Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
अस्मान् [अल हुमैदी अब्दुल्लाह बिन् अज जुबैर] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [सुफ्यान्] इत्यस्मै कथितं यत्, अस्मान् [याह्या बिन् सईद अल अन्सारी] प्रति कथितं यत् अस्मान् [मुहम्मद बिन् इब्राहिम अत तैमी] प्रति कथितं यत् सः [अल्कामाह बिन् वकाश अल लैत्सी] इत्यस्य वचनं श्रुतवान् मया श्रुतं यत् [उमर बिन् अल खट्टाबः] मञ्चे वदति स्म; मया श्रुतं यत् अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं यत् - सर्वाणि कर्माणि तेषां अभिप्रायस्य अनुसारं भवन्ति, प्रत्येकस्य व्यक्तिस्य प्रतिफलं च तस्य अभिप्रायस्य अनुसारं भवति। यः संसारार्थं वा स्त्रियं वा प्रवासं कर्तुम् इच्छति, तदा तस्य प्रवासः यत् अभिप्रेतम् तदर्थम् एव।'
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
अस्मान् प्रति कथितं यत् [अब्दुल्लाह बिन् यूसुफः] अवदत्, [मलिकः] अस्मान् [हिशाम बिन् उर्वाहः] इत्यस्मात् [तस्य पितुः] [आइशा] इत्यस्मात् [आइशा] इत्यस्मात् मुसलमानानां मातुः कृते कथितवान् यत् अल हरिथ बिन् हिशामः अल्लाहस्य दूतं (स.अ.व. अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् - 'कदाचित् मम समीपं घण्टायाः ध्वनिः इव आगच्छति, एषः च मम कृते कठिनतमः मार्गः, ततः एतत् स्थगयति येन अहं किं प्रसारितं भवति इति अवगन्तुं शक्नोमि।' कदाचित् च दूतः पुरुषरूपेण आगत्य मां वदति अतः अहं तस्य वचनं अनुसृत्य गच्छामि।' ऐशा अवदत् - 'ननु एकदा मया अतीव शीते दिने तस्य (स.अ.व.) कृते वहिष्कारः अवतरति इति दृष्टम्, ततः तत् स्थगितम्, तस्य ललाटात् स्वेदः प्रवहन् दृष्टः।'
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
याह्या बिन् बुकैर् अस्मान् अल-लैथतः उकाइलतः इब्न शिहाबतः उरवाह बिन् अज-जुबैरतः ऐशातः - मुसलमानानां माता - इत्यस्मै कथयति यत् सा अवदत् यत् प्रथमं प्रकटीकरणं यत् अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) प्रति आगतं तत् तस्य निद्रायां सच्चिदानन्दः स्वप्नः आसीत्। स्वप्नं न दृष्टवान् ऋते प्रदोषज्योतिरिव आगतः। ततः एकान्तप्रेमः दत्तः, अतः सः हिरगुहां चित्वा किञ्चित्कालं तत्र स्थितवान् अर्थात् पुनः तत्र स्थातुं भोजनं सज्जीकर्तुं स्वपरिवारं प्रत्यागत्य चिरकालं यावत् रात्रौ प्रार्थनां कृतवान् ततः खदीजां मिलित्वा भोजनं सज्जीकृतवान् । अन्ते यावत् यदा अल-हक् आगतः, तदा सः हीरा-गुहायां आसीत्, तदा स्वर्गदूतः आगत्य अवदत्- "पठतु?" सः अवदत्- "अहं पठितुं न शक्नोमि" इति । नबी (स.अ.व.) व्याख्यातवान् यत् - अतः स्वर्गदूतः मां गृहीत्वा दृढतया आलिंगितवान्, ततः मां मुक्तं कृत्वा पुनः अवदत् - "पठतु! सः अवदत्- "अहं पठितुं न शक्नोमि" इति । अतः दूतः मां गृहीत्वा अतीव दृढतया आलिंगितवान् ततः मां मुक्तवान् पुनः अवदत्- 'पठतु!'