cï yen kaŋ gɔ̈th thɛɛr cït kën ku acï gɔ̈th ë thök cït kën - ku acïn awuɔ̈c tök lueel -, ɣɛn ë rot ɣɛn wïc lɔ̈ŋ juëc, ku lɔ tïŋ raan dɛ̈t cie ɣɛn, lɔ tïŋ Muhammad! ' Ku bïïkë tënë ɣa ku luelkë, ‘O Muɔth! Yïn ee raan cï Nhialic tuɔɔc ku yïn ee raan ë thök de nebi, Nhialic acï awɛ̈ɛ̈cku kedhiɛ päl piny thɛɛr ku thɛɛr bï bɛ̈n, thiëc Rabbdu bï ɣok lɔ̈ŋ? Ku yïn këc tɔ̈cda tïŋ ku kë cï rot looi tënë ɣook? ' Ku ɣɛn acï la ku bɛ̈n ë al-'Arsy cök, ku ɣɛn acï rot gut Rabb diɛ̈ nhom ku Allah acï ɣa gäm miɔ̈c de thööŋ ku lɛɛc path këc gäm raan dɛ̈t tueŋ. Ku jɔlkë rɛ̈l, ‘O Muhammed! Wake up, thiëc, abï gäm, ku thiëc ë lɔ̈ŋ, lɔ̈ŋ abï yök ë yic'. Go ɣa rɔt jɔt ku luɛɛl an, ‘Kackiɛ̈, Bɛ̈nydiɛ̈! Umma dië O Rabb dië! ’ Go dhuk nhom an, ‘O Muɔth! Ku dɔm kɔcku kɔc këc keek bɛ̈i ë lööŋ yiic në ɣöt thok al-Aiman - ɣöt thok ë cuëc - ɣöt thok nhial'. Ku kaa ye röt mat kenë kɔc kɔ̈k ke cie ye ɣöt thok kënë'. Ku lueel ëlä: ‘Rin raan tɔ̈ në yecin! Ee yic, kaam de ɣööt kaa rou - nɔŋ ɣööt tɔ̈ në ke nhïïm - tënë ɣööt ke nhial ee cït kam de Makka ku Hajar, wala cït kam de Makka ku Bushra'. Ku acï lɛ̈k ɣook [Zuhair bin Harb] acï lɛ̈k ɣook [Jarir] tënë [Umarah bin al-Qa’qa’ tënë [Abu Zura] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, ‘Acï tääu në Raan cï lɔc ku dɔc nhom tueŋ kën ë tɔ̈ɔ̈u de Tsarid -apuɔ̈ɔ̈r- ku rïŋ, ku ë ye biäk de argo ë- thɔ̈k ë nhiɛɛr yen apɛi, ku jɔl thɔ̈ɔ̈r në thɔ̈ɔ̈r tök. Nawën tïŋ ke mäthke këc ye thiëëc, ke lueel: ‘Yeŋö këc yïn ye thiëëc yedi’. Ku thiëckë, 'Ye këdë, O Raan cï lɔc ku dɔc'. Acï dhuknhom, 'Raan atɔ̈u ke tïŋ Rabb de pinynhom'. Ku ëcï thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë Abu Hayyan, tënë Abu Zur’ah. Ku ëcï thök ë thök ë thök ë Ibrahim. Ku lueel, ‘Ku ëcï wël ke Ibrahim lueel në kë de pinynhom ‘-kënë ee Rabb diɛ̈-’, ku wël ke Abrahim në kë de jɔŋ ye kɔc juëc door -kɔcke- ‘-agut cï raan cï ye riɔ̈ɔ̈k ee kë dït kënë-’, ku wël ke Ibrahim ëya ‘Ee yic ɣɛn acï tuany’. Acï lueel: ‘Në raan tɔ̈ në yecin ke tiɛ̈p de Muhammad, ee yic, kaam de ɣööt ke rou ke ɣööt ke nhial acït kaam de Makka ku Hajar ka Hajar ku Makka’. Raan ë gɛ̈t athöör acï lueel, 'Ɣɛn akuc kë cï lueel ë yic'.
