Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 201

حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جَاءَ رَجُلٌ يُرِيدُ أَخْذَ مَالِي قَالَ فَلَا تُعْطِهِ مَالَكَ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَاتَلَنِي قَالَ قَاتِلْهُ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلَنِي قَالَ فَأَنْتَ شَهِيدٌ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلْتُهُ قَالَ هُوَ فِي النَّارِ

Yatubwiye [Abu Kuraib Muhamadi bin al-’Ala’] yatubwiye [Khalid] - ni ukuvuga Ibn Makhlad - yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] kuva kuri [al-Ala’ bin Abdurrahman] kuva kuri [se wiwe] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umuntu umwe yaje kuri Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam aramubwira ati; ‘Ewe Ntumwa y’Imana, wovyiyumvira gute iyo haba umuntu ashaka kuntwara ivyanje? ’ Arishura ati; ‘Ntumuhe ubutunzi bwawe! ’ Uwo mugabo yongera kubaza ati: ‘None yoba ashaka kunyica? ’ Arishura ati; ‘Mumwice! ’ Uwo mugabo yongera kubaza ati: ‘None mubona gute niyashobora kunyica? ’ Arishura ati; ‘None rero uri umumaratiri’. Yongera kubaza ati: ‘Mbega noba nshoboye kumwica, mwovyiyumvira gute? ’ Arishura ati; « Ni we azokwinjira mu muriro w’iteka ».

Hadith

Imam Muslim : 202

حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ الْأَحْوَلُ أَنَّ ثَابِتًا مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ لَمَّا كَانَ بَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَبَيْنَ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ مَا كَانَ تَيَسَّرُوا لِلْقِتَالِ فَرَكِبَ خَالِدُ بْنُ الْعَاصِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَوَعَظَهُ خَالِدٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ

Amaze kutubwira ko [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] na [Ishaq bin Manshur] na [Muhammad bin Rafi’] n’aba lafazh babo bari hafi cane, Ishaq ati; yaratumenyesheje, mu gihe abandi bantu babiri bavuga ngo; yatubwiye [Abdurrazzaq] yatubwiye [Ibn Juraij] ati; yamenyesheje [Sulaiman al-Ahwal] ko [Thabit] yahora ari umuja wa Umar bin Abdurrahman, yamumenyesheje; ko igihe [Abdullah bin Amru] na Anbasah bin Abu Sufyan bariko bitegurira kwicana, Khalid bin al-Ash yagendera ku ndogoba aja aho Abdullah bin Amru ari, hanyuma Khalid akamugira inama, hanyuma Abdullah bin Amru aravuga ati; 'Ntimuzi ko Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam yavuze ati; « Uwo wese yicwa kugira ngo arwanire itunga ryiwe, ni umumaratiri ». Kandi yarabitubwiye [Muhamadi bin Hatim] yarabitubwiye [Muhamadi bin Bakar]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Ahmad bin Usman an-Naufali] yatubwiye [Abu Ashim] bompi ba [Ibn Juraij] n’iyi sanad nk’akarorero’.

Hadith

Imam Muslim : 203

حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ عَادَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ الْمُزنِيَّ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَالَ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ عَلِمْتُ أَنَّ لِي حَيَاةً مَا حَدَّثْتُكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللَّهُ رَعِيَّةً يَمُوتُ يَوْمَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِيَّتِهِ إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ

Yatubwiye [Syaiban bin Farukh] yatubwiye [Abu al-Asyhab] kuva kuri [al-Hasan] ati; Ubayidullah bin Ziyad yaragendeye [Ma’qil bin Yasar al-Muzani] yari arwaye, aca amutera urupfu. Ma'qil aca ati; ‘Mu vy’ukuri, ndashaka kubabwira hadithi nari narayumvise na Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam, iyo menya ko nkifise ubuzima, sinari kubivuga. Nkako, numvise Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam avuga ati; « Uwo wese azohabwa umuzigo na Allah wo kurongora abantu biwe, hanyuma agapfa ariko arahenda abantu, Allah azomubuza Ijuru ata kabuza ».

Hadith

Imam Muslim : 204

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ دَخَلَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ عَلَى مَعْقَلِ بْنِ يَسَارٍ وَهُوَ وَجِعٌ فَسَأَلَهُ فَقَالَ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا لَمْ أَكُنْ حَدَّثْتُكَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَسْتَرْعِي اللَّهُ عَبْدًا رَعِيَّةً يَمُوتُ حِينَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لَهَا إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ قَالَ أَلَّا كُنْتَ حَدَّثْتَنِي هَذَا قَبْلَ الْيَوْمِ قَالَ مَا حَدَّثْتُكَ أَوْ لَمْ أَكُنْ لَأُحَدِّثَكَ و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي الْجُعْفِيَّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ هِشَامٍ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ كُنَّا عِنْدَ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ نَعُودُهُ فَجَاءَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي سَأُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا

Yatubwiye [Yahya bin Yahya] yatubwiye [Yazid bin Zurai’] kuva kuri [Yunus] kuva kuri [al-Hasan] ati; Ubaydullah bin Ziyad yaragendeye [Ma’qal bin Yasar] yari arwaye, Ubaydullah aca asaba hadithi, hanyuma Ma’qil ati; ‘Nzobabwira hadithi ntarigeze ndabashikana. Nkako, Rasulullah yavuze ati; 'Si ukuri ko Allah Ta'ala yashize ivy'abantu mu musuku wiwe hanyuma igihe yari agiye gupfa, akaguma amuhemukira, ariko Allah azomubuza ijuru ata kabuza'. Ubadidula ati; 'None iyi hadithi ntiwayishikirije ejo?' Ma'qil arishura ati: 'Sinigeze nkubwira iyi hadithi'. Kandi amaze kumbwira ko [Al-Qasim bin Zakariya] yatubwiye [Husein] -ari we Al-Ja’fiy- kuva kuri [Zaidah] kuva kuri [Hisham] ati; [Al-Hasan] ati; ‘Igihe twariko turagendera [Ma’qil bin Yasar], Ubaidula bin Ziyad yaraje. Ma’qil aca amubwira ati: «Nzomubwira hadithi numvise kuri Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam.... Hanyuma avuga hadithi isa n’iyabo bompi.

Hadith

Imam Muslim : 205

و حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيَادٍ عَادَ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ بِحَدِيثٍ لَوْلَا أَنِّي فِي الْمَوْتِ لَمْ أُحَدِّثْكَ بِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ أَمِيرٍ يَلِي أَمْرَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ لَا يَجْهَدُ لَهُمْ وَيَنْصَحُ إِلَّا لَمْ يَدْخُلْ مَعَهُمْ الْجَنَّةَ

Kandi aratubwira [Abu Ghassan al-Misma’i] na [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ishaq bin Ibrahim], Ishaq ati; yaratumenyesheje, mu gihe abandi bantu babiri bavuga ngo; yatubwiye [Mu’adz bin Hisham] ati; yambwiye [dawe] avuye [Katadah] avuye [Abu al-Malih]; ko Ubaidullah bin Ziyad yagendeye [Ma’qil bin Yasar] igihe yari arwaye, Ma’qil aca amubwira ati: ‘Ni ukuri ndakubwira hadithi, iyo bitaba ari uko nari ku ruhande rw’urupfu, sinari kubikubwira. Numvise umukuru w’igihugu avuga ati; « Nta murongozi yitwararika ivy’abayisilamu, rero ntabakorera ataco yishisha kandi ntabagira inama, kiretse atazokwinjirana na bo mw’ijuru ata gukeka ».

Hadith

Imam Muslim : 206

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الْآخَرَ حَدَّثَنَا أَنَّ الْأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ ثُمَّ نَزَلَ الْقُرْآنُ فَعَلِمُوا مِنْ الْقُرْآنِ وَعَلِمُوا مِنْ السُّنَّةِ ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِ الْأَمَانَةِ قَالَ يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْوَكْتِ ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْمَجْلِ كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَيْءٌ ثُمَّ أَخَذَ حَصًى فَدَحْرَجَهُ عَلَى رِجْلِهِ فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ لَا يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الْأَمَانَةَ حَتَّى يُقَالَ إِنَّ فِي بَنِي فُلَانٍ رَجُلًا أَمِينًا حَتَّى يُقَالَ لِلرَّجُلِ مَا أَجْلَدَهُ مَا أَظْرَفَهُ مَا أَعْقَلَهُ وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَقَدْ أَتَى عَلَيَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ دِينُهُ وَلَئِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا أَوْ يَهُودِيًّا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ سَاعِيهِ وَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ لِأُبَايِعَ مِنْكُمْ إِلَّا فُلَانًا وَفُلَانًا و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ جَمِيعًا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ

Yatubwiye [Abu Bakar bin Abu Syaiba] yatubwiye [Abu Muawiyah] na [Waki’]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Abu Kuraib] yatubwiye [Abu Muawiya] kuva kuri [al-Amasy] kuva kuri [Zaid bin Wahab] kuva kuri [Hudzaifah] ati; 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yatubwiye hadithi zibiri, imwe muri zo ndazizi, kandi nkirindiriye Hadithi ya kabiri. Yatubwiye ko Amana ashirwa mu mutima w’umuntu. Korowani imaze guseruka, batangura kwigira kuri Korowani kandi batangura kwigira kuri Sunnah. Hanyuma atubwira ivyerekeye ukubura ukwizigira mu kuvuga ati; ‘Umuntu yari asinziriye kandi icizigiro kikakurwa mu mutima wiwe kugira ngo inkovu ziboneke. Hanyuma yongera kuryama, ukwizigira kurakurwa mu mutima wiwe ku buryo inkovu yavyimba nk’igisebe kubera gukubitwa n’inkwi zaguye ku birenge vyiwe. Ico kimenyetso carabandanije kuvyimba, naho ata kintu na kimwe cari muri co,’ aca afata akabuye gatoyi ariterera ku birenge vyiwe. Abantu barasubira mu kubandanya ibikorwa vyabo. Hafi nta n’umwe yaranguye igikorwa ciwe, ni co gituma bavuga ngo: ‘Mu Bani Fulan hari umuntu yizigirwa cane. Nuko uwo mugabo abwirwa ati: ‘Ese ukuntu ashikamye! Mbega ubwenge! Mbega ubwenge! ’ Hagati aho, mu mutima wiwe nta kwizera kuriho mbere n’akabuto ka sinapi. Igihe vy’ukuri caraje kuri jewe, kandi sinzi uwo muri mwebwe ncuruza. Iyo aba umusilamu rero idini ryiwe ryari kumubuza kungambanira. Iyo aba umukristo canke umuyuda abarongozi biwe bari kumubuza kungambanira. Naho uno musi, ngura n’ugurisha gusa n’Abafulani n’Abafulani. Kandi yaratubwiye [Ibn Numair] yaratubwiye [dawe] na [Waki’]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] yatubwiye [Isa bin Yunus] vyose bivuye kuri [al-Amasy] n’iyi sanad nk’akarorero’.

Hadith

Imam Muslim : 207

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ فَقَالَ قَوْمٌ نَحْنُ سَمِعْنَاهُ فَقَالَ لَعَلَّكُمْ تَعْنُونَ فِتْنَةَ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَجَارِهِ قَالُوا أَجَلْ قَالَ تِلْكَ تُكَفِّرُهَا الصَّلَاةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ وَلَكِنْ أَيُّكُمْ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ الَّتِي تَمُوجُ مَوْجَ الْبَحْرِ قَالَ حُذَيْفَةُ فَأَسْكَتَ الْقَوْمُ فَقُلْتُ أَنَا قَالَ أَنْتَ لِلَّهِ أَبُوكَ قَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا فَأَيُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ وَأَيُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ حَتَّى تَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ عَلَى أَبْيَضَ مِثْلِ الصَّفَا فَلَا تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتْ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَالْآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَادًّا كَالْكُوزِ مُجَخِّيًا لَا يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلَا يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلَّا مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ قَالَ حُذَيْفَةُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا يُوشِكُ أَنْ يُكْسَرَ قَالَ عُمَرُ أَكَسْرًا لَا أَبَا لَكَ فَلَوْ أَنَّهُ فُتِحَ لَعَلَّهُ كَانَ يُعَادُ قُلْتُ لَا بَلْ يُكْسَرُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ ذَلِكَ الْبَابَ رَجُلٌ يُقْتَلُ أَوْ يَمُوتُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ قَالَ أَبُو خَالِدٍ فَقُلْتُ لِسَعْدٍ يَا أَبَا مَالِكٍ مَا أَسْوَدُ مُرْبَادًّا قَالَ شِدَّةُ الْبَيَاضِ فِي سَوَادٍ قَالَ قُلْتُ فَمَا الْكُوزُ مُجَخِّيًا قَالَ مَنْكُوسًا و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ رِبْعِيٍّ قَالَ لَمَّا قَدِمَ حُذَيْفَةُ مِنْ عِنْدِ عُمَرَ جَلَسَ فَحَدَّثَنَا فَقَالَ إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمْسِ لَمَّا جَلَسْتُ إِلَيْهِ سَأَلَ أَصْحَابَهُ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتَنِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي خَالِدٍ وَلَمْ يَذْكُرْ تَفْسِيرَ أَبِي مَالِكٍ لِقَوْلِهِ مُرْبَادًّا مُجَخِّيًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ وَعُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّ عُمَرَ قَالَ مَنْ يُحَدِّثُنَا أَوْ قَالَ أَيُّكُمْ يُحَدِّثُنَا وَفِيهِمْ حُذَيْفَةُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتْنَةِ قَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ حُذَيْفَةُ حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ وَقَالَ يَعْنِي أَنَّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Yatubwiye [Muhammadu bin Abdullah bin Numair] yatubwiye [Abu Khalid] - ni ukuvuga Sulemani bin Hayyan - kuva kuri [Sa’ad bin Thariq] kuva kuri [Rib’i] kuva kuri [Hudzaifah] ati; Umar yigeze ambaza igihe nari kumwe na we ati: «Ni nde muri mwebwe yigeze yumva Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam? Inkuru y’ivy’ugusebanya -ikigeragezo-? ’ Abasahaba baramwishura bati: ‘Twaravyumvise! ’ Umar arabaza ati: ‘Ushaka kuvuga gusebanya umuntu n’umuryango wiwe n’ababanyi? ' Barishura bati: 'Ego, ni ko biri'. Umar aca ati; ‘Ivyo bisebanya bishobora gukurwaho n’ugusenga, ukwisonzesha n’izaka. Ariko none, ni nde muri mwebwe yigeze yumva Nkurunziza sallallaahu alaihi wasallam avuga ku bijanye n’ugusebanya gutera nk’imipfunda y’ikiyaga? ’ Hudzaifa ati; 'Abasahaba baracereje'. Hanyuma Hudzaifa ati; ‘Jewe, ewe Umari! ’ Umar ati; 'Wewe! So wawe nk’incungu ya Allah’. Hudzaifa ati; 'Numvise Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam avuga ati; 'Ugusebanya kuzokwiragizwa ku mutima w'umuntu nk'umukeka ushizwe ku ndodo - zihagaze zijabutse -. Umutima wose ubabajwe n’ugusebanya nta kabuza uzogira amabara y’umwirabura afatanye nawo. Na co nyene, aho umutima utakozwe hose, utubara twera tuzowufata ku buryo umutima ugabanywamwo kabiri; bimwe muri vyo bica vyera nk’amabuye aresa atagishikirwa n’akaga k’ugusebanya, igihe cose ijuru n’isi bizoba bikiriho. Hagati aho, abandi baracika nk’umuringa w’umujumpu, ntibategeka iciza canke ngo babuze ikibi kiretse ikintu gifatwa n’ivyipfuzo vyabo.’ Hudzaifa ati; 'Kandi namubwiye ko hagati yawe n'ugusebanya hariho uruzitiro rwugarijwe rugiye gusenyuka'. Umar ati; 'Mbega ryacitsemwo ibice n'igice c'umubiri, nta se ufise -bisobanura ko ukeneye gukora cane-, iyo biba ukuri vyosubira kugaruka -bipfutse-'. Nca mvuga nti; 'Oya, mbere n'uguca ibice'. Kandi ndamubwira ko urugi ari umuntu yishwe canke yapfuye - bisobanura ko urugi rwo gusebanya rwafunguwe inyuma y’urupfu rwa Umar, ed. -, navuze hadithi atari mu -gusubiramwo- igitabu kinini -isezerano rishasha n'irya kera-'. Abu Khalidi ati; Nanje mbwira Sa’ad nti: «Ewe Abu Malik, umukara w’imvi bisobanura iki? Sa'd arishura ati: 'Bisobanura umweru cane mu mwirabura'. Avuga ati; ‘Nanje nti; 'Hanyuma insobanuro ya al-Kuz Mujakhkhiya'. Arishura ati: «Ashaka kuvuga umugoramye.» Kandi amaze kumbwira [Ibn Abu Umar] yari yatubwiye [Marwan al-Fazari] yari yatubwiye [Abu Malik al-Asyja’i] avuye [Rib’i] ati; igihe [Hudzaifah] yava ku ruhande rwa Umar, aca aricara aratubwira ati: «Nta gukeka, igihe nari nicaye iruhande yiwe, Amirul Mukminin yabajije bagenzi biwe ati: «Ni nde muri mwebwe yafashe mu mutwe amajambo y’Intumwa y’Imana yerekeye ugusebanya? Hanyuma atanga hadithi nk’iya Abu Khalid, ntiyavuga insobanuro ya Abu Malik y’insobanuro ya murbad mujakhkhiya’. Kandi twabwiwe [Muhammadu bin al-Mutsanna] na [Amru bin al-Ali] na [Uqba bin Mukram al-Ammi] bati; yatubwiye [Muhammadu bin Abu Adi] avuye kuri [Sulayimani at-Taimi] avuye kuri [Nu’ayimu bin Abu Hindi] avuye kuri [Rib’i bin Hirasy] avuye kuri [Hudzaifah] ko Umar yavuze; 'Ni nde yotubwira, canke ni nde muri mwebwe yotubwira - mu gihe muri bo harimwo Hudzaifah - ivyo Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yavuze mu gusebanya? ’ Hudzaifah arishura ati: ‘Ndashobora’. Hanyuma azana hadithi nk’iya Abu Malik ivuye muri Rib’I’. Uwo muvugizi ati; ‘Maze avuga muri hadithi yiwe ati: ‘Hudzaifah ati; ‘Namubwiye hadithi itavuye mu gitabu kinini, aca arambwira ati; ni ukuvuga ko bivuye kuri Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam’.

Hadith

Imam Muslim : 208

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ مَرْوَانَ الْفَزَارِيِّ قَالَ ابْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ الْإِسْلَامُ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ كَمَا بَدَأَ غَرِيبًا فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ

Amaze kutubwira [Muhamadi Bin Abbad] na [Ibnu Abu Umar] vyose vyavuye kuri [Marwan al-Fazari], [Ibnu Abbad] ati; yatubwiye [Marwan] avuye kuri [Yazidi] -ari we Ibn Kaisan- avuye kuri [Abu Hazim] avuye kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Ubuyisilamu bwabonetse mu gihugu c'amahanga, kandi buzogaruka mu gihugu c'amahanga, rero abazoba bari ukwabo bazoba bafise amahirwe'.