। सः अवदत् - 'अहं पठितुं न शक्नोमि' इति। दूतः पुनः मां गृहीत्वा तृतीयवारं मां अतीव दृढतया आलिंगितवान् ततः मां मुक्तवान्, पुनः च अवदत्- -पठतु - उल्लेख्य - भवतः भगवतः नाम यः सृष्टवान्, सः रक्तस्य स्थूलात् मनुष्यम् सृष्टवान्। पठन्तु, तव प्रभुः परमकृपा-' इति। नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम चिन्ता अवस्थायां वहायवचनेन सह स्वपरिवारं प्रति प्रत्यागतवान्। सः खदीजा बिन्त् खवैलिधं गत्वा अवदत्- 'माम् आच्छादयतु, मां आच्छादयतु!'। सः यावत् तस्य भयम् अन्तर्धानं न जातम् तावत् आच्छादितः आसीत्। ततः सः खदीजायाः घटनां अवदत्- 'अहं स्वस्य चिन्ताम् अनुभवामि' इति । अतः खदीजा अवदत् - 'अल्लाहस्य कसम, अल्लाहः भवतः सदा हानिं न करिष्यति, यतः भवतः एव ज्ञातिसम्बन्धान् संयोजयति'। ततः खदीजाहः तं खदीजाहस्य मातुलस्य पुत्रं वाराकोह बिन् नौफल बिन् असद बिन् अब्दुल उज्जा इत्यनेन सह मिलितुं आमन्त्रितवान्, यः जहिलीय्याहकालस्य ईसाई आसीत्, सः हिब्रूभाषायां पुस्तकानि अपि लिखितवान्, अल्लाहस्य अनुमतिं प्राप्य हिब्रूभाषायां बाइबिलम् अपि लिखितवान्। तस्मिन् समये वाराकोः वृद्धः अन्धः च आसीत् । खदीजा अवदत्- 'हे मम मातुलपुत्र, भवतः भ्राता किं वक्ष्यति इति शृणु'। वाराकोः अवदत्- हे भ्राता, किं भवता अनुभवितम्' इति। अतः अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) इत्यनेन स्वस्य अनुभवस्य घटनायाः वर्णनं कृतम्। वाराकोहः अवदत्- 'एषः नमुस् अस्ति, यथा अल्लाहः एकदा मूसां प्रति प्रकटितवान्।' अहो, यदि अहं तरुणः जीवितः च आसम् यदा त्वं स्वजनेन निष्कासितः अभवम्' इति। अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) पृष्टवान् यत् ते मां निष्कासयिष्यन्ति वा? वाराकोः प्रत्युवाच - 'आम् । यतः भवता यत् आनयति तत् सह कोऽपि न आगच्छति केवलं तेषां हानिः भविष्यति - वैरम्-। यदि अहं तदा तत्र आसम् तर्हि अहं भवतः सर्वशक्त्या अवश्यमेव साहाय्यं करिष्यामि' इति । वारोकोः यस्मिन् घटनायां सः विश्वासं करोति स्म तस्य अनुभवं न कृतवान् यतः सः प्रथमवारं फतरोह - शून्यता - प्रकाशनस्य समये एव मृतः । [इब्न शिहाब] उक्तवान्; मम सूचनां दत्तवान् [अबू सलामाह बिन् अब्दुर्रहमान] यत् [जाबिर बिन् अब्दुल्लाह अल अंशरी] प्रकटीकरणस्य शून्यतायाः विषये उक्तवान्, यथा ईश्वरस्य दूतः, ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, तस्मै शान्तिं च ददातु, कथितवान् यत् 'अहं गच्छन् अहं आकाशात् एकां स्वरं श्रुतवान्, अहं तत् प्रति पश्यन् अभवत् तथा च एतत् निष्पन्नं यत् सः दूतः यः कदाचित् मम समीपम् आगतः हिरो, स्वर्गपृथिवीयोः मध्ये कुर्सिषु उपविष्टः आसीत्। अहं भीतः भूत्वा गृहं गत्वा अवदम् - 'माम् आच्छादयतु।' मां आच्छादयतु' इति । अतः अल्लाह तआला एकं वहिष्कारं प्रेषितवान् यत् -हे जनाः ये कम्बलैः आच्छादिताः सन्ति- यावत् अल्लाहस्य वचनं न भवति -मूर्तयः च त्यजन्तु-। तस्मात् क्षणात् एव प्रकाशनं निरन्तरं अवतरति स्म' इति । इयं हदीसः [अब्दुल्लाह बिन् यूसुफ] तथा [अबू सालिह] इत्यनेन अपि च [हिलाल बिन् रद्दद्] इत्यनेन [अज् ज़ुह्री] इत्यस्मात् अपि कथिता अस्ति । [युनुः] च अवदत्; तथा [मा'मारः] अज् ज़ुह्री इत्यस्मात् प्राप्तवान् इति अङ्गीकृतवान्।