Hadith
Imam Muslim : 288
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفِ بْنِ خَلِيفَةَ الْبَجَلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى النَّاسَ فَيَقُومُ الْمُؤْمِنُونَ حَتَّى تُزْلَفَ لَهُمْ الْجَنَّةُ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا أَبَانَا اسْتَفْتِحْ لَنَا الْجَنَّةَ فَيَقُولُ وَهَلْ أَخْرَجَكُمْ مِنْ الْجَنَّةِ إِلَّا خَطِيئَةُ أَبِيكُمْ آدَمَ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى ابْنِي إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ قَالَ فَيَقُولُ إِبْرَاهِيمُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ إِنَّمَا كُنْتُ خَلِيلًا مِنْ وَرَاءَ وَرَاءَ اعْمِدُوا إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ تَكْلِيمًا فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى كَلِمَةِ اللَّهِ وَرُوحِهِ فَيَقُولُ عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُومُ فَيُؤْذَنُ لَهُ وَتُرْسَلُ الْأَمَانَةُ وَالرَّحِمُ فَتَقُومَانِ جَنَبَتَيْ الصِّرَاطِ يَمِينًا وَشِمَالًا فَيَمُرُّ أَوَّلُكُمْ كَالْبَرْقِ قَالَ قُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَيُّ شَيْءٍ كَمَرِّ الْبَرْقِ قَالَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى الْبَرْقِ كَيْفَ يَمُرُّ وَيَرْجِعُ فِي طَرْفَةِ عَيْنٍ ثُمَّ كَمَرِّ الرِّيحِ ثُمَّ كَمَرِّ الطَّيْرِ وَشَدِّ الرِّجَالِ تَجْرِي بِهِمْ أَعْمَالُهُمْ وَنَبِيُّكُمْ قَائِمٌ عَلَى الصِّرَاطِ يَقُولُ رَبِّ سَلِّمْ سَلِّمْ حَتَّى تَعْجِزَ أَعْمَالُ الْعِبَادِ حَتَّى يَجِيءَ الرَّجُلُ فَلَا يَسْتَطِيعُ السَّيْرَ إِلَّا زَحْفًا قَالَ وَفِي حَافَتَيْ الصِّرَاطِ كَلَالِيبُ مُعَلَّقَةٌ مَأْمُورَةٌ بِأَخْذِ مَنْ أُمِرَتْ بِهِ فَمَخْدُوشٌ نَاجٍ وَمَكْدُوسٌ فِي النَّارِ وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ إِنَّ قَعْرَ جَهَنَّمَ لَسَبْعُونَ خَرِيفًا
Acï lɛ̈k ɣook [Muhämd bin Tharif bin Khalifah al-Bajali] acï lɛ̈k ɣook [Muhämd bin Fudlail] acï lɛ̈k [Abu Malik al-Asyja’i] tënë [Abu Hazim] tënë [Abu Hurairah] ku [Abu Malik] tënë [Rib’i] tënë [Hudhaullahlahïhïhï] acï lueel. wasallam aci luel: 'Në Aköl de Akër Nhialic Tabaraka wa Taala abï kɔc kedhie mat. Go kɔc cï gam röt jɔt ku jɔl pan Nhialic bɛ̈n thiɔ̈k ke ke. Ku bɔ̈kë tënë Raan cï lɔc ku dɔc Adam ku luelkë, 'O wun, thiëc bï ɣöt thok nhial liep thok ë tɛ̈ɛ̈n'. Go Adam bɛ̈ɛ̈r, '-Ɣɛn acïï lëu ba kën thiëëc tënë yïn-, acie rin ë awuɔ̈c ë wun nhial yen cï yïn cuɔp wei? Lɔ ku thiëc mɛnhdiɛ̈ Ibraɣim Khalilullah. Acï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: 'Ku dhuk Ibrahim nhom, 'Ɣɛn acïï lëu ba yïn thiëëc kën, ɣɛn ee Khalil - nhiɛɛr - ë rot ku ŋoot ke nɔŋ kɔc nhiɛɛr kɔc juëc.' Thiëc Musa raan cï Nhialic jam kenë yen në jam yic. Gokë bɛ̈n tënë Musa, ku lueel aya an, ɣɛn acïï lëu ba yïn thiëëc kën. Thiëc Raan cï lɔc ku dɔc Isa cï cak në Wɛ̈t de Allah ku wëëi tënë Yeen'. Ku acï Raan cï lɔc ku dɔc cɔl Isa kuec aya, ku lueel, ‘Ɣɛn acïï lëu ba yïn thiëëc kën’. Ku lek tënë raan cï Nhialic lɔc ku dɔc. Ku yen - Muɔny - acï kɔ̈ɔ̈c ku ɣöt thok acï liep tënë yeen, ku gɛ̈th ku määth acï tuɔɔc agut cï keek kaarou bïk kɔ̈ɔ̈c në thök ë Shirath -bɛ̈ɛ̈r -, cuëc ku cuëc. Ku kë ril yic apɛi tënë yïïn të tëëk yïn në Shirath yic ee cït man de pïu ë pïu’. Ɣɛn - Abu Hurairah - acï lueel, ‘Wä ku man cït man