Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 2121
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى إِلَّا أَنَّهُ الْحَجُّ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ تَطَوَّفْنَا بِالْبَيْتِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْيَ أَنْ يَحِلَّ قَالَتْ فَحَلَّ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْيَ وَنِسَاؤُهُ لَمْ يَسُقْنَ الْهَدْيَ فَأَحْلَلْنَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَحِضْتُ فَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَرْجِعُ النَّاسُ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِحَجَّةٍ قَالَ أَوْ مَا كُنْتِ طُفْتِ لَيَالِيَ قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَتْ قُلْتُ لَا قَالَ فَاذْهَبِي مَعَ أَخِيكِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهِلِّي بِعُمْرَةٍ ثُمَّ مَوْعِدُكِ مَكَانَ كَذَا وَكَذَا قَالَتْ صَفِيَّةُ مَا أُرَانِي إِلَّا حَابِسَتَكُمْ قَالَ عَقْرَى حَلْقَى أَوْ مَا كُنْتِ طُفْتِ يَوْمَ النَّحْرِ قَالَتْ بَلَى قَالَ لَا بَأْسَ انْفِرِي قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُصْعِدٌ مِنْ مَكَّةَ وَأَنَا مُنْهَبِطَةٌ عَلَيْهَا أَوْ أَنَا مُصْعِدَةٌ وَهُوَ مُنْهَبِطٌ مِنْهَا و قَالَ إِسْحَقُ مُتَهَبِّطَةٌ وَمُتَهَبِّطٌ و حَدَّثَنَاه سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نُلَبِّي لَا نَذْكُرُ حَجًّا وَلَا عُمْرَةً وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ مَنْصُورٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Zhuhïr bin Ɣarb] ku [Ishaq bin Ibrahim] -Aci lɛ̈k ɣook -Aci lɛ̈k ɣook- Acï lɛ̈k [Jarir] tënë [Mansur] tënë [Ibrahim] tënë [Al Aswad] tënë [Aisyah] radiallahu 'anha acï lueel; Ɣok acï jäl ë tök kek Raan cï lɔc ku dɔc ku acie këde Hajj yetök. Na wën cï ɣet Makkah, ke ɣok aacï thwaf looi në Baitullah, ku jɔl ya Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Raan bïï hadya - län ë röök-, ke ka lëu bï ya tahallul’. Ku kɔc këc hadya bɛ̈i aacï tahallul lööm, ku diäärke aacïï hadya bɛ̈i aya, ku keek aacï tahallul bɛ̈n lööm aya. Acï Aisha lueel; Ku ëcï thök ë thök ë pïïr ku ɣɛn ëcïï tawaf looi në Baitullah. Në thää ke Hashbah ɣɛn acï lueel, ‘O Raan cï lɔc ku dɔc, kɔc aye dhuk baai ke nɔŋ wëu ke Umrah ku Hajj, ku ɣɛn ee dhuk baai ke ɣɛn bɛ̈ɛ̈i wëu ke Hajj abac. Acï thiëëc: 'Cï tawaf looi thëi wën cï ɣok ɣet Makkah?' Go Aisyah dhuk nhom, 'Acie ye'. Acï lueel: ‘Lɔ kek wënhdu tënë Tan’im, ku loi ihram në Umrah ku ɣok abï röt yök të cït kën ku të cït kën’. Shafiyah acï lueel, 'Ɣɛn acïï ye tak, ee na yïn acï ɣa tïït ba ya raan la cök ku ba Tawaf thöl, ku ɣɛn ë tɔ̈ në thök ë pïïr yic ku ka cïï rot ye lëu ba Tawaf looi'. Acï lueel: AQRA HALQA - bï Nhialic ye looi bï ya raan cïn mïth ku cïn mïth - këc yïn tawaf looi në kööl de Nahr? Go Shafiyyah dhuk nhom, ee yic, ee yic. Acï lueel: ‘Acïn kë tɔ̈ thïn, lɔ’. Acï Aisha lueel; Ku ëcï bɛ̈n yök ke ɣɛn ë jäl Makkah ke ɣɛn bɔ̈. Ithaak aci luel; Mutäɣäbïthätun wa Mutäɣäbïthätun -päth ë tök ë dhöl-. Ku acï thiääk ke ɣook në [Suwïd bin Sa’id] tënë [Ali bin Mushir] tënë [Al A’masy] tënë [Ibrahim] tënë [Al Aswad] tënë [Aisyah] radiallahhu ‘anha, acï lueel; Ɣok acï bɛ̈n bei kek Rasulullah, ku ɣok aacï talbiyah looi ke ɣok këc Hajj ku Umrah lueel. Ku ëcï thök ë thök ë thök ë thök ë Mansur lueel.
Hadith
Imam Muslim : 2122
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ غُنْدَرٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ ذَكْوَانَ مَوْلَى عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا قَالَتْ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَرْبَعٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ أَوْ خَمْسٍ فَدَخَلَ عَلَيَّ وَهُوَ غَضْبَانُ فَقُلْتُ مَنْ أَغْضَبَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْخَلَهُ اللَّهُ النَّارَ قَالَ أَوَمَا شَعَرْتِ أَنِّي أَمَرْتُ النَّاسَ بِأَمْرٍ فَإِذَا هُمْ يَتَرَدَّدُونَ قَالَ الْحَكَمُ كَأَنَّهُمْ يَتَرَدَّدُونَ أَحْسِبُ وَلَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا سُقْتُ الْهَدْيَ مَعِي حَتَّى أَشْتَرِيَهُ ثُمَّ أَحِلُّ كَمَا حَلُّوا و حَدَّثَنَاه عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ سَمِعَ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَرْبَعٍ أَوْ خَمْسٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ بِمِثْلِ حَدِيثِ غُنْدَرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ الشَّكَّ مِنْ الْحَكَمِ فِي قَوْلِهِ يَتَرَدَّدُونَ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr Bïn Abu Syaibah] ku [Muhämd Bin Al Mutsänna] ku [Ibn Basyyar] këriëëc ëbën tënë [Ghundar] - [Ibnul Muthänna] acï lueel- Acï ɣok lɛ̈k [Muhämd bin Ja’far] Acï [Syu’ba] lɛ̈k [Al Bikamnza] tënë [Huɣaliin] Aïsyah, ë [Aisyah] ë rɛ̈ɛ̈c, lɔn cï yen lueel; Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n në nïn kaŋuan ku dhiëc ke pɛɛi de Dhul Hijjah, ku ka cï bɛ̈n yök ke cï puɔ̈u riääk. Ku ɣɛn acï lueel, ‘Raan ëbɛ̈n bï yïn rac puɔ̈u, O Raan cï lɔc ku dɔc, abï Nhialic ye tääu në mac yic’. Acï lueel: ‘Cï yïn ye yök? Ɣɛn acï kɔc yɔ̈ɔ̈k bïk këdɛ̈ŋ looi, ku keek aacïï wïc bïk looi'. Al Ɣakan aci luel; ‘Acït kë cïk yök ke cïn kë wïckë. Na cï ɣɛn ye looi ɣatök, ke ɣɛn acïï bï dhuk ciëën, ku ɣɛn acïï bï bɛ̈n kek ɣɛn agut cï ba ɣɔɔc ku jal gam cïmën cï kek ye gam.’ Ku acï lɛ̈k ɣook [Ubaïdullah bin Mu’adz] acï lɛ̈k ɣook [wun] acï lɛ̈k ɣook [Syu’bah] tënë [Al Hakam] acï [Ali bin Husain] piŋ tënë [Dzakwan] tënë [Aisyah] radiallahhu ‘anha, acï lueel; Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n në nïn kaŋuan ka nïn dhiëc ke pɛɛi de Dhul Hijjah. Cït man tɔ̈ yen në athöör de Ghundar yic, ku ka këc wël ke Al Hakam lueel, në wël cï kek lueel yiic, ‘Yataraddadun’.
