Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Биске чугаалаан [Аль Хумаиди Абдулла бин Аз Зубайр] ол мынча дээн, Биске чугаалаан [Суфян] кым чугаалаан, ол биске чугаалаан [Яхья бин Саид Аль Ансари] чугаалаан, биске чугаалаан [Мухаммад бин Ибрагим Ат Тайми], ол дыңнаан [Алкама бин Вакаш Аль Лайци] чугаалаан; Мен бир катап [Умар бин Аль Хатхабтың] амвонга чугаалаанын дыңнаан мен; Мен Пайгамбарның: «Бүгү-ле ажыл-херектер күзелден хамааржыр, а кижи бүрүзүнге шаңнал күзелден хамааржыр; Кым-даа болза, чедип алыр күзелдиг делегейи дээш азы өгленип алыр күзелдиг херээжен дээш көжүп чоруур деп бодаар болза, ооң көжүп чорууру бодунуң күзели-биле болур».
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Биске чугаалаан [Абдулла бин Юсуф] мынча дээн, биске [Малик] [Хисям бин Урвадан] [ооң ачазындан] [Айсядан] Му'мининниң авазындан дыңнаткан, Аль Харит бин Хишам Расулулла саллаллаху алейхи васалламдан айтырган: «О, Расулуллах, сенээ ажыдыышкын канчап келгенил?» Ынчангаш Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам харыылаан: «Чамдыкта ол меңээ коңгулуурларның дыңзыг үнү дег кээр, а бо арга меңээ эң берге, ооң соонда ол доктаар, ынчангаш чүнү чугаалап турарын билип алыр мен. Чамдыкта дээрниң төлээзи кижи дег келгеш, меңээ чугаалаар, ынчангаш мен ооң чугаалаан чүүлүн сагып чоруур мен. Айся мынча дээн: «Шынап-ла, мен бир катап дыка соок хүнде Аңаа ажыдыышкынның дүжүп келгенин көрген мен, ооң соонда ол доктаай берген, ооң мурнунга тер дамдылап турганын көрген мен».
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Биске чугаалаан [Яхья бин Букаир] мынча дээн: «Биске [Аль Лайтс] ['Укаил] [Ибн Шихаб] ['Урва бин Аз Зубайр] ['Урва бин Аз Зубайр] ['Урва бин Аз Зубайр] [Айсия] -Му'мининниң Иези-ден чугаалаан, ол мынча дээн: 'Расулуллах саллаллах-биле кады келген ажыдыышкынның эгези Трухилала-Алаил-Алаил-биле болган удуп чыдырда дүш. Дан бажының чырыы дег келбес болза, Ол дүш көрбес. Ооң соонда ол чаңгыс аай чорукка ынакшыл-биле йөрээттинген, ынчангаш ол Хиронуң оңгарын шилип алгаш, ону шыдажып эрткен, ылаңгыя дүне элээн үе дургузунда мөгеер, ооң соонда өг-бүлезинге чанып келгеш, катап дириг артар дээш чемнерни белеткээр. Ооң соонда ол чем белеткээр дээш Хадиджага ужурашкан. Сөөлүнде Аль-Хак Хиронуң оңгарынга турда, дээрниң төлээзи келгеш: «Номчуп тур сен бе?» - дээн. Ол харыылаан: «Мен номчуп билбес мен». Пайгамбар саллаллаху алейхи васаллам тайылбырлаан: Ынчангаш дээрниң төлээзи мени тудуп алгаш, дыка күштүг куспактап алгаш, мени каапкаш, катап база: «Номчу!» Ол харыылаан: «Мен номчуп билбес мен». Ынчангаш дээрниң төлээзи мени тудуп алгаш, дыка күштүг куспактап алгаш, мени каапкаш, катап база: 'Номчуп көр!' - дээн. Ол харыылаан: «Мен номчуп билбес мен». Дээрниң