Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 221
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ لَيَنْزِلَنَّ ابْنُ مَرْيَمَ حَكَمًا عَادِلًا فَلَيَكْسِرَنَّ الصَّلِيبَ وَلَيَقْتُلَنَّ الْخِنْزِيرَ وَلَيَضَعَنَّ الْجِزْيَةَ وَلَتُتْرَكَنَّ الْقِلَاصُ فَلَا يُسْعَى عَلَيْهَا وَلَتَذْهَبَنَّ الشَّحْنَاءُ وَالتَّبَاغُضُ وَالتَّحَاسُدُ وَلَيَدْعُوَنَّ إِلَى الْمَالِ فَلَا يَقْبَلُهُ أَحَدٌ
Mae wedi dweud wrthym fod [Qutaibah bin Sa'id] wedi dweud wrthym [Laits] gan [Sa'id bin Abu Said] gan ['Atha' bin Mina'] gan [Abu Hurairah] ei fod wedi dweud, 'Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Trwy Allah, yn wir bydd Ibn Maryam yn dod i lawr fel barnwr cyfiawn, yna mae'n torri'r groes, yn lladd y mochyn, yn diddymu'r jizyah -gan yr anghredinwyr-, yn cefnu ar y camel ifanc, nid yw'n ceisio Os byddwch chi'n ei gael, bydd gelyniaeth yn diflannu, bydd casineb a thrachwant i'w wahodd i dderbyn cyfoeth - elusen - ond ni fydd neb yn ei dderbyn'.
Hadith
Imam Muslim : 222
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ
Mae wedi dweud wrthyf [Harmalah bin Yahya] fod [Ibnu Wahab] wedi dweud wrthym [Yunus] gan [Ibn Shihab] dywedodd, mae wedi dweud wrthyf [Nafi'] cyn-gaethwas Abu Qatadah al-Ansari, fod [Abu Hurairah] wedi dweud, 'Dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Sut fyddech chi pe bai Iesu, mab Maryam, yn dod i lawr atoch chi ac yn dod yn arweinydd arnoch chi? chi bois'.
Hadith
Imam Muslim : 223
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَأَمَّكُمْ
Ac mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin Hatim] fod [Ya'qub bin Ibrahim] wedi dweud wrthym [Ibnu Akhi Ibn Shihab] gan [ei ewythr] meddai, fod wedi dweud wrthyf [Nafi'] - sef cyn-gaethwas Abu Qatadah al-Ansari - ei fod wedi clywed [Abu Hurairah] yn dweud, 'Dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Sut fyddech chi pe bai Iesu yn fab Maryam wedi dod i lawr atoch chi ac yn dod yn arweinydd arnoch chi'.
Hadith
Imam Muslim : 224
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ فَأَمَّكُمْ مِنْكُمْ فَقُلْتُ لِابْنِ أَبِي ذِئْبٍ إِنَّ الْأَوْزَاعِيَّ حَدَّثَنَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ قَالَ ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ تَدْرِي مَا أَمَّكُمْ مِنْكُمْ قُلْتُ تُخْبِرُنِي قَالَ فَأَمَّكُمْ بِكِتَابِ رَبِّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَسُنَّةِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ac mae wedi cael gwybod i ni [Mae Zuhair bin Harb] wedi dweud wrtha i fod [Al-Walid bin Muslim] wedi dweud wrtha i [Ibn Abu Dzi'bin] gan [Ibn Shihab] gan [Nafi'] caethwas Abu Qatadah, gan [Abu Hurairah] fod Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Sut fyddech chi pe bai Iesu, mab Maryam, wedi dod i lawr atoch chi ac yn dod yn arweinydd i chi'. Yna dywedais wrth [Ibn Abu Dzi'b] fod [al-Auza'i] wedi dweud wrtha i, gan [az-Zuhri] gan [Nafi'] gan [Abu Hurairah], 'Mae eich arweinydd oddi wrthych chi'. Dywedodd [Ibn Abu Dzi'b], 'Ydych chi'n gwybod beth yw sail eich arweiniad?' Gofynnais yn ôl, 'Ydych chi'n mynd i ddweud wrtha i?' Dywedodd Ibn Abu Dzi'b, 'Bydd yn eich tywys yn seiliedig ar Lyfr Allah a Sunnah eich Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam''.
Hadith
Imam Muslim : 225
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالُوا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ قَالَ فَيَنْزِلُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ أَمِيرُهُمْ تَعَالَ صَلِّ لَنَا فَيَقُولُ لَا إِنَّ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ أُمَرَاءُ تَكْرِمَةَ اللَّهِ هَذِهِ الْأُمَّةَ
Mae wedi dweud wrthym [al-Walid bin Syuja'] a [Harun bin Abdullah] a [Hajjaj bin ash-Sya'ir] eu bod nhw'n dweud, mae wedi dweud wrthym [Hajjaj] - sef Ibn Muhammad - gan [Ibn Juraij] dywedodd, 'Mae [Abu az-Zubair] wedi fy hysbysu, ei fod wedi clywed [Jabir bin Abdullah] yn dweud, 'Clywais Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yn dweud: 'Bydd grŵp o bobl ymhlith fy Ummah bob amser yn ymladd dros y gwirionedd, byddant bob amser yn weladwy tan Ddydd yr Atgyfodiad'. Dywedodd eto: 'Yna daeth Iesu, mab Mair, i lawr, yna dywedodd eu harweinydd, 'Dewch yma, arwain ni mewn gweddi'. Yna dywedodd Iesu, 'Na, mewn gwirionedd, mae rhai ohonoch chi ac eraill yn arweinwyr, fel math o ogoneddu Allah tuag at y bobl hyn''.
Hadith
Imam Muslim : 226
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا فَإِذَا طَلَعَتْ مِنْ مَغْرِبِهَا آمَنَ النَّاسُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ فَيَوْمَئِذٍ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ كِلَاهُمَا عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ذَكْوَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ لْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Maen nhw wedi dweud wrthym ni [Yahya bin Ayyub] a [Qutaibah bin Sa'id] ac [Ali bin Hujr] dywedon nhw, maen nhw wedi dweud wrthym ni [Ismail bin Ya'nun] - sef Ibn Ja'far - oddi wrth [al-Ala'] - sef Ibn Abdurrahman - oddi wrth [ei dad] oddi wrth [Abu Hurairah] dywedodd, 'Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Ni fydd Dydd y Farn yn sefyll nes i'r haul godi o'r gorllewin. Pan fydd yr haul yn codi o'r gorllewin, mae pob bod dynol yn credu yn Allah, fel ar yr adeg honno; '-Nid yw ffydd rhywun nad oedd yn credu o'r blaen neu nad oedd yn ceisio gwneud daioni yn ei ffydd yn ddefnyddiol mwyach' -Q. Al An'aam: 158-. Dywedwyd wrthym ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ac [Ibn Numair] ac [Abu Kuraib] dywedon nhw, maen nhw wedi'i ddweud wrthym ni [Ibn Fudlail]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthyf fod [Zuhair bin Harb] wedi dweud wrthym [Jarir] oddi wrth [Umarah bin al-Qa'qa'] oddi wrth [Abu Zur'ah] oddi wrth [Abu Hurairah] oddi wrth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym [Husain bin Ali] oddi wrth [Zaidah] oddi wrth [Abdullah bin Dzakwan] oddi wrth [Abdurrahman al-A'raj] oddi wrth [Abu Hurairah] oddi wrth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Rafi'] wedi dweud wrthym fod [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym [Ma'mar] oddi wrth [Hammam bin Munabbih] oddi wrth [Abu Hurairah] oddi wrth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Hadith
Imam Muslim : 227
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ جَمِيعًا عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ إِذَا خَرَجْنَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَالدَّجَّالُ وَدَابَّةُ الْأَرْضِ
Ac mae wedi dweud wrthym [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a dywedodd [Zuhair bin Harb] ill dau, wedi dweud wrthym [Waki']. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym fod [Zuhair bin Harb] wedi dweud wrthym [Ishaq bin Yusuf al-Azraq] popeth gan [Fudlail bin Ghazwan]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala'] a'r lafazh yw eiddo ef, wedi dweud wrthym [Ibn Fudlail] gan [ei dad] gan [Abu Hazim] gan [Abu Hurairah] dywedodd, 'Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Mae tri pheth, os byddant yn dod allan, na fyddant yn sicr o fudd i ffydd rhywun a gredai o'r blaen neu a geisiodd o'r blaen wneud daioni yn ei ffydd, sef: codiad yr haul o'r gorllewin, ymddangosiad y Dajjal, a chreaduriaid yn cropian ar y ddaear''.
