Imam Muslim : 241
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَسُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ قَالَا حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِوَادِي الْأَزْرَقِ فَقَالَ أَيُّ وَادٍ هَذَا فَقَالُوا هَذَا وَادِي الْأَزْرَقِ قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام هَابِطًا مِنْ الثَّنِيَّةِ وَلَهُ جُؤَارٌ إِلَى اللَّهِ بِالتَّلْبِيَةِ ثُمَّ أَتَى عَلَى ثَنِيَّةِ هَرْشَى فَقَالَ أَيُّ ثَنِيَّةٍ هَذِهِ قَالُوا ثَنِيَّةُ هَرْشَى قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى يُونُسَ بْنِ مَتَّى عَلَيْهِ السَّلَام عَلَى نَاقَةٍ حَمْرَاءَ جَعْدَةٍ عَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ خِطَامُ نَاقَتِهِ خُلْبَةٌ وَهُوَ يُلَبِّي قَالَ ابْنُ حَنْبَلٍ فِي حَدِيثِهِ قَالَ هُشَيْمٌ يَعْنِي لِيفًا
Acï lɛ̈k ɣook [Ahmad bin Hanbal] ku [Suraij bin Yunus] kedhiɛ aacï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Husiyaim] acï lɛ̈k ɣook [Dawud bin Abu Hind] tënë [Abu al-Aliyah] tënë [Ibn Abbas] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc (dɔ̈ɔ̈r ku dhëëŋ de Nhialic) tɔ̈ në ye guɔ̈p. Go thiëëc: ‘Yeŋö ye tɔ̈ɔ̈u kënë?’ Go kɔc ke Sahaba dhuknhom, 'Kënë ee Tɔ̈ɔ̈u de Al-Azraq'. Acï Rasulullah lueel: 'Ɣɛn acït kë ɣɛn tïŋ raan cï Nhialic lɔc ku dɔc Musa ke bɔ̈ piny në kuur nhom ke lɔ̈ŋ Nhialic në röldït në talbiyah yic'. Ku wën cï yen ɣet kuur cɔl Harsya ke thiëëc: ‘Ye kuur yïndë yen?’ Kɔc cï mat kenë yen acï dhuknhom, 'Kuur de Harsya'. Ku ëcï bɛ̈n lueel këlä, ‘Ee cït man ë tïŋ ɣɛn Yunus bin Matta në thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön ë thön. Acï Ibn Hanbal lueel në hadith de yic, 'Acël Husiyaim, 'Kënë ee kë ye cɔl sponj fiber''.
Imam Muslim : 242
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ دَاوُدَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَمَرَرْنَا بِوَادٍ فَقَالَ أَيُّ وَادٍ هَذَا فَقَالُوا وَادِي الْأَزْرَقِ فَقَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِنْ لَوْنِهِ وَشَعَرِهِ شَيْئًا لَمْ يَحْفَظْهُ دَاوُدُ وَاضِعًا إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ لَهُ جُؤَارٌ إِلَى اللَّهِ بِالتَّلْبِيَةِ مَارًّا بِهَذَا الْوَادِي قَالَ ثُمَّ سِرْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى ثَنِيَّةٍ فَقَالَ أَيُّ ثَنِيَّةٍ هَذِهِ قَالُوا هَرْشَى أَوْ لِفْتٌ فَقَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى يُونُسَ عَلَى نَاقَةٍ حَمْرَاءَ عَلَيْهِ جُبَّةُ صُوفٍ خِطَامُ نَاقَتِهِ لِيفٌ خُلْبَةٌ مَارًّا بِهَذَا الْوَادِي مُلَبِّيًا
Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Muɣamed bin al-Mutsanna] acï lɛ̈k ɣook [Ibn Abu Adi] tënë [Dawud] tënë [Abu Aliyah] tënë [Abu] acï lueel, ‘Raan cï lɔc ku dɔc acï cath në jɔ̈ɔ̈l de al-Azraq yic. Go thiëëc: ‘Yeŋö ye tɔ̈ɔ̈u kënë? ' Go kɔc cï gam dhuknhïïm, 'Kënë ee tɔ̈ɔ̈u de al-Azraq'. Ku lueel Rasulullah ë Raan cï lɔc ku dɔc, ku lueel këlä: ‘Ɣɛn acït kë ɣɛn ë tïŋ Raan cï lɔc ku dɔc cɔl Musa, Alaihissalam’. Ku ëcï thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök - kë këc Dawud Alaihissalam ŋic wën cï yen cin kaarou tääu në ye yïc -, man ë bɔ̈ piny në gɔt nhom ke lɔ̈ŋ Nhialic në röldït në talbiyah yic. Ku nawën ɣet kuur nhom, ke thiëëc: ‘Ye kuur yïndë yen? ' Go kɔc ke Kɔmpaan dhuk nhom, 'Bukit Harsya wala lift'. Ku lueel Rasulullah, ‘Acït man ë tïŋ ɣɛn Yunus bin Matta Alaihissalam në thɔ̈rɔ̈l thith dït cï tääu në nhiɛ̈m ku thɔ̈rɔ̈lde kɔ̈u ke tëëk në jɔ̈ɔ̈r kënë yic në thɛɛr ke talbiah’.