төлээзи мени база катап тудуп алгаш, үш дугаар катап дыка күштүг куспактап алгаш, мени үндүрүпкен, база катап мынча дээн: -Чаяакчы Бурганыңарның адын номчуп көрүңер даан, Ол кижилерни ханның тромбундан чаяап каан. Номчуп көрүңер даан, силерниң Дээргиңер Эң-не Буянныг-'. Пайгамбар саллаллаху алейхи васаллам дүвүрелдиг байдалга ажыдыышкынның сөстерин дыңнааш, өг-бүлезинге чанып келген. Ол Хадиджа бинт Хавайлидке ужуражып келгеш: «Мени дуглап ал, мени дуглап каавыт!» Ол коргуушкунун чидирип алырынга чедир ораап алган. Оон ол Хадижага чүү болганын чугаалаан: «Мен бодум дээш сагыш човап тур мен». Ынчангаш Хадиджа мынча дээн: «Аллах-биле даңгыраглап тур мен, Аллах сеңээ кезээ мөңгеде хора чедирбес, чүге дизе сен найыралды уламчылап чоруур кижи-дир сен». Ооң соонда Хадиджа ону Хадиджаның угбазының оглу Варокох бин Науфал бин Асад бин Абдул Узза-биле ужуражырынче чалаан, ол Джахилия үезинде христиан турган. Ол ышкаш еврей дылда номнар бижип турган, база Библияны еврей дылда Аллахтың чөпшээрели-биле бижээн. Ол үеде Варокох улгады берген, карактары караа көрбес апарган. Хадиджа мынча дээн: «О, мээң даай-авамның оглу, акыңның оглунуң чугаазын дыңна». Варокох: «О, мээң акымның оглу, чүнү таварышкан сен» - дээн. Ынчангаш Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам аңаа чүү болганын чугаалаан. Варокох мынча дээн: «Бо дээрге Намус-тур, чүге дизе Аллах Моисейге бир катап ажыткан. Оо, ам-даа аныяк турган болзумза, силерни чонуңар үндүр сывырыптарга, дириг турган болзумза'. Расулуллах алейхи васаллам айтырган: «Мени олар үндүр сывырыптар бе?» Вароко харыылаан: «Ийе. Чүге дизе кым-даа силерниң эккелген чүүлүңер-биле келбес, чүгле оларны кемдедир - дайзыннар кылып каар -. Бир эвес мен ындыг чүүл болганда аңаа турган болзумза, шыдаар шаам-биле силерге дузалажыр ийик мен'. Варокох бодунуң бүзүрээн болуушкунун көрбээн, чүге дизе ол фатрох - куруг - ажыдыышкын үезинде эртежик өлген. [Ибн Шихаб] мынча дээн; меңээ [Абу Салама бин Абдуррахманга] [Джабир бин Абдуллах Аль Ансари] ажыдыышкынның куруг чоруунуң дугайында чугаалаан деп дыңнаткан, чүге дизе Аллахтың элчини саллаллаху алейхи васаллам мынча дээн: «Кылып чорааш, дээрден үннү дыңнадым, мен аңаа көрүптеримге, Хиронуң оңгарынга келген дээрниң төлээзи сандайның аразында олурган» дээр биле чер. Мен корткаш, бажыңымга чанып келгеш: «Мени дуглап алыңар» – дээн мен. Мени дуглап ал'. Ынчангаш Аллах Таала ажыдыышкынны чорудупкан: -О, бодуңарны дуглап турар улус- Аллахтың сөзүнге чедир -бурганнардан ойталаңар-. Оон бээр-ле ажыдыышкыннар үргүлчү үнүп келген. Бо хадис база [Абдулла бин Юсуф] биле [Абу Шалих] база [Хилал бин Раддад] [Аз Зухри] дамчыткан. [Иона] мынча дээн: а [Ма'мар] ону Аз Зухриден алган деп чөпшээрешкен.