Hadith
Imam Muslim : 228
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ التَّيْمِيِّ سَمِعَهُ فِيمَا أَعْلَمُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ إِنَّ هَذِهِ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً فَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً وَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي لَا يَسْتَنْكِرُ النَّاسَ مِنْهَا شَيْئًا حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا ذَاكَ تَحْتَ الْعَرْشِ فَيُقَالُ لَهَا ارْتَفِعِي أَصْبِحِي طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِكِ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ مَتَى ذَاكُمْ ذَاكَ حِينَ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ
Mae wedi dweud wrthym [Yahya bin Ayyub] ac [Ishaq bin Ibrahim] bopeth gan [Ibn Ulayyah], dywedodd [Ibn Ayyub], mae wedi dweud wrthym fod [Ibn Ulayyah] wedi dweud wrthym [Yunus] gan [Ibrahim bin Yazid at-Tamimi] clywodd mewn rhywbeth sy'n fwyaf adnabyddus gan [ei dad] gan [Abu Dharr] fod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud un diwrnod: 'Ydych chi'n gwybod i ble aeth yr haul hwn?' Atebasant, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Dywedodd: 'Yn wir, rhedodd o gwmpas nes iddo stopio yn ei le o dan yr Orsedd yna syrthiodd i lawr, arhosodd felly nes iddo gael ei ddweud wrtho, 'Ewch i fyny a dychwelwch i'r lle y daethoch ohono'. Yna mae'n dychwelyd nes iddo godi o'i le codi, yna'n rhedeg mewn cylch lle mae'n gwneud i bobl beidio â'i wadu o gwbl nes iddo stopio yn ei le codi, sydd o dan yr Orsedd, yna dywedir wrtho, 'Cod a chod yn y bore o'r gorllewin.' Felly mae'n codi o'r gorllewin. Yna dywedodd Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam: 'A wyddoch chi, pan fydd hynny'n digwydd, mae'n digwydd pan na fydd ffydd person o fudd iddo cyn belled nad yw'n credu ymlaen llaw, neu'n gwneud daioni yn ei ffydd'. Ac mae wedi adrodd i ni [Abd al-Hamid bin Bayan al-Wasithi] fod wedi ein hysbysu [Khalid] - sef Ibn Abdullah - o [Yunus] o [Ibrahim at-Taimi] o [ei dad] o [Abu Dharr] fod y Proffwyd shallallahu 'alaihi wasallam un diwrnod wedi dweud: 'A wyddoch chi i ble mae'r haul hwn yn mynd'.... fel ystyr hadith Ibn Ulayyah'.
Hadith
Imam Muslim : 229
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لَأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَلَمَّا غَابَتْ الشَّمْسُ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ هَلْ تَدْرِي أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهَا تَذْهَبُ فَتَسْتَأْذِنُ فِي السُّجُودِ فَيُؤْذَنُ لَهَا وَكَأَنَّهَا قَدْ قِيلَ لَهَا ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَطْلُعُ مِنْ مَغْرِبِهَا قَالَ ثُمَّ قَرَأَ فِي قِرَاءَةِ عَبْدِ اللَّهِ وَذَلِكَ مُسْتَقَرٌّ لَهَا
Ac mae wedi cael ei ddweud wrthym [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ac [Abu Kuraib] a bod y lafazh yn eiddo i Abu Kuraib, dywedodd y ddau ohonynt, mae wedi dweud wrthym fod [Abu Muawiyah] wedi dweud wrthym [al-A'masy] gan [Ibrahim at-Taimi] gan [ei dad] gan [Abu Dzar] dywedodd, 'Pan euthum i mewn i'r mosg, roedd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yn eistedd, yna pan fachludodd yr haul, dywedodd: 'O Abu Dzar, a wyddoch chi i ble mae'r haul hwn wedi mynd? ' Atebodd Abu Dzar, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Dywedodd: 'Aeth, yna gofynnodd ganiatâd i ymostwng, a rhoddwyd caniatâd iddo ymostwng, fel pe bai wedi cael ei ddweud wrtho, 'Ewch yn ôl o'r ffordd y daethoch'. Yna cododd o'r gorllewin'. Dywedodd yr adroddwr, 'Yna darllenodd wrth i Abdullah ddarllen, 'A dyna'r lle i'r haul''.
Hadith
Imam Muslim : 230
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا } قَالَ مُسْتَقَرُّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ
Wedi dweud wrthym [Abu Sa'id al-Asyajj] ac [Ishaq bin Ibrahim], dywedodd Ishaq, wedi dweud wrthym, tra dywedodd al-Asyajj, wedi dweud wrthym fod [Waki'] wedi dweud wrthym [al-A'masy] gan [Ibrahim at-Taimi] gan [ei dad] gan [Abu Dzar] dywedodd, 'Gofynnais i Negesydd Allah am air Allah: '-Mae'r haul yn cylchdroi ar ei echel-' -Qs. Yunus: 38- Felly dywedodd: 'Mae ei le o dan yr Orsedd''.
