Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 201
حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جَاءَ رَجُلٌ يُرِيدُ أَخْذَ مَالِي قَالَ فَلَا تُعْطِهِ مَالَكَ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَاتَلَنِي قَالَ قَاتِلْهُ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلَنِي قَالَ فَأَنْتَ شَهِيدٌ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلْتُهُ قَالَ هُوَ فِي النَّارِ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abu Kuraib Muhammad bin al-'Ala'] wedi dweud wrthym fod [Khalid] - sef Ibn Makhlad - wedi dweud wrthym [Muhammad bin Ja'far] gan [al-Ala' bin Abdurrahman] gan [ei dad] gan [Abu Hurairah] dywedodd, 'Daeth dyn at Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a dweud, 'O Negesydd Allah, beth yw eich barn os oes dyn eisiau cymryd fy eiddo?' Atebodd: 'Peidiwch â rhoi eich cyfoeth iddo!' Gofynnodd y dyn eto, 'Beth yw eich barn chi wedyn os yw am fy lladd i?' Atebodd: 'Lladdwch ef!' Gofynnodd y dyn eto, 'Beth yw eich barn chi wedyn os yw'n llwyddo i'm lladd i?' Atebodd: 'Yna rydych chi'n ferthyr'. Gofynnodd eto, 'Beth fyddech chi'n ei feddwl pe bawn i'n llwyddo i'w ladd?' Atebodd: 'Ef yw'r un a fydd yn mynd i mewn i dân uffern''.
Hadith
Imam Muslim : 202
حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ الْأَحْوَلُ أَنَّ ثَابِتًا مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ لَمَّا كَانَ بَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَبَيْنَ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ مَا كَانَ تَيَسَّرُوا لِلْقِتَالِ فَرَكِبَ خَالِدُ بْنُ الْعَاصِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَوَعَظَهُ خَالِدٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ar ôl dweud wrthym ni [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] ac [Ishaq bin Manshur] a [Muhammad bin Rafi'] a'u lafazh yn agos at ei gilydd, dywedodd Ishaq, ei fod wedi dweud wrthym ni, tra dywedodd y ddau berson arall; mae wedi dweud wrthym ni [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym ni [Ibnu Juraij] dywedodd, mae wedi dweud wrthyf i [Sulaiman al-Ahwal] fod [Thabit] cyn-gaethwas Umar bin Abdurrahman, wedi dweud wrtho, pan oedd [Abdullah bin Amru] ac Anbasah bin Abu Sufyan yn paratoi i ladd ei gilydd, yna marchogaethodd Khalid bin al-Ash tuag at Abdullah bin Amru, yna cynghorodd Khalid ef, yna dywedodd Abdullah bin Amru, 'Onid ydych chi'n gwybod bod Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Pwy bynnag a laddir i amddiffyn ei eiddo, yna mae'n ferthyr''. Ac mae wedi dweud wrthym ni amdano mae [Muhammad bin Hatim] wedi dweud wrthym ni [Muhammad bin Bakar]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym fod [Ahmad bin Uthman an-Naufali] wedi dweud wrthym [Abu Ashim] y ddau [Ibn Juraij] gyda'r sanad hwn er enghraifft'.
Hadith
Imam Muslim : 203
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ عَادَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ الْمُزنِيَّ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَالَ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ عَلِمْتُ أَنَّ لِي حَيَاةً مَا حَدَّثْتُكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللَّهُ رَعِيَّةً يَمُوتُ يَوْمَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِيَّتِهِ إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ
Mae wedi dweud wrthym [Syaiban bin Farrukh] ei fod wedi dweud wrthym [Abu al-Ashhab] gan [al-Hasan] ei fod wedi dweud, 'Ymwelodd Ubaidullah bin Ziyad â [Ma'qil bin Yasar al-Muzani] a oedd yn sâl ac a achosodd ei farwolaeth. Yna dywedodd Ma'qil, 'Wir, rwyf am ddweud hadith wrthych a glywais unwaith gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, pe bawn i'n gwybod bod gen i fywyd o hyd, ni fyddwn wedi'i ddweud. Mewn gwirionedd, clywais Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yn dweud: "Pwy bynnag sy'n cael y baich gan Allah i arwain ei bobl ac yna'n marw wrth dwyllo'r bobl, bydd Allah yn sicr o wahardd Nefoedd iddo."