Hadith
Imam Muslim : 2123
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا أَهَلَّتْ بِعُمْرَةٍ فَقَدِمَتْ وَلَمْ تَطُفْ بِالْبَيْتِ حَتَّى حَاضَتْ فَنَسَكَتْ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا وَقَدْ أَهَلَّتْ بِالْحَجِّ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّفْرِ يَسَعُكِ طَوَافُكِ لِحَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ فَأَبَتْ فَبَعَثَ بِهَا مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرَتْ بَعْدَ الْحَجِّ
Acï lɛ̈k ɣɛn [Muɔny] Acï lɛ̈k ɣook [Bahz] Acï lɛ̈k ɣook [Wuhaib] Acï lɛ̈k ɣook [Abdullah wën] tënë [wun] tënë [Aisyah] bï Nhialic puɔ̈u miɛt tënë yeen, lɔn cï yen ihram looi tënë Umrah. Na wën cï bɛ̈n, ke ka këc thök ë thää bï yen Tawaf looi në Baitullah ku jɔl ya thök ë pïïr, ku ka cï käk ë röök kedhiɛ looi, ku ka cï bɛ̈n lɔ ihram yic aya në Hajj. Në kööl de Nafar - jäl de kɔc ke röök në Mina wën cï kek käk ë röök looi -, ke raan cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel tënë yeen: 'Tawaf du acï thök në Hajj ku Umrah du'. Ku na yïn ya, ke Aisyah acï nhom bɛ̈n riääk, në thökde acï Abdurrahman thiëëc bï cath kek yen në Tan’im, go Aisyah Umrah looi wën cï Hajj thök.
Hadith
Imam Muslim : 2124
و حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا حَاضَتْ بِسَرِفَ فَتَطَهَّرَتْ بِعَرَفَةَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجْزِئُ عَنْكِ طَوَافُكِ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَنْ حَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ
Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Hasan bin Ali Al Hulwani] acï lɛ̈k ɣook [Zaid bin Hujab] acï lɛ̈k ɣɛn [Ibrahim bin Nafi] acï lɛ̈k ɣɛn [Abdullah bin Abu Najih] tënë [Mujahid] tënë [Aisyah] radiallahu 'anha, lɔn cï yen yök ke cï yök në Saraf yic ku wën cï yen bɛ̈n ya raan lajik në Nhialic yic. (Dɔ̈ɔ̈r ku dhëëŋ de Nhialic atɔ̈ në ye guɔ̈p) acï lɛ̈k yeen: 'Thafdu kam de Shafa ku Marwa acï thök në Hajj ku Umrahdu.'
Hadith
Imam Muslim : 2125
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا قُرَّةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ شَيْبَةَ حَدَّثَتْنَا صَفِيَّةُ بِنْتُ شَيْبَةَ قَالَتْ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَرْجِعُ النَّاسُ بِأَجْرَيْنِ وَأَرْجِعُ بِأَجْرٍ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنْ يَنْطَلِقَ بِهَا إِلَى التَّنْعِيمِ قَالَتْ فَأَرْدَفَنِي خَلْفَهُ عَلَى جَمَلٍ لَهُ قَالَتْ فَجَعَلْتُ أَرْفَعُ خِمَارِي أَحْسُرُهُ عَنْ عُنُقِي فَيَضْرِبُ رِجْلِي بِعِلَّةِ الرَّاحِلَةِ قُلْتُ لَهُ وَهَلْ تَرَى مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ ثُمَّ أَقْبَلْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِالْحَصْبَةِ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Yahya ë Ɣäbïb Al Ɣärith] acï lɛ̈k ɣo [Khalid ë Ɣärith] acï lɛ̈k ɣo [Qurrah] acï lɛ̈k ɣo [Abdul Ɣämid ë Jubair ë Ɣärith] acï lɛ̈k ɣo [Shafiyyah ë Ɣäbïb] acï lueel; [Aishah] acï lueel, O Raan cï lɔc ku dɔc, bï kɔc lɔ baai ke nɔŋ wëu kaa rou ku yïn bï bɛ̈n baai ke nɔŋ wëu tök? Go Abdurraman bin Abubakr yɔ̈ɔ̈k bï lɔ ke yen Tan’im. Acï Aisha lueel; Go Abdurrahman ɣa dɔm në ye kɔ̈u në thɔ̈rɔ̈lde kɔ̈u. Ɣɛn acï nhom jat nhial ku thɛ̈l ɣa nhom, ku Abdurrahman acï ɣa gut ɣa cök në thɛ̈p, ku ɣɛn acï thiëc, 'Cï raan tïŋ?' Ku ɣɛn acï ihram looi tënë Umrah, ku dhuk ɣɛn agut cï ɣok bï ɣet tënë raan ë tɔ̈ në Hashbah.
Hadith
Imam Muslim : 2126
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو أَخْبَرَهُ عَمْرُو بْنُ أَوْسٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ أَنْ يُرْدِفَ عَائِشَةَ فَيُعْمِرَهَا مِنْ التَّنْعِيمِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ku [Ibn Numair] kedhiɛ aacï lueel, Acï lɛ̈k ɣook [Sufyan] tënë [Amru] acï lɛ̈k yeen [Amru bin Aus] acï lɛ̈k ɣɛn [Abdurrahman bin Abu Bakr] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lööŋ tääu tënë yeen në kööl ë 100.000. Tän'ïm.
Hadith
Imam Muslim : 2127
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ جَمِيعًا عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ أَقْبَلْنَا مُهِلِّينَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَجٍّ مُفْرَدٍ وَأَقْبَلَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا بِعُمْرَةٍ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِسَرِفَ عَرَكَتْ حَتَّى إِذَا قَدِمْنَا طُفْنَا بِالْكَعْبَةِ وَالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَحِلَّ مِنَّا مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَقُلْنَا حِلُّ مَاذَا قَالَ الْحِلُّ كُلُّهُ فَوَاقَعْنَا النِّسَاءَ وَتَطَيَّبْنَا بِالطِّيبِ وَلَبِسْنَا ثِيَابَنَا وَلَيْسَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلَّا أَرْبَعُ لَيَالٍ ثُمَّ أَهْلَلْنَا يَوْمَ التَّرْوِيَةِ ثُمَّ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَوَجَدَهَا تَبْكِي فَقَالَ مَا شَأْنُكِ قَالَتْ شَأْنِي أَنِّي قَدْ حِضْتُ وَقَدْ حَلَّ النَّاسُ وَلَمْ أَحْلِلْ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَالنَّاسُ يَذْهَبُونَ إِلَى الْحَجِّ الْآنَ فَقَالَ إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ أَهِلِّي بِالْحَجِّ فَفَعَلَتْ وَوَقَفَتْ الْمَوَاقِفَ حَتَّى إِذَا طَهَرَتْ طَافَتْ بِالْكَعْبَةِ وَالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ قَالَ قَدْ حَلَلْتِ مِنْ حَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ جَمِيعًا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَجِدُ فِي نَفْسِي أَنِّي لَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ حَتَّى حَجَجْتُ قَالَ فَاذْهَبْ بِهَا يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ فَأَعْمِرْهَا مِنْ التَّنْعِيمِ وَذَلِكَ لَيْلَةَ الْحَصْبَةِ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَهِيَ تَبْكِي فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ إِلَى آخِرِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا قَبْلَ هَذَا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ يَعْنِي