Hadith

Imam Muslim : 209

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَالْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ قَالَا حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الْعُمَرِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِسْلَامَ بَدَأَ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا كَمَا بَدَأَ وَهُوَ يَأْرِزُ بَيْنَ الْمَسْجِدَيْنِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ فِي جُحْرِهَا

Twarabwiwe ko [Muhamadi bin Rafi’ na [al-Fadll bin Sahl al-A’raj] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Syababah bin Sawwar] yatubwiye [Ashim] - ni ukuvuga Ibnu Muhamadi al-Umari - avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Ibnu Umar] avuye kuri Nkurunziza w’Imana, ati; 'Ubuyisilamu bwabonetse mu gihugu c'amahanga, kandi buzosubira mu gihugu c'amahanga nk'uko vyari kera, buzokwinjira hagati y'imisigiti ibiri nk'inzoka yinjira mu mwobo wayo'.

Hadith

Imam Muslim : 210

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِيمَانَ لَيَأْرِزُ إِلَى الْمَدِينَةِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ إِلَى جُحْرِهَا

Yatubwiye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] yatubwiye [Abudula bin Numair] na [Abu Usamah] bivuye kuri [Ubaidula bin Umar]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Ibnu Numair] yatubwiye [dawe] yatubwiye [Ubaidullah] kuva kuri [Khubaib bin Abdirrahman] kuva kuri [Hafsh bin Ashim] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; ‘Nta gukeka ko ukwizera kwinjiye muri Madina, nk’uko inzoka yinjira mu rusenga rwayo’.

Hadith

Imam Muslim : 211

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لَا يُقَالَ فِي الْأَرْضِ اللَّهُ اللَّهُ

Yatubwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Affan] yatubwiye [Hammad] yatubwiye [Tsabit] avuye kuri [Anas] ko ​​Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yavuze; "Iherezo ry'isi ntirizoshika gushika kw'isi ata n'umwe azosubira kuvuga ngo 'Allah, Allah'."

Hadith

Imam Muslim : 212

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ عَلَى أَحَدٍ يَقُولُ اللَّهُ اللَّهُ

Yatubwiye [Abd bin Humaid] yatubwiye [Abdurrazzaq] yatubwiye [Ma’mar] kuva kuri [Thabit] kuva kuri [Anasi] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Iherezo ry'isi ntirizoshikira umuntu -aca- avuga ngo 'Allah, Allah''.

Hadith

Imam Muslim : 213

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحْصُوا لِي كَمْ يَلْفِظُ الْإِسْلَامَ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَافُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ مَا بَيْنَ السِّتِّ مِائَةٍ إِلَى السَّبْعِ مِائَةٍ قَالَ إِنَّكُمْ لَا تَدْرُونَ لَعَلَّكُمْ أَنْ تُبْتَلَوْا قَالَ فَابْتُلِيَنَا حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ مِنَّا لَا يُصَلِّي إِلَّا سِرًّا

Twabwiwe na [Abu Bakri bin Abu Syaiba] na [Muhamadi bin Abudulla bin Numair] na [Abu Kuraib] kandi lafazh ni iya Abu Kuraib, bati; yatubwiye [Abu Muawiyah] avuye kuri [al-Amasy] avuye kuri [Syaqiq] avuye kuri [Hudzaifah] ati; 'Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam yavuze igihe twari kumwe na we; 'Munkoranirize abagenzi bashobora kwamamaza ubuyisilamu'. Hudzaifa ati; Twishuye tuti: «Ewe Ntumwa y’Imana! Mbega muradukekeranya, kandi turi hagati y’amajana atandatu n’indwi? ’ Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam yavuze ati; 'Ntushobora kwiyumvira ko umusi umwe uzogeragezwa'. Hudzaifa ati; 'Mutugerageze naho abagenzi bacu boba bagoberewe gusenga mu mpisho'.

Hadith

Imam Muslim : 214

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِ فُلَانًا فَإِنَّهُ مُؤْمِنٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمٌ أَقُولُهَا ثَلَاثًا وَيُرَدِّدُهَا عَلَيَّ ثَلَاثًا أَوْ مُسْلِمٌ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ مَخَافَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِ

Yatubwiye [Ibn Abu Umar] yatubwiye [Sufyan] kuva kuri [az-Zuhri] kuva kuri [Amir bin Sa’ad] kuva kuri [se wiwe] ati; 'Intumwa y'Imana Shallallahu Alaihi Wasallam hari ico yatanze'. Maze ndavuga nti; ‘Ewe Ntumwa y’Imana! Uwuhe uwo mugabo kuko na we nyene ari umwizera’. Yabajije mu kuvuga ati; '-Canke mbere- ni umusilamu gusa?' Narishuye incuro zitatu ariko aca ansaba kwemeza incuro zitatu n’ikibazo ngo mbega ni ukuri ko na we ari umusilamu? Maze aravuga ati; 'Nzoha vy'ukuri -umugabane- uwo muntu, naho hari abandi bantu -bavuye mu bahindutse- nkunda kumurusha kuko ntinya ko Allah yomujugunya mu muriro udahera'.