Hadith
Imam Muslim : 231
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ أُوْلَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ أَقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ { اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ } فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ أَيْ خَدِيجَةُ مَا لِي وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلَّا أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَيْ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَ مُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَوَاللَّهِ لَا يُحْزِنُكَ اللَّهُ أَبَدًا وَقَالَ قَالَتْ خَدِيجَةُ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعَ إِلَى خَدِيجَةَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ وَمَعْمَرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِهِ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ وَتَابَعَ يُونُسَ عَلَى قَوْلِهِ فَوَاللَّهِ لَا يَخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَذَكَرَ قَوْلَ خَدِيجَةَ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abu ath-Tahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh] wedi dweud wrthym [Ibnu Wahb] meddai, wedi dweud wrthyf [Yunus] gan [Ibn Shihab] meddai, wedi dweud wrthym [Urwah bin az-Zubair] fod [Aisha] gwraig y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, wedi dweud wrtho, meddai, 'Datguddiad Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, y peth cyntaf a ddigwyddodd oedd ar ffurf breuddwyd wirioneddol yn ei gwsg. Ni chafodd y freuddwyd hon, ond roedd fel distawrwydd y wawr, yna roedd yn hoffi bod ar ei ben ei hun. Fel arfer byddai'n encilio i ogof Hira'. Yno treuliodd sawl noson yn addoli Allah cyn dychwelyd adref. At y diben hwn, daeth ag ychydig o gyflenwadau. -Ar ôl sawl diwrnod yno- dychwelodd at Khadijah, a chymerodd ddarpariaethau ar gyfer sawl noson. Parhaodd y sefyllfa hon i lusgo ymlaen, nes iddo gael datguddiad pan oedd yn ogof Hira'. Cafodd y datguddiad hwn ei gyfleu gan yr Angel Gabriel a ddywedodd, 'Darllenwch, O Muhammad! ' Dywedodd: 'Dydw i ddim yn dda am ddarllen'. Dywedodd y Proffwyd: 'Yna gafaelodd yr angel ynof a'm cofleidio'n dynn, pan oeddwn i'n teimlo'n flinedig fe'm gadawodd i fynd. Yna dywedodd, 'Darllenwch, O Muhammad!' Dywedodd: 'Yna atebais, 'Alla i ddim darllen'. Parhaodd: 'Yna gafaelodd Jibril ynof a'm cofleidio'n dynn eto, nes pan oeddwn i'n teimlo'n flinedig fe'm gadawodd i fynd eto. Yna dywedodd, 'Darllenwch, O Muhammad!' Dywedodd: 'Yna atebais: 'Dydw i ddim yn dda am ddarllen'. Parhaodd: 'Gafaelodd Jibril ynof eto a'm cofleidio'n dynn, fel pan oeddwn i'n teimlo'n flinedig, fe'm gadawodd i fynd. Yna darllenodd eiriau Allah: '-Darllenwch O Muhammad yn enw eich Rabb a greodd bob creadur. Creodd ddyn o geulad o waed, darllenwch ef, a'ch Rabb, y Mwyaf Graslon, sy'n dysgu dyn trwy'r ysgrifbin. Dysgodd i ddyn rywbeth anhysbys- ' -Qs. Al 'Alaq: 1-5-. Ar ôl y digwyddiad hwn aeth adref mewn cyflwr o ofn nes iddo gyfarfod â Khadijah, wrth iddo ddweud: 'Gorchuddia fi! Gorchuddia fi'. Yna rhoddodd Khadijah flanced iddo fel bod y teimlad o ofn yn diflannu oddi wrtho. Yna dywedodd wrth Khadijah: 'O Khadijah! Beth sydd wedi digwydd i mi?' Adroddodd hefyd yr holl ddigwyddiadau a oedd wedi digwydd. Dywedodd eto: 'Rwy'n poeni'n fawr amdanaf fy hun'. Parhaodd Khadija i'w gysuro trwy ddweud, 'Paid â bod fel 'na, codi dy galon! Wrth Allah, ni fydd Allah yn dy gywilyddio byth. Er mwyn Allah! Yn wir, rwyt ti wedi cysylltu cysylltiadau brawdoliaeth, wedi siarad yn onest, wedi cario beichiau pobl eraill, wedi hoffi ceisio am rywbeth nad oedd yno, wedi diddanu gwesteion ac wedi amddiffyn ffactorau gwirionedd bob amser'. Aeth Khadijah ar unwaith i gyfarfod â Waraqah bin Naufal bin Asad bin Abdul Uzza, cefnder Khadijah. Roedd yn Gristion yn ystod oes Jahiliyah. Roedd yn hoffi ysgrifennu mewn sgript Arabeg ac ysgrifennodd gryn dipyn o'r Beibl mewn sgript Arabeg. Erbyn hynny roedd yn hen ac yn ddall. Dywedodd Khadija wrtho, 'Ewythr! - Mae Ewythr yn llysenw a ddefnyddir yn gyffredin gan Arabiaid ar gyfer cefndryd ac yn y blaen oherwydd eu bod yn eu parchu ar y sail eu bod yn hŷn - Gwranda ar stori mab dy frawd.' Dywedodd Waraqah bin Naufal, 'O fab fy mrawd! Beth ddigwyddodd? ' yna adroddodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yr holl ddigwyddiadau a brofodd. Wrth glywed y digwyddiad hwn, dywedodd Waraqah, 'Dyma gyfraith a ddatgelwyd unwaith i'r Proffwyd Musa. Byddai'n well pe bawn i'n dal yn ifanc ar yr adeg y cawsoch eich atgyfodi fel Proffwyd. Hefyd, byddai'n dda pe bawn i'n dal yn fyw pan gawsoch eich alltudio gan eich pobl'. Yna pwysleisiodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'A fyddan nhw'n fy alltudio i?' Atebodd Waraqah, 'Ie, nid yw pob Proffwyd sy'n codi yn cario tasg fel chi, ond bydd yn bendant yn cael ei gasáu.' "Pe bawn i'n dal yn fyw yn eich amser chi, byddwn i'n dal i'ch helpu a'ch amddiffyn chi." Ac mae wedi dweud wrthym ni [Muhammad bin Rafi'] wedi dweud wrthym ni [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym ni [Ma'mar] dywedodd, [az-Zuhri] dywedodd, Ac mae wedi dweud wrthym ni [Urwah] gan [Aisyah] ei bod hi wedi dweud, 'Datguddiad Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam y peth cyntaf a ddigwyddodd oedd...yna adroddodd hadith fel hadith Yunus, dim ond dywedodd, 'Gan Allah, ni fydd Allah yn eich gwneud chi'n drist am byth'. A dywedodd, 'Dywedodd Khadijah, 'O fy ewythr, gwranda ar fab eich brawd'. A dywedodd wrthym ni [Abdul Malik bin Syu'aib bin al-Laits] dywedodd, dywedodd wrthym ni [fy nhad] gan [fy nhaid] dywedodd, dywedodd wrthym ni [Uqail bin Khalid] dywedodd [Ibn Shihab] Clywais i [Urwah bin az-Zubair] yn dweud, [Aisyah] gwraig y Dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Yna dychwelodd at Khadijah mewn cyflwr o ofn,' yna mae'n adrodd hadithiau fel hadith Yunus a Ma'mar. Dim ond nad oedd yn sôn am ddechrau'r ail hadith, 'Y datguddiad cyntaf gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a ddigwyddodd oedd breuddwyd go iawn'. Ac fe ddilynodd eiriau Yunus, 'Gan Allah, ni fydd Allah yn eich cywilyddio am byth'. Yna soniodd am eiriau Khadijah, 'O fy ewythr, gwranda ar fab dy frawd'.