ë pïïrdu, cït man ë pïu ë pïu, yeŋö ye lueel, bäny? ' Go b����r an, ‘Cï yïn tï� tɛ̈ cï m��r tëëk thïn ku dhuk ciëën ë thäät lik yiic? ' Ku këde rou ee lac kat cït man ë yom ë pïu, ku jɔl ya kë cït diɛt ë jäl, ku ka nɔŋ kɔc aya ye kat apɛi në yeen rin käpath cïk looi. Në ye thaa kënë ke Raan cï lɔc ku dɔc acï kɔ̈ɔ̈c të thiääk ke shirath, ku ye röök akölriëëc ëbën, ‘O Rabbdiɛ̈, kony ye, kony ye’. Ku agut cï kɔc lui ëke nɔŋ kë thiin koor yekë looi, agut cï bï raan bɛ̈n ku ka cïï lëu bï lɔ nhial në shirath yic ke cie jäl, ku në biäk ke rou yiic ke ka nɔŋ dhɔ̈l ke adit dït cï keek tääu në ke kɔ̈ɔ̈th ku ka bï raan ëbɛ̈n cï lööŋ tääu bïk dɔm ya dɔm, agut cï bï naŋ kɔc cï pïïr ku guɔ̈pken acï riääk, ku ka nɔŋ kɔc cï thök ëya dɛ̈t në throw up the hell. Ku në raan tɔ̈ në yecin ke tiɛ̈p de Abu Hurairah, ee yic, piny de mac alëu bï ɣet në cäth de run kaa thiërdhorou’.
Hadith
Imam Muslim : 289
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ النَّاسِ يَشْفَعُ فِي الْجَنَّةِ وَأَنَا أَكْثَرُ الْأَنْبِيَاءِ تَبَعًا
Acï lɛ̈k ɣook [Kutaiba bin Sa’id] ku [Ishaq bin Ibrahim] acï lɛ̈k ɣook [Jarir] tënë [al-Mukhtar bin Fulful] tënë [Anas bin Malik] acï lueel, ‘Rasulullah abï raan ëbɛ̈n yök ke ɣɛn cï raan ëbɛ̈n yök ku ɣɛn ee raan tueeŋ cï yök ke raan ëbɛ̈n. kɔc kuany ye cök'.
Hadith
Imam Muslim : 290
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَكْثَرُ الْأَنْبِيَاءِ تَبَعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Kuraib Muɣamed bin al-‘Ala’] acï lɛ̈k ɣook [Muawiyah bin Hisham] tënë [Sufyan] tënë [Mukhtar bin Fulful] tënë [Anas bin Malik] acï lueel, ‘Rasulullah abï raan ë nebi kuanycök apɛi në kööl de kööl, raan tueŋ bï ɣöt thok gut nhial'.
Hadith
Imam Muslim : 291
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ شَفِيعٍ فِي الْجَنَّةِ لَمْ يُصَدَّقْ نَبِيٌّ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ مَا صُدِّقْتُ وَإِنَّ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ نَبِيًّا مَا يُصَدِّقُهُ مِنْ أُمَّتِهِ إِلَّا رَجُلٌ وَاحِدٌ
Ku wën cï yen [Abu Bakr bin Abu Syaiba] lɛ̈k ɣook [Husan bin Ali] tënë [Zaïda] tënë [Al-Mukhtar bin Fulful] acï lueel; [Anas bin Malik] acï lueel, ‘Raan cï lɔc ku dɔc acï lueel: ‘Ɣɛn ee raan tueŋ ye röök nhial. Acïn raan nebi ye yök ke ye yic -në kɔcke- cïmën ye ɣɛn cɔk ye yic. Ku ë yic, kam kɔc käk Nhialic tïŋ yiic, anɔŋ kɔc kɔ̈k këc kɔcken gam ëbɛ̈n, ee kɔc ë röör ë path’.
Hadith
Imam Muslim : 292
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آتِي بَابَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَسْتَفْتِحُ فَيَقُولُ الْخَازِنُ مَنْ أَنْتَ فَأَقُولُ مُحَمَّدٌ فَيَقُولُ بِكَ أُمِرْتُ لَا أَفْتَحُ لِأَحَدٍ قَبْلَكَ
Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Amru an-Naqid] ku [Zuhair bin Harb] keek aacï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Hasyim bin al-Qasim] acï lɛ̈k ɣook [Thasyim bin al-Mughirah] tënë [Tsabit] tënë [Anas bin Malik] acï lueel, ‘Rasulullah acï lueel tënë Nhialic. de Pɔ̈c, ke ɣɛn acï thiëëc bï liep. Ku jɔl raan ye kɔc tiit -many nhial- thiëëc, 'Yïn yeŋa? ' Ku ɣɛn acï dhuknhom, 'Muɔny'. Ku lueel, 'Apɛi tënë yïn, ɣɛn acï yɔ̈ɔ̈k ba ɣöt thok cïï liep tënë raan dɛ̈t, ke yïn këc la thïn'.