Hadith

Imam Muslim : 215

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فِيهِمْ قَالَ سَعْدٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُعْطِهِ وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا عَلِمْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّهُ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ وَزَادَ فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ هَذَا فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ بَيْنَ عُنُقِي وَكَتِفِي ثُمَّ قَالَ أَقِتَالًا أَيْ سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ

Yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Yaqub bin Ibrahim] yatubwiye [Ibnu Akhi Ibnu Shihab] avuye kuri [se wabo] ati; yari yarambwiye [Amir bin Sa’d bin Abu Waqqash] avuye kuri se wiwe [Sa’d] ko Rasulullah Sa’ad yahaye -ugusangira- umugwi w’abantu, mu gihe Sa’d yari yicaye hagati yabo. Sa’d ati; 'Maze Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam araheba bamwe mu bo atahaye ubusaserdoti, ico gikorwa ni co canteye ubwoba cane, nca mbaza nti: 'Ewe Rasulullah, kuki wahindukiye -kureka gutanga ubusaserdoti- kuri uwu n'uwundi. Ndahishe Allah, vy’ukuri ndamubona nk’umwizera’. Nuko Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam ati; 'Canke ni -gusa- umuyisilamu'. Sa’d ati; ‘Maze ndaceceka umwanya muto, ariko nca ndushiriza kwizigira ivyo nari nzi, nca mbaza nti: ‘Ewe Ntumwa y’Imana, kuki wahindukiye ngo ntuhe n’uwu n’uwundi? Ndahishe Allah, vy’ukuri ndamubona nk’umwizera’. Nuko Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam ati; 'Canke ni -gusa- umuyisilamu'. Sa’d ati; ‘Maze ndaceceka umwanya muto, ariko nca ndushiriza kwizigira ivyo nari nzi, nca mbaza nti: ‘Ewe Ntumwa y’Imana, kuki wahindukiye ngo ntuhe n’uwu n’uwundi? Ndahishe Allah, vy’ukuri ndamubona nk’umwizera’. Nuko Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam ati; ‘Canke ni -gusa- umuyisilamu? Nkako, noha uwo muntu ubusaserdoti, ariko hari abandi bantu noshima ko ntamuha, kubera ubwoba bw’uko Allah yomujugunya mu maso mu muriro udahera." Twabwiwe ko [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] na [Abd bin Humaid] bompi bavuze; yatubwiye [Yaqub] - ni ukuvuga Ibn Sa'brad kuri] [Salih] avuye kuri [Ibn Shihab] yavuze ati; yambwiye [Amir bin Sa’ad] avuye kuri [se wiwe, Sa’ad] ko yavuze ati: ‘Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yahaye ubusaserdoti umugwi w’abantu, mu gihe jewe nari nicaye hagati yabo’ nk’uko hadithi ya Ibn Akhi ivuye kuri Ibn Syihd we, mu gihe nariko ndamubwira mu rurimi rworoshe, maze ndamubaza nti: 'Kubera iki wahindukiye - ukava mu gutanga ubusaserdoti - ukaja kuri uwu n'uwundi''. hadith, 'Maze Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ankubita ukuboko kwiwe hagati y'izosi n'urutugu, aca arambwira ati: 'Mbega ni kubera intambara, ewe Sa'ad, vy'ukuri -ndashaka- guha uwo mugabo ubusaserdoti''.

Hadith

Imam Muslim : 216

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالشَّكِّ مِنْ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ { رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَ لَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ وَيَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا لَقَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ وَلَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ طُولَ لَبْثِ يُوسُفَ لَأَجَبْتُ الدَّاعِيَ و حَدَّثَنِي بِهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَفِي حَدِيثِ مَالِكٍ { وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى جَازَهَا حَدَّثَنَاه عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ كَرِوَايَةِ مَالِكٍ بِإِسْنَادِهِ وَقَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى أَنْجَزَهَا

Kandi yatubwiye [Harmalah bin Yahya] yatubwiye [Ibn Wahab] yambwiye [Yunus] kuva kuri [Ibn Shihab] kuva kuri [Abu Salama bin Abdurrahman] na [Said bin al-Musayyab] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; ‘Turafise uburenganzira bwo kwumva amakenga kurusha Umuhanuzi Ibrahim Alaihissalam igihe yavuze ngo; '-Ewe Mukama wanje, nyereka ingene uha ubuzima abapfuye? ’ Allah ati: ‘Mbega ntimwemera ububasha bwanje? ' Umuhanuzi Ibrahimu arishura ati: 'Ndacarizera kandi ndacarizera, ariko kugira ngo umutima wanje ugire amahoro- ' -Ibibazo. Al Bakara; 260-. Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam abandanya avuga ati; 'Allah agire imbabazi ku Muhanuzi Luti'. Yahungiye vy’ukuri mu bubasha bukomeye -Allah subhanahu wata’ala-. Iyo nguma mu nzu y’imbohe mu kiringo Nkurunziza Yusufu yamaze muri yo, nari gushitsa ivyo uwo muntu yasavye yipfuza." Kandi yaratubwiye, Imana ishaka, [Abdullah bin Muhammad bin Asma’ adl-Dluba’i] yatubwiye [Juwairiyah] avuye muri [Malik-Zuhbriya] ko [Malik-Zuhbriya] avuye muri [] na [Abu Ubaid] bamubwiye, bivuye kuri Rasulullah Shallahu Alaihi Wasallam n’ivyo mu hadithi ya Malik havugwa ngo, '-Ariko kugira ngo umutima wanje utuje-' -Qs yari yararangiye’. Kandi amaze kutubwira [Abd bin Humaid] ati; yatubwiye [Yaqub] - ni ukuvuga Ibn Ibrahim bin Sa’d - yatubwiye [Abu Uwais] kuva kuri [az-Zuhri] nk’amateka ya Malik n’isanad yiwe, ati: ‘Hanyuma arayisoma gushika’.