Hadith
Imam Muslim : 204
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ دَخَلَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ عَلَى مَعْقَلِ بْنِ يَسَارٍ وَهُوَ وَجِعٌ فَسَأَلَهُ فَقَالَ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا لَمْ أَكُنْ حَدَّثْتُكَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَسْتَرْعِي اللَّهُ عَبْدًا رَعِيَّةً يَمُوتُ حِينَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لَهَا إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ قَالَ أَلَّا كُنْتَ حَدَّثْتَنِي هَذَا قَبْلَ الْيَوْمِ قَالَ مَا حَدَّثْتُكَ أَوْ لَمْ أَكُنْ لَأُحَدِّثَكَ و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي الْجُعْفِيَّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ هِشَامٍ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ كُنَّا عِنْدَ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ نَعُودُهُ فَجَاءَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي سَأُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا
Mae wedi dweud wrthym fod [Yahya bin Yahya] wedi dweud wrthym [Yazid bin Zurai'] gan [Yunus] gan [al-Hasan] dywedodd, 'Ymwelodd Ubaidullah bin Ziyad â [Ma'qal bin Yasar] a oedd yn sâl, yna gofynnodd Ubaidullah am hadith, yna dywedodd Ma'qil, 'Byddaf yn cyfleu hadith nad wyf erioed wedi'i gyfleu i chi. Yn wir, dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Nid yw'n wir bod Allah Ta'ala wedi trosglwyddo materion y bobl i was ac yna phan oedd ar fin marw, fe'i bradychodd o hyd, ond byddai Allah wedi gwahardd y nefoedd iddo'. Dywedodd Ubadidullah, 'Oni wnaethoch chi gyfleu'r hadith hwn i mi ddoe?' Atebodd Ma'qil, 'Nid wyf erioed wedi cyfleu'r hadith hwn i chi'. Ac wedi dweud wrthyf fod [Al-Qasim bin Zakariya] wedi dweud wrthym [Husain] - sef Al-Ja'fiy - gan [Zaidah] gan [Hisham] dywedodd, [Al-Hasan] dywedodd, 'Pan oeddem yn ymweld â [Ma'qil bin Yasar], daeth Ubaidullah bin Ziyad. Yna dywedodd Ma'qil wrtho, 'Byddaf yn cyfleu hadith a glywais gan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam….yna soniodd am hadith sy'n debyg i hadith y ddau ohonynt'.
Hadith
Imam Muslim : 205
و حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيَادٍ عَادَ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ بِحَدِيثٍ لَوْلَا أَنِّي فِي الْمَوْتِ لَمْ أُحَدِّثْكَ بِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ أَمِيرٍ يَلِي أَمْرَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ لَا يَجْهَدُ لَهُمْ وَيَنْصَحُ إِلَّا لَمْ يَدْخُلْ مَعَهُمْ الْجَنَّةَ
Ac mae wedi dweud wrthym [Abu Ghassan al-Misma'i] a [Muhammad bin al-Mutsanna] ac [Ishaq bin Ibrahim], meddai Ishaq, mae wedi dweud wrthym, tra dywedodd y ddau berson arall; Dywedodd wrthym [Mu'adz bin Hisham] dywedodd, dywedodd wrthyf [fy nhad] o [Qatadah] o [Abu al-Malih], fod Ubaidullah bin Ziyad wedi ymweld â [Ma'qil bin Yasar] pan oedd yn sâl, yna dywedodd Ma'qil wrtho, 'Yn wir, rwy'n dweud hadith wrthych, oni bai am y ffaith fy mod ar fin marw, ni fyddwn wedi'i ddweud wrthych. Clywais Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yn dweud: "Nid oes arweinydd sy'n gofalu am faterion y Mwslimiaid, yna nid yw'n gweithio o ddifrif drostynt ac yn eu cynghori, oni bai ei fod yn bendant yn methu mynd i'r nefoedd gyda nhw."
Hadith
Imam Muslim : 206
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الْآخَرَ حَدَّثَنَا أَنَّ الْأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ ثُمَّ نَزَلَ الْقُرْآنُ فَعَلِمُوا مِنْ الْقُرْآنِ وَعَلِمُوا مِنْ السُّنَّةِ ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِ الْأَمَانَةِ قَالَ يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْوَكْتِ ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْمَجْلِ كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَيْءٌ ثُمَّ أَخَذَ حَصًى فَدَحْرَجَهُ عَلَى رِجْلِهِ فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ لَا يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الْأَمَانَةَ حَتَّى يُقَالَ إِنَّ فِي بَنِي فُلَانٍ رَجُلًا أَمِينًا حَتَّى يُقَالَ لِلرَّجُلِ مَا أَجْلَدَهُ مَا أَظْرَفَهُ مَا أَعْقَلَهُ وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَقَدْ أَتَى عَلَيَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ دِينُهُ وَلَئِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا أَوْ يَهُودِيًّا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ سَاعِيهِ وَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ لِأُبَايِعَ مِنْكُمْ إِلَّا فُلَانًا وَفُلَانًا