Hadith
Imam Muslim : 293
حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ يَدْعُوهَا فَأُرِيدُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Acï lɛ̈k ɣɛɛn [Yunus bin Abdul A’la] acï lɛ̈k ɣook [Abdullah bin Wahab] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Malik bin Anas] tënë [Ibnu Shihab] tënë [Abu Salamah bin Abdurrahman] tënë [Abu Hurairah] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel lɔn cï yen raan cï Nhialic tuɔɔc lueel. ku ba lɔ̈ŋdiɛ̈ muk ke ye lɔ̈ŋ de kɔckiɛ̈’.
Hadith
Imam Muslim : 294
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ وَأَرَدْتُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ مِثْلَ ذَلِكَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Zhuhïr bin Ɣäb] ku [Abd bin Ɣümaid], [Zuhïr] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Ya’qub bin Ibrahim] acï lɛ̈k [Ibnu Akhi Ibn Shihab] tënë [wun ë wun] acï lɛ̈k ɣɛn [Abu Salamah bin Abdurrahïhuahu] lɔn cï [Abu Huraihilla Messa] wasallam acï lueel: ‘Raan cï Nhialic lɔc ku dɔc ëbɛ̈n anɔŋ lɔ̈ŋ, ku ɣɛn ë wïc - Nhialic ë wïc - ba lɔ̈ŋdiɛ̈ thiaan ke ye raan ë lɔ̈ŋ tënë kɔckiɛ̈ në kööl de luk’. Acï lɛ̈k ɣɛn [Zuhïr bin Ɣärb] ku [Abd bin Ɣɔmïd], [Zuhïr] acï lɛ̈k ɣook [Ya’qub bin Ibrahim] acï lɛ̈k ɣɛɛn [Ibnu Akhi Ibn Shihab] tënë [wun ë wun] acï lɛ̈k ɣɛn [Amru Bïn Abu Sufyan Bïn Acidïhïth At Husïd Bin Jabraïh, fröm Räsülullahh sälläähu 'äläïhï wäsälläm'.
Hadith
Imam Muslim : 295
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَمْرَو بْنَ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ لِكَعْبِ الْأَحْبَارِ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ يَدْعُوهَا فَأَنَا أُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ كَعْبٌ لِأَبِي هُرَيْرَةَ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ نَعَمْ
Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Harmalah bin Yahya] acï lɛ̈k ɣook [Ibn Wahab] acï lɛ̈k ɣɛn [Yunus] tënë [Ibn Shihab] lɔn [Amru bin Abu Sufyan bin Asid bin Jariyah ats-Tsaqafi] acï lɛ̈k yeen, lɔn [Abu Hurairah] acï Ka’ab ‘Thaalahula’al-Ahubar lueel: 'Raan ë Nhialic ëbɛ̈n anɔŋ lɔ̈ŋ ye lɔ̈ŋ, ke ɣɛn ë wïc - Nhialic ë wïc - ba lɔ̈ŋdiɛ̈ thiaan ke ye raan ë lɔ̈ŋ tënë kɔckiɛ̈ në kööl de luk'. Ku lueel Ka’ab tënë Abu Hurairah, ‘Cï wɛ̈t kënë piŋ tënë raan cï Nhialic lɔc ku dɔc?’ Ago Abu Hurayara dhuk nhom, 'Ee'.
Hadith
Imam Muslim : 296
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ فَتَعَجَّلَ كُلُّ نَبِيٍّ دَعْوَتَهُ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَهِيَ نَائِلَةٌ إِنْ شَاءَ اللَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِي لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ku [Abu Kuraib] ku lafazh ee këde Abu Kuraib, keek kaarou acïk lueel, acï lɛ̈k [Abu Muawiyah] tënë [al-A’masy] tënë [Abu Salih] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, ‘Rasulullahahullah acï lueel. röök ë piath, këya, raan ëbɛ̈n ë nebi ee röökde lac looi, ku ee yic, ɣɛn ee röökdiɛ̈ thiaan ke ɣɛn ye raan bï kɔckiɛ̈ röök në kööl de luk. Ku na wïc Nhialic, ke röökdiɛ̈ abï kɔc cï thou kum në Ummahdiɛ̈ yic cïï Nhialic ye rɛɛc në këdɛ̈t'.