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
अस्मान् [मूसा बिन इस्माइल] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्माकं [अबू अवानाह] इत्यस्मै कथितं यत् अस्मान् [मूसा बिन् अबू ऐशा] इत्यस्मै कथितं यत् अस्मान् [सैद बिन् जुबैर] [इब्न अब्बास] इत्यस्मात् सर्वशक्तिमान् अल्लाहस्य वचनस्य विषये कथितम् आसीत् यत् - -इच्छया कुरानस्य -पाठ- कर्तुं स्वजिह्वाः मा चालयन्तु -स्वामी इत्-' इति । इब्न अब्बासः अवदत् - 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) यत् प्रकटितं तत् - कुरानम् - कण्ठस्थं कर्तुं अतीव उत्सुकः आसीत्, सः च अधरं चालितवान्।' इब्न अब्बासः अवदत् - 'अहं भवद्भ्यः मम अधरं चालयिष्यामि -तस्य पाठार्थं- यथा अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) मयि कृतवान्।' सईदः अवदत्- 'अहं च मम अधरं चालयिष्यामि -तत् पठितुं- यथा मया इब्न अब्बासः दृष्टः।' अतः नबी (स.अ.व.) अधरं चालितवान्। ततः परमात्मनः अल्लाहस्य वचनं प्रकटितम् यत् “कुरानस्य पाठार्थं जिह्वां मा चालयन्तु, शीघ्रं तस्मिन् निपुणतां प्राप्तुम् इच्छन्तः, ननु अस्माकं कर्तव्यं यत् भवतः वक्षःस्थले तत् संग्रहीतुं, तस्य पाठे भवन्तं प्रवीणं कर्तुं च।” अर्थः- अल्लाहः कण्ठस्थार्थं भवतः वक्षःस्थले सङ्गृह्णाति ततः भवन्तः पठन्ति यत् “यदा वयं तस्य पाठं समाप्तवन्तः तदा तस्य पाठं अनुसरणं कुर्वन्तु।” अर्थः- “शृणुत मौनम्” इति । तदा अल्लाहः परमात्मा अवदत्- “तर्हि खलु तस्य व्याख्यानं अस्माकं कर्तव्यम् अस्ति।” अर्थः- “अस्माकं च पठनं कर्तव्यम्” इति । तथा च अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) ततः परं यदा कदापि जिब्रील (स.अ.व.) तस्य समीपम् आगच्छति स्म तदा सः तत् शृणोति स्म। तथा च यदा जिब्रील (स.अ.व.) गतः तदा नबी (स.अ.व.) स्वसहचरानाम् कृते पाठयति स्म यथा जिब्रील् (स.अ.व.) तस्मै पठितवान् आसीत्।
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
अस्मान् अवदत् [अब्दान] सः अवदत्, अस्मान् अवदत् [अब्दुल्लाहः] अस्मान् [यूनुस्] [अज ज़ुह्री] इत्यस्मात् अवदत् तथा च तया एव कथनेन, अस्मान् अपि कथितवान् [बिसियर बिन् मुहम्मदः] उक्तवान्, अस्मान् अवदत् [अब्दुल्लाहः] उक्तवान्, अस्मान् [युनुस्] अवदत् तथा च [मा'मारः] [अज जुहरी] इत्यस्मात् यथा अन्ये अवदन्, अस्मान् [उबैदुल्लाह बिन्] अवदत् अब्दुल्लाहः] [इब्न अब्बास] इत्यस्मात् अवदत्, यत् रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वसल्लमः सौम्यः मानवः आसीत्, विशेषतः रमदलानमासे यदा जिब्रिल अलैहिस् सलामदूतः तस्य साक्षात्कारं कृतवान्, तथा च जिब्रिल अलैहिस् सलामः एव रमदलानमासे प्रतिरात्रं तस्य समीपम् आगच्छति स्म, यत्र जिब्रिल अलैहिस सलामः कुरानं पाठयति स्म। ननु रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वस्लामः प्रवहमानवायुतः बहु सौम्यः आसीत्।