Imam Muslim : 243
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَذَكَرُوا الدَّجَّالَ فَقَالَ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ أَسْمَعْهُ قَالَ ذَاكَ وَلَكِنَّهُ قَالَ أَمَّا إِبْرَاهِيمُ فَانْظُرُوا إِلَى صَاحِبِكُمْ وَأَمَّا مُوسَى فَرَجُلٌ آدَمُ جَعْدٌ عَلَى جَمَلٍ أَحْمَرَ مَخْطُومٍ بِخُلْبَةٍ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ إِذَا انْحَدَرَ فِي الْوَادِي يُلَبِّي
Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Muɔthïd] acï lɛ̈k ɣook [Ibn Abu Adi] tënë [Ibn Aun] tënë [Mujahid] acï lueel, ‘Ɣok aake tɔ̈ në [Ibn Abbas] baŋ, ku keek aacï Dajjal lueel, acï lueel, ‘Ee yic, yen anɔŋ wɛ̈t ‘Kafir’ cï gɔ̈t. Raan ë gɛ̈t athöör acï lueel, ‘Ibn Abbas acï lueel, ‘Ɣɛn këc ye piŋ ke lueel këya, ku acï lueel: ‘Ku Ibrahim, yïn ë kɔc tɔ̈ ke yïïn tïŋ, ku Musa, yen ee raan ë nhom ɣer ku nɔŋ guɔ̈p ril, ee tɔ̈ në thɔ̈rɔ̈l thith cï kum në nhiɛ̈m, cït mɛn cï ɣɛn ye tïŋ ke bɔ̈ piny në talbiyah yic ke loi’.
Imam Muslim : 244
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُرِضَ عَلَيَّ الْأَنْبِيَاءُ فَإِذَا مُوسَى ضَرْبٌ مِنْ الرِّجَالِ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَرَأَيْتُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِذَا أَقْرَبُ مَنْ رَأَيْتُ بِهِ شَبَهًا عُرْوَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَرَأَيْتُ إِبْرَاهِيمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَإِذَا أَقْرَبُ مَنْ رَأَيْتُ بِهِ شَبَهًا صَاحِبُكُمْ يَعْنِي نَفْسَهُ وَرَأَيْتُ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِذَا أَقْرَبُ مَنْ رَأَيْتُ بِهِ شَبَهًا دَحْيَةُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ رُمْحٍ دَحْيَةُ بْنُ خَلِيفَةَ
Acï lɛ̈k ɣook [Kutaiba bin Saïd] acï lɛ̈k ɣook [Laits]. -në wël kɔ̈k yiic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Muɣamed bin Rumh] acï lɛ̈k ɣook [al-Laits] tënë [Abu az-Zubair] tënë [Jabir] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Kɔc ë nebi acï röt nyuɔɔth tënë ɣɛɛn, ku acï tïŋ ke cït Mothith ë raan töŋ de kɔc ke I. Ɣɔn cenë ye yök ke thöŋ ke raan ëcï ɣɛn tïŋ ke thöŋ ke yen, cɔl Urwah ë Mas’ud. Ku ɣɛn ë yök Ibrahim Alaihissalam, acï rɔt wel ke thöŋ ke raan ë yök ɣɛn ke nɔŋ kä thöŋ ke yen, ye cɔl mäthdu - amanade ee yen ë rot -. Ku ɣɛn acï Jibril Alaihsalam tïŋ, acï rot wel ke thöŋ ke raan cï ɣɛn tïŋ ke nɔŋ kë thöŋ ke yeen, cɔl Dahyah’. Në Akököl de Ibn Rumh, 'Dahyah bin Khalipa'.
Imam Muslim : 245
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُسْرِيَ بِي لَقِيتُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَنَعَتَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا رَجُلٌ حَسِبْتُهُ قَالَ مُضْطَرِبٌ رَجِلُ الرَّأْسِ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ قَالَ وَلَقِيتُ عِيسَى فَنَعَتَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا رَبْعَةٌ أَحْمَرُ كَأَنَّمَا خَرَجَ مِنْ دِيمَاسٍ يَعْنِي حَمَّامًا قَالَ وَرَأَيْتُ إِبْرَاهِيمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَأَنَا أَشْبَهُ وَلَدِهِ بِهِ قَالَ فَأُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ فِي أَحَدِهِمَا لَبَنٌ وَفِي الْآخَرِ خَمْرٌ فَقِيلَ لِي خُذْ أَيَّهُمَا شِئْتَ فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَشَرِبْتُهُ فَقَالَ هُدِيتَ الْفِطْرَةَ أَوْ أَصَبْتَ الْفِطْرَةَ أَمَّا إِنَّكَ لَوْ أَخَذْتَ الْخَمْرَ غَوَتْ أُمَّتُكَ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Muhämd bin Rafi’] ku [Abd bin Humaïd] keek aacï röt thiääk ke röt në lafazh, Ibn Rafi’ acï lueel, acï lɛ̈k ɣook, ku Abd acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abdurrazzaq] acï lɛ̈k ɣook [Ma’mar] tënë [az-Zuhri] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Sa-Aburah]. Ɣɛn acï lueel, 'Raan cï lɔc ku dɔc acï lueel: 'Wɛ̈t cï ɣɛn dɔm në thɛɛr ke Isra, ɣɛn acï yök ke ɣɛn cï Musa yök'. Ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc lueel lɔn cï yen ye lueel, ‘Ku ëcï rot looi ke ye raan - ɣɛn ë yök ke cï lueel - ë raan ë bɛ̈ɛ̈r ciɛɛl ku nɔŋ nhiɛ̈m cï thɔ̈ɔ̈r, cït mɛn ë yen raan ë kuat Syanu’ah’. Ku lueel aya: ‘Ku ɣɛn acï yök kek raan cï Nhialic lɔc ku dɔc’. Ku ka cï kë cï lueel në ye guɔ̈p lueel: 'Acï bɛ̈n yök ke nɔŋ nyin ciɛɛl ku yïk, dɛ̈l thith, cït mɛn ë bɔ̈ yen bei në pïu yiic'. Ku lueel ëya: ‘Ku ɣɛn acï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc tïŋ. Ku ɣɛn ee kuat thöŋ kek ye apɛi. Ku bïïkë ɣa thäät kaarou, tök ë yic ë pïu, ku dɛ̈të ë thiäŋ ë miääu. Acï lɛ̈k ɣɛn, ‘Löm kë wïc’, ku ɣɛn acï thän tɔ̈ thïn ë pïu dɔm ku dek. Ku lueel Jibril tënë ɣɛn, ‘Yïn acï fitrah gël ë yic wala yïn ee fitrah kuanycök, na yïn acï miääu lööm, ke kɔcku aabï jäl ë yic’.