ابْنَ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مَطَرٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فِي حَجَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَلَّتْ بِعُمْرَةٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ اللَّيْثِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا سَهْلًا إِذَا هَوِيَتْ الشَّيْءَ تَابَعَهَا عَلَيْهِ فَأَرْسَلَهَا مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ فَأَهَلَّتْ بِعُمْرَةٍ مِنْ التَّنْعِيمِ قَالَ مَطَرٌ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ فَكَانَتْ عَائِشَةُ إِذَا حَجَّتْ صَنَعَتْ كَمَا صَنَعَتْ مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Acï ɣok lɛ̈k [Quäthïd] ku [Muhämd bin Rumh] këriëëc ëbën tënë [Läthïth] - [Quäïd] acï lueel- Acï ɣok lɛ̈k [Läïth] tënë [Abu Zubïr] tënë [Jabir] radiallahhu ‘anhu, lɔn cï yen lueel; Ɣok acï ihram jɔɔk thɛɛr kek Rasulullah ë thää ë Ifrad Hajj, ku Aisyah acï Umrah jɔɔk. Wën cen ɣok tɔ̈ në Sarif Aisyah ke ɣok tɔ̈ në pɛ̈i yiic, ku wën cï ɣok ɣet, ɣok aacï tawaf looi në Kaaba ku ɣok aacï tɔ̈ në kaam de Shafa ku Marwah. Në ye mɛn, ke Raan cï lɔc ku dɔc acï kɔc tɔ̈ në ɣook yiic cïn hadyu - läi ye keek nɔ̈k - yɔ̈ɔ̈k bïk gup riääk. Goku thiëc, 'Tahalul yeŋö?' go dhuknhom: ‘Tahalul ke ye kë ëbɛ̈n’. Jabiir aci luel; Ku ɣok aacï nhiɛ̈ɛ̈r looi aya tënë diäärkuɔ, ku ceŋku miök ë määu ku ceŋku alɛ̈th, ku kaamda ku nïn ke Arafat aake ye nïn kaŋuan ëya. Ku ë kööl ë tarwiyah ɣok aacï ihram bɛɛr jɔɔk. Ku wën cï Rasulullah yök ke dhiaau, ku thiëëc ye: ‘Yeŋö ye yïn dhiaau?’ Aisyah acï dhuknhom, 'Rin ɣɛn ë thök ë pɛ̈i cɔk alɔn cï kɔc Tahallul thöl, ku ɣɛn këc Tawaf thöl ku ɣɛn këc Tawaf looi cɔk alɔn cï kek lɔ ëmɛn bïk Hajj looi.' Acï lueel: ‘Ee yic, wɛ̈t kënë acï Nhialic tääu piny tënë diäär ë mïth ke Adam. Ku na yïn ya, ke yïn lëu ba pïu tääu në yï guɔ̈p, ku jɔl ihram looi ba Hajj’ looi. Aisyah acï looi këya, ku looi wukuf ku kɔ̈ɔ̈c të cï tääu thïn. Na ɣɔn wëëu mac, ke Aisyah ee Tawaf looi në Kaaba ku Sa’i në kaam de Shafa ku Marwah. Ku lueel: ‘Yïn acï Hajj ku Umrah thöl në thaa tökic’. Aisyah acï lueel, 'O Raan cï lɔc ku dɔc, ku ɣɛn ë yök ke ɣɛn këc Tawaf looi në Baitullah yic, agut cï ɣɛn cï Hajj looi'. Acï luel: ‘Yïn Abdurrahman, löm ku umrah në tanïm’. Ku yen ë thëi ë Hashba - yen ë thëi ë jäl kɔc ë jäl Mecca ë thëi ë tasyriq cök -. Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Muhämd Bïn Ɣätim] ku [Abdu Bïn Hatim] -[Ibnu Bïn Hatim] acï lɛ̈k ɣook -ku [Abdu] acï lueel- Acï lɛ̈k [Muhämd Bïn Bakr] acï lɛ̈k ɣɛɛn [Abnu Juraij] acï lɛ̈k ɣɛn [Abu Zubair] lɔn cï yen [Abdu Zubair] lueel lɔn cï yen [Jadhullah] lueel. Raan cï lɔc ku dɔc acï yök ke Aisha ku yök ke dhiaau. Ku ëcï thök ë thök ë Al Laits lueel agut cï thök, ku ëcï thök ë thök ë Al Laits lueel. Ku acï lɛ̈k ɣook [Abu Ghassan Al Misma’i] acï lɛ̈k ɣook [Mu’adz bin Hisham] acï lɛ̈k ɣɛn [wun] tënë [Mathar] tënë [Abu Az Zubair] tënë [Jabir bin Abdillah] lɔn nadë ke wën cï Raan cï lɔc ku dɔc looi në Hajj, ke Aishiah ma. Ku ëcï thök ë thök ë thök ë Al Laits lueel, ku në thök ë thök kënë yic acï juak thïn; Ku Rasulullah ë raan nhiar bï käŋ ya cɔk piɔl yiic, na wïc yen - Aisyah - bï këdäŋ looi ke yen abï kë wïc gam. Go Abdurrahman bin Abi Bakar yɔ̈ɔ̈k bï cath kek yen ago ihram de Umrah looi tënë Tan’im. aci Mathar aci luel: Abu Az Zubair aci luel; Na cï Aisyah Hajj looi, ka bï looi cït man thɛɛr ɣɔn ŋoot yen ke tɔ̈ kenë Raan cï lɔc ku dɔc.
Hadith
Imam Muslim : 2128
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ مَعَنَا النِّسَاءُ وَالْوِلْدَانُ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ طُفْنَا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالمَرْوَةِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ قَالَ قُلْنَا أَيُّ الْحِلِّ قَالَ الْحِلُّ كُلُّهُ قَالَ فَأَتَيْنَا النِّسَاءَ وَلَبِسْنَا الثِّيَابَ وَمَسِسْنَا الطِّيبَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ أَهْلَلْنَا بِالْحَجِّ وَكَفَانَا الطَّوَافُ الْأَوَّلُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَشْتَرِكَ فِي الْإِبِلِ وَالْبَقَرِ كُلُّ سَبْعَةٍ مِنَّا فِي بَدَنَةٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Ahmad bin Yunus] Acï lɛ̈k ɣook [Zuhair] Acï lɛ̈k [Abu Zubair] tënë [Jabir] radliallahu 'anhu -në wël kɔ̈k yiic- Ku Acï lɛ̈k [Yahya bin Yahya] -ku ëya dɛ̈t tënë yeen- acï lɛ̈k [Abu RabuthaJahu] tënë [ 'anhu, yen aci luel; Ɣok acï lɔ Hajj kek Raan cï lɔc ku dɔc ë tök kek diäär ku mïth. Wën cï ɣok ɣet Makka, ɣok aacï tawaf looi në Baitullah, Sa’i në kaam de Shafa ku Marwah. Në ye mɛn, ke Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n lueel tënë ɣook: ‘Raan cïï hadya -län ë röök- bɛ̈i, ka lëu bï ya tahallul’. Ku thiëcku, ‘Ye Tahalul yïndë, O Raan cï lɔc ku dɔc?’ Acï dhuknhom: ‘Ee halal tënë yïn ba këriɛ̈ɛ̈c ëbën looi cït man thɛɛr ë ihram’. Jabiir aci luel; Ku ɣok aacï tɔ̈c kek diäärkuɔ, ku ceŋku alɛ̈th ë thäät -acie alɛ̈th ke ihram-, ku ɣok aacï miök ë thäät tääu thïn. Na cï nïn ke tarwiyah - nïn ke bɛ̈t ke Hijriyah - bɛ̈n, ke ɣok aacï lɔ në ihram yic në Hajj, ku ɣok aacïï Sa’i looi në kaam de Shafa ku Marwah ku ɣok aacï Sa’i tueŋ thöl ëya. Ku ëcï raan tök kamkua kɔc kadhorou lɔ̈ɔ̈k bïk Badanah - thɔ̈rɔ̈l dït ë thɔ̈k - thɔ̈k ë thɔ̈k ë thɔ̈k ë thɔ̈k ë thɔ̈k.
Hadith
Imam Muslim : 2129
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ أَمَرَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَحْلَلْنَا أَنْ نُحْرِمَ إِذَا تَوَجَّهْنَا إِلَى مِنًى قَالَ فَأَهْلَلْنَا مِنْ الْأَبْطَحِ
Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Muɔny ë Ɣatim] Acï lɛ̈k ɣook [Yahya ë Ɣaid] tënë [Ibn Juraij] acï lɛ̈k ɣɛn [Abu Zubair] tënë [Jabir ë Abdullah] radliallahu ‘anhuma, acï lueel; Raan cï lɔc ku dɔc acï ɣook yɔ̈ɔ̈k lɔn cï tahallul thök buk lɔ ihram të jäl ɣok Mina. Ku ɣok aacï ihram looi tënë Abtha.