و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ جَمِيعًا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym fod [Abu Mua'wiyah] a [Waki'] wedi'u dweud wrthym. -mewn naratif arall dywedir- Ac ar ôl dweud wrthym fod [Abu Kuraib] wedi dweud wrthym [Abu Muawiyah] gan [al-A'masy] gan [Zaid bin Wahab] gan [Hudzaifah] dywedodd, 'Mae Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi dweud dau hadith wrthym, rwy'n gwybod un ohonynt eisoes, ac rwy'n dal i aros am yr ail Hadith. Dywedodd wrthym fod Amanah wedi'i osod wrth waelod calon dyn. Ar ôl i'r Qur'an gael ei ddatgelu, dechreuon nhw ddysgu o'r Qur'an a dechreuon nhw ddysgu o'r Sunnah. Yna dywedodd wrthym am golli ymddiriedaeth trwy ddweud: 'Roedd dyn yn cysgu a chymerwyd yr ymddiriedaeth o'i galon fel bod yr olion yn weladwy. Yna cysgodd eto a chymerwyd yr ymddiriedaeth o'i galon fel bod y graith yn chwyddo fel pothell o gael ei tharo gan farwor a syrthiodd ar ei draed.' Parhaodd y graith i chwyddo, tra nad oedd dim ynddi,' yna cymerodd garreg fach a'i gollwng wrth ei draed. Aeth y bobl yn ôl i'w crefftau priodol. Prin iawn y cyflawnodd neb yr ymddiriedaeth, yna dywedwyd, 'Ymhlith Banu So-and-so mae dyn sy'n ddibynadwy iawn. Felly dywedwyd amdano, 'Mor gadarn! Mor ddeallus! Mor glyfar! ' Tra nad oes hyd yn oed pwysau had mwstard o ffydd yn ei galon. Yn wir, mae amser wedi dod i mi, ac nid oes ots gennyf gyda phwy ohonoch yr wyf yn masnachu. Os yw'n Fwslim, bydd ei grefydd yn ei atal rhag fy mradychu. Os yw'n Gristion neu'n Iddew, bydd ei arweinydd yn ei atal rhag fy mradychu. O ran heddiw, dim ond gyda so-and-so a so-and-so yr wyf yn masnachu.' Ac mae [Ibn Numair] wedi dweud wrthym [fy nhad] a [Waki']. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae [Ishaq bin Ibrahim] wedi dweud wrthym [Isa bin Yunus] bopeth o [al-A'masy] gyda'r gadwyn hon o naratif a'r cyffelyb'.
Hadith
Imam Muslim : 207
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ فَقَالَ قَوْمٌ نَحْنُ سَمِعْنَاهُ فَقَالَ لَعَلَّكُمْ تَعْنُونَ فِتْنَةَ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَجَارِهِ قَالُوا أَجَلْ قَالَ تِلْكَ تُكَفِّرُهَا الصَّلَاةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ وَلَكِنْ أَيُّكُمْ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ الَّتِي تَمُوجُ مَوْجَ الْبَحْرِ قَالَ حُذَيْفَةُ فَأَسْكَتَ الْقَوْمُ فَقُلْتُ أَنَا قَالَ أَنْتَ لِلَّهِ أَبُوكَ قَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا فَأَيُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ وَأَيُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ حَتَّى تَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ عَلَى أَبْيَضَ مِثْلِ الصَّفَا فَلَا تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتْ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَالْآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَادًّا كَالْكُوزِ مُجَخِّيًا لَا يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلَا يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلَّا مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ قَالَ حُذَيْفَةُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا يُوشِكُ أَنْ يُكْسَرَ قَالَ عُمَرُ أَكَسْرًا لَا أَبَا لَكَ فَلَوْ أَنَّهُ فُتِحَ لَعَلَّهُ كَانَ يُعَادُ قُلْتُ لَا بَلْ يُكْسَرُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ ذَلِكَ الْبَابَ رَجُلٌ يُقْتَلُ أَوْ يَمُوتُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ قَالَ أَبُو خَالِدٍ فَقُلْتُ لِسَعْدٍ يَا أَبَا مَالِكٍ مَا أَسْوَدُ مُرْبَادًّا قَالَ شِدَّةُ الْبَيَاضِ فِي سَوَادٍ قَالَ قُلْتُ فَمَا الْكُوزُ مُجَخِّيًا قَالَ مَنْكُوسًا و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ رِبْعِيٍّ قَالَ لَمَّا قَدِمَ حُذَيْفَةُ مِنْ عِنْدِ عُمَرَ جَلَسَ فَحَدَّثَنَا فَقَالَ إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمْسِ لَمَّا جَلَسْتُ إِلَيْهِ سَأَلَ أَصْحَابَهُ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتَنِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي خَالِدٍ وَلَمْ يَذْكُرْ تَفْسِيرَ أَبِي مَالِكٍ لِقَوْلِهِ مُرْبَادًّا مُجَخِّيًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ وَعُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّ عُمَرَ قَالَ مَنْ يُحَدِّثُنَا أَوْ قَالَ أَيُّكُمْ يُحَدِّثُنَا وَفِيهِمْ حُذَيْفَةُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتْنَةِ قَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ حُذَيْفَةُ حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ وَقَالَ يَعْنِي أَنَّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin Abdullah bin Numair] fod wedi dweud wrthym [Abu Khalid] - sef Sulaiman bin Hayyan - o [Sa'ad bin Thariq] o [Rib'i] o [Hudzaifah] dywedodd, 'Gofynnodd Umar i mi unwaith pan oeddwn gydag ef, 'Pwy ohonoch chi sydd erioed wedi clywed Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam. yn cael ei adrodd am enllib -prawf-?' Atebodd y Cymdeithion, 'Rydym wedi clywed amdano!' Gofynnodd Umar, 'Ydych chi'n bwriadu enllibio dyn a'i deulu a'i gymdogion?' Atebasant, 'Ydw, mae hynny'n iawn'. Yna dywedodd Umar, 'Gellir dileu'r enllib hwn trwy weddi, ymprydio a zakat. Fodd bynnag, pwy ohonoch chi erioed wedi clywed y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn ei ddweud am enllib sy'n tonnau fel tonnau'r cefnfor?' Dywedodd Hudzaifah, 'Roedd y Cymdeithion yn dawel'. Yna dywedodd Hudzaifah, 'Fi, O Umar! ' Dywedodd Umar, 'Ti! Eich tad fel pridwerth i Allah'. Dywedodd Hudzaifah, 'Clywais Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yn dweud: 'Bydd enllib yn cael ei lledaenu dros galon ddynol fel mat wedi'i wasgaru ar edafedd - yn croesi ei gilydd yn fertigol -. Bydd gan unrhyw galon sy'n cael ei phlagio gan enllib smotiau duon ynghlwm wrthi. Yn yr un modd, bydd gan unrhyw galon nad yw'n cael ei chyffwrdd ganddo smotiau gwyn ynghlwm wrthi fel bod y galon wedi'i rhannu'n ddau: mae un rhan yn dod yn wyn fel carreg esmwyth nad yw bellach yn agored i berygl enllib, cyn belled â bod y nefoedd a'r ddaear yn parhau. Yn y cyfamser, mae eraill yn dod yn llwydddu fel copr rhydlyd, heb orchymyn da nac yn gwahardd drwg ac eithrio rhywbeth sydd wedi'i amsugno gan eu chwantau.' Dywedodd Hudzaifah, 'A dywedais wrtho fod rhwystr caeedig rhyngoch chi a'r enllib a oedd ar fin torri'. Dywedodd Umar, 'A yw wedi'i hollti â hollt, does gennych chi ddim tad - sy'n golygu bod angen i chi weithio'n galed -, pe bai'n wir byddai wedi'i ddychwelyd - wedi'i gau -' dywedais i, 'Na, hyd yn oed wedi'i hollti'. A dywedais wrtho fod y drws yn ddyn a laddwyd neu a fu farw - sy'n golygu bod drws fitnah wedi'i agor ar ôl marwolaeth Umar, gol. -, dywedais wrth hadith nid o -ddyfynnu- llyfr trwchus - y testament newydd a'r hen destament -'. Dywedodd Abu Khalid, dywedais wrth Sa'd, 'O Abu Malik, 'Beth mae du llwydaidd yn ei olygu?' Atebodd Sa'd, 'Mae'n golygu gwyn iawn mewn du'. Dywedodd, 'Dywedais i, 'Yna rydych chi'n golygu al-Kuz Mujakhkhiya'. Atebodd, 'Mae'n golygu cam''. Ac ar ôl dweud wrthyf [bod Ibn Abu Umar] wedi dweud wrthym fod [Marwan al-Fazari] wedi dweud wrthym [Abu Malik al-Asyja'i] o [Rib'i] dywedodd, pan ddaeth [Hudzaifah] o ochr Umar, yna eisteddodd i lawr a dweud wrthym, 'Yn wir, tra roeddwn i'n eistedd wrth ei ochr, gofynnodd Amirul Mukminin i'w gymdeithion, 'Pwy ohonoch sydd wedi cofio geiriau Negesydd Allah am enllib? Yna cyflwynodd hadith fel hadith Abu Khalid, ac ni soniodd am ddehongliad Abu Malik o ystyr murbad mujakhkhiya'. Ac mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin al-Mutsanna] ac [Amru bin Ali] ac [Uqbah bin Mukram al-Ammi] dywedasant, wedi dweud wrthym [Muhammad bin Abu Adi] gan [Sulaiman at-Taimi] gan [Nu'aim bin Abu Hind] gan [Rib'i bin Hirasy] gan [Hudzaifah] fod Umar wedi dweud, 'Pwy all ddweud wrthym, neu pwy yn eich plith all ddweud wrthym - tra bod Hudzaifah yn eu plith - am yr hyn a ddywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam mewn enllib?' Atebodd Hudzaifah, 'Gallaf'. Yna cododd hadithiau fel hadith Abu Malik o Rib'I'. Dywedodd yr adroddwr, 'Yna soniodd yn ei hadith, 'Dywedodd Hudzaifah, 'Rwyf wedi adrodd hadith nid o lyfr trwchus, a dywedodd, sef gan Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Hadith
Imam Muslim : 208
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ مَرْوَانَ الْفَزَارِيِّ قَالَ ابْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ الْإِسْلَامُ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ كَمَا بَدَأَ غَرِيبًا فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ
Wedi dweud wrthym [Muhammad bin Abbad] ac [Ibn Abu Umar] bopeth gan [Marwan al-Fazari], dywedodd [Ibn Abbad], wedi dweud wrthym [Marwan] gan [Yazid] - sef Ibn Kaisan- gan [Abu Hazim] gan [Abu Hurairah] dywedodd, 'Dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ymddangosodd Islam mewn gwladwriaeth estron, a bydd yn dychwelyd mewn gwladwriaeth estron. dieithryn, yna ffodus yw'r rhai sydd wedi'u dieithrio'.