Hadith
Imam Muslim : 232
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ قَالَ فِي حَدِيثِهِ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسًا عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَدَثَّرُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } وَهِيَ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ تَتَابَعَ الْوَحْيُ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ثُمَّ فَتَرَ الْوَحْيُ عَنِّي فَتْرَةً فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا حَتَّى هَوَيْتُ إِلَى الْأَرْضِ قَالَ و قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَالرُّجْزُ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ حَمِيَ الْوَحْيُ بَعْدُ وَتَتَابَعَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ يُونُسَ وَقَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } قَبْلَ أَنْ تُفْرَضَ الصَّلَاةُ وَهِيَ الْأَوْثَانُ وَقَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ
Ac mae wedi dweud wrthym [Abu ath-Tahir] ei fod wedi dweud wrthym [Ibnu Wahab] meddai, wedi dweud wrthym [Yunus] meddai, [Ibn Shihab] meddai, wedi dweud wrthym [Abu Salamah bin Abdurrahman] fod [Jabir bin Abdullah al-Ansari] - ac ef oedd un o gymdeithion Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam- adroddodd hadith, dywedodd, 'Dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam am y cyfnod pan dorrwyd ar draws y datguddiad. Dywedodd: 'Wrth i mi gerdded, yn sydyn clywais lais o'r awyr. Codais fy mhen, a daeth i'r amlwg bod yr angel a ddaeth ataf yn ogof Hira yn eistedd ar gadair yn arnofio rhwng nefoedd a daear. Yna dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam eto: 'Dechreuais grynu oherwydd fy mod yn ei ofni. Yna es adref a dweud, 'Gorchuddia fi! Gorchuddia fi!' Yna fe'm gorchuddiodd, dyna pryd y datgelodd Allah yr adnod: '-O un a orchuddiodd! Deffro a rho rybudd, a dyrchafwch eich Rabb, a phurwch eich dillad, a chadwch draw oddi wrth bob drwg, - ' -Qs. Al Mudatstsir: 1-5-, sy'n golygu'r eilunod hyn, felly cadwch draw oddi wrthynt. Ar ôl hynny, anfonwyd datguddiadau i lawr yn barhaus'. Ac mae wedi dweud wrthym [Abdul Malik bin Syu'aib bin al-Laits] meddai, mae wedi dweud wrthym [fy nhad] gan [fy nhaid] meddai, mae wedi dweud wrthym [Uqail bin Khalid] gan [Ibn Shihab] meddai, clywais [Abu Salamah bin Abdurrahman] yn dweud, mae wedi dweud wrthym [Jabir bin Abdullah] ei fod wedi clywed Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yn dweud: 'Yna stopiodd y datguddiad oddi wrthyf am ychydig, felly tra roeddwn i'n cerdded,' yna soniodd am rywbeth tebyg i hadith Yunus, dim ond dywedodd, 'Yna roeddwn i'n ofni iddo achosi i mi syrthio i'r llawr'. Dywedodd, 'Yn y cyfamser dywedodd Abu Salamah, 'A'r hyn a olygir yw eilunod'. Dywedodd, 'yna daeth llawer o ddatguddiadau i lawr a pharhau'. Ac mae wedi dweud wrthyf fod [Muhammad bin Rafi'] wedi dweud wrthym fod [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym [Ma'mar] o [az-Zuhri] gyda'r sanad hwn fel hadith Yunus, dywedodd, 'Yna datgelodd Allah yr adnod: '-O un sydd wedi'i orchuddio! Deffro a rho rybudd, a dyrchafwch eich Rabb, a phurwch eich dillad, a chadwch draw oddi wrth bob drwg -' -Qs. Al Mudatstsir: 1-5-. Cyn bod gweddïo yn orfodol, yr ystyr yw cadw draw oddi wrth eilunod. A dywedodd, 'Yna roeddwn i'n ofni oherwydd hynny,' fel y dywedodd Uqail.
Hadith
Imam Muslim : 233
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى يَقُولُ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ فَقَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ قَالَ جَابِرٌ أُحَدِّثُكُمْ مَا حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَاوَرْتُ بِحِرَاءٍ شَهْرًا فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي نَزَلْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ بَطْنَ الْوَادِي فَنُودِيتُ فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا هُوَ عَلَى الْعَرْشِ فِي الْهَوَاءِ يَعْنِي جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخَذَتْنِي رَجْفَةٌ شَدِيدَةٌ فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي فَدَثَّرُونِي فَصَبُّوا عَلَيَّ مَاءً فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى عَرْشٍ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ
Ac ar ôl dweud wrthym fod [Zuhair bin Harb] wedi dweud wrthym fod [al-Walid bin Muslim] wedi dweud wrthym [al-Auza'i] dywedodd, Clywais [Yahya] yn dweud, gofynnais i [Abu Salamah], 'Pa adnod o'r Coran a ddatgelwyd gyntaf?' Yna darllenodd: '-O bobl sydd wedi'u gorchuddio-' -Surat Al Mudatstsir-. Felly dywedais, 'Neu - efallai llythyr - iqara''. Yna gofynnais i [Jabir bin Abdullah], 'Pa adnod o'r Coran a ddatgelwyd gyntaf?' Yna darllenodd: '-O bobl sydd wedi'u gorchuddio-' -Surat Al Mudatstsir-. Felly dywedais, 'Neu - efallai llythyr - iqara''. Dywedodd Jabir, 'Rwyf wedi dweud rhywbeth wrthych chi y mae Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi'i ddweud wrthym. Dywedodd: 'Gwneuthum fy Iktikaf yn Ogof Hira' am fis, ar ôl i mi orffen fy Iktikaf, yna es i lawr, i lawr i waelod y dyffryn, yna cefais fy ngalw. Felly edrychais o'm blaen ac y tu ôl i mi, i'r dde ac i'r chwith, ond ni welais neb, yna cefais fy ngalw eto, yna edrychais, ond nid oedd neb, yna cefais fy ngalw, felly codais fy mhen, trodd allan ei fod uwchben yr Orsedd yn yr awyr, sef Gabriel. Yna cefais fy nrysu. Yna es at Khadijah a dywedais, 'Gorchuddiwch fi, gorchuddiwch fi! felly tywalltodd ddŵr arnaf, yna datgelodd Allah yr adnod: '-O un sydd wedi'i amdo! Deffrwch a rhowch rybudd, ac yna gogonedda eich Rabb ef, ac yna pura eich dillad hwy-' -Qs. Al Mudatstsir: 1-4-. Mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin al-Mutsanna] wedi dweud wrthym fod [Uthman bin Umar] wedi dweud wrthym [Ali bin al-Mubarak] gan [Yahya bin Abu Katsir] gyda'r sanad hwn, a dywedodd, 'Mae'n ymddangos ei fod yn eistedd ar yr Orsedd rhwng nef a daear'.