Hadith
Imam Muslim : 2130
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا لَمْ يَطُفْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَصْحَابُهُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ إِلَّا طَوَافًا وَاحِدًا زَادَ فِي حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ طَوَافَهُ الْأَوَّلَ
Ku acï lɛ̈k ɣɛɛn [Muhämd bin Ɣätim] Acï lɛ̈k ɣo [Yahya bin Sa’id] tënë [Ibn Juraij] -në luɛɛl dɛ̈t yic- Ku acï lɛ̈k ɣo [Abdu bin Humaid] acï ɣɛɛn lɛ̈k [Muhämd bin Zuraij] acï lɛ̈k ɣɛɛn [Ibnu Juraij] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛɛn lɔn yen [Abnu Juraij]. radliallahu 'anhu say; Raan cï lɔc ku dɔc akëc Tawaf looi në kaam de Safa ku Marwah ee Tawaf tök ëya. Në athör ë Muɔmath, acï bɛ̈n juak thïn: ‘Tawaf deen tueeŋ’.
Hadith
Imam Muslim : 2131
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فِي نَاسٍ مَعِي قَالَ أَهْلَلْنَا أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ خَالِصًا وَحْدَهُ قَالَ عَطَاءٌ قَالَ جَابِرٌ فَقَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُبْحَ رَابِعَةٍ مَضَتْ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَأَمَرَنَا أَنْ نَحِلَّ قَالَ عَطَاءٌ قَالَ حِلُّوا وَأَصِيبُوا النِّسَاءَ قَالَ عَطَاءٌ وَلَمْ يَعْزِمْ عَلَيْهِمْ وَلَكِنْ أَحَلَّهُنَّ لَهُمْ فَقُلْنَا لَمَّا لَمْ يَكُنْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلَّا خَمْسٌ أَمَرَنَا أَنْ نُفْضِيَ إِلَى نِسَائِنَا فَنَأْتِيَ عرَفَةَ تَقْطُرُ مَذَاكِيرُنَا الْمَنِيَّ قَالَ يَقُولُ جَابِرٌ بِيَدِهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى قَوْلِهِ بِيَدِهِ يُحَرِّكُهَا قَالَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِينَا فَقَالَ قَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي أَتْقَاكُمْ لِلَّهِ وَأَصْدَقُكُمْ وَأَبَرُّكُمْ وَلَوْلَا هَدْيِي لَحَلَلْتُ كَمَا تَحِلُّونَ وَلَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ فَحِلُّوا فَحَلَلْنَا وَسَمِعْنَا وَأَطَعْنَا قَالَ عَطَاءٌ قَالَ جَابِرٌ فَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ سِعَايَتِهِ فَقَالَ بِمَ أَهْلَلْتَ قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهْدِ وَامْكُثْ حَرَامًا قَالَ وَأَهْدَى لَهُ عَلِيٌّ هَدْيًا فَقَالَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدٍ فَقَالَ لِأَبَدٍ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Muhammad bin Hatim] Acï lɛ̈k ɣook [Yahya bin Sa’id] tënë [Ibn Juraij] Acï lɛ̈k ɣɛn [‘Atha`] acï lueel, ɣɛn acï [Jabir bin Abdullah radliallahu ‘anhuma] piŋ ke lueel kam kɔc ë ɣɛn ë tɔ̈ ke keek aya, ‘Ɣok acï käk ë röök looi kek käk ë röök. ë tɔ̈ ke ye kë de Hajj yetök'. Athä` aci luel; Jabiir aci luel; 'Nawën cï nïn kaŋuan ë pɛɛi Dzulhijjah tëëk, ke ɣok yɔ̈ɔ̈k buk ŋoot ke ɣo gum.' Atha` aci luel; Na wën cï tahallul tëëk, ke keek aacï tɔ̈c aya kek diäärken, ku kën acie wïc tënë keek, ku acï ye looi bï puɔ̈l. -Jabir acï lueel-, ɣok aacï lueel, 'Na wën cï mɛ̈c tɔ̈ në kaam de wuɔɔk ku Arafah ya dhïc ëya, ke ka cï wuɔɔk yɔ̈ɔ̈k buk bɛ̈n tënë diäärkuɔ -ku buk röt looi ku buk röt yök'-, ku ɣok aacï bɛ̈n Arafah ke balkuɔ ë ke bɔ̈ bei në pïu yiic'. Jabir acï ye cin nyuɔɔth, ku ɣɛn ë yök ke ɣɛn ë tïŋ ke gɛ̈t yecin. Jabir acï lɔ tueŋ; Ku ëcï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc kɔ̈ɔ̈c në wɔ yiic ku lueel: ‘Aŋickë wënthɛɛr lɔn ye ɣɛn raan ë Nhialic, raan ë yic ku raan ë puɔ̈u miɛt apɛi në we yiic, na cie Hadya - ländiɛ̈ ë röök -, ke ɣɛn ë lëu ba guum cït man cï wek guum. Na gam ɣɛn wɛ̈t kënë, ke ɣɛn acïï bï dhuk ke ɣɛn nɔŋ hadya. Ku na yïn ya, ke wek aa tɔ̈ thïn. Ku ɣok aacï guum, ɣok aacï piŋ ku ɣok aacï theek. Atha` aci luel; Jarir aci luel; Na wën cï Ali dhuk Sa’i, ke thiëëc: ‘Ye kuɛ̈n yïndë yen cï yïn talbiyah looi -jɔ̈k ihram-?’ Ali acï dhuknhom, 'Kënë acï kueen në talbiyah de Raan cï lɔc ku dɔc yic'. Acï Rasulullah lueel: 'Ku, thɛ̈ny ku rëër piny ë haram'. Ku Ali acï län ë miɔ̈c nɔ̈k tënë ye. Suraqah bin Malik acï bin Jutsum thiëëc, ‘O Raathlullah, ee ruɔ̈ɔ̈n kënë yetök, ka ye ruɔ̈ɔ̈n ëbɛ̈n?’ Go dhuknhom: ‘Agut cï akölriëëc ëbën’.
Hadith
Imam Muslim : 2132
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ أَهْلَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ أَمَرَنَا أَنْ نَحِلَّ وَنَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَيْنَا وَضَاقَتْ بِهِ صُدُورُنَا فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا نَدْرِي أَشَيْءٌ بَلَغَهُ مِنْ السَّمَاءِ أَمْ شَيْءٌ مِنْ قِبَلِ النَّاسِ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ أَحِلُّوا فَلَوْلَا الْهَدْيُ الَّذِي مَعِي فَعَلْتُ كَمَا فَعَلْتُمْ قَالَ فَأَحْلَلْنَا حَتَّى وَطِئْنَا النِّسَاءَ وَفَعَلْنَا مَا يَفْعَلُ الْحَلَالُ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَجَعَلْنَا مَكَّةَ بِظَهْرٍ أَهْلَلْنَا بِالْحَجِّ
Acï lɛ̈k ɣook [Ibn Numair] acï lɛ̈k ɣɛn [wun] Acï lɛ̈k ɣook [Abdul Malik bin Abu Sulaiman] tënë [Atha`] tënë [Jabir bin Abdullah] radiallahu 'anhuma, acï lueel; Ɣok acï ihram jɔɔk ë Hajj ë tök kek Rasulullah ë thäät ë thäät. Na wën cï ɣok ɣëët Mecca, ke lëk ɣok buk Tahalul looi, ku looiku ye Umrah. Ku na yïn ya, ke ka cï bɛ̈n ya yök ke rilic tënë ɣook, ku ɣok aacï röt bɛ̈n ya yök ke cï riääk buk ye gam. Ku ëcï ɣet tënë raan cï Nhialic lɔc ku dɔc, ku ka kuc raan cï kë cï rot looi kënë lɛ̈k yen, na ye kë cï nyuɔɔth nhial, ka ye raan cï ye lueel tënë yeen. Acï lueel aya: ‘O kɔc, wek aa lëu bïk röt gël, na cie hadyu - län ë röök - ë tɔ̈ ke ɣɛn, ke ɣɛn ë kë loikë looi’. Ku ɣok aacï gum, agut cï ɣok bï tɔ̈c kek diäärkuɔ, ku looiku kë ye raan cïï tɔ̈ në ihram yic ye lac looi agut cï nïn ke tarwiyah bɛ̈n. Ku ɣok aacï Makka looi në ɣok cök - ɣok aacï cath në Mina - ku ɣok aacï lɔ në ihram yic në Hajj.