Hadith
Imam Muslim : 209
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَالْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ قَالَا حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الْعُمَرِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِسْلَامَ بَدَأَ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا كَمَا بَدَأَ وَهُوَ يَأْرِزُ بَيْنَ الْمَسْجِدَيْنِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ فِي جُحْرِهَا
Wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Rafi'] a [al-Fadll bin Sahl al-A'raj] ill dau wedi dweud, wedi dweud wrthym fod [Syababah bin Sawwar] wedi dweud wrthym [Ashim] - sef Ibn Muhammad al-Umari - gan [ei dad] gan [Ibn Umar] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, dywedodd: 'Ymddangosodd Islam mewn gwladwriaeth estron, a bydd yn dychwelyd mewn gwladwriaeth estron fel o'r blaen, bydd yn mynd i mewn rhwng dau fosg fel neidr yn mynd i mewn i'w thwll'.
Hadith
Imam Muslim : 210
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِيمَانَ لَيَأْرِزُ إِلَى الْمَدِينَةِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ إِلَى جُحْرِهَا
Wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym [Abdullah bin Numair] ac [Abu Usamah] gan [Ubaidullah bin Umar]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi cael ei ddweud wrthym fod [Ibnu Numair] wedi dweud wrthym fod [fy nhad] wedi dweud wrthym [Ubaidullah] gan [Khubaib bin Abdirrahman] gan [Hafsh bin Ashim] gan [Abu Hurairah] dywedodd, 'Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Yn wir, daeth ffydd i mewn i Medina, fel y mae neidr yn mynd i mewn i'w nyth'.
Hadith
Imam Muslim : 211
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لَا يُقَالَ فِي الْأَرْضِ اللَّهُ اللَّهُ
Dywedwyd wrthym [Zuhair bin Harb] fod [Affan] wedi dweud wrthym fod [Hammad] wedi dweud wrthym [Tsabit] gan [Anas] fod Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Ni fydd yr Awr yn digwydd nes na fydd mwyach yn dweud 'Allah, Allah'' ar y ddaear.
Hadith
Imam Muslim : 212
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ عَلَى أَحَدٍ يَقُولُ اللَّهُ اللَّهُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abd bin Humaid] wedi dweud wrthym fod [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym [Ma'mar] gan [Tsabit] gan [Anas] dywedodd, 'Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Ni fydd yr Awr yn digwydd i rywun sy'n -dal i- ddweud, 'Allah, Allah''.
Hadith
Imam Muslim : 213
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحْصُوا لِي كَمْ يَلْفِظُ الْإِسْلَامَ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَافُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ مَا بَيْنَ السِّتِّ مِائَةٍ إِلَى السَّبْعِ مِائَةٍ قَالَ إِنَّكُمْ لَا تَدْرُونَ لَعَلَّكُمْ أَنْ تُبْتَلَوْا قَالَ فَابْتُلِيَنَا حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ مِنَّا لَا يُصَلِّي إِلَّا سِرًّا
Mae wedi dweud wrthym [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a [Muhammad bin Abdullah bin Numair] ac [Abu Kuraib] a bod y lafazh yn eiddo i Abu Kuraib, medden nhw, mae wedi dweud wrthym [Abu Mua'wiyah] o [al-A'masy] o [Syaqiq] o [Hudzaifah] dywedodd, 'Dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam pan oeddem gydag ef: 'Casglwch rai ffrindiau i mi a all gyhoeddi Islam'. Dywedodd Hudzaifah, 'Atebasom, 'O Negesydd Allah! Ydych chi'n amau ein bod ni, pan mae rhwng chwech a saith cant ohonom ni?' Dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ni allwch ddychmygu y byddwch chi'n cael eich profi un diwrnod'. Dywedodd Hudzaifah, 'Profwch ni hyd yn oed os yw ein ffrindiau'n cael eu gorfodi i weddïo yn y dirgel'.
Hadith
Imam Muslim : 214
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِ فُلَانًا فَإِنَّهُ مُؤْمِنٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمٌ أَقُولُهَا ثَلَاثًا وَيُرَدِّدُهَا عَلَيَّ ثَلَاثًا أَوْ مُسْلِمٌ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ مَخَافَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِ
Adroddodd [Ibn Abu Umar] i ni [Sufyan] o [az-Zuhri] gan [Amir bin Sa'd] gan [ei dad] a ddywedodd, 'Dosbarthodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) rywbeth.' Dywedais i, 'O Negesydd Allah! Rhowch ef i'r dyn hwnnw oherwydd ei fod yn gredwr.' Gofynnodd i mi, 'Neu ai dim ond Mwslim ydyw?' Atebais ef dair gwaith, ond gofynnodd i mi o hyd i sicrwydd dair gwaith, 'Ai Mwslim ydyw mewn gwirionedd?' Yna dywedodd, 'Byddaf yn sicr yn rhoi cyfran i'r dyn hwnnw, er bod person arall o'r troedigion yr wyf yn ei ffafrio drosto, rhag ofn y bydd Allah yn ei daflu i'r Tân.'