Imam Muslim : 246
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي لَيْلَةً عِنْدَ الْكَعْبَةِ فَرَأَيْتُ رَجُلًا آدَمَ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ مِنْ أُدْمِ الرِّجَالِ لَهُ لِمَّةٌ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ مِنْ اللِّمَمِ قَدْ رَجَّلَهَا فَهِيَ تَقْطُرُ مَاءً مُتَّكِئًا عَلَى رَجُلَيْنِ أَوْ عَلَى عَوَاتِقِ رَجُلَيْنِ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ فَسَأَلْتُ مَنْ هَذَا فَقِيلَ هَذَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ ثُمَّ إِذَا أَنَا بِرَجُلٍ جَعْدٍ قَطَطٍ أَعْوَرِ الْعَيْنِ الْيُمْنَى كَأَنَّهَا عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ فَسَأَلْتُ مَنْ هَذَا فَقِيلَ هَذَا الْمَسِيحُ الدَّجَّالُ
Nawën cï [Yaa] lɛ̈k ɣook, ke lueel, ɣɛn acï kueen në [Malik] nhom; Ɣɔn [Nafi’] tënë [Abdullah bin Umar] lɔn cï Rasulullah lueel: ‘Aköl tök ɣɛn acï nïn nɔ̈k ke tɔ̈ në baŋ de Kaaba, ɣɛn acï raan nɔŋ guɔ̈p ɣer tïŋ, cït man cï yïn raan path nɔŋ guɔ̈p ɣer tïŋ, acï nhiɛ̈m cï thɔ̈ɔ̈r cït man cï yïn raan path tïŋ. Acï nhiɛ̈mde ŋoot ke cë pïu jäl. Acï rot gɛɛi në kɔc kaa rou yiic wala në kɔc kaa rou yiic ke loi Tawaf në Baitullah. Guɔ thiëëc an, ‘Yeŋa yen monyë? ' Go kɔc kɔ̈k bɛ̈ɛ̈r an, 'Ee al-Masih bin Maryam'. Ku ëcï rot lac looi ɣɛn ë thiääk ke raan nɔŋ nhiɛ̈m cï thɔ̈ɔ̈r, ku nyin cuëcde acï cɔɔr cït man de tim ë thäät cï luɔk - amanade ee nyin ë bɔ̈ bei -. Guɔ thiëëc an, ‘Yeŋa yen monyë? ' Go kɔc kɔ̈k bɛ̈ɛ̈r an, 'Ee yen raan cï lɔc ku dɔc.''
Imam Muslim : 247
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمُسَيَّبِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ عَنْ مُوسَى وَهُوَ ابْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَيْنَ ظَهْرَانَيْ النَّاسِ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَيْسَ بِأَعْوَرَ أَلَا إِنَّ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ أَعْوَرُ عَيْنِ الْيُمْنَى كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَانِي اللَّيْلَةَ فِي الْمَنَامِ عِنْدَ الْكَعْبَةِ فَإِذَا رَجُلٌ آدَمُ كَأَحْسَنِ مَا تَرَى مِنْ أُدْمِ الرِّجَالِ تَضْرِبُ لِمَّتُهُ بَيْنَ مَنْكِبَيْهِ رَجِلُ الشَّعْرِ يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً وَاضِعًا يَدَيْهِ عَلَى مَنْكِبَيْ رَجُلَيْنِ وَهُوَ بَيْنَهُمَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ وَرَأَيْتُ وَرَاءَهُ رَجُلًا جَعْدًا قَطَطًا أَعْوَرَ عَيْنِ الْيُمْنَى كَأَشْبَهِ مَنْ رَأَيْتُ مِنْ النَّاسِ بِابْنِ قَطَنٍ وَاضِعًا يَدَيْهِ عَلَى مَنْكِبَيْ رَجُلَيْنِ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا هَذَا الْمَسِيحُ الدَّجَّالُ
Acï lɛ̈k ɣook [Muɔthïth bin Ishaq al-Musayyabi] acï lɛ̈k ɣook [Anas] -ye cɔl Ibn Iyadl- tënë [Musa] -ye cɔl Ibn Uqbah- tënë [Nafi’] acï lueel, ‘[Abdullah bin Umar] acï lueel, ‘Aköl tök, Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n lueel, ‘Aköl tök acï Nhialic bɛ̈n lueel. kɔc juëc, go lueel: ‘Ee yic, Nhialic acie cɔɔr në nyin tök. Ŋïc, ee yic, al-Masih ad-Dajjal acï cɔɔr në nyin tök cuëc, cït mɛn ë nyinke cït tim de tim cï luɔk’. Raan ë gɛ̈t athöör acï lueel, 'Ku lueel Raan cï lɔc ku dɔc: 'Ɣɛn acï nïn tök tïŋ në Kaaba lɔ̈ɔ̈m, ku ëcï bɛ̈n yök ke nɔŋ raan nɔŋ guɔ̈p ɣer cït man de raan nɔŋ guɔ̈p ɣer dït apɛi cï yïn kaŋ tïŋ, nhiɛ̈mde cï thɔ̈ɔ̈r acï thɔ̈ɔ̈r në kaam de nhomde, nhiɛ̈mde acï jäl, ku nhomde acï thɔ̈ɔ̈r në röör kaarou. Aye Tawaf looi në Baitullah yic në kaam de keek kaarou, ku ɣɛn acï thiëc, ‘Yeŋa ye raan kënë? ' Gokë b r an, 'Al-Masih bin Mariyam. Ku ɣɛn acï raan cï nhom rɛ̈t, cï cɔɔr tïŋ në ye kɔ̈u, cït raan cï ɣɛn tïŋ, Ibn Qathan, ke tɛ̈ɛ̈u yecin në kɔc kaarou nhïïm. Yen ee loi Tawaf në Baitullah, ku ɣɛn acï thiëëc, ‘Yeŋa yen? ' Gokë dhuk nhom, 'Kënë ee al-Masih ad-Dajjal''.