Hadith
Imam Muslim : 2133
و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ نَافِعٍ قَالَ قَدِمْتُ مَكَّةَ مُتَمَتِّعًا بِعُمْرَةٍ قَبْلَ التَّرْوِيَةِ بِأَرْبَعَةِ أَيَّامٍ فَقَالَ النَّاسُ تَصِيرُ حَجَّتُكَ الْآنَ مَكِّيَّةً فَدَخَلْتُ عَلَى عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ فَاسْتَفْتَيْتُهُ فَقَالَ عَطَاءٌ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ حَجَّ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ سَاقَ الْهَدْيَ مَعَهُ وَقَدْ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ مُفْرَدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحِلُّوا مِنْ إِحْرَامِكُمْ فَطُوفُوا بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَصِّرُوا وَأَقِيمُوا حَلَالًا حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ فَأَهِلُّوا بِالْحَجِّ وَاجْعَلُوا الَّتِي قَدِمْتُمْ بِهَا مُتْعَةً قَالُوا كَيْفَ نَجْعَلُهَا مُتْعَةً وَقَدْ سَمَّيْنَا الْحَجَّ قَالَ افْعَلُوا مَا آمُرُكُمْ بِهِ فَإِنِّي لَوْلَا أَنِّي سُقْتُ الْهَدْيَ لَفَعَلْتُ مِثْلَ الَّذِي أَمَرْتُكُمْ بِهِ وَلَكِنْ لَا يَحِلُّ مِنِّي حَرَامٌ { حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ } فَفَعَلُوا
Ku acï lɛ̈k ɣook [Ibn Numair] acï lɛ̈k ɣook [Abu Nu’aim] acï lɛ̈k ɣook [Musa bin Nafi’] acï lueel; Ɣɛn acï bɛ̈n Mecca ba Tamattu’ Hajj looi nïn kaŋuan ë nïn ke Tarwiyah ë nïn ë nïn. Ku luel kɔc lɔn na ye këya, ke Hajjdu ee Makkiyah ëmɛn. Ku ɣɛn acï yök ke ɣɛn cï Atha` bin Abu Raba yök ku thiëc ɣɛn ye në fatwa. ku lueel [Atha`]; Acï lɛ̈k ɣɛn [Jabir bin Abdullah Al Ansari] radiallahu 'anhuma, lɔn cï yen thɛɛr ë jäl ë röök ë tök kek Rasulullah ë thök ë ruɔ̈ɔ̈n, të cï yen hadya -län ë röök- bɛ̈i thïn. Keek aye lɔ në ihram yic ke nɔŋ kë wïckë bïk looi. Acï Rasulullah lueel: 'Tahalul - thök - yïn atɔ̈ në ihram yic, wën cï yen thök ke yïn loi tawaf në Baitullah yic, Sa'i në Safa yic ku ku Marwah ku thöl nhiɛ̈mdu. Në ye kaamde yic, ke yïn lëu ba tahallul agut cï kööl de Tarwiyah - aköl de bɛ̈t de Dzulhijjah - bɛ̈n. Na cï nïn ke Tarwiyah bɛ̈n, ke dhuk ë ihram yic ba Hajj looi. Ku ëmën, kë cï looi thɛɛr acï bɛ̈n ya Mut’ah -umrah ka Hajj Tamattu’-’. Ku thiëckë, 'Yeŋö buk looi bï Umrah looi ke ɣok cï nhom tääu buk Hajj looi?' Go bɛ̈ɛ̈r an, ‘Loi kë ca lɛ̈k yï. Na cän län ë miɔ̈c bɛ̈ɛ̈i, ke ɣɛn ë dhiëëth kë cä yɔ̈ɔ̈k yïn looi. Ku na yïn ya, ke kën acie halal tënë ɣɛn agut cï bï län ë röök cï ɣɛn bɛ̈i ɣet tëde.’ Në thökde, ke keek aacï kë cï lɛ̈k keek looi.
Hadith
Imam Muslim : 2134
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرِ بْنِ رِبْعِيٍّ الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الْمُغِيرَةُ بْنُ سَلَمَةَ الْمَخْزُومِيُّ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ قَدِمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَجْعَلَهَا عُمْرَةً وَنَحِلَّ قَالَ وَكَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً
Ku acï lɛ̈k ɣook [Muhämd bin Ma’mar bin Rabï’i Al Qaisi] acï lɛ̈k [Abu Hïcam Al Muɣirah bin Salamah Al Makhzumi] tënë [Abu Awanah] tënë [Abu Bisyr] tënë [Atha‘ bin Abu Raba] tënë [Jabir bin Abdullah] radliallahu lueel ‘an; Ɣok acï bɛ̈n kek Raan cï lɔc ku dɔc në ihram yic në kë de Hajj. Ku jɔl Rasulullah ɣok yɔ̈ɔ̈k buk Umrah looi ku buk gum. Në ye thaa kënë, ke yen ë rot acï hadyu bɛ̈i -läi ë röök-, ku ka cïn kë lëu bï looi bï ya Umrah.
Hadith
Imam Muslim : 2135
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَأْمُرُ بِالْمُتْعَةِ وَكَانَ ابْنُ الزُّبَيْرِ يَنْهَى عَنْهَا قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ عَلَى يَدَيَّ دَارَ الْحَدِيثُ تَمَتَّعْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَامَ عُمَرُ قَالَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ يُحِلُّ لِرَسُولِهِ مَا شَاءَ بِمَا شَاءَ وَإِنَّ الْقُرْآنَ قَدْ نَزَلَ مَنَازِلَهُ فَ { أَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ } كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ وَأَبِتُّوا نِكَاحَ هَذِهِ النِّسَاءِ فَلَنْ أُوتَى بِرَجُلٍ نَكَحَ امْرَأَةً إِلَى أَجَلٍ إِلَّا رَجَمْتُهُ بِالْحِجَارَةِ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَافْصِلُوا حَجَّكُمْ مِنْ عُمْرَتِكُمْ فَإِنَّهُ أَتَمُّ لِحَجِّكُمْ وَأَتَمُّ لِعُمْرَتِكُمْ
Acï lɛ̈k ɣook [Muɔny] ku [Muɔth] -[Ibnul Muthna] acï lueel- Acï lɛ̈k [Syu’ba] acï lueel, ɣɛn acï [Qatadah] piŋ ke lueel tënë [Abu Nadlrah] acï lueel; Acï Ibn Abbath yɔ̈ɔ̈k bï Hajj looi kekë tamattu’ ku Ibn Zubair acï pëën. Ku ɣɛn acï wɛ̈t kënë lueel tënë [Jabir bin Abdilla], ku lueel; Yen jam kënë ee rot wïïc në ɣɛn nhom. Ɣok aake ye thök ë thök ë thök looi kek Rasulullah, ku wën cï Umar rot jɔt, ke lueel, ‘Ee yic, Nhialic acï Raan cï lɔc ku dɔc looi bï ya kë wïc, ku ë yic, Qur’an acï bɛ̈n bei në ye thaa kënë yic; 'Kɔc ë Hajj ku Umrah ë Nhialic yetök'. cït man cï Nhialic ye yɔ̈ɔ̈k, ku loikë thiɛ̈k de tiŋ kënë, rin acïn raan bï bɛ̈n tënë ɣɛn bï tiŋ thiaak në thɛɛr lik yiic - thiɛ̈k de mut’ah - të këc ɣɛn ye nɔ̈k në ajer’. Ku acï thɔ̈ɔ̈ŋ kek ɣɛn [‘Affan] Acï thɔ̈ɔ̈ŋ kek ɣook [Hammam] Acï thɔ̈ɔ̈ŋ kek ɣook [Qatadah] në isnad kënë yic, ku acï lueel në hadith yic; 'Këya, tek Hajj du yic ke Umrah du, rin kën abï Hajj ku Umrah du cɔk thök'.