Hadith
Imam Muslim : 215
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فِيهِمْ قَالَ سَعْدٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُعْطِهِ وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا عَلِمْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّهُ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ وَزَادَ فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ هَذَا فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ بَيْنَ عُنُقِي وَكَتِفِي ثُمَّ قَالَ أَقِتَالًا أَيْ سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ
Dywedwyd wrthyf [Zuhair bin Harb] fod [Ya'qub bin Ibrahim] wedi dweud wrthym [Ibnu Akhi Ibn Shihab] gan [ei ewythr] meddai, wedi dweud wrthyf [Amir bin Sa'd bin Abu Waqqash] gan ei dad [Sa'd] fod Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wedi rhoi -dosbarthiad- i grŵp o bobl, tra bod Sa'd yn eistedd yn eu plith. Dywedodd Sa'd, 'Yna gadawodd Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam rai o'r rhai nad oedd wedi rhoi elusen iddynt, y weithred honno oedd yr hyn a'm synnodd fwyaf, felly gofynnais, 'O Rasulullah, pam y troaist ti oddi wrth roi elusen i rywun arall? Wrth Allah, yn wir rwy'n ei weld yn gredwr'. Felly dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Neu a yw'n - Fwslim yn unig'. Dywedodd Sa'd, 'Yna bûm yn dawel am ychydig, ond roeddwn i'n fwy sicr o'r hyn a wyddwn, felly gofynnais, 'O Negesydd Allah, pam y gwnaethoch chi droi cefn ar roi elusen i rywun. Wrth Allah, rwy'n ei weld fel credadun.' Felly dywedodd Negesydd Allah, sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Neu dim ond Mwslim ydyw.' Dywedodd Sa'd, 'Yna bûm yn dawel am ychydig, ond roeddwn i'n fwy sicr o'r hyn a wyddwn, felly gofynnais, 'O Negesydd Allah, pam y gwnaethoch chi droi cefn ar roi elusen i rywun. Wrth Allah, rwy'n ei weld fel credadun.' Felly dywedodd Negesydd Allah, sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Neu dim ond Mwslim ydyw? Yn wir, byddwn i'n rhoi elusen i'r person hwnnw, ond mae person arall nad wyf i'n hoffi ei roi iddo, rhag ofn y bydd Allah yn taflu ei wyneb i'r Tân.'' Mae wedi dweud wrthym fod [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] a [Abd bin Humaid] ill dau wedi dweud, wedi dweud wrthym fod [Ya'qub] - sef Ibn Ibrahim bin Sa'd - wedi dweud wrthym [fy nhad] gan [Salih] gan [Ibn Shihab] meddai, wedi dweud wrthyf i [Amir bin Sa'ad] gan [ei dad, Sa'ad] ei fod wedi dweud, 'Rhoddodd Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam elusen i grŵp o bobl, tra roeddwn i'n eistedd yn eu plith' fel hadith Ibn Akhi Ibn Shihab, gan ei ewythr, ac ychwanegodd, 'Yna es i at Negesydd Allah a sibrwd wrtho, yna gofynnais iddo, 'Pam wyt ti wedi troi cefn - o roi elusen - i rywun arall''. Ac mae wedi dweud wrthym [al-Hasan al-Hulwani] fod [Ya'qub] wedi dweud wrthym [fy nhad] gan [Salih] gan [Ismail bin Muhammad] dywedodd, Clywais [Muhammad bin Sa'ad] yn dweud hyn wrth sôn yn ei hadith, 'Yna trawodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam fi â'i law rhwng fy ngwddf a'm hysgwydd, yna dywedodd: 'Ai oherwydd y rhyfel ydyw, O Sa'ad, yn wir rwy'n -ewyllysio- rhoi elusen i'r dyn''.