Imam Muslim : 248
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ عِنْدَ الْكَعْبَةِ رَجُلًا آدَمَ سَبِطَ الرَّأْسِ وَاضِعًا يَدَيْهِ عَلَى رَجُلَيْنِ يَسْكُبُ رَأْسُهُ أَوْ يَقْطُرُ رَأْسُهُ فَسَأَلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ أَوْ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ لَا نَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَ وَرَأَيْتُ وَرَاءَهُ رَجُلًا أَحْمَرَ جَعْدَ الرَّأْسِ أَعْوَرَ الْعَيْنِ الْيُمْنَى أَشْبَهُ مَنْ رَأَيْتُ بِهِ ابْنُ قَطَنٍ فَسَأَلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا الْمَسِيحُ الدَّجَّالُ
Acï lɛ̈k ɣook [Ibnu Numair] acï lɛ̈k ɣook [wun] acï lɛ̈k ɣook [Hanzhalah] tënë [Salim] tënë [Ibnu Umar] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Ɣɛn acï tïŋ në baŋ de Ka’bah ke raan ë bɛ̈ɛ̈r ë nhom ku kɔcke kaarou ë ke tɔ̈ në yecin. Ɣɔ̈nde ee cë pïu yök ka cë pïu yök, ku ɣɛn cë thiɛ̈c, ‘Yeŋa ye raan kënë? ' Ku dhukkë nhom, 'Isa, wën ë Mariam wala al-Masih wën ë Mariam -Acukku ŋic yeŋa yen cï lueel-'. Acï bɛ̈n lueel: ‘Ku ɣɛn acï raan tïŋ në ye kɔ̈u ke nɔŋ guɔ̈p thith, nhiɛ̈m cï thɔ̈ɔ̈r, cï cɔɔr në baŋ ciɛɛm cït raan cï ɣɛn tïŋ, Ibn Qathan. Ku thiëc ɣɛn an, ‘Yeŋa kënë? ' Gokë dhuk nhom, 'Al-Masih ad-Dajal''.
Imam Muslim : 249
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا كَذَّبَتْنِي قُرَيْشٌ قُمْتُ فِي الْحِجْرِ فَجَلَا اللَّهُ لِي بَيْتَ الْمَقْدِسِ فَطَفِقْتُ أُخْبِرُهُمْ عَنْ آيَاتِهِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَيْهِ
Acï lɛ̈k ɣook [Qutaibah bin Sa’id] acï lɛ̈k ɣook [Laits] tënë [Uqail] tënë [az-Zuhri] tënë [Ibn Salamah bin Abdurrahman] tënë [Jabir bin Abdullah] acï lueel, lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Na cï Nhialic lueel: ‘Wɛ̈t cï Nhialic lueel. Ku Nhialic acï ɣa nyuɔ̈th Baitul Maqdïs. Ku jɔl ɣɛn keek lɛ̈k käjuëc ye Nhialic nyuɔɔth. Në ye thaa kënë ɣɛn acï nyin tääu në Baitul Maqdis’.
Imam Muslim : 250
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي أَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ فَإِذَا رَجُلٌ آدَمُ سَبِطُ الشَّعْرِ بَيْنَ رَجُلَيْنِ يَنْطِفُ رَأْسُهُ مَاءً أَوْ يُهَرَاقُ رَأْسُهُ مَاءً قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا هَذَا ابْنُ مَرْيَمَ ثُمَّ ذَهَبْتُ أَلْتَفِتُ فَإِذَا رَجُلٌ أَحْمَرُ جَسِيمٌ جَعْدُ الرَّأْسِ أَعْوَرُ الْعَيْنِ كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا الدَّجَّالُ أَقْرَبُ النَّاسِ بِهِ شَبَهًا ابْنُ قَطَنٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Ibn Wahab] acï lɛ̈k ɣook [Ibn Wahab] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Yunus Bin Yazid] tënë [Ibn Shihab] tënë [Salim bin Abdullah bin Umar bin al-Khaththab] tënë [wun] acï lueel, ‘Ɣɛn acï Rasulalah ‘wahab ‘wahab piŋ ke lueel. ŋɔ̈th tawaf në Kaaba yic. Ku ëcï raan tök nɔŋ guɔ̈p ɣer ku nhiɛ̈m ë pïu jäl tuɔ̈l në kaam de röör kaarou. Ɣɔ̈nde ee pïu tääu piny ka nhomde ee pïu tääu piny. Go ɣɛn thiëëc, ‘Yeŋa ye raan kënë? ' Gokë br an, 'Kënë ee wën Maria'. Ku ɣɛn acï rɔt wel, ku ëcï bɛ̈n yök raan nɔŋ guɔ̈p thith, nhiɛ̈m cï gɔ̈ɔ̈r, cï cɔɔr në baŋ tök, cït man ë nyin ë tim cï luɔk. Ɣɛn acï thiëëc, ‘Cï raan kënë rot guiir? ' Gokë dhuk nhom, 'Ad-Dajjal, raan thöŋ ke yen arëët ee Ibn Kathan''.