Hadith
Imam Muslim : 2136
و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ وَقُتَيْبَةُ جَمِيعًا عَنْ حَمَّادٍ قَالَ خَلَفٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ قَدِمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَقُولُ لَبَّيْكَ بِالْحَجِّ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَجْعَلَهَا عُمْرَةً
Ku acï ɣok lɛ̈k [Khalaf bin Hisham] ku [Abu Rabi] ku [Qutaiba] ëbɛ̈n tënë [Hammad] - [Khalaf] acï lueel tënë ɣook [Hammad bin Zaid] tënë [Ayyub] ku lueel, ɣɛn acï [Mujahid] piŋ ke lueel tënë [Jabir bin Abdullahïd] lueel, Ɣok acï bɛ̈n ë tök kek Raan cï lɔc ku dɔc. Ku në ye thaa kënë, ɣok aacï ihram looi në Hajj, ku jɔl Raan cï lɔc ku dɔc lueel buk looi në umrah.
Hadith
Imam Muslim : 2137
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ حَاتِمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْمَدَنِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَحَضَرَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ مِثْلَ عَمَلِهِ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ وَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ نَفَذَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَرَأَ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ { إِنَّ الصَّفَا والْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ فَقَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدٍ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ وَاحِدَةً فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدٍ أَبَدٍ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا قَالَ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ لِلَّذِي صَنَعَتْ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحِلُّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً قَالَ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ تَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ تُضْرَبُ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَأَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ وَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَائِنَا دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَنْتُمْ تُسْأَلُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ وَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ وَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَاهُ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَجُلًا حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْ
Na cï [Abu Bakr bin Abu Syaiba] ku [Ishak bin Ibrahim] këriëëc ëbën tënë [Hatim] lueel, - [Abu Bakr] acï lueel- Na cï [Hatim bin Isma’il Al Madani] lɛ̈k [Ja’far bin Muhammad] tënë [wun] acï lueel; Ɣok acï bɛ̈n ɣön [Jabir bin Abdullah], ku thiëc ɣok tök tök rinkuɔ. Na wën cï bɛ̈n ë thäädiɛ̈, ke ɣɛn ë jam rinkiɛ̈ ke ye Muɣamed bin Ali bin Ɣhusain. Ku jɔl thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. Ku tɛ̈ɛ̈u ë yecin në kaam de ɣa nhom kaarou. Në ye thaa kënë, ɣɛn ë ŋoot ke ɣɛn ye meth. Ku lueel, 'Aca yök, mɛnh ë wënkäi, thiëc kë wïc ba thiëëc'. Go ɣɛn ye thiëëc. Acï lɔ ke cï cɔɔr. Na cï thaar lɔ̈ŋ bɛ̈n, ke kɔ̈ɔ̈c në thöny de lɔ̈ŋ ye ye muk ke ye akölriëëc. Ku ë thää ëbɛ̈n ë tɛ̈ɛ̈u ë thöny de röök në ye kɔ̈u, ke thökde aye tɔ̈ ke ye nhom në kë cenë thöny de röök thök. Ɣɛn acï ye thiëëc, ‘Lɛ̈kë ɣɛn tɛ̈ cï Raan cï lɔc ku dɔc (cït tɛ̈n ë Nhialic tɔ̈ thïn) Hajj looi thïn. Ku jɔl jam në thööŋ de cin ke muk cin ke dhoŋuan. Go lueel; Yen acï rëër Medina në run kaa dhoŋuan, ku ka këc Hajj looi. Ku ëcï lueel lɔn nadë ke ruɔ̈ɔ̈n thiäär abï la Hajj. Në kë de ye wɛ̈t kënë, ke kɔc aacï bɛ̈n në akuut yiic në Medina, ku wïckë bïk röt mat kenë Raan cï lɔc ku dɔc bïk käpath looi cït man de kä cïke looi. Ku jɔlku la ɣodhie kek ye. Na wën cï ɣet Dzulhulaifah, ke Asma` bint Humais acï mɛnhde dhiëëth, cɔl Muɣamed bin Abu Bakr. Acï lööŋ tääu bï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc thiëëc kë bï looi - rin cï yen dhiëëth -. Go lueel: ‘Lɔ ë pïu yiic ku luɔ̈ɔ̈i ë pïu ë pïu yiic. Ku tääu alɛ̈thku ke ihram ëya dɛ̈t'. Raan cï lɔc ku dɔc acï lɔ̈ŋ në nïn kaarou në ɣön de muthilimïn de Dzulhulaifah, ku jɔl lɔ në thɔ̈rɔ̈lde cɔl Qashwa nhom. Na wën cï ɣɛn ɣet Baida`, ke ɣɛn ë cë ɣa nhom tïŋ, ke kɔc juïc aake cë yen cath, ke cë cath ku cë cath, në biäk ke rou ku në ye cök. Në ye thaa kënë, ke Qur’an -cï nyuɔɔth- acï bɛ̈n piny, të cï Raan cï lɔc ku dɔc deetic thïn, ye cɔl ke ye lööŋ ke luɔi lëu buk looi. Ku ëcï rɛ̈l ke kuen talbiyah: 'Läbbäïka allahumma läkïka lääbïka laa syariikä lɛ̈ɛ̈k läbbaïka innälhämda wan ni'mäta läkä walmulku laa syariika laka -Ɣɛn ë lööŋku theek, O Nhialic, ɣɛn ë lööŋku theek, ɣɛn obey. Acïn raan tɔ̈ ke yïïn, ɣɛn ee lööŋku theek; ee yic, leec ku nhiɛ̈ɛ̈r ee këdu, cïmën de bääny, Yïn acïn raan tɔ̈u ke yïn, ɣɛn ee lööŋku theek-'. Ku kɔc juëc ëya dɛ̈t aa nɔŋ talbiyah cït talbiyah de Raan cï lɔc ku dɔc. Raan cï lɔc ku dɔc akëc keek pëën bïk kueen, në yic aye kueen ëya dɛ̈t. Kë wïcku ee buk Hajj looi yetök, ku ɣok aa këc Umrah ŋic ëmɛn. Na wën cï ɣet në Baitullah, ke thök ë thök ë thök ë thök -hajar Aswad-, ku jɔl Tawaf looi, ku jäl ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. Ku ŋoot ke lɔ tueŋ ke lɔ Maqam. Ibrahim ‘Alais Salam, ku kuen ë wël ë thööŋ: ‘Loi ë tɔ̈c de Ibrahim bï ya të de lɔ̈ŋ..’