Hadith
Imam Muslim : 216
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالشَّكِّ مِنْ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ { رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَ لَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ وَيَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا لَقَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ وَلَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ طُولَ لَبْثِ يُوسُفَ لَأَجَبْتُ الدَّاعِيَ و حَدَّثَنِي بِهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَفِي حَدِيثِ مَالِكٍ { وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى جَازَهَا حَدَّثَنَاه عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ كَرِوَايَةِ مَالِكٍ بِإِسْنَادِهِ وَقَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى أَنْجَزَهَا
Ac wedi dweud wrthym [Harmalah bin Yahya] fod [Ibn Wahab] wedi dweud wrthyf [Yunus] gan [Ibn Shihab] gan [Abu Salamah bin Abdurrahman] a [Sa'id bin al-Musayyab] gan [Abu Hurairah] dywedodd, 'Dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Mae gennym fwy o hawl i amau na'r Proffwyd Ibrahim Alaihissalam pan ddywedodd: '-O fy Arglwydd, dangoswch i mi sut Rydych Chi'n rhoi bywyd i'r meirw? ' Dywedodd Allah, 'Onid ydych chi'n credu yn Fy ngrym? ' Atebodd y Proffwyd Ibrahim, 'Rwy'n dal i gredu a chredu, ond fel bod fy nghalon mewn heddwch- ' -Qs. Al Baqarah: 260-. Parhaodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i ddweud: 'Boed i Allah roi trugaredd i'r Proffwyd Lut'. Mae wedi cymryd lloches mewn pŵer cryf -Allah subhanahu wata'ala-. Pe bawn i wedi aros yn y carchar yn ystod yr amser a dreuliodd y Proffwyd Yusuf ynddo, byddwn i wedi cyflawni dymuniadau'r person a ofynnodd." Ac mae wedi dweud wrthym, pe bai Duw yn fodlon, fod [Abdullah bin Muhammad bin Asma' adl-Dluba'i] wedi dweud wrthym [Juwairiyah] gan [Malik] gan [az-Zuhri] fod [Sa'id bin al-Musayyab] ac [Abu Ubaid] wedi adrodd iddo, gan [Abu Hurairah] gan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gyda rhai fel hadith Yunus o az-Zuhri. Ac yn hadith Malik dywedir, '-Ond er mwyn i fy nghalon fod yn dawel-' -Qs. Al Baqarah: 260-. Dywedodd yr adroddwr, 'Yna darllenodd y pennill hwn nes iddo gael ei orffen'. Ac mae wedi dweud wrthym [Abd bin Humaid] dywedodd, mae wedi dweud wrthym [Ya'qub] - sef Ibn Ibrahim bin Sa'd - wedi dweud wrthym [Abu Uwais] o [az-Zuhri] fel naratif Malik gyda'i sanad, dywedodd, 'Yna darllenodd y pennill hwn nes iddo ei orffen'.
Hadith
Imam Muslim : 217
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا قَدْ أُعْطِيَ مِنْ الْآيَاتِ مَا مِثْلُهُ آمَنَ عَلَيْهِ الْبَشَرُ وَإِنَّمَا كَانَ الَّذِي أُوتِيتُ وَحْيًا أَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ فَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَكْثَرَهُمْ تَابِعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Dywedodd [Qutaibah bin Sa'id] wrthym [Laith] gan [Sa'id bin Abu Sa'id] gan [ei dad] gan [Abu Hurairah] fod Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) wedi dweud: 'Nid oes Proffwyd nad yw'n cael arwydd - fel prawf o'i broffwydoliaeth - tebyg iddo, y mae pobl yn credu ynddo. O ran fi, dim ond datguddiad a anfonwyd i lawr gan Allah a roddir i mi. Felly, rwy'n gobeithio bod y proffwyd gyda'r nifer fwyaf o ddilynwyr - o'i gymharu â - hwy ar Ddydd yr Atgyfodiad.'
Hadith
Imam Muslim : 218
حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ أَبَا يُونُسَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَا يَسْمَعُ بِي أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ يَهُودِيٌّ وَلَا نَصْرَانِيٌّ ثُمَّ يَمُوتُ وَلَمْ يُؤْمِنْ بِالَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ إِلَّا كَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ
Dywedwyd wrthym ni [Yunus bin Abdul A'la] fod wedi ein hysbysu [Ibn Wahab] ei fod wedi dweud, wedi fy hysbysu i [Amr] fod [Abu Yunus] wedi dweud wrtho, gan [Abu Hurairah] gan Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam, ei fod wedi dweud: 'Wrth yr Un y mae enaid Muhammad yn ei Law, ni chlyw neb o'r genedl hon, boed yn Iddew neu'n Gristion, amdanaf, yna mae'n marw ac nid yw'n credu yn y grefydd y cefais fy anfon â hi, ond bydd yn un o bobl Uffern.'
Hadith
Imam Muslim : 219