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Биске чугаалаан [Муса бин Исмаил] ол мынча дээн: «Биске чугаалаан [Абу Авана] мынча дээн, биске чугаалаан [Муса бин Абу Айся] мынча дээн, биске [Саид бин Джубайр] [Ибн Аббастан] Аллах Тааланың сөстерин чугаалаан: -Дылыңны Коранны дүрген номчуурунче шимчедип болбас, чүге дизе сен ону номчуксаар сен. Ибн Аббас мынча дээн: «Аллахтың элчизи, Коранны, ажыттынган чүүлдү сактып алырын дыка күштүг күзеп, эриннерин шимчедип турган». Ибн Аббас мынча дээн: «Мен эриннеримни силерге номчуур дээш шимчедиптер мен, чүге дизе Аллахтың элчизи меңээ ынчаар кылган». Саид мынча дээн: «Мен эриннеримни силерге номчуур дээш шимчедиптер мен, чүге дизе Ибн Аббастың ону кылганын көрген мен». Ынчангаш Пайгамбар саллаллаху алейхи ва саллам эриннерин шимчедипкен. Оон Аллах Тааланың сөзү келген: Коранны номчуур дээш дылыңар шимчедип болбас, чүге дизе ону дүрген шиңгээдип алыр силер. Шынап-ла, оларны -силерниң чүрээңерге- чыып алгаш, оларны номчуурунга -силерни угаанныг кылып алыры- Бистиң чарыгдалдарывыс-тыр». Ооң утказы болза, Аллах ону силерниң чүрээңерге чыып алыр - шээжилеп алыр дээш - ооң соонда силер ону номчуур силер: 'Кажан бис ону номчуп доозуптар болзувусса, номчулганы эдерип чоруңар'. Ооң утказы: «Дыңнааш, ыыт чок олур». Оон Аллах Таала мынча дээн: «Ынчангаш, шынап-ла, ону тайылбырлаары Бистен хамааржыр. Ооң утказы: 'Ону номчууру бистиң хүлээлгевис-тир' А Аллахтың элчизи, кажан Джибрил Алейхис Салам аңаа келгенде, ону дыңнаан. А кажан Джибрил Алейхис Салам чок апаарга, Пайгамбар Саллаллаху алейхи ва саллам ону номчуп берген - бодунуң эш-өөрүнге - Джибрил Алейхис Салам аңаа номчаан ышкаш
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Биске чугаалаан [Абдан] ол чугаалаан, биске чугаалаан [Абдулла] биске [Юнусту] [Аз Зухриден] чугаалаан база ол-ла чугаа-биле, биске база чугаалаан [Бисир бин Мухаммад] чугаалаан, биске чугаалаан [Абдулла] чугаалаан, биске чугаалаан [Юнус] биле [Ма'мар] [Аз Зухриден] база [Махмар] [Аз Зухриден] чугаалаан, чүге дизе биске чугаалаан Абдулла] [Ибн Аббастан] чугаалаан, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам эң-не чымчак кижи турган, ылаңгыя Рамадлан айда, кажан аңаа Джибрил Алейхис Салам дээрниң төлээзи ужурашкан, а ол Джибрил Алейхис Салам турган, ол Джибрил Алейхис Салам айда аңаа дүне бүрүзүнде кээп турган, аңаа Рамадлан салламны өөредип турган Коран. Шынап-ла, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам чалгыгдан чымчак турган.
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Биске чугаалаан [Абу Аль Яман Аль Хакам бин Нафи'] деп, ол чугаалаан, биске чугаалаан [Сюаиб] [Аз Зухриден] меңээ [Убайдулла бин Абдулла бин Утба бин Масудка] чугаалаан, [Абдулла бин Аббас] аңаа чугаалаан, [Абу Суфьян бин Харб] аңаа чугаалаан; Гераклий курейш садыгжылар бөлүүн алган, ол бөлүк Сирияның чуртунче садыгжы экспедициязынга турган, ол үеде Пайгамбар саллаллаху алейхи васаллам биле Абу Суфьянның болгаш курейш кафирлерниң аразында дугуржулга күш кирген. Кажан олар Илияга доктаапкаш, Гераклийниң чалалгазы-биле Гераклий-биле ужурашкан, ол үеде Гераклий римниң хүндүлүг кижилери-биле кады турган. Гераклий олар-биле очулдурукчу таварыштыр чугаалашкан. Гераклий мынча дээн; 'Силерниң кайыңарның медээчи мен деп турар кижи-биле эң чоок өг-бүле харылзаазы бар-дыр?'