Imam Muslim : 251
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ رَأَيْتُنِي فِي الْحِجْرِ وَقُرَيْشٌ تَسْأَلُنِي عَنْ مَسْرَايَ فَسَأَلَتْنِي عَنْ أَشْيَاءَ مِنْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ لَمْ أُثْبِتْهَا فَكُرِبْتُ كُرْبَةً مَا كُرِبْتُ مِثْلَهُ قَطُّ قَالَ فَرَفَعَهُ اللَّهُ لِي أَنْظُرُ إِلَيْهِ مَا يَسْأَلُونِي عَنْ شَيْءٍ إِلَّا أَنْبَأْتُهُمْ بِهِ وَقَدْ رَأَيْتُنِي فِي جَمَاعَةٍ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ فَإِذَا مُوسَى قَائِمٌ يُصَلِّي فَإِذَا رَجُلٌ ضَرْبٌ جَعْدٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَإِذَا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام قَائِمٌ يُصَلِّي أَقْرَبُ النَّاسِ بِهِ شَبَهًا عُرْوَةُ بْنُ مَسْعُودٍ الثَّقَفِيُّ وَإِذَا إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام قَائِمٌ يُصَلِّي أَشْبَهُ النَّاسِ بِهِ صَاحِبُكُمْ يَعْنِي نَفْسَهُ فَحَانَتْ الصَّلَاةُ فَأَمَمْتُهُمْ فَلَمَّا فَرَغْتُ مِنْ الصَّلَاةِ قَالَ قَائِلٌ يَا مُحَمَّدُ هَذَا مَالِكٌ صَاحِبُ النَّارِ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَالْتَفَتُّ إِلَيْهِ فَبَدَأَنِي بِالسَّلَامِ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Zuhair bin Ɣarb] acï lɛ̈k ɣook [Hujïn bin al-Mutsanna] acï lɛ̈k ɣook [Abdul Aziz] - cɔl Ibn Abu Salamah - tënë [Abdullah Bin Al-Fadl] tënë [Abu Salamah bin Abdurrahman] tënë [Abu Huraihillahähu] acï lueel, ‘Raan cï lueel. Ɣɛn ë rot në tɔ̈ɔ̈c yic ke ɣɛn tɔ̈ në hijr yic, ke kɔc ke Quraysh aacï ɣɛn thiëëc në cäthdiɛ̈ yic -në thɛɛr ke Isra’ ku Mi’raj, pent-. Acïk ɣɛn thiëëc në kä juëc në kë de Baitul Maqdis ku ɣɛn këc keek nyic apath, ku ɣɛn acï puɔ̈u riääk ku ɣɛn këc kaŋ yök wënthɛɛr.’ Ku lueel ëya: ‘Këya, Allah acï ye jat nhial tënë ɣɛn ago ɣɛn ye tïŋ. Ku keek aacie ɣa thiëëc, ku ɣɛn abï keek dhuknhïïm ë yic. Ɣɛn acï rot tïŋ ke ɣɛn tɔ̈ akut de kɔc käk Nhialic tïŋ. Ku ë tɛ̈ɛ̈n, ke ɣɛn acï nyuɔɔth raan cï Nhialic lɔc ku dɔc cɔl Musa ke kääc ke röök, ku ëcï rot looi ke ye raan dït ë nhom ku nɔŋ nhiɛ̈m cï thɔ̈ɔ̈r, cït mɛn ë raan ë Bani Syanuah. Ɣɛn acï nyuɔ̈th Isa bin Maryam ëya ke kääc ke lɔŋ. Urwah bin Maɣud Ath Tsaqafi yenë kee raan thöŋ kenë yen arëët. Ɣɛn acï nyuɔɔth aya Raan cï lɔc ku dɔc cɔl Ibrahim ë tɔ̈ ke kääc aya ke röök, raan ë thöŋ ke yeen apɛi ee mäthdu; rin ë rot. Na cï thaar de röök ɣet, ke ɣɛn ë keek thɔ̈ɔ̈r kedhie. Ku wën cï yen lɔ̈ŋ looi, ke raan tök acï lueel, ‘O Muhammad, yen ee atuny ë mac mac, thiëc ye! "Ɣɛn acï rɔt wel tënë yeen, ku ka cï ɣɛn bɛ̈n tueŋ në thiɛ̈c."