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ رَأَيْتُ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ سَأَلَ الشَّعْبِيَّ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو إِنَّ مَنْ قِبَلَنَا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ يَقُولُونَ فِي الرَّجُلِ إِذَا أَعْتَقَ أَمَتَهُ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا فَهُوَ كَالرَّاكِبِ بَدَنَتَهُ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَأَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنَ بِهِ وَاتَّبَعَهُ وَصَدَّقَهُ فَلَهُ أَجْرَانِ وَعَبْدٌ مَمْلُوكٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ تَعَالَى وَحَقَّ سَيِّدِهِ فَلَهُ أَجْرَانِ وَرَجُلٌ كَانَتْ لَهُ أَمَةٌ فَغَذَّاهَا فَأَحْسَنَ غِذَاءَهَا ثُمَّ أَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ ثُمَّ قَالَ الشَّعْبِيُّ لِلْخُرَاسَانِيِّ خُذْ هَذَا الْحَدِيثَ بِغَيْرِ شَيْءٍ فَقَدْ كَانَ الرَّجُلُ يَرْحَلُ فِيمَا دُونَ هَذَا إِلَى الْمَدِينَةِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Mae wedi dweud wrthym [Yahya bin Yahya] fod wedi dweud wrthym [Husyaim] gan [Salih bin Salih al-Hamdani] gan [Ash-Sya'bi] dywedodd, 'Gwelais ddyn o bobl Khurasan yn gofyn i ash-Sya'bi, gofynnodd, 'O Abu Amru, dywedodd pobl o'n blaenau o bobl Khurasan am ddyn a ryddhaodd ei gaethwas ac yna'i phriodi, yna roedd y dyn hwnnw fel person a oedd yn marchogaeth camel?' Yna atebodd ash-Sha'bi, 'Mae [Abu Burdah bin Abu Musa] wedi dweud wrthyf, gan [ei dad], gan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, dywedodd: 'Mae tri pherson a gafodd wobr ddwbl: dyn o Bobl y Llyfr a gredai yn ei broffwyd, pan gyfarfu â'r Proffwyd Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam yna credodd ynddo, dilynodd a'i gadarnhau, yna cafodd ddwy wobr. Yn ail, gwas sy'n cyflawni ei rwymedigaethau i Allah a'i rwymedigaethau i'w feistr, yna mae hefyd yn cael dau wobr. Yn drydydd, os oes gan rywun wasanaethyddes, mae'n ei bwydo'n dda, yn ei haddysgu gyda'r addysg orau, yna'n ei rhyddhau ac yn ei phriodi, yna mae hefyd yn cael dau wobr'. Yna dywedodd Ash-Sya'bi wrth bobl Khurasan, 'Cymerwch yr hadith hwn am ddim, am ddim, yn wir roedd pobl yn arfer teithio i Medina am rywbeth - i gael hadith - a oedd yn llai na hyn'. Ac mae wedi dweud wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym ['Abdah bin Sulaiman]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym fod [Ibn Abu Umar] wedi dweud wrthym [Sufyan]. -mewn ffordd arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym fod [Ubaidullah bin Mu'adz] wedi dweud wrthym fod [fy nhad] wedi dweud wrthym [Syu'bah] yn gyfan gwbl o [Salih bin Salih] gyda'r isnad hwn, fel yr hadith'.
Hadith
Imam Muslim : 220
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيُوشِكَنَّ أَنْ يَنْزِلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَكَمًا مُقْسِطًا فَيَكْسِرَ الصَّلِيبَ وَيَقْتُلَ الْخِنْزِيرَ وَيَضَعَ الْجِزْيَةَ وَيَفِيضُ الْمَالُ حَتَّى لَا يَقْبَلَهُ أَحَدٌ و حَدَّثَنَاه عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عُيَيْنَةَ إِمَامًا مُقْسِطًا وَحَكَمًا عَدْلًا وَفِي رِوَايَةِ يُونُسَ حَكَمًا عَادِلًا وَلَمْ يَذْكُرْ إِمَامًا مُقْسِطًا وَفِي حَدِيثِ صَالِحٍ حَكَمًا مُقْسِطًا كَمَا قَالَ اللَّيْثُ وَفِي حَدِيثِهِ مِنْ الزِّيَادَةِ وَحَتَّى تَكُونَ السَّجْدَةُ الْوَاحِدَةُ خَيْرًا مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا ثُمَّ يَقُولُا أَبُو هُرَيْرَةَ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { وَإِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ } الْآيَةَ
Mae wedi dweud wrthym fod [Qutaibah bin Sa'id] wedi dweud wrthym [Laits]. -mewn ffordd arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Rumh] wedi adrodd i ni [al-Laits] gan [Ibn Shihab] gan [Ibn al-Musayyab] ei fod wedi clywed [Abu Hurairah] yn dweud, 'Dywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'Wrth yr Un y mae fy enaid yn ei Law! Yn wir, bydd dyfodiad Isa bin Mariam atoch chi i fod yn farnwr teg yn dod yn fuan. Bydd yn torri'r groes, yn lladd y mochyn ac yn diddymu'r jizyah -gan yr anghredinwyr-. Bydd cyfoeth yn doreithiog, fel na fydd neb eisiau ei dderbyn'. Ac mae wedi cael ei ddweud wrthym [Abdul A'la bin Hammad] ac [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a [Zuhair bin Harb] dywedasant; mae wedi dweud wrthym [Sufyan bin Uyainah]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthyf amdano fod [Harmalah bin Yahya] wedi dweud wrthym [Ibn Wahab] meddai, wedi dweud wrthyf [Yunus]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym [Hasan al-Hulwani] a bod ['Abd bin Humaid] gan [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'id] wedi dweud wrthym [fy nhad] gan [Salih] yr holl [Az-Zuhri] gyda'r isnad hwn. Ac yn hanes Ibn Uyainah dywedir, 'Fel offeiriad cyfiawn a barnwr cyfiawn'. Yn y cyfamser, yn hanes Jona, 'Fel barnwr cyfiawn,' ac nid yw'n dweud, 'offeiriad cyfiawn'. Yn y cyfamser, yn hanes Salih, 'Barnwr teg'. Fel y dywedodd al-Laits, ac yn ei hadith mae ychwanegiad, 'nes bod un ymostyngiad yn well na'r byd a phopeth ynddo'. Yna dywedodd Abu Hurairah, 'Darllenwch os dymunwch: '-Nid oes neb o Bobl y Llyfr, ac eithrio'r rhai a gred ynddo -Isa- cyn ei farwolaeth-' -Qs. an-Nisaa': 159-.