. Абу Суфьян мынча дээн; ынчангаш мен харыылаан мен; 'Мен ооң-биле эң чоок өг-бүле харылзаалыг кижи мен'. Гераклий мынча дээн; 'Ону меңээ болгаш ооң эш-өөрүнге чоокшуладып эккел». Ынчангаш олар курейштерни Абу Суфьянның соондан салган. Оон Гераклий бодунуң очулдурукчузу таварыштыр мынча дээн: «Мен аңаа медээчи мен деп турар кижиниң дугайында айтырганымны чугаалаңар. Бир эвес ол меңээ мегелеп турар болза, сен база мегелеп каар ужурлуг сен'. Аллах-биле даңгыраглап тур мен, бир эвес оларның меңээ мегелеп турар деп буруудадыышкыннардан тыптып келген ыянчыг эвес болза, мен аңаа мегелеп каар ийик мен. Абу Суфьян мынча дээн; Ынчангаш ол менден ооң дугайында бир дугаарында айтырган чүүлү - Пайгамбар саллаллаху алейхи ва саллам - мындыг болган: 'силерниң араңарга ооң ук-ызыгуурунуң туружу кандыгыл?' Мен харыылаан мен: 'Ол эки - дээди - ук-ызыгуурлуг'. Ол база катап айтырган: «Ооң мурнунда кым-даа ону чугаалаан бе?» Мен: «Чүү-даа чок» деп харыылаан мен. Ол база катап айтырган: «Ооң ачазы хаан бе?» Мен: «Чок» деп харыылаан мен. Ооң соондан чоруур улус бедик албан-дужаалдыг улус бе азы куду улус бе?» Мен харыылаан мен: «Ооң соондан чоруур улус безин куду улус-тур». Ол база катап айтырган: «Эдерикчилер көвүдеп турар бе азы эвээжеп турар бе?» Мен харыылаан мен: 'Өзүлде'. Ол база катап айтырган: «Кым-бир кижи бодунуң шажын-чүдүлгезинче хорадааш, чүдүлгезинден ойталаан бе?» Мен: «Чүү-даа чок» деп харыылаан мен. Ол база катап айтырган: «Ооң чугаалаан чүвезин чугаалаарының мурнунда-ла мегелеп турарын тып көрдүңер бе?» Мен харыылаан мен: 'Кажан-даа'. Ол база катап айтырган: «Ол кажан-бир мегелеп көрген бе?» Мен харыылаан мен: «Кажан-даа. Кажан бис ооң-биле кады чоруп турдувуста, ол кажан-даа ынчап көрбээн. Абу Суфьян мынча дээн: «Мен мындыг сөстерден өске чүнү-даа дамчыдып шыдавас мен». Ол база катап айтырган: «Силер ооң-биле тулчуп тур силер бе?» Мен харыылаан мен: 'Ийе'. Ол база катап айтырган: «Дайын канчаар доозулганыл?» Мен харыылаан мен: «Бистиң болгаш ооң аравыста дайын дыка күштүг. Чамдыкта ол бисти эттеп турар, чамдыкта бис ону эттеп турар бис'. Ол база катап айтырган: «Ол силерни чүнү кылырын дужааган?» Мен харыылаан мен: «Ол бисти дужааган; 'Аллах-биле чүү-даа холбашпайн мөгейиңер, өгбелериңерниң чугаалаан чүүлдерин кааптыңар. "Ол бисти база мөргүүрүн, закат төлеп, шынын чугаалаарын, бот-боттарывысты өршээп, найыралды кадагалаарын дужааган." Ынчангаш Гераклий бодунуң очулдурукчузунга мынча дээн: «Мен силерден ол кижиниң ада-иезиниң дугайында айтырганымны чугаалаңар, силер меңээ ол кижи дээди уктуг деп чугаалап тур силер». Ол ышкаш ол кижи бодунуң чонунуң салгакчыларының аразынга дирлип келген. А мен силерден ооң мурнунда ооң чугаалаан чүвезин кым-даа чугаалаан бе деп айтырарымга, силер чок деп харыылаан силер. Бир эвес ону бир кижи ооң мурнунда чугаалаан деп чугаалаан болза, ылап-ла, ол кижи ооң мурнунда ындыг чүве чугаалаан кижини копиялап турар деп бодаар мен. Ачазы хаан салгалы бе деп база айтырган мен, чок деп харыылаан