. -Al Bäkärä: 125-. Ku tɛ̈ɛ̈u makam në kaam de Baitullah. Ku ëcï wun lueel lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc kueen në röökde yic: ‘QUL HUWALLAHU AHADL...’ -Al Ikhlas: 1-4-. Ku: 'QUL YAA AYYUHAL KAAFIRUUN.'. -Al Kapïrün: 1-6-. Ku dhuk ɣön ë lɔ̈ŋ yic - ku gut Aswad - ku thɛ̈m yeen aya. Ku jäl ɣöt thok, ku leer tënë Shafa. Na wën cï thiɔ̈k ke gɔt de Safa ke ka cï athör kueen: 'Ee yic, Sa'i tɔ̈ në kaam de Safa ku Marwah aye tɔ̈ në kä ye nyuɔɔth lɔn dït de Nhialic de Allah..'. -Al Bäkärä: 1589-. Nawën ke jɔl lööŋ Nhialic ke looi. Go lɔ nhial në kuur cɔl Shafa. Na wën cï Baitullah tïŋ, ke ka cï bɛ̈n tïŋ në Qibla ke ye Nhialic tök ku ye Nhialic leec. Ku kueen: ‘LA . A ILAAHA ILAALLAH WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI`IN QADIIR LAA ILAAHA ILLALLAH WAHDAHU ANJAZA WA'DAHU WANASHARA 'ABDAHU WAHAZAMAL goworshipThe Allah ë rot, acïn raan tɔ̈ ke yeen, Ee yen ë bääny ku leec ëbën, ku yen ee raan ril apɛi në këriëëc ëbën yic. Acïn Nhialic nɔŋ yic bï door ee Nhialic yetök, yen ee lööŋke muk ku kony kɔcke ku riääk kɔcke ë röt. Ku jɔl röök. Ku dhuk ë tahlil yic ë diäk. Go bɛ̈n piny në Marwa. Nawën cï ɣet jɔ̈ɔ̈r, ke jäl. Ku në ye mɛn, ke ka cë lɔ në Marwa Hill ke cë lɔ dhuk. Na cë ɣet në Marwa kuur nhom, ke ka cë kë cë luɔ̈i kuur ë Safa looi. Na wën cï sa’i de thöl në Marwa kuur nhom, ke lueel: ‘Na këc ɣɛn kë ca looi looi, ke ɣɛn acïï Hadya bï bɛ̈i ku looi Umrah’. Ku jɔl Suraa bin Malik bin Juɔthyum lueel, ‘Ee Rasulullah! Ye këde ruɔ̈ɔ̈n kënë yetök ka ye këde akölriëëc?’ Raan cï lɔc ku dɔc acï cin dɛ̈t tääu në yecin ke lueel: ‘Tääu ë Umrah në Hajj yic. Ku tɛ̈ɛ̈u Umrah thïn në Hajj yic, acie! Agut cï akälciɛ̈ɛ̈n'. Ku ëcï Ali bɛ̈n bei në Yemen ke bïï läi ë röök tënë Raan cï lɔc ku dɔc. aci yök Fatima ke ye raan tahal; yen ee ceŋ alɛ̈th cï keek tääu në pïu yiic ku ye nyin kum. Ali acï ye pëën bï looi këya. Fatima acï dhuknhom, 'Wä ë rot acï ɣa lɛ̈k ba kën looi'. Ali aci luel; Ku ɣɛn acï la tënë raan cï Nhialic lɔc ku dɔc ku ba lɔ thiëëc në fatwa në kë cï Fatima looi. Ɣɛn acï ye lɛ̈k lɔn cï ɣɛn ye gël bï cïï looi këya. Ku lueel aya: ‘Fathima ee yic’. Ku thiëc: ‘Yeŋö ye kueen të wïc yïn ba Hajj looi?’ Ali aci luel; Ɣɛn acï dhuknhom: ‘O Allah, ɣɛn wïc ba Hajj looi cït mɛn cïnë ye nyuɔɔth në Raan cï lɔc ku dɔc’. Go Ali thiëëc ku ye ɣɛn ë bɛ̈ɛ̈i hwankurban, ee yedë yen ŋɔi? Go dhuknhom: 'Duk ye tahallul'. Jaɛfar aci luel; Ku ëcï Hadya bɛ̈i në Yemen ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc bɛ̈i, ku ëcï bɛ̈n ya buɔt tök. Kɔc ëbɛ̈n ëke tɔ̈ në akutnhom yic aake nɔŋ tahallul ku ëke cï keek thɔ̈ɔ̈r, ee raan cï Nhialic lɔc ku dɔc ku kɔc cï hadya bɛ̈i kek yen. Na ɣɔn aköl ye Tarwiyah - ke ye nïn bɛ̈t ke Dzulhijjah ɣëët, ke ke lɔ Mina bïk lɔ looi Hajj. Räsülullah sällähähu 'alaïhï wäsälam acï gër në thurumbilde yic. Ku lɔŋ yen në lɔ̈ŋ de Dhuhr, Asr, Maghrib, Isha ku lɔ̈ŋ de Fajr. Ku jɔl tïït ë tɛ̈ɛ̈n agut cï akɔ̈l bï bɛ̈n; Ku ëcï kɔc tueŋ tuɔɔc Namira bïk ɣön ë rëër tääu thïn. Në ye thaa kënë, ke kɔc ke Quraysh aacï tak lɔn bï yen thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. Ku acï rot looi ke ŋoot ke lɔ tueŋ ke lɔ tëde Arafat. Nawën ɣet Namira, ke yök kɔc cï ɣön ë tɔ̈c tääu piny. Na wën, ke kɔ̈ɔ̈c bï lɔ̈ŋ thïn. Nawën cï akɔ̈l lɔ piny, ke ŋoot ke cath në thɔ̈rɔ̈lde yic. Na wën cï ɣet ë thäät yiic, ke lueel jam: ‘Ee yic, rim ë tɔ̈ɔ̈u ku dɔm de käŋ ke raan dɛ̈t ee kë rac, cïmën ë kërac bï tɔŋ looi në ye köölë, në ye pɛ̈i kënë yic, ku në ye paan kënë yic. Ɣɛn ë ŋic, këriɛ̈ɛ̈c ëbën ë tɔ̈ ke cë thök në löŋdiɛ̈ yic, agut cï rim ë thök ë thök ë thök. Riɛm ë ran cï ɣɛn kɔn nɔ̈k ee riɛm Ibn Rabi’a bin Harith cï Bani Sa’ad cam, ku ka cï Huzail nɔ̈k. Ku ëya dɛ̈t, ɣɛn acï wëu ke jahiliyah nyaai; Kë tueŋ cï ɣɛn nyaai ee wëu ke ɣön ë määl cï keek lueel në Abbath. Ee yic, ɣɛn abï wëu ë määl ëbɛ̈n nyaai. Ku duɔ̈kkë riɔ̈ɔ̈c në diäär. Yïn alëu ba keek lööm ke ye kë cï Nhialic gam, ku keek aa lööŋ tënë yïïn në lööŋ theek . Allah. Na cï kën thök, ke yïn anɔŋ yic tënë keek, rin cï kek kɔc kɔ̈k puɔ̈l bïk matdu dɔm. Na cïk lööŋ dhoŋkɔ̈ɔ̈th, ke yï gut keek në dhöl cïï kɔc ye nɔ̈k. Ku keek aa nɔŋ yic ë yïnhom. Namely ë pïïr ku alɛ̈th thöŋ. Ɣɛn ë gɛ̈t yïn ëbɛ̈n dhöl ë pïïr, ku, na yïn acï ye kuanycök, ke ye Qur’an. Wek aabï thiëëc ëbɛ̈n në këdiɛ̈, ku yïn abï dhuk nhom yedi?’ keek aacï dhuknhom: ‘Ɣok aacï gam lɔn cï yïn wɛ̈t thöl ë yic, yïn acï luɔidu thöl ku yïn acï ɣok gäm wël’. Ku lueel, ke jat nhial në yecin nhial ku nyooth kɔc juëc: ‘Ee yic, Nhialic, yïn abï ya tïŋ, O Nhialic, yïn abï ya tïŋ, O Nhialic, yïn abï ya tïŋ’. Ku ëcï thök ë lɔ̈ŋ, ku jɔl ya qamat, ku jɔl ya lɔ̈ŋ de Zhuhur. Ku qamat ëyadɛ̈ ku lɔ̈ŋ de Asr ke cïn lɔ̈ŋ de sunnah në kaam de kee rou. Na wën, ke ŋoot ke lɔ tueŋ ke lɔ tëde wukuf. Na wën cï ɣet thïn, ke thɛ̈ny de Qashwa acï kɔ̈ɔ̈c të nɔŋ kuur ku kɔc cath aake tɔ̈ në yenhom tueŋ. Acï nhom tääu në Qibla nhom, ku ŋoot ke kääc agut cï bï akɔ̈l lɔ piny ku bï mɛ̈c thith jäl. Ku ŋoot ke lɔ tueŋ ke