Hadith
Imam Muslim : 297
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ يَدْعُو بِهَا فَيُسْتَجَابُ لَهُ فَيُؤْتَاهَا وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Acï lɛ̈k ɣook [Qutaibah bin Sa’id] acï lɛ̈k ɣook [Jarir] tënë [Umarah] - cɔl Ibn al-Qa’qa’ - tënë [Abu Zur’ah] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, ‘Raan cï Nhialic lɔc ku dɔc acï dhuknhom de Nhialic yök ku ye lɔ̈ŋde looi bï ya këpath. -në Allah-, ku ë yic ɣɛn ee lɔ̈ŋdiɛ̈ thiaan ke ɣɛn ye lɔ̈ŋ tënë kɔckiɛ̈ në kööl de luk'.
Hadith
Imam Muslim : 298
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ دَعَا بِهَا فِي أُمَّتِهِ فَاسْتُجِيبَ لَهُ وَإِنِّي أُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أُؤَخِّرَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Acï lɛ̈k ɣook [Wun] acï lɛ̈k ɣook [Syu’bah] tënë [Muɣamed] - cɔl Ibn Ziyad - acï lueel, ɣɛn acï [Abu Hurairah] piŋ ke lueel, ‘Rasulullah acï lueel; 'Raan ëbɛ̈n ë tɔ̈ në Nhialic nhom anɔŋ lɔ̈ŋ ye looi tënë kɔcke, ku ka ye dhuknhom tënë yeen, ku ë yic ɣɛn awïc - Nhialic wïc - ba lɔ̈ŋdiɛ̈ thöl ke ɣɛn ye raan ë lɔ̈ŋ tënë kɔckiɛ̈ në kööl de luk'.
Hadith
Imam Muslim : 299
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَانَا وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ قَالُوا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ يَعْنُونَ ابْنَ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ دَعَاهَا لِأُمَّتِهِ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ جَمِيعًا عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ قَالَ قَالَ أُعْطِيَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ
Acï lɛ̈k ɣɛn [Abu Ghassan al-Misma’i] ku [Muhämd Bin al-Mutsanna] ku [Ibn Basyyar] acïk lɛ̈k ɣook, ku lafazh ee këde Abu Ghassan, aye lueel, acï lɛ̈k ɣook [Mu’adz] - keek aaye lueel Ibn Hisham - acï lueel, acï ɣa lɛ̈k tënë [biQald]. Malik] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Raan cï lɔc ku dɔc ëbɛ̈n anɔŋ lɔ̈ŋ ye looi tënë kɔcke, ku yic ɣɛn -akɔɔr ba lɔ̈ŋdiɛ̈ thiaan ke ye lɔ̈ŋ tënë kɔckiɛ̈ në kööl de luk’. Ku acï lɛ̈k ɣɛn në këde [Zuɣër bin Ɣarb] ku [Ibn Abu Khalaf] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Rauh] acï lɛ̈k ɣook [Syu’ba] tënë [Qatadah] kek ë sanad kënë. -në thëm dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Abu Kuraib] acï lɛ̈k ɣook [Waki']. -në dhöl dɛ̈t cï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣɛn në këde [Ibrahim bin Saïd al-Jauhari] acï lɛ̈k ɣook [Abu Usamah] këriɛ̈ɛ̈c ëbën tënë [Mis’ar] tënë [Qatadah] ke ye sanad kënë, ee në Waki’ hadith yic ëya acï lueel, ‘Acï gäm’. Ku ë yic, në hadith de Abu Usamah tënë Raan cï lɔc ku dɔc, acï Dan lueel tënë ɣook [Muhammad bin Abdul A’la] acï lɛ̈k ɣook [al-Mu’tamir] tënë [wun] tënë [Anas] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel, ku yen acï raan ëbɛ̈n lueel tënë ɣook. [Anath]'.
Hadith
Imam Muslim : 300
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ قَدْ دَعَا بِهَا فِي أُمَّتِهِ وَخَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Muɣamed bin Ahmad bin Abu Khalaf] acï lɛ̈k ɣook [Rauh] acï lɛ̈k ɣook [Ibn Juraij] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abu az-Zubair] lɔn cï yen [Jabir bin Abdullah] piŋ ke lueel tënë raan cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel tënë Raan cï lɔc ku dɔc bï kɔcke ya röök: cït mɛn de lɔ̈ŋ tënë kɔckiɛ̈ në kööl de luk’.