силер. Мен ачазы хаан уктуг болза, ылап-ла бо кижи ачазының күрүнезин негеп турар деп чугаалаан мен. Мен силерден база айтырган мен, силер ону кажан-бир шагда алган силер бе Бир эвес ол чугаалаан чүвезин чугаалаарының мурнунда мегелепкен болза, силер аңаа чок деп харыылаан силер. Кижилер безин мегелеп шыдавас, Аллахка мегелеп шыдавас деп чүвени дыка эки билип тур мен. Мен база силерден айтырган мен: Ооң соондан чоруур улус алдарлыг бе азы кудуку улус бе?» Ооң соондан чораан куду улуска харыылаан сен. Шынап-ла, олар медээчиниң эдерикчилери-дир. Силерден база подписчиктер ковудээн бе, эвээжээн бе деп айтырарымга ковудээн деп харыылаан силер. Бүзүрел төлептиг болгужеге чедир ындыг. Мен силерден база айтырган мен, кым-бир кижи бодунуң шажын-чүдүлгезинге хорадааш, чүдүлгезинден ойталаан бе деп. Силер чок деп харыылаан силер. А бүзүрел дээрге ындыг болур, кажан ол чүрекке өзүп, өзүп турар болза. Мен база силерден мегелеп корген бе деп айтырарымга кажан-даа чок деп харыылаан силер. Ынчангаш элчиннер мегелеп шыдавас турган. Мен силерден база айтырган мен, ол силерге чүнү кылырын дужааган, силер харыылаан силер, ол силерни Аллах-биле чүү-даа холбашпайн мөгеерин дужааган, дүрзү-бурганнарга мөгеерин хораан, ол база силерге мөргүлдү деткиирин, закат төлээрин, шынны чугаалаарын, бот-боттарыңарны өршээп, найыралды кадагалаарын дужааган. Бир эвес силерниң чугаалаан бүгү чүвеңер шынныг болза, ол мээң буттарым адаанга күрүнени башкарар. Мен шынап-ла ол силерниң араңарга чок деп бодап турган мен, бир эвес мен аңаа чедер орукту билир болзумза, ону тып алыр дээш дыка кызыдар мен, ынчангаш ооң чанынга тургаш, ооң буттарын албан чуп алыр мен. Ооң соонда Гераклий Басраның чагырыкчыларынга Дихияның эккелген чагаазын дилээн. Ынчангаш ол чагаазын Гераклийге берген, ынчангаш ол ону номчаан, ооң иштинде мынчаар бижээн: «Бисмиллахир рахманир Рахим». Мухаммедтен, Аллахтың чалчазы болгаш Ооң элчини Гераклийге чедир. Рим чагырыкчызы, айтыышкыннарны сагып чоруур улуска камгалал. Ынчангаш, мен силерни исламның кыйгырыы-биле чалап тур мен; Исламче кирип алыңар, ынчан айыыл чок болур силер, Аллах силерни ийи катап шаңнаар. Ынчалза-даа бир эвес силер ойталаар болзуңарза, ынчан силер бодуңарның чонуңарның бачыттарын чүктээр силер, а: О, номнуң улузу, келиңер - бистиң болгаш силерниң араңарга маргылдаа чок деп шиитпирни хүлээп алыңар, бис Аллахтан өске кымга-даа мөгеер бис, Ооң-биле чүнү-даа холбаштырбас бис база бистиң кайывыс-даа Аллахтан өске улусту Рабб кылдыр хүлээп албас бис. Бир эвес олар өскээр углай бээр болза, оларга чугаалаңар: «Көрүңер даан, бис -Аллахка чагыртып алган улус-тур бис». Абу Суфьян мынча дээн: «Гераклий бодунуң чугаалаан чүүлүн дамчыдып, чагаазын номчуп дооскан соонда, дүвүрел болгаш дааш-шимээнниг үннер дыңналган, олар бисти ырадыпкан. Бисти ундур октапкан соонда эштеримге чугаалаан мен; Шынап-ла, ол Абу Кабсяның оглунуң херектеринче чалаан. Гераклий Рим империязы дээш сагыш човап турган. Ол үеде безин мен Мухаммед чедиишкинниг болур деп сагыш човап турган мен, ынчалза-даа сөөлүнде барып - ол сеткил чиде берген - Аллах мени исламче хүлээп алган. А Ибн Ан Нажур, Илияның албан-дужаалдыг