cath, ke muk Usamah në ye kɔ̈u, ke yen ë rot ë tɔ̈ në bääny yic. Acï thök ë thök ë Qashwa Camel dɔm, agut cï nhomde bï thiɔ̈k ke thök ë thök ë thök. Acï lueel ke thööŋë yecin: ‘Mäthkuɔ, pɛ̈lkë röt piny, pɛ̈lkë röt piny’. Na wën cï ɣet gɔt nhom, ke ka ye thëm de thëm ë thëm ë thëm ë thëm ë thëm ë thëm, ago thëm ë thëm ë thëm ë thëm ë thëm. Na wën cï ɣet Muzdalifah ke lɔ̈ŋ de Maghrib ku lɔ̈ŋ de Isha' ke lɔ̈ŋ tök ku lɔ̈ŋ de qamat kaa rou ke cïn lɔ̈ŋ de sunnah tɔ̈ në kaamden. Ku nin agut cï thëi. Na cï thaar de Fajr bɛ̈n, ke lɔ̈ŋ de Fajr acï Adhan tök ku qamat tök looi. Go jäl cat në thɔ̈rɔ̈l de Qaswa ku leer tueŋ ke cath në Matharil Ɣaram. Na wën cï ɣet thïn ke cï nhom tääu në Qibla nhom, ku röök, ku röök, ku kueen wël ke Nhialic tök. Acï rëër thïn agut cï nhial bï jäl ke ye ɣer ku jiɛ̈ɛ̈l ke akɔ̈l këc bɛ̈n, ke muk Fadlal bin Abbas. Fadlal ee raan nɔŋ nhiɛ̈m piɛth ku nɔŋ nyin ɣer. Nawën jiël yen, ke kɔc aya aacï jäl kek ye. Fadlal acï keek tïŋ, ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc nhom kum në yecin. Ku Fadlal acï nhom wel në dhöl dɛ̈t bï tïŋ. Raan cï lɔc ku dɔc acï yenhom kum aya në yecin dɛ̈t, ago Fadlala nyin ya tääu tëdɛ̈t. Na wën cï bɛ̈n ɣet në thök ë thök ë Muhassir, ke thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë Jumratul Kubra. Na wën cï ɣet Jumrah thiääk ke tim, ke thɛ̈ny ë kuur kaa dhorou ke kuen takbir në thɛ̈ny tökic. Ku ŋoot ke lɔ tueŋ ke ɣet të ë näk ë miɔ̈k thïn. Ku tɛ̈ɛ̈n acï läi thiärdhetem ku diäk ke röök nɔ̈k në yecin ku gɛ̈m läi cï döŋ piny tënë Ali bï keek nɔ̈k, ë ke ye läi ke röök kenë kɔc kɔ̈k ke akutnhom. Ku lëk ye bï kë thiin koor lööm tënë län ëbɛ̈n cï thɔ̈r, ku lëk ye bï thök ku jɔl cam rïŋ ku dek pïu. Në ye mɛn ke cë lɔ në thurumbilde yic ku leer në Baitullah bë lɔ tawaf. Acï lɔ̈ŋ de Zuhr lɔŋ në Mecca. Në ye mɛn ke cë lɔ neem në Bani Abdul Muttalib man cë pïu ke Zamzam thuur. Go lek keek : ‘wee Banu Abdul Muttalib, yiɛk wo këdäŋ buk dek. Na cïï kɔc juëc ye yök ke rac, ke ɣɛn bï yïn kuɔny ba thuur ëtök'. Ku tɛ̈ɛ̈ukë pïu në pïu yiic, ku jɔl dek thïn. Ku acï lɛ̈k ɣook [Umar bin Hafsh bin Ghiyats] acï lɛ̈k ɣook [wun] acï lɛ̈k ɣook [Ja’far bin Muhammad] acï lɛ̈k ɣɛn [wun] acï lueel; Ɣɛn acï la tënë [Jabïr bin Abdullah] ku thiëc ɣɛn ye në kë de Hajj de Rasulullah . äïhï wäsäläm. ku lueel ë thööŋ thöŋ ke thööŋ de Hatim bin Isma’il, ku juak thïn; Ɣɔn thɛɛr ke kɔc ake ye kek yɔ̈ɔ̈k në Abuɔ Sayyara bïk lɔ nhial në Himar ke cïn guɔ̈p alɛ̈th. Ku wën cï Raan cï lɔc ku dɔc tëëk në Muzdalifah në Mash’aril Haram, ke kɔc ke Quraïsh akëc nhïïm bɛ̈n riääk në kë bï yen kɔ̈ɔ̈c thïn ku bï ya të bï yen kɔ̈ɔ̈c thïn në thɛɛr kɔ̈k bï bɛ̈n. Ku acï tëëk ku ka këc kɔ̈ɔ̈c agut cï bï ɣet Arafat ku kɔ̈ɔ̈c thïn.
Hadith
Imam Muslim : 2138
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَابِرٍ فِي حَدِيثِهِ ذَلِكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَحَرْتُ هَاهُنَا وَمِنًى كُلُّهَا مَنْحَرٌ فَانْحَرُوا فِي رِحَالِكُمْ وَوَقَفْتُ هَاهُنَا وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ وَوَقَفْتُ هَاهُنَا وَجَمْعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ
Acï lɛ̈k ɣook [Wun] tënë [Ja’far] acï lɛ̈k ɣɛn [wun] tënë [Jabir] acï lueel në hadith de yic; Ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Ɣɛn ye läi ë röök nɔ̈k ëtënë, ku Mina ee të yenë läi nɔ̈k thïn ëbɛ̈n. Ku na yïn ya, ke yïn ë thɔ̈kdu nɔ̈k të yenë riän wïïrdu kɔ̈ɔ̈c thïn. Ku wukuuf atɔ̈ në Arapa yic, këya, Arapa ee të ye wukuuc thïn ëbɛ̈n. Ku ɣɛn ëya ɣɛn ë wukuf në Muɔth, ku Muɔth ee ëbɛ̈n ë tɔ̈ në wuku yic.
Hadith
Imam Muslim : 2139
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا قَدِمَ مَكَّةَ أَتَى الْحَجَرَ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ مَشَى عَلَى يَمِينِهِ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا
Acï lɛ̈k ɣook [Ishaq bin Ibrahim] acï lɛ̈k ɣook [Yahya bin Adam] Acï lɛ̈k ɣook [Sufyan] tënë [Ja’far bin Muhammad] tënë [wun] tënë [Jabir bin Abdullah] radliallahu ‘anhuma, lɔn nadë ke raan cï Nhialic tuɔɔc tënë Nhialic acï bɛ̈n thiääk ke yen. it, ku jɔl cath në cuëc de yeen. Acï kat në door yiic kaadiäk, ku ka cï bɛ̈n cath apath në door yiic kaaŋuan.'
Hadith
Imam Muslim : 2140
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ كَانَ قُرَيْشٌ وَمَنْ دَانَ دِينَهَا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَكَانُوا يُسَمَّوْنَ الْحُمْسَ وَكَانَ سَائِرُ الْعَرَبِ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْتِيَ عَرَفَاتٍ فَيَقِفَ بِهَا ثُمَّ يُفِيضَ مِنْهَا فَذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }
Acï lɛ̈k ɣook [Yahya bin Yahya] acï lɛ̈k ɣook [Abu Muäwïya] tënë [Hïsyam bin Urwah] tënë [wun] tënë [Aisyah] radiallahhu ‘anha, acï lueel; Kurayic ku kɔc acë piööcde kuanycök, acë wuquf looi në Muzdalifah, ku acök ye cɔl Al Hums. Ku ë tɛ̈ɛ̈n, ke kɔc ke Arab ëbɛ̈n aake ye wuquf looi në kööl de Arafah, ku na cï nhialiny de Islam bɛ̈n, ke Nhialic ‘azza wajalla acï Raan cï lɔc ku dɔc yɔ̈ɔ̈k bï bɛ̈n në Arafah ku bï wuuf looi në yeen, ku jɔl jäl thïn ëya. Ku yen aye wɛ̈t cɔl ‘azza wajalla nyuɔɔth; 'Ku jäl të wën cï kɔc juëc jäl thïn -'Arafah-...'.