Hadith

Imam Muslim : 217

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا قَدْ أُعْطِيَ مِنْ الْآيَاتِ مَا مِثْلُهُ آمَنَ عَلَيْهِ الْبَشَرُ وَإِنَّمَا كَانَ الَّذِي أُوتِيتُ وَحْيًا أَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ فَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَكْثَرَهُمْ تَابِعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Yatubwiye [Qutaiba bin Said] yatubwiye [Laits] avuye kuri [Said bin Abu Said] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Abu Hurairah] ko Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yavuze; ‘Si umuhanuzi wese ariko ategerezwa guhabwa ikimenyetso - nk’ikimenyamenya c’ubuhanuzi bwabo - nk’akarorero, ko abantu bamwemera. Hagati aho, ivyo nahawe vyari gusa ihishurirwa ryarungitswe na Allah. Ni co gituma nizigiye kuba umuhanuzi afise abayoboke benshi -ugereranije na bo ku musi w’urubanza’.

Hadith

Imam Muslim : 218

حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ أَبَا يُونُسَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَا يَسْمَعُ بِي أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ يَهُودِيٌّ وَلَا نَصْرَانِيٌّ ثُمَّ يَمُوتُ وَلَمْ يُؤْمِنْ بِالَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ إِلَّا كَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ

Yaratubwiye [Yunus bin Abdul A’la] yatubwiye [Ibn Wahab] ati; yamenyesheje [Amru] ko [Abu Yunus] yamubwiye, avuye kuri [Abu Hurairah] avuye ku Ntumwa y’Imana saww; ko yavuze; ‘N’Uwo Umutima wa Muhamadi uri mu minwe yiwe, nta n’umwe muri iyi Ummah, yaba Abayuda canke Abakirisu, yumva ivyanje, hanyuma agapfa, ntiyemere idini narungitswe na ryo, kiretse iyo ari mu baba mu muriro w’iteka ata gukeka’.

Hadith

Imam Muslim : 219

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ رَأَيْتُ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ سَأَلَ الشَّعْبِيَّ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو إِنَّ مَنْ قِبَلَنَا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ يَقُولُونَ فِي الرَّجُلِ إِذَا أَعْتَقَ أَمَتَهُ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا فَهُوَ كَالرَّاكِبِ بَدَنَتَهُ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَأَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنَ بِهِ وَاتَّبَعَهُ وَصَدَّقَهُ فَلَهُ أَجْرَانِ وَعَبْدٌ مَمْلُوكٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ تَعَالَى وَحَقَّ سَيِّدِهِ فَلَهُ أَجْرَانِ وَرَجُلٌ كَانَتْ لَهُ أَمَةٌ فَغَذَّاهَا فَأَحْسَنَ غِذَاءَهَا ثُمَّ أَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ ثُمَّ قَالَ الشَّعْبِيُّ لِلْخُرَاسَانِيِّ خُذْ هَذَا الْحَدِيثَ بِغَيْرِ شَيْءٍ فَقَدْ كَانَ الرَّجُلُ يَرْحَلُ فِيمَا دُونَ هَذَا إِلَى الْمَدِينَةِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ

Yatubwiye [Yahya bin Yahya] yatubwiye [Husyaim] kuva kuri [Salih bin Salih al-Hamdani] kuva kuri [Ashi-Sya’bi] ati; 'Nabonye umugabo wo mu bantu b'i Khurasan abaza ash-Sya'bi, arabaza ati: 'Ewe Abu Amru, abantu batubanjirije bo mu bantu b'i Khurasan bavuze ku mugabo yabohoye umuja wiwe w'umugore hanyuma akamurongora, none uwo mugabo yoba yari ameze nk'uwo muntu yagendera ku ngamiya yiwe? ’ Maze ash-Sya’bi arishura ati: ‘ [Abu Burdah bin Abu Musa] yambwiye, avuye kuri [se wiwe], avuye kuri Rasulullah, ati; ‘Hari abantu batatu bahawe impembo incuro zibiri; umuntu wo mu Bantu b’Igitabo yizera umuhanuzi wiwe, iyo ahuye n’Umuhanuzi Muhammad sallallaahu alaihi Wasallam aca amwizera, akamukurikira akamwemeza, aca aronka impembo zibiri. Ubwa kabiri, umusuku ashitsa ivyo ategerezwa gukora kuri Allah n’ivyo ategerezwa gukora kuri shebuja, niho na we nyene aronka impembo zibiri. Ica gatatu, iyo umuntu afise umusukukazi, aramugaburira neza, akamwigisha inyigisho nziza cane, hanyuma akamubohora akamurongora, niho na we nyene aronka impembo zibiri’. Ash-Sya’bi aca abwira abantu b’i Khurasan ati: ‘Nimufate iyi hadithi ku buntu, ku buntu, vy’ukuri abantu bahora baja i Madina kubera ikintu - kugira ngo baronke hadithi - cari gitoyi kuruta iki’. Kandi yatubwiye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] yatubwiye [Abuda bin Sulaimani]. -mu yindi nkuru havugwa- Kandi yatubwiye [Ibn Abu Umar] yatubwiye [Sufyan]. -mu bundi buryo bivugwa- Kandi yatubwiye [Ubaidullah bin Mu’adz] yatubwiye [dawe] yatubwiye [Syu’bah] vyose bivuye kuri [Salih bin Salih] n’iyi isnad, nk’uko biri muri hadithi’.

Hadith

Imam Muslim : 220

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيُوشِكَنَّ أَنْ يَنْزِلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَكَمًا مُقْسِطًا فَيَكْسِرَ الصَّلِيبَ وَيَقْتُلَ الْخِنْزِيرَ وَيَضَعَ الْجِزْيَةَ وَيَفِيضُ الْمَالُ حَتَّى لَا يَقْبَلَهُ أَحَدٌ و حَدَّثَنَاه عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عُيَيْنَةَ إِمَامًا مُقْسِطًا وَحَكَمًا عَدْلًا وَفِي رِوَايَةِ يُونُسَ حَكَمًا عَادِلًا وَلَمْ يَذْكُرْ إِمَامًا مُقْسِطًا وَفِي حَدِيثِ صَالِحٍ حَكَمًا مُقْسِطًا كَمَا قَالَ اللَّيْثُ وَفِي حَدِيثِهِ مِنْ الزِّيَادَةِ وَحَتَّى تَكُونَ السَّجْدَةُ الْوَاحِدَةُ خَيْرًا مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا ثُمَّ يَقُولُا أَبُو هُرَيْرَةَ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { وَإِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ } الْآيَةَ

Yaratubwiye [Qutayba bin Said] yaratubwiye [Laits]. -mu bundi buryo bivugwa- Kandi yaratubwiye [Muhammad bin Rumh] yatubwiye [al-Laits] avuye kuri [Ibn Shihab] avuye kuri [Ibn al-Musayyab] ko yumvise [Abu Hurairah] avuga ati: ‘Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yavuze; ‘Ndahiye Uwo ubugingo bwanje buri mu Kuboko kwiwe! Nkako, ukuza kwa Isa bin Mariam kuri wewe ngo ube umucamanza w’ubutungane kuzoshika vuba. Azomena umusaraba, yice ingurube, akureho jizyah -ku bakafiri-. Ubutunzi buzoba bwinshi, ku buryo ata n’umwe azoshaka kuburonka’. Kandi twabwiwe [Abudu A’la bin Hammad] na [Abu Bakar bin Abu Syaiba] na [Zuhair bin Harb] bati; yaratubwiye [Sufyani bin Uyaina]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi amaze kubimbwira [Harmalah bin Yahya] yarabitubwiye [Ibn Wahab] ati; yarambwiye [Yona]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Hasan al-Hulwani] na [‘Abd bin Humaid] wo muri [Yaqub bin Ibrahim bin Said] yatubwiye [dawe] wo muri [Salih] vyose vya [Az-Zuhri] n’iyi isnad. Kandi muri kahise ka Ibn Uyainah havugwa ngo, ‘Nk’umuherezi w’umugororotsi n’umucamanza w’umugororotsi’. Hagati aho, muri kahise ka Yona, ‘Nk’umucamanza w’ubutungane,’ kandi ntivuga ngo, ‘umuherezi w’ubutungane’. Hagati aho, muri kahise ka Salih, ‘Umucamanza w’ubutungane’. Nk’uko al-Laits yabivuze, kandi muri hadithi yiwe harimwo n’ivyo yongeyeko, ‘gushika aho ugupfukama kumwe kuzoba kwiza kuruta isi n’ibiri muri yo vyose’. Abu Hurayira aca aravuga ati; ‘Soma niwabishaka; '-Nta n'umwe wo mu Bantu b'Igitabo, kiretse uwuzomwemera -Isa- imbere y'urupfu rwiwe-' -Ibibazo. An-Nisaa’; 159-.