Imam Muslim : 252
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ طَلْحَةَ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتُهِيَ بِهِ إِلَى سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَهِيَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ إِلَيْهَا يَنْتَهِي مَا يُعْرَجُ بِهِ مِنْ الْأَرْضِ فَيُقْبَضُ مِنْهَا وَإِلَيْهَا يَنْتَهِي مَا يُهْبَطُ بِهِ مِنْ فَوْقِهَا فَيُقْبَضُ مِنْهَا قَالَ { إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشَى } قَالَ فَرَاشٌ مِنْ ذَهَبٍ قَالَ فَأُعْطِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا أُعْطِيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ وَأُعْطِيَ خَوَاتِيمَ سُورَةِ الْبَقَرَةِ وَغُفِرَ لِمَنْ لَمْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ مِنْ أُمَّتِهِ شَيْئًا الْمُقْحِمَاتُ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaiba] acï lɛ̈k ɣook [Abu Usamah] acï lɛ̈k ɣook [Malik bin Mighwal]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Ibn Numair] ku [Zuhair Bin Harb] keek ëbɛ̈n aake bɔ̈ tënë [Abdullah Bin Numair] ku wëlken aake thiääk ke röt. [Ibnu Numair] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [wun] acï lɛ̈k ɣook [Malik bin Mighwal] tënë [az-Zubair bin Adi] tënë [Thalhah] tënë [Murrah] tënë [Abdullah] acï lueel, ‘Wɛ̈t cï Raan cï lɔc ku dɔc looi tëdeen yenë ye lueel thïn. yen tɔ̈ në nhial de dhetem yic. Kuat kë bï rot jɔt pinynhom abï thök thïn ku bï muk thïn. Ku kë tɔ̈ nhial acï kɔ̈ɔ̈c në ye guɔ̈p, ku dɔm ye guɔ̈p’. Allah acï lueel: '-Muɔth acï Jibril tïŋ- wën cï Sidratïl Muntaha dɔm në kë cï ye kum-' -Qs. An Näjm: 16-. Abdullah acï bɛ̈n lueel, ‘Kënë ee dhöl ë dääp’. Acï bɛ̈n lueel ëya, ‘Ku ëcï bɛ̈n gäm käŋ kaadiäk: röök ë nïn kadhiëc, ku thök ë athör ë Sura al-Baqarah, ku päl awɛ̈ɛ̈cdït ke kɔc këc Nhialic gël në këdäŋ tënë kɔcken’.
Imam Muslim : 253
و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ وَهُوَ ابْنُ الْعَوَّامِ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ قَالَ سَأَلْتُ زِرَّ بْنَ حُبَيْشٍ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى } قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ مَسْعُودٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى جِبْرِيلَ لَهُ سِتُّ مِائَةِ جَنَاحٍ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] acï lɛ̈k ɣook [Abbad] -ye cɔl Ibn al-Awwam- acï lɛ̈k ɣook [ash-Syaibani] acï lueel, ‘Ɣɛn acï [Zir bin Hubaisy] thiëëc në wɛ̈t de Nhialic: ‘-Ku bï mɛ̈c tɔ̈ në kaam de Muhamma ku Raan cï lɔc ku dɔc ya tɔ̈ ke mec apɛi. thiääk-' -Qs. An Näjm: 9-. Acï raan ë gɛ̈t wël lueel, ‘[Ibnu Mas’ud] acï ɣa lɛ̈k lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc tïŋ Gabriel, anɔŋ nhom buɔt kaa dhetem’.
Imam Muslim : 254
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ { مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَى } قَالَ رَأَى جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام لَهُ سِتُّ مِائَةِ جَنَاحٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr Bïn Abu Syaiba] acï lɛ̈k [Abu Bïn Ghiyath] tënë [Ash-Syaibani] tënë [Zirr] tënë [Abdullah] acï lueel në wɛ̈tde yic: ‘-Piɔ̈nde acïï kë cï tïŋ ye jäi-’ -Qs. An Näjm: 11-. Ibn Mas'ud acï lueel, 'Raan cï lɔc ku dɔc acï Gabriel tïŋ ke nɔŋ wuɔ̈k kaa dhetem'.
Imam Muslim : 255
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ الشَّيْبَانِيِّ سَمِعَ زِرَّ بْنَ حُبَيْشٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ { لَقَدْ رَأَى مِنْ آيَاتِ رَبِّهِ الْكُبْرَى } قَالَ رَأَى جِبْرِيلَ فِي صُورَتِهِ لَهُ سِتُّ مِائَةِ جَنَاحٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Ubaïdullah bin Mu’adz al-Anbari] acï lɛ̈k ɣook [wun] acï lɛ̈k ɣook [Syu’bah] tënë [Sulaiman Ash-Syaibani] acï [Zirr bin Hubaisy] piŋ tënë [Abdullah] acï lueel në wëlke yiic: '-Ee yic, acï wëlke dït ke -Q tïŋ.' An Näjm: 13-. Ibn Mas'ud acï lueel, 'Raan cï lɔc ku dɔc acï Jibril tïŋ në tändeen thɛɛr, anɔŋ nhom ë buɔt kaa dhetem'.
Imam Muslim : 256
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ { وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَى } قَالَ رَأَى جِبْرِيلَ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaiba] acï [Abu Bïn Mushir] lɛ̈k [Abu Malik] tënë [Atha’ tënë [Abu Hurairah] në wɛ̈t de Nhialic: -Ee yic, acï wël ke Rabbde dït tïŋ-’ -Qs. An Näjm: 13-. Abu Hurairah acï lueel, 'Acï malaika Gabriel tïŋ'.
Imam Muslim : 257
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَآهُ بِقَلْبِهِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaiba] acï lɛ̈k [Hafsh] tënë [Abdul Malik] tënë [‘Atha’] tënë [Ibn Abath] acï lueel, ‘Acï tïŋ në nyin ke piɔ̈nde’.