кижизи болгаш Гераклий христиан епископ турган, ол бир хүн Гераклий Илияга аалдап кээрге, дыка дүвүреп турганын чугаалаан, чамдык дайынчы командирлеринге мынча дээн: «Шынап-ла, бис силерниң байдалыңарны мегелеп турар бис. Оон ыңай Ибн Нажхур мынча дээн: «Гераклий сылдыстарның шимчээшкинин кезээде хайгаарап чораан астролог турган». Бир катап ол бараалгакчыларның аңаа салган айтырыгларынга харыылаан; 'Бир кежээ сылдыстарның эрткенин хайгаарап тургаш, Хитан хаанның төрүттүнгенин көрген мен, бо чоннуң аразындан кым кыртыжап демдектеткенил?' Бурганның бараалгакчыларынга харыылаңар; «Кыртыжап демдектедир улус чүгле иудейлер-дир, иудейлер дээш сагыш човаваңар. Силерниң күрүнеңерниң шупту чурттарынга дужааган, ол чурттарда еврейлерни өлүрүп каар кылдыр. К Ол үеде Гераклий, Бани Гассан хаанның элчини, Аллахтың элчини (Аллахтың амыр-тайбыңы болгаш йөрээлдери аңаа болзун) дугайында чугаалаар дээш эккелген, ол кижи төөгүнү чугаалап дооскан соонда, Гераклий ону хынап, кыртыжап демдектеткен бе азы чок бе деп хынаар кылдыр дужааган. Хынап көөрге, шынап-ла кара-соок болган. Оон улус Гераклийге чугаалаан. Гераклий ол кижиден өске арабтар дугайында айтырган, олар кыртыжап демдектеткен бе азы чок бе?» Ол харыылаан; 'Шупту арабтар кыртыжап демдектеткен'. Гераклий мынча дээн; 'Бо дээрге Умманың хааны-дыр, шынап-ла, ол төрүттүнген-дир'. Ооң соонда Гераклису Римде бир эжинге чагаа чоруткан, ооң билиглери Гераклису-биле дең турган - аңаа Мухаммед медээчиниң төрүттүнгениниң дугайында чугаалаар дээш -. Ол аразында Химша чуртунче аян-чоруун уламчылаан, ынчалза-даа Химшага чедип келбээнде, эжиниң чагаазынга харыы баштай чедип келген. Ооң эжи Гераклийниң Мухаммед төрүттүнген болгаш ол шынап-ла медээчи деп саналы-биле чөпшээрешкен. Ооң соонда Гераклий рим даргаларны Химшага бодунуң бажыңынче чалаан, ужуражылгага шупту улус чыглып келген соонда, Гераклий шупту эжиктерни хаап каарын дужааган. Оон ол мынча дээн; «О, ром чону, күрүне бистиң холувуста бүдүн-бүрүн артып каарга, силер шупту алдарлыг тиилелгени болгаш бурунгаарлаашкынны чедип алыр силер бе? Күзээр болзуңарза, Мухаммедти Медээчи деп хүлээп алыңар!'. Ол сөстерни дыңнааш, шупту эжиктер хааглыг-даа болза, араатан элчигеннер дег дезипкеннер. Ындыг байдалды көргеш, Ираклий оларның Мухаммедтиң медээчизинге бүзүрээринге идегелин чидирип алган. Оон кижи бурузун боттарынын туружунче чаныптарын дужаапкаш мынча дээн; Шынап-ла, мээң амдыызында чугаалаан чүвем силерниң шуптуңарның быжыг туруштуг чорууңарны хынаар дээш чугаалаан. Ам ол шиитпирлиг чорукту көрдүм. Оон олар Гераклийниң мурнунга мөгейип, аңаа өөрүп турганнар. Гераклийниң төөгүзү ынчаар төнүп турар. Ону [Салих бин Кайсан] болгаш [Юнус] биле [Ма'мар] [Аз Зухриден] чугаалаан.
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Биске чугаалаан [Абдулла бин Муса] ол мынча дээн, биске чугаалаан [Ханжалах бин Абу Суфян] ['Икрима бин Халид] ['Ибн Умар]-дан мынча дээн: Расулулла саллаллаху алейхи васаллам мынча дээн: 'Ислам беш үндезинге тургустунган; Аллахтан өске бурган чок деп херечилел, а Мухаммед дээрге Аллахтың элчини-дир, ол Рамадан үезинде мөргүлдерни тургузуп, закат, хадж болгаш чем чивейн турар.