Hadith
Imam Muslim : 234
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُتِيتُ بِالْبُرَاقِ وَهُوَ دَابَّةٌ أَبْيَضُ طَوِيلٌ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَضَعُ حَافِرَهُ عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهِ قَالَ فَرَكِبْتُهُ حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ قَالَ فَرَبَطْتُهُ بِالْحَلْقَةِ الَّتِي يَرْبِطُ بِهِ الْأَنْبِيَاءُ قَالَ ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَصَلَّيْتُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجْتُ فَجَاءَنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْتَرْتَ الْفِطْرَةَ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِآدَمَ فَرَحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِابْنَيْ الْخَالَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّاءَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا فَرَحَّبَا وَدَعَوَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِيُوسُفَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا هُوَ قَدْ أُعْطِيَ شَطْرَ الْحُسْنِ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِدْرِيسَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا } ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِهَارُونَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِي إِلَى السِّدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَإِذَا وَرَقُهَا كَآذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا ثَمَرُهَا كَالْقِلَالِ قَالَ فَلَمَّا غَشِيَهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا غَشِيَ تَغَيَّرَتْ فَمَا أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَنْعَتَهَا مِنْ حُسْنِهَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ مَا أَوْحَى فَفَرَضَ عَلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَنَزَلْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَإِنِّي قَدْ بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَخَبَرْتُهُمْ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَقُلْتُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَلَى أُمَّتِي فَحَطَّ عَنِّي خَمْسًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقُلْتُ حَطَّ عَنِّي خَمْسًا قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ قَالَ فَلَمْ أَزَلْ أَرْجِعُ بَيْنَ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَبَيْنَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حَتَّى قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُنَّ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ صَلَاةٍ عَشْرٌ فَذَلِكَ خَمْسُونَ صَلَاةً وَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ شَيْئًا فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ سَيِّئَةً وَاحِدَةً قَالَ فَنَزَلْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ قَدْ رَجَعْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Syaiban bin Farrukh] wedi dweud wrthym fod [Hammad bin Salamah] wedi dweud wrthym [Thabit al-Bunani] gan [Anas bin Malik] fod Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Mae Buraq wedi ymweld â mi. Mae'n anifail gwyn, yn fwy nag asyn ond yn llai na chorn mawr. Gostyngodd ei gorff fel bod stumog y buraq yn cyrraedd ei flaen.' Dywedodd eto: 'Felly fe'i marchogaethais ar unwaith nes i mi gyrraedd Baitul Maqdis'. Dywedodd eto: 'Yna fe'i clymais i biler y mosg fel yr arferai'r Proffwydi ei wneud. Eiliad yn ddiweddarach, es i mewn i'r mosg a gweddïo dau rak'ah. Ar ôl i mi orffen, parhaais allan, yn sydyn daeth Jibril ataf yn cario powlen o win a powlen o laeth. A dewisais laeth hefyd. Yna dywedodd Jibril, 'Rydych chi wedi dewis fitrah'. Yna cymerodd Jibril fi i fyny i'r awyr. Pan ofynnodd Gabriel am agor y drws, gofynnwyd iddo, 'Pwy ydych chi? ' Atebodd Jibril, 'Gabriel'. Gofynnwyd eto, 'Pwy sydd gyda thi? ' Atebodd Jibril, 'Muhammad'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'A yw wedi cael ei anfon? ' Atebodd Gabriel, 'Ydy, mae wedi cael ei anfon'. Felly agorwyd y drws i ni. Yn sydyn cyfarfûm â'r Proffwyd Adam, croesawodd fi a dymuno'n dda i mi. Yna cefais fy nghymryd i fyny i'r ail nefoedd. Yna gofynnodd Jibril agor y drws. Yna gofynnwyd eto, 'Pwy wyt ti? ' Atebodd Jibril, 'Gabriel'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'Pwy sydd gyda thi? ' Atebodd Jibril, 'Muhammad'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'A yw wedi cael ei anfon? ' Atebodd Gabriel, 'Ydy, mae wedi cael ei anfon'. Agorwyd y drws i ni. Yn sydyn cyfarfûm â Isa bin Maryam a Yahya bin Zakaria, croesawodd y ddau fi a dymuno'n dda i mi. Cefais fy nghymryd eto i'r drydedd nefoedd. Gofynnodd Jibril hefyd agor y drws. Yna gofynnwyd, 'Pwy wyt ti?' ' Atebodd Jibril, 'Gabriel'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'Pwy sydd gyda thi?' Atebodd Jibril, 'Muhammad'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'A yw wedi cael ei anfon?' Atebodd Gabriel, 'Ydy, mae wedi cael ei anfon'. Agorwyd y drws i ni. Yn sydyn cyfarfûm â'r Proffwyd Yusuf Alaihis Salam, ac fe drodd allan ei fod wedi cael ei fendithio â swydd uchel iawn. Parhaodd i'm croesawu a dymuno'n dda i mi. Cefais fy nghymryd i fyny i'r bedwaredd nefoedd eto. Gofynnodd Jibril hefyd am agor y drws. Gofynnodd llais eto, 'Pwy wyt ti?' Atebodd Jibril, 'Gabriel'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'Pwy sydd gyda thi?' Atebodd Jibril, 'Muhammad'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'A yw wedi cael ei anfon?' Atebodd Gabriel, 'Ydy, mae wedi cael ei anfon'. Agorwyd y drws i ni. Yn sydyn cyfarfûm â'r Proffwyd Idris Alaihis Salam, parhaodd i'm croesawu a dymuno'n dda i mi. Dywed Allah: '-Ac rydym wedi'i godi i le uchel-'. Cefais fy nghymryd eto i fyny i'r bumed nefoedd. Yna gofynnodd Jibril am agor y drws. Gofynnodd llais eto, 'Pwy ydych chi?' Atebodd Jibril, 'Gabriel'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'Pwy sydd gyda chi?' Atebodd Jibril, 'Muhammad'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'A yw wedi cael ei anfon?' Atebodd Gabriel, 'Ydy, mae wedi cael ei anfon'. Agorwyd y drws i ni. Yn sydyn cyfarfûm â'r Proffwyd Harun Alaihissalam, parhaodd i'm croesawu a gweddïo'n dda drosof. Cefais fy nghymryd eto i fyny i'r chweched nefoedd. Yna gofynnodd Jibril am agor y drws. Gofynnodd llais eto, 'Pwy ydych chi?' Atebodd Jibril, 'Gabriel'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'Pwy sydd gyda chi?' Atebodd Jibril, 'Muhammad'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'A yw wedi cael ei anfon?' Atebodd Gabriel, 'Ydy, mae wedi cael ei anfon'. Agorwyd y drws i ni. Yn sydyn cyfarfûm â'r Proffwyd Musa, parhaodd i'm croesawu a gweddïo'n dda drosof. Cefais fy nghymryd eto i'r seithfed nefoedd. Gofynnwyd i Jibril ei agor. Gofynnodd llais eto, 'Pwy wyt ti?' Atebodd Jibril ef, 'Gabriel'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'Pwy sydd gyda thi?' Atebodd Jibril, 'Muhammad'. Gofynnwyd i Jibril eto, 'A yw wedi cael ei anfon?' Atebodd Gabriel, 'Ydy, mae wedi cael ei anfon'. Agorwyd y drws i ni. Yn sydyn cyfarfûm â'r Proffwyd Ibrahim Alaihissalam, roedd yn gorwedd yn Baitul Makmur. Gallai ei led gynnwys saith deg mil o angylion bob dydd. Ar ôl gadael, ni ddychwelasant ato - Baitul Makmur-. Yna cefais fy nghymryd i Sidratul Muntaha. Mae'r dail mor fawr â chlustiau eliffant a'r ffrwyth mor fawr â jar. Dywedodd: 'Pan ddringodd ef gyda gorchymyn Allah, newidiodd y sidrah vomita. Ni all yr un o greaduriaid Duw ddisgrifio ei harddwch oherwydd ei fod yn brydferth.' Yna rhoddodd Allah ddatguddiad iddo trwy ei orfodi i weddïo hanner cant o weithiau'r dydd a'r nos. Yna es i lawr a chyfarfûm â'r Proffwyd Musa Alaihissalam, gofynnodd, 'Beth mae eich Arglwydd wedi'i ddweud wrth eich pobl? ' Dywedodd: 'Gweddïwch hanner cant o weithiau'. Dywedodd y Proffwyd Musa, 'Ewch yn ôl at eich Arglwydd, gofynnwch am ryddhad oherwydd ni fydd eich pobl yn gallu ei gyflawni. Profais Blant Israel unwaith a'u profi'. Dywedodd: 'Dychwelais at Dduw gan ddweud, 'O fy Nuw, rho ryddhad i'm pobl'. Yna Allah subhanahu wata'ala. tynnwch bum gwaith gweddi oddi wrtho'. Yna dychwelais at y Proffwyd Musa a dywedais, 'Mae Allah wedi tynnu pum gwaith gweddi oddi wrthyf'. Dywedodd y Proffwyd Musa, 'Ni fydd eich pobl yn gallu ei gyflawni. Dychwelwch at eich Arglwydd, gofynnwch am ryddhad eto'. Dywedodd: 'Roeddwn i'n dal i fynd yn ôl ac ymlaen rhwng fy Arglwydd a'r Proffwyd Musa, nes i Allah ddweud: 'O Muhammad! Mewn gwirionedd, rwy'n fardukan bum gwaith y dydd a'r nos. Mae pob gweddi fardu yn cael ei lluosi ddengwaith. Felly dyna hanner cant o weddïau fardu.' Yn yr un modd, bydd pwy bynnag sy'n bwriadu gwneud daioni ond nad yw'n ei wneud yn sicr o gael un weithred dda wedi'i chofnodi iddo. Os bydd yn gwneud hynny, bydd deg gweithred dda yn cael eu cofnodi iddo. Ar y llaw arall, pwy bynnag sy'n bwriadu cyflawni trosedd, ond nad yw'n ei wneud, yn sicr ni fydd dim wedi'i gofnodi yn ei erbyn. Yna os bydd yn ei wneud, bydd yn cael ei gofnodi fel trosedd iddo'. Es i lawr nes i mi gyrraedd y Proffwyd Musa, yna dywedais wrtho. Dywedodd o hyd, 'Ewch yn ôl at eich Arglwydd, gofynnwch am ryddhad'. Atebais, 'Rwyf wedi dychwelyd at fy Arglwydd ormod o weithiau, sydd wedi peri i mi deimlo cywilydd ohono'.