Imam Muslim : 258
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحُصَيْنِ أَبِي جَهْمَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ { مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَى } { وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَى } قَالَ رَآهُ بِفُؤَادِهِ مَرَّتَيْنِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنَا أَبُو جَهْمَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ku [Abu Saïd al-Asyajj] këriëëc ëbën tënë [Waki’], [Al-Asyajj] acï lueel, acï lɛ̈k [Waki’] acï lɛ̈k [A’masy] tënë [Ziyad ben Abu-Hushain Abu Jahliyah] tënë [AbuHï] piɔ̈u akëc kë cï tïŋ jäi. Ku në yic, Muhammad acï Gabriel tïŋ - në tändeen thɛɛr - në thaar dɛ̈t'. Ibn Abbas acï lueel, ‘Acï Jibriel tïŋ ke cï piɔ̈u yök në nïn kaarou’. Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaiba] acï lɛ̈k ɣook [Abu Bïn Ghiyats] tënë [al-A’masy] acï lɛ̈k [Abu Jahmah] kek kë cït kën.
Imam Muslim : 259
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ كُنْتُ مُتَّكِئًا عِنْدَ عَائِشَةَ فَقَالَتْ يَا أَبَا عَائِشَةَ ثَلَاثٌ مَنْ تَكَلَّمَ بِوَاحِدَةٍ مِنْهُنَّ فَقَدْ أَعْظَمَ عَلَى اللَّهِ الْفِرْيَةَ قُلْتُ مَا هُنَّ قَالَتْ مَنْ زَعَمَ أَنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَبَّهُ فَقَدْ أَعْظَمَ عَلَى اللَّهِ الْفِرْيَةَ قَالَ وَكُنْتُ مُتَّكِئًا فَجَلَسْتُ فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْظِرِينِي وَلَا تَعْجَلِينِي أَلَمْ يَقُلْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَقَدْ رَآهُ بِالْأُفُقِ الْمُبِينِ } { وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَى } فَقَالَتْ أَنَا أَوَّلُ هَذِهِ الْأُمَّةِ سَأَلَ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّمَا هُوَ جِبْرِيلُ لَمْ أَرَهُ عَلَى صُورَتِهِ الَّتِي خُلِقَ عَلَيْهَا غَيْرَ هَاتَيْنِ الْمَرَّتَيْنِ رَأَيْتُهُ مُنْهَبِطًا مِنْ السَّمَاءِ سَادًّا عِظَمُ خَلْقِهِ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ فَقَالَتْ أَوَ لَمْ تَسْمَعْ أَنَّ اللَّهَ يَقُولُ { لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ } أَوَ لَمْ تَسْمَعْ أَنَّ اللَّهَ يَقُولُ { وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ } قَالَتْ وَمَنْ زَعَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ شَيْئًا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ فَقَدْ أَعْظَمَ عَلَى اللَّهِ الْفِرْيَةَ وَاللَّهُ يَقُولُ { يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ } قَالَتْ وَمَنْ زَعَمَ أَنَّهُ يُخْبِرُ بِمَا يَكُونُ فِي غَدٍ فَقَدْ أَعْظَمَ عَلَى اللَّهِ الْفِرْيَةَ وَاللَّهُ يَقُولُ { قُلْ لَا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ } و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ وَزَادَ قَالَتْ وَلَوْ كَانَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَاتِمًا شَيْئًا مِمَّا أُنْزِلَ عَلَيْهِ لَكَتَمَ هَذِهِ الْآيَةَ { وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَاهُ } حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ هَلْ رَأَى مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَبَّهُ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ لَقَدْ قَفَّ شَعَرِي لِمَا قُلْتَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ وَحَدِيثُ دَاوُدَ أَتَمُّ وَأَطْوَلُ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Zuhair bin Harb] acï lɛ̈k ɣook [Ithmaïl bin Ibrahim] tënë [Dawud] tënë [Ash-Sha’bi] tënë [Masruq] acï lueel, ‘Wɛ̈t cï ɣɛn nyuc ke ɣɛn cï rot gɛɛi në [Aisyah] lɔ̈ɔ̈m, ke lueel, ‘O Abu Aisyah -Masruq-! Anɔŋ käŋ kadiäk, raan jam në töŋ de kek ee wɛ̈tde yic lɔn cï yen lueth dït apɛi looi tënë Allah’. Ku thiëc ɣɛn, ‘Ye käŋ kadiäkkä? ' Aisyah acï dhuknhom, 'Kë tueŋ, raan ye lueel lɔn cï Muɔmath Bɛ̈nyde tïŋ ke yen acï luethde dït apɛi tënë Nhialic'. Ɣɛn acï nyuc ke ɣɛn