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Биске [Абдулла бин Мухаммад Аль Джуфи] чугаалаан, ол мынча дээн: «Биске [Абу Амир Аль Акади] чугаалаан, кым мынча дээн, биске [Сулайман бин Билал] [Абдулла бин Динар] [Абу Салих] [Абу Хурайра] медээчи саллаллахудан [Абу Хурайра] медээчиден саллаллах хихалдан хөйнү чугаалаан: алдан салбырлар, а ыят дээрге бүзүрелдиң бир кезээ-дир'.
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Биске [Адам бин Абу Ияс] мынча дээн: «Биске [Сюба] [Абдулла бин Абу Ас Сафардан] база [Исмаил бин Абу Халид] [Асы Сяби] [Абдулла бин Амру] медээчи саллаллаху алейалдан чугаалаан: холдар мусульманнарга айыыл чок, а мухаджир дээрге Аллахтың хораан чүүлүн каапкан кижи-дир. - деп, Абу Абдулла чугаалаан; а [Абу Муавия] мынча дээн; Биске чугаалаан [Дауд], ол Ибн Хиндтиң оглу-дур, ['Амир] чугаалаан; Мен [Абдулла], ибн Амру дээн уткалыг, медээчи саллаллаху алейхи васалламдан дыңнаан мен.
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Ол биске чугаалаан [Саид бин Яхья бин Саид Аль Кураси], ол мынча дээн: «Биске чугаалаан [ачам] мынча дээн, биске [Абу Бурда бин Абдулла бин Абу Бурда] [Абу Бурда] [Абу Муса] чугаалаан: «О, Аллахтың элчини, кайы ислам эң чугула-дыр?» Расулуллах алейхи васаллам харыылаан: «Кым мусульманнарның аас-дылындан болгаш холдарындан айыыл чок».
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Биске чугаалаан ['Амру бин Халид] мынча дээн, Биске [Аль Лайтс] [Язидтен] [Абу Аль Хаирден] [Абдулла бин Амрудан] чугаалаан; Бир кижи Пайгамбардан айтырган; 'Кайы ислам эң эки-дир?' Пайгамбар саллаллаху алейхи васаллам харыылаан: 'Силер чем бээр силер, таныыр болгаш танывазы улуска байыр чедирер силер'.
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Биске хамаарыштырган [Мусаддад] чугаалаан, биске хамаарыштырган [Яхья] [Сю'ба]дан [Котададан] [Анас]дан [Анас] пророк саллаллаху алейхи васалламдан А [Хусейн Аль Муалим] чугаалаан, биске хамаарыштырган [Котададан] [Анас] саллаллаху алейхи васалламдан: «Силерниң кайыңар-даа, бодунга дег, акы-дуңмазынга ынак болбаан шаанда, бүзүревес силер».
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Биске [Абу Аль Яман] чугаалаан, биске дыңнаткан [Сюаиб] мынча дээн, биске [Абу Аз Занад] [Аль А'раджтан] [Абу Хурайрадан] чугаалаан, Аллахтың элчизи (Аллахтың амыр-тайбыңы болгаш йөрээлдери аңаа болзун) мынча дээн: «Ынчангаш мээң ынакшылымга бүзүревес мен ада-иезинден болгаш ажы-төлүнден артык.
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Ол биске хамааржыр [Якуб бин Ибрагим] чугаалаан, ол биске хамааржыр [Ибн Улайя] [Абдул Азиз бин Шухайбтан] [Анас] пророк саллаллаху алейхи васалламдан А ол база биске хамааржыр [Адам] чугаалаан, ол биске хамааржыр [Сюба]дан [Сюхай] мынча дээн, Пайгамбар саллаллаху алейхи васаллам мынча дээн: «Силерниң кайыңар-даа ада-иезинден, ажы-төлүнден болгаш бүгү кижи төрелгетенден артык ынак болурунга чедир бүзүревес силер».
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Биске чугаалаан [Мухаммад бин Аль Мутсанна] чугаалаан, биске чугаалаан [Абдул Ваххаб Ац Цакафи] чугаалаан, биске [Айюб] [Абу Килабадан] [Анас бин Малик] медээчи саллаллаху алейхи васалламдан чугаалаан, ол мынча дээн: Бир эвес кым-бир кижи бар болза, ' бүзүрелдиң чаагай чыды: Ол Аллахты болгаш Ооң элчизин бо ийиден артык ынак кылып каан. Бир эвес ол кижиге ынак болза, ол кижиге ынак эвес, чүгле Аллах дээш. А ол тамыже октаарынга дег, бүзүрел чок чорукче эглип кээрин база көөр хөңнү чок».
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Биске чугаалаан [Абу Аль Валид] чугаалаан, биске чугаалаан [Сю'ба] меңээ чугаалаан [Абдулла бин Абдулла бин Джабар], чугаалаан; Мен [Анас] медээчиден дыңнаан мен, ол мынча дээн: «Бүзүрелдиң демдээ – Ансарга ынак болуру, а нифактың демдээ – Ансарны көөр хөңнү чок болуру».
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Биске чугаалаан [Абу Аль Яман] чугаалаан, биске чугаалаан [Сю'аиб] [Аз Зухри] чугаалаан, биске чугаалаан [Абу Идрис Айдзуллах бин Абдулла], ['Убада бин Аш Шамит] Бадр тулчуушкунунга киришкен эш турган база ол база-ла дүне даңгырак берген улустуң бирээзи турган, деп Ако чугаалаан; деп, Аллахтың элчизи саллаллаху алейхи васаллам чамдык эштериниң аразынга тургаш мынча дээн: «Меңээ бүзүреңер, Аллах-биле чүү-даа-биле кады ажылдаваңар, оорлаваңар, самыын-садар чорук кылбаңар, ажы-төлүңерни өлүрүп болбас силер, холдарыңар болгаш будуңар аразынга мегелеп тыппаңар, чүү-даа шынны дыңнавас силер». Силерниң араңардан кым-даа оларны күүседир болза, ооң шаңналы Аллахка, а кым ол чүүлдерни үрээн, ооң соонда Аллах ону бо делегейге кезедип каар болза, ол кижиге кафарат болур, а кым ол чүүлдерни үрээн, ооң соонда Аллах оларны дуглап каар - ону бо делегейге кезедип болбас - ынчан ооң херээ Аллахче эглип кээр, бир эвес Ол күзээр болза, Ол ону өршээп каар азы Ол ону кезедип каар'. Ынчангаш ол бүгү дээш Аңаа бердингенин даңгыраглаан бис.
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Биске [Абдулла бин Маслама] [Маликтен] [Абдурахман бин Абдулла бин Абдуррахман бин Абу Ша'Ша]дан [ооң ачазындан] [Абу Саид Аль Худриден] чугаалаан, ол мынча дээн: «Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам мынча дээн: «Бир шагда - мусульманнарның эң-не эки эртинези турган ол даг бажынга, ырак черлерге оъттап чораан, ол-биле кады чорупкан. ооң шажын-чүдүлгези мегелеп каарындан коргарындан тыптып келген'.
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Биске чугаалаан [Мухаммад бин Салам] чугаалаан, биске чугаалаан [Абда] [Хисямдан] [ооң ачазындан] [Айшадан] мынча дээн: «Аллахтың элчини саллаллаху алейхи васаллам кажан ол эш-өөрүнге дужааган соонда, оларга кылып шыдаар чүүлдерин кылырын дужааган, ынчан эш-өөрү мынча дээннер; 'Бис силер ышкаш эвес бис, Аллахтың элчини, чүге дизе силерниң эрткен болгаш келир үеде бачыттарыңар өршээттинген-дир'. Ынчангаш ол саллаллаху алейхи васаллам хорадаан, ооң арнындан көстүп турган, ооң соонда мынча дээн: «Шынап-ла, силерниң араңардан эң-не чүдүлгелиг болгаш Аллахты эң-не эки билир кижи мен-дир мен».
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Биске чугаалаан [Сулайман бин Харб] мынча дээн, биске чугаалаан [Сю'ба] [Котададан] [Анас бин Малик] медээчи саллаллаху алейхи васалламдан, ол мынча дээн: "Үш чүүл- кижи бар болза, ол бүзүрелдиң чигирзиг амданын алыр: Аллах аңаа оон-даа артык ынак болзун" эки. А кым, бир кижиге ынак болза, ол кижиге ынак эвес, чүгле Аллах азза ваджалладан өске. А кым тамыже октаттынганы дег, бүзүрел чок чорукче эглип кээрин көөр хөңнү чок.