Hadith
Imam Muslim : 235
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيتُ فَانْطَلَقُوا بِي إِلَى زَمْزَمَ فَشُرِحَ عَنْ صَدْرِي ثُمَّ غُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُنْزِلْتُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] wedi dweud wrthym fod [Bahz bin Asad] wedi dweud wrthym fod [Sulaiman bin al-Mughirah] wedi dweud wrthym [Tsabit] gan [Anas bin Malik] ei fod wedi dweud, 'Dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Cefais ymweliad - angylion - yna fe'm cymerasant i ffynnon Zamzam, yna torrwyd fy mrest ar agor a'i golchi â dŵr Zamzam, yna cefais fy ngadael'.
Hadith
Imam Muslim : 236
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَهُ فَصَرَعَهُ فَشَقَّ عَنْ قَلْبِهِ فَاسْتَخْرَجَ الْقَلْبَ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ عَلَقَةً فَقَالَ هَذَا حَظُّ الشَّيْطَانِ مِنْكَ ثُمَّ غَسَلَهُ فِي طَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ لَأَمَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ فِي مَكَانِهِ وَجَاءَ الْغِلْمَانُ يَسْعَوْنَ إِلَى أُمِّهِ يَعْنِي ظِئْرَهُ فَقَالُوا إِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ قُتِلَ فَاسْتَقْبَلُوهُ وَهُوَ مُنْتَقِعُ اللَّوْنِ قَالَ أَنَسٌ وَقَدْ كُنْتُ أَرْئِي أَثَرَ ذَلِكَ الْمِخْيَطِ فِي صَدْرِهِ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُنَا عَنْ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ نَحْوَ حَدِيثِ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ وَقَدَّمَ فِيهِ شَيْئًا وَأَخَّرَ وَزَادَ وَنَقَصَ
Dywedwyd wrthym ni [bod Syaiban bin Farrukh] wedi dweud wrthym ni [bod Hammad bin Salamah] wedi dweud wrthym ni [Thabit al-Bunani] gan [Anas bin Malik] fod Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi cael ymweliad gan Jibril sallallaahu 'alaihi wasallam, tra roedd yn chwarae gyda'r plant. Yna cymerodd yr angel ef a'i orwedd i lawr, yna torrodd ei galon ar agor, tynnodd y galon allan a thynnu ceulad o waed ohoni, gan ddweud, 'Mae hwn yn rhan o'r diafol gennych chi, yna golchwch hi mewn llestr aur gyda dŵr Zamzam', yna gwnïodd yr angel hi i fyny ac yna'i dychwelyd i'w lle gwreiddiol. Yna daeth y plant a chwyno wrth eu mam, dywedasant, 'Yn wir mae Muhammad wedi cael ei ladd'. Yna cyfarchodd y bobl ef â wynebau gwelw - oherwydd ofn - ''. Dywedodd Anas, 'Rwyf wedi gweld y marciau pwythau ar ei frest'. Mae wedi dweud wrthym [Harun bin Sa'id al-Aili] ei fod wedi dweud wrthym [Ibnu Wahab] meddai, wedi dweud wrthym [Sulaiman] - sef Ibn Bilal - meddai, wedi dweud wrthym [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir] meddai, Clywais [Anas bin Malik] yn dweud wrthym am y noson y gwnaeth Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wneud ei Isra' o fosg al-Kaaba, ei fod wedi cael ymweliad gan dri o bobl cyn iddo gael y datguddiad, tra roedd yn cysgu ym mosg haram'. Yna adroddodd yr adroddwr yr hadith gyda'i stori fel hadith Thabit al-Bunani, yna cynigiodd frawddeg iddo, gan orffen, ychwanegu a thynnu'.
Hadith
Imam Muslim : 237
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ فَنَزَلَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَجَ صَدْرِي ثُمَّ غَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ فَلَمَّا جِئْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام لِخَازِنِ السَّمَاءِ الدُّنْيَا افْتَحْ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِيَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَفَتَحَ قَالَ فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَإِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ قَالَ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا آدَمُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذِهِ الْأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ فَأَهْلُ الْيَمِينِ أَهْلُ الْجَنَّةِ وَالْأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ قَالَ فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ خَازِنُ السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَفَتَحَ فَقَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَاوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَعِيسَى وَمُوسَى وَإِبْرَاهِيمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ قَدْ وَجَدَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ قَالَ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِدْرِيسَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ مَرَّ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا إِدْرِيسُ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الْأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولَانِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ عَرَجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الْأَقْلَامِ قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى فَقَالَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام مَاذَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قَالَ قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ لِي مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَرَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهِيَ خَمْسُونَ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَقُلْتُ قَدْ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى نَأْتِيَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لَا أَدْرِي مَا هِيَ قَالَ ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤَ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ
Mae [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] wedi dweud wrthym fod [Ibn Wahab] wedi dweud wrthym [Yunus] gan [Ibn Shihab] gan [Anas bin Malik] a ddywedodd, 'Mae [Abu Dharr] wedi adrodd bod Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Cafodd to fy nhŷ ei dyllu tra roeddwn i ym Makkah, yna daeth Gabriel i lawr a thyllu fy mrest, yna golchodd ef â dŵr Zamzam, yna daeth â llestr aur yn llawn doethineb a ffydd, yna fe'i tywalltodd ar fy mrest. Ar ôl hynny fe'i caeodd a chymryd fy llaw, ac esgynnodd i'r nefoedd. Pan gyrhaeddom nefoedd y byd hwn, yna dywedodd Gabriel wrth yr angel oedd yn gwarchod nefoedd y byd hwn, 'Agorwch hi.' Dywedodd, 'Pwy yw hwn?' Dywedodd Gabriel, 'Gabriel ydyw.' Gofynnodd, 'Oes unrhyw un gyda chi?' Dywedodd Gabriel, 'Ydw.' Rwyf gyda Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam'. Gofynnodd, 'A yw wedi cael ei anfon?' ' Atebodd Jibril, 'Ydw'. Yna agorodd yr angel gwarcheidiol y drws'. Parhaodd â'i eiriau: 'Pan esgynnom nefoedd y byd, yn sydyn roedd dyn a oedd yn ddu ar ei ochr a'i ochr dde hefyd yn ddu. Pan edrychodd ar ei dde roedd yn chwerthin, a phan edrychodd ar ei chwith roedd yn crio'. Parhaodd Rasulullah: 'Yna dywedodd y dyn, 'Croeso, O Broffwyd cyfiawn a mab cyfiawn'. Gofynnais, 'Pwy yw hwn, O Jibril?' Atebodd Jibril, 'Dyma Adam shallallahu 'alaihi wasallam, a dyma al-Aswidah ar ei dde, ac ar ei chwith Nasam ei feibion. Ar y dde mae trigolion y nefoedd, tra bod al-Aswidah, sydd ar y chwith, yn breswylydd uffern, felly os bydd yn troi i'r dde bydd yn sicr o chwerthin, ac os bydd yn edrych i'r chwith bydd yn sicr o grio'. Parhaodd â'i eiriau: 'Aeth Jibril i fyny gyda mi nes iddo gyrraedd yr ail nefoedd, yna dywedodd wrth ei warcheidwad, 'Agorwch hi'. Felly dywedodd y gwarchodwr fel gwarchodwr awyr y byd -yn gyntaf-. Yna fe'i hagorodd'. Dywedodd Anas bin Malik, 'Yna soniodd ei fod wedi canfod yn y nefoedd honno Adam, Idris, Iesu, Musa, ac Ibrahim - boed heddwch arnynt i gyd - ac ni soniodd yn union beth oedd eu safle, dim ond ei fod wedi sôn ei fod wedi cwrdd ag Adam yn nefoedd y byd, ac Ibrahim yn y chweched nef. Dywedodd, 'Pan basiodd Jibril a Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam heibio Idris Alaihissalam, dywedodd Idris, 'Croeso, O Broffwyd cyfiawn a brawd cyfiawn'. Yna pasiodd heibio, felly gofynnais, 'Pwy yw hwn?' Atebodd Jibril, 'Dyma Idris'. Dywedodd eto, 'Yna pasiais Musa As, yna dywedodd, 'Croeso i'r Proffwyd cyfiawn a'r brodyr cyfiawn'. Dywedodd: 'Gofynnais, 'Pwy yw hwn?' Atebodd Jibril, 'Dyma Musa'. Dywedodd: 'Yna euthum heibio i Iesu, yna dywedodd, 'Croeso i'r Proffwyd cyfiawn a'r brodyr cyfiawn'. Gofynnais, 'Pwy yw hwn?' Atebodd Jibril, 'Dyma Iesu, mab Mair.' Dywedodd: 'Yna euthum heibio i Ibrahim Alaihissalam, yna dywedodd, 'Croeso i'r Proffwyd cyfiawn a'r mab cyfiawn'. Dywedodd: 'Gofynnais, 'Pwy yw hwn?' Atebodd Jibril, 'Dyma Ibrahim'. Dywedodd Ibn Shihab; Ac mae wedi cael ei adrodd i ni [Ibn Hazm] fod [Ibn Abbas] ac [Abu Habbah al-Ansari] ill dau wedi dweud, 'Dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Yna dringodd Jibril gyda mi nes i mi ddringo lle gwastad lle clywais sŵn pen'. Dywedodd [Ibn Hazm] ac [Anas bin Malik], 'Dywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'Yna gosododd Allah hanner cant o weddïau dyddiol ar fy Ummah'. Dywedodd eto, 'Yna dychwelais gyda'r gorchymyn hwn nes i mi basio Moses, yna dywedodd, 'Beth yw rhywbeth y mae eich Rabb wedi'i ofyn gan eich pobl? ' Dywedodd, 'Atebais, 'Mae Allah wedi gwneud hanner cant o weddïau'n orfodol iddyn nhw'. Felly dywedodd Musa wrthyf, 'Yna dychwelwch at eich Rabb, oherwydd ni fydd eich pobl yn gallu ei wneud'. Yna dychwelais fy Rabb, yna rhyddhaodd hanner ohonyn nhw'. Yna dychwelais at Musa, yna dywedais wrtho nes iddo ddweud, 'Ewch yn ôl at eich Rabb, oherwydd ni fydd eich pobl yn gallu ei wneud'. Dywedodd: 'Yna dychwelais at fy Rabb'. Felly dywedodd Allah, 'Bu bum gwaith, ac bu hanner cant o weithiau. Nid yw'r geiriau wedi newid ar fy ochr i'. Yna dywedodd: 'Felly dychwelais at Musa, felly dywedodd, 'Dychwelwch at eich Rabb'. Felly dywedais, 'Yn wir rwy'n cywilyddio fy Rabb'. Dywedodd eto, 'Yna aeth Jibril gyda mi nes i ni ddod i Sidrah al-Muntaha, yna gorchuddiodd lliwiau amrywiol ef nes nad oeddwn yn gwybod beth oedd ei hanfod'. Dywedodd eto, "Yna cefais fy rhoi yn y nefoedd, trodd allan fod ganddo gromen gemwaith a bod y ddaear yn fwdlyd."
Hadith
Imam Muslim : 238
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ لَعَلَّهُ قَالَ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ سَمِعْتُ قَائِلًا يَقُولُ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ فَانْطُلِقَ بِي فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهَا مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ فَشُرِحَ صَدْرِي إِلَى كَذَا وَكَذَا قَالَ قَتَادَةُ فَقُلْتُ لِلَّذِي مَعِي مَا يَعْنِي قَالَ إِلَى أَسْفَلِ بَطْنِهِ فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُعِيدَ مَكَانَهُ ثُمَّ حُشِيَ إِيمَانًا وَحِكْمَةً ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ يُقَالُ لَهُ الْبُرَاقُ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَقَعُ خَطْوُهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَفَتَحَ لَنَا وَقَالَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَأَتَيْنَا عَلَى آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ وَذَكَرَ أَنَّهُ لَقِيَ فِي السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ عِيسَى وَيَحْيَى عَلَيْهَا السَّلَام وَفِي الثَّالِثَةِ يُوسُفَ وَفِي الرَّابِعَةِ إِدْرِيسَ وَفِي الْخَامِسَةِ هَارُونَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى فَنُودِيَ مَا يُبْكِيكَ قَالَ رَبِّ هَذَا غُلَامٌ بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ وَحَدَّثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى أَرْبَعَةَ أَنْهَارٍ يَخْرُجُ مِنْ أَصْلِهَا نَهْرَانِ ظَاهِرَانِ وَنَهْرَانِ بَاطِنَانِ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذِهِ الْأَنْهَارُ قَالَ أَمَّا النَّهْرَانِ الْبَاطِنَانِ فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا قَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرُ مَا عَلَيْهِمْ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا خَمْرٌ وَالْآخَرُ لَبَنٌ فَعُرِضَا عَلَيَّ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقِيلَ أَصَبْتَ أَصَابَ اللَّهُ بِكَ أُمَّتُكَ عَلَى الْفِطْرَةِ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسُونَ صَلَاةً ثُمَّ ذَكَرَ قِصَّتَهَا إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشُقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا
Mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin al-Mutsanna] wedi dweud wrthym [Ibn Abu Adi] gan [Sa'id] gan [Qatadah] gan [Anas bin Malik] efallai ei fod wedi dweud, gan [Malik bin Sha'sha'ah] ddyn o'i bobl, dywedodd, Dywedodd y Proffwyd 'heddwch a bendithion Allah arno': 'Pan oeddwn ar ymyl y Deml, yn hanner cysgu, yn sydyn clywais sgwrs un o'r tri y dyn yn y canol. Yna fe aethant ataf a'm cymryd i rywle. Yna fe ddaethant â chynhwysydd aur yn cynnwys dŵr Zamzam. Ar ôl hynny torrwyd fy mrest ar agor o'r fan hon ac yma'. Dywedodd Qatadah, 'Gofynnais i'r person oedd gyda mi, 'Beth oedd e'n ei olygu?' Atebodd, 'Hyd at waelod ei stumog'. Parhaodd â'i eiriau: 'Mae fy nghalon wedi'i thynnu a'i glanhau â dŵr Zamzam, yna wedi'i rhoi yn ôl yn ei lle gwreiddiol. Ar ôl hynny, cefais fy llenwi â ffydd a doethineb, a daethpwyd ag anifail marchogaeth gwyn o'r enw Buraq ataf, roedd yn fwy nag asyn ac yn llai na bighal. Addasodd ei gamau cyn belled ag y gallai'r llygad weld, tra roeddwn i'n cael fy nghario ar ei gefn. Yna dechreuon ni ar ein taith nes i ni gyrraedd nefoedd y byd, ar ôl hynny gofynnodd Jibril am agor y drws, yna gofynnodd iddo, 'Pwy?' Atebodd, 'Gabriel'. Yna gofynnwyd iddo eto, 'Pwy sydd gyda thi?' Yna atebodd Jibril, 'Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam'. Yna gofynnwyd eto, 'Ai ef yw'r un a anfonwyd?' Atebodd, 'Ydw.' Yna agorodd yr angel a oedd yn gwarchod y drws y drws a dweud, 'Croeso, yn wir mae'r prif westai wedi cyrraedd'. Yna ymwelsom â'r Proffwyd Adam'. Yna cyflwynodd yr adroddwr yr hadith gyda'i stori, dywedodd fod Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi cwrdd â'r Proffwyd Isa a'r Proffwyd Yahya yn yr ail nef, ac yn y drydedd nef, cyfarfu â'r Proffwyd Yusuf. Yna yn y bedwaredd nef cyfarfu â'r Proffwyd Idris. Ar ôl cyrraedd y bumed nef cyfarfu â'r Proffwyd Harun. Yna dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Yna parhaom â'n taith nes i ni gyrraedd y chweched nef, yna cyfarfûm â'r Proffwyd Musa a'i gyfarch. Atebodd ar unwaith, 'Croeso, O frawd a phroffwyd cyfiawn'. Pan adewais ef, parhaodd i grio. Yna gofynnwyd iddo, 'Beth achosodd i ti grio? ' atebodd, 'O fy Arglwydd! Rydych chi wedi anfon y dyn ifanc hwn ar fy ôl i, ond aeth mwy o'i bobl i'r Nefoedd nag o'm rhai i'. Dywedodd eto, 'Parhaom â'n taith nes i ni gyrraedd y seithfed nef, yna ymwelais â'r Proffwyd Ibrahim'. Yna dywedodd yr adroddwr yn yr hadith, 'A dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ei fod wedi gweld pedair afon yn dod allan o'u ffynonellau, dwy afon oedd yn weladwy'n glir, a dwy afon oedd yn dywyll. Yna gofynnodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'O Jibril! Beth yw'r afonydd hyn? ' Atebodd Jibril, 'Y ddwy afon amwys yw afonydd y Nefoedd, tra bod yr afonydd sy'n weladwy'n glir yn Nîl ac Ewffrates'. Yna cefais fy nghymryd i fyny i Baitul Makmur, yna gofynnais, 'O Jibril, beth yw hyn? ' Yna atebodd Jibril, 'Dyma Baitul Makmur lle bydd saith deg mil o angylion yn mynd i mewn bob dydd. Unwaith y byddant wedi mynd allan, ni fyddant yn mynd i mewn iddo eto, oherwydd dyna fydd y tro olaf y byddant yn mynd i mewn iddo'. Yna daethpwyd â dau gynhwysydd ataf, un yn cynnwys gwin a'r llall yn cynnwys llaeth. Cynigiwyd y ddau i mi, yna dewisais laeth. Felly dywedodd wrthyf, 'Gwnaethoch chi'r dewis cywir!' Mae Allah eisiau i chi a'ch pobl fod mewn cyflwr o fitrah - daioni a rhinwedd -. Yna dywedwyd wrthyf i weddïo hanner cant o weithiau bob dydd.' Yna soniodd ef - yr Adroddwr - am y stori hyd ddiwedd yr Hadith'. Mae [Muhammad bin al-Mutsanna] wedi dweud wrthym [Mu'adh bin Hisham] dywedodd, [mae fy nhad] wedi dweud wrthym o [Qatadah] wedi dweud wrthym [Anas bin Malik] o [Malik bin Sha'sha'ah] fod Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam wedi dweud... yna soniodd am naratif tebyg, ac ychwanegodd ynddo, 'Yna dygwyd llestr aur i mi yn llawn doethineb a ffydd'. Yna cafodd ei dorri ar agor o'r frest uchaf i'r abdomen isaf, yna cafodd ei olchi â dŵr Zamzam, yna ei lenwi â doethineb a ffydd'.
Hadith
Imam Muslim : 239
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُسْرِيَ بِهِ فَقَالَ مُوسَى آدَمُ طُوَالٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَقَالَ عِيسَى جَعْدٌ مَرْبُوعٌ وَذَكَرَ مَالِكًا خَازِنَ جَهَنَّمَ وَذَكَرَ الدَّجَّالَ
Wedi dweud wrthym [Muhammad bin al-Mutsanna] ac [Ibn Basysyar], dywedodd [Ibn Basysyar], wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Ja'far] wedi dweud wrthym [Syu'bah] o [Qatadah] dywedodd, Clywais [Abu al-Aliyah] yn dweud, wedi dweud wrthym fod mab ewythr eich Proffwyd shallallahu 'alaihi wasallam [Ibn Abbas] meddai, 'Mae Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi sôn am ei daith i Isra. Dywedodd: 'Roedd gan y Proffwyd Musa groen brown ac roedd yn dal fel dyn o lwyth Syanu'ah'. Nesaf dywedodd eto: 'Roedd y Proffwyd Isa yn gyrn, o uchder canolig'. Ar wahân i hynny, soniodd hefyd am Malik, gwarcheidwad Uffern a'r Dajjal.
Hadith
Imam Muslim : 240
و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَرْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي عَلَى مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ عَلَيْهِ السَّلَام رَجُلٌ آدَمُ طُوَالٌ جَعْدٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَرَأَيْتُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ مَرْبُوعَ الْخَلْقِ إِلَى الْحُمْرَةِ وَالْبَيَاضِ سَبِطَ الرَّأْسِ وَأُرِيَ مَالِكًا خَازِنَ النَّارِ وَالدَّجَّالَ فِي آيَاتٍ أَرَاهُنَّ اللَّهُ إِيَّاهُ { فَلَا تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقَائِهِ } قَالَ كَانَ قَتَادَةُ يُفَسِّرُهَا أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ لَقِيَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام
Ac mae wedi dweud wrthym fod [Abd bin Humaid] wedi dweud wrthym fod [Yunus bin Muhammad] wedi dweud wrthym fod [Syaiban bin Abdurrahman] o [Qatadah] o [Abu al-Aliyah] wedi dweud wrthym fod mab ewythr eich Proffwyd sallallahu 'alaihi wasallam [Ibn Abbas] wedi dweud, 'Dywedodd Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam: 'Es i heibio i Musa bin Imran y noson yn Isra', roedd yn ddyn tal, stociog brown fel pe bai'n ddyn o clan Syanu'ah. A gwelais Isa bin Maryam, corff canolig, coch a gwyn, ei wallt yn llac, yna dangoswyd i mi Malik, angel gwarcheidiol uffern, a'r Dajjal mewn sawl pennill a ddangosodd Allah iddo yn unig, fel nad ydych chi'n oedi cyn cwrdd ag ef'. Dywedodd yr adroddwr, 'Dehonglodd Qatadah hyn i olygu bod Proffwyd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi cwrdd â Musa yn wir'.