cï nhom dhuɔ̈k ciëën, ku ɣɛn acï nyuc apath, ku lueel, ‘O Ummul Mukminin! Ye ɣɛn gäm tempo, ku duɔ̈në ɣɛn ye gɔ̈ɔ̈r, -piŋ wëlkiɛ̈ tueŋ-, këc Nhialic lueel: '-Ku ë yic, Muɔny acï Jibril tïŋ -në tände yic- në thaar dɛ̈t-' -Qs. Al Tëkwïr: 23-. Ku Wɛ̈t de Nhialic ëyadɛ̈: '-Ku ë yic, Muɔny acï 'yeen' tïŋ në thɛɛrken yiic ëyadɛ̈-' -Qs. An Näjm: 13-. Ku Aisyah acï dhuknhom, 'Ɣɛn ee raan tueŋ cï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc thiëëc. rin ë wɛ̈t kënë tënë kɔckä. Acï dhuknhom ke lueel: ‘Kë ye lueel ‘yen’ në ye athöör kënë yic ee Jibril - acie Allah -, ɣɛn këc Jibril kan tïŋ në tändeen thɛɛr yic ke cie thɛɛr kaa rou, ye cɔl ɣɔn bïï yen piny nhial në thɛɛr dït apɛi bï piny tɔ̈ në kaam de nhial ku piny thiɔ̈ɔ̈ŋ’. Ku Aisyah acï bɛ̈n lueel, 'Cï yïn kaŋ piŋ lɔn cï Allah: '-Acïï lëu bï tïŋ në nyin, ku ka lëu bï tïŋ ku ŋic kë tɔ̈ në nyin ëbɛ̈n yic, ku yen ee raan ë Meek, raan ë ŋic käŋ ëbɛ̈n-' -Qs. Al Ɣänäm: 103-. Ku, yïn këc wël ke Allah kaŋ piŋ: '-Ku acïï thöŋ ke raan, bï Allah ye cɔɔl bï jam ee në dhöl de nyuɔɔth -në gɛ̈më yen ë ŋɔ̈th- ka në päny kɔ̈u -në pïŋ de röl abac- ka në tuɔɔc de raan cï tuɔɔc -kë cï Nhialic tuɔɔc tënë yeen bï ɣa lɛ̈k'. Yeen abï wïc. Ee yic, Allah ee raan dït apɛi, ee raan dït apɛi-'. -Tïëc. Ash Shürä: 51-. Ku lueel Aisyah ëyadɛ̈, 'Raan ye lueel lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc biäk de athör ë Nhialic thiaan, ke ë yic, acï lueth jat nhial tënë Nhialic, cït man cï Nhialic ye lueel: '-O Raan cï lɔc ku dɔc, thöl kë cï nyuɔɔth tënë yïn, ku na këc yïn ye lueel, ke yïn acïï lëu ba ɣa lɛ̈k. Al Mäïdäh: 67-. Ku lueel Aisyah, 'Raan ye lueel lɔn lëu yen bï kë bï rot looi miäkduur lueel, ka cï yic jat nhial tënë Nhialic.' Nhialic ee lueel: '-Luel -O Muɔny-, acïn raan ë cak nhial ku piny ŋic kä dït ë pinynhom ke cie Allah-'. -Tïëc. An Naml: 65-. Ku acï lɛ̈k ɣook [Muɔny] acï lɛ̈k ɣook [Abdul Wahhab] acï lɛ̈k ɣook [Dawud] kek käk cït käk cï lueel Ibn Ulayyah, ku acï juak thïn, ‘Aisha acï lueel, ‘Na cï Muɔth kä kɔ̈k cï nyuɔɔth thiaan tënë yeen, ke yïn abï -ku lueel kën. tënë raan cï Allah gäm käpath ku yïn -aya- acï käpath gäm yeen, ‘Akölriëëc ëbën, gël tiŋdu ku riɔ̈ɔ̈c Nhialic’, ke yïn cï kë bï Nhialic nyuɔɔth thiaan në yï piɔ̈u, ku yïn ee riɔ̈ɔ̈c në kɔc, ku Nhialic ee raan nɔŋ yic dït apɛi bï yïn riɔ̈ɔ̈c-’ -Qs. al-ähdhäb: 37-. Acï lɛ̈k ɣook [Ibn Numair] acï lɛ̈k ɣook [wun] acï lɛ̈k ɣook [Ismail] tënë [Ash-Sha’bi] tënë [Masruq] acï lueel, ‘Ɣɛn acï [Aisha] thiëëc, ‘Cï Muɔmath Rabbde tïŋ? ' Go dhuknhom, 'Aŋuɛn ë Allah, nhiɛ̈m ë ɣa nhom ee thɔ̈ɔ̈r rin wël ca ke lueel thɛɛr'. Ku ëcï hadith bɛ̈n nyuɔɔth kek akököl. Ku hadith de Dawud ee kë puɔth apɛi ku bäär'.
Imam Muslim : 260
و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ ابْنِ أَشْوَعَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ فَأَيْنَ قَوْله { ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى } قَالَتْ إِنَّمَا ذَاكَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْتِيهِ فِي صُورَةِ الرِّجَالِ وَإِنَّهُ أَتَاهُ فِي هَذِهِ الْمَرَّةِ فِي صُورَتِهِ الَّتِي هِيَ صُورَتُهُ فَسَدَّ أُفُقَ السَّمَاءِ
Ku wën cï yen [Ibn Numair] lɛ̈k ɣook [Abu Usamah] acï lɛ̈k ɣook [Zakaria] tënë [Ibn Asywa] tënë [Amir] tënë [Masruq] ku lueel, ‘Ɣɛn acï [Aishah] lueel, ‘Ku ɣok aacï wɛ̈t de Nhialic looi: ‘-Ku thiɔ̈k ke Muhamma, ku thiɔ̈k ke Muhamma. de- thök kaa rou ke thɛ̈r ë thɛ̈r wala thiääk -again-. Ku lëk raande -Muhammad- kë cï Nhialic nyuɔɔth-' -Qs. an-Näjm: 8-10-. Aisyah acï dhuknhom, '-Kë ye athör kënë lueel- ee Gabriel. Acï bɛ̈n tënë Raan cï lɔc ku dɔc në gup ke raan, ku në ye thaa kënë, acï bɛ̈n tënë yeen në gupke yiic, agut cï bï piny ë nhial kum''.