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
अस्मान् कथितवान् [अबु अल यमन अल हकम बिन् नाफी'] सः अवदत्, अस्मान् सूचितवान् [शुअइबः] [अज ज़ुह्री] तः मां [उबैदुल्लाह बिन् अब्दुल्लाह बिन् उतबाह बिन् मसूद] सूचितवान् यत् [अब्दुल्लाह बिन् अब्बास] तस्मै सूचितवान् यत् [अबू सुफियन बिन् हरब] तस्मै सूचितवान् कि हेराक्लियस् कुरैशव्यापारसमूहं प्राप्तवान्, यः नबी-सदस्यानां मध्ये सम्झौतेः समये शाम-राज्यं प्रति व्यापार-अभियानं कुर्वन् आसीत्, ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, अबु सुफियान्-कुरैश-काफिरैः सह। यदा ते इलिया' इत्यत्र स्थगितवन्तः तदा ते हेराक्लियस् इत्यनेन सह मिलितवन्तः यत् सः हेराक्लियस् इत्यस्य सभायां संवादं कर्तुं आमन्त्रितः भवेत्, यत् तस्मिन् समये हेराक्लियस् रोमनराज्यस्य अधिकारिभिः सह मिलितवान् आसीत् हेराक्लियस् तान् व्याख्याकारद्वारा उक्तवान् । हेराक्लियस् अवदत्; 'भवद्भिः कस्य नबी इति दावान् कुर्वतः व्यक्तिना सह निकटतमः पारिवारिकः सम्बन्धः अस्ति?'. अबु सुफियनः अवदत्; अतः अहं उत्तरितवान्; 'अहं तस्य निकटतमः कुलसम्बन्धी अस्मि'। हेराक्लियस् अवदत्; 'तं मम समीपं तस्य सहचराः च आनयतु' इति । अतः ते कुरैशं अबू सुफियानस्य पृष्ठतः स्थापितवन्तः। तदा हेराक्लियस् स्वस्य व्याख्याकारस्य माध्यमेन अवदत् यत् - 'तस्मै कथयतु यत् अहं तं तस्य पुरुषस्य विषये पृच्छामि यः भविष्यद्वादिः इति दावान् करोति।' यदि सः मां मृषा वदति तर्हि भवता तं नकारयितव्यम्।' अल्लाहस्य कसम, यदि ते मयि क्षिपन्ति इति मृषावादस्य आरोपस्य लज्जा न स्यात् तर्हि अहं तस्मै मृषावादं कृतवान् स्यात्।' अबु सुफियनः अवदत्; अतः प्रथमं यत् सः मां तस्य विषये पृष्टवान् - नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम - तत् आसीत् यत् - 'भवद्भिः मध्ये तस्य वंशः कः?' अहं प्रत्युवाच - 'सः सुवंशः - आर्यः -' इति। सः पुनः पृष्टवान्- 'किं तस्य पुरतः अन्यः कश्चित् एवम् उक्तवान् ?' अहं प्रत्युवाच - 'न' इति। सः पुनः पृष्टवान्- 'किं तस्य पिता राजा आसीत् ?' अहं प्रत्युवाच - 'न' इति। आर्याः वा नीचाः वा तं अनुसृत्य?' अहं प्रत्युवाच - अपि तु नीचाः तं अनुसरन्ति। सः पुनः पृष्टवान् - तस्य अनुयायिनः वर्धिताः न्यूनाः वा? अहं प्रत्युवाच - 'वर्धन' इति। सः पुनः पृष्टवान् - 'किं कश्चित् स्वधर्मस्य हठस्य कारणात् धर्मत्यागं कृतवान् ?' अहं प्रत्युवाच - 'न' इति। सः पुनः पृष्टवान् - 'किं भवता कदापि तं मृषावादीं दृष्टं यत् सः उक्तवान्?' अहं प्रत्युवाच - 'कदापि न' इति। सः पुनः पृष्टवान् - 'किं सः कदापि वञ्चनं कृतवान् ?' अहं प्रत्युवाच- 'कदापि न।' यदा वयं तस्य समीपे आसन् तदा सः कदापि तत् न कृतवान्।' अबु सुफियनः अवदत्- 'अस्मात् परं किमपि वक्तुं न शक्नोमि।' सः पुनः पृष्टवान् - 'किं त्वं तं युद्धं कृतवान् ?' अहं प्रत्युवाच - 'आम्' इति। सः पुनः पृष्टवान् - युद्धस्य परिणामः कथं अभवत् ? अहं प्रत्युवाच - 'वयं तस्य बहु युद्धं कृतवन्तः। कदाचित् सः अस्मान् पराजितवान् कदाचित् वयं तं पराजितवन्तः।' सः पुनः पृष्टवान् - किं त्वां आज्ञापितवान् ? अहं प्रत्युवाच - 'सः अस्मान् आज्ञापितवान् यत् - 'अल्लाहस्य पूजां कुर्वन्तु, तस्य किमपि सङ्गतिं विना, पितरः यत् वदन्ति स्म तत् परित्यजन्तु' इति। "सः अस्मान् नमाजं स्थापयितुं, जकातं दातुं, सत्यं वक्तुं, परस्परं क्षन्तुं, मैत्रीं च स्थापयितुं च आज्ञापितवान्"। अतः हेराक्लियसः स्वस्य अनुवादकं अवदत्- 'तस्मै कथयतु, यत् मया भवन्तं तस्य व्यक्तिस्य वंशस्य विषये पृष्टम्, भवन्तः वदन्तु यत् सः व्यक्तिः आर्यवंशीयः अस्ति। तथा च पुरुषो जातिमध्ये पुनरुत्थितः । अहं च भवन्तं पृष्टवान् यत् तस्य उक्तं कदापि कश्चन उक्तवान् वा इति, भवन्तः अवदन् यत् न। यदि उक्तं पूर्वपुरुषोऽस्ति इति यदि उक्तं स्यात् तर्हि अयं व्यक्तिः पूर्वपुरुषस्य समानं वचनं अनुकरणं करोति इति मया कल्पितं स्यात् । मया अपि पृष्टं यत् तस्य पिता राजवंशीयः अस्ति वा इति, त्वं च न इति उत्तरं दत्तवान् । अहं वदामि यत् यदि तस्य पिता राजवंशस्य आसीत् तर्हि अवश्यमेव अयं व्यक्तिः स्वपितुः राज्यस्य दावान् करोति। अहं च भवन्तं पृष्टवान् यत् भवन्तः कदापि तं मृषावादं गृहीतवन्तः वा तस्य वचनं वक्तुं पूर्वं भवन्तः न इति उक्तवन्तः। अहं तत्त्वतः अवगच्छामि, यदि केवलं मनुष्याणां कृते सः ईश्वरं प्रति मृषा वक्तुं किमपि न साहसं करिष्यति। मया च त्वामपि पृष्टं यत् आर्याः तं अनुसृत्य उत नीचाः?' त्वया उत्तरं दत्तं यत् नीचाः जनाः तं अनुसृत्य गच्छन्ति स्म। ननु ते दूतस्य अनुयायिनः सन्ति। मया अपि पृष्टं यत् तस्य अनुयायिनः वर्धन्ते न्यूनाः वा, भवन्तः उत्तरं दत्तवन्तः यत् एतत् वर्धितम् इति। ननु च श्रद्धायाः विषयः यावत् सिद्धः न भवति। अहं भवन्तं पृष्टवान् यत् कोऽपि स्वधर्मविरुद्धक्रोधात् धर्मत्यागं कृतवान् वा इति। त्वया उत्तरं दत्तं यत् नास्ति। ननु च तथा श्रद्धा हृदि प्रविश्य प्ररोहिता। मया अपि पृष्टं यत् सः कदापि वञ्चनं करोति वा इति, भवता उत्तरं दत्तं यत् सः कदापि न करोति इति। ननु च तथा दूताः वञ्चनकार्यं कर्तुं न शक्तवन्तः। तथा च अहं भवन्तं पृष्टवान् यत् सः भवन्तं किं आज्ञापयति, भवन्तः उत्तरं दत्तवन्तः यत् सः भवन्तं अल्लाहस्य पूजां कर्तुं आज्ञां दत्तवान्, तस्य किमपि सङ्गतिं न कृत्वा, मूर्तिपूजां च निषिद्धवान्, सः भवन्तं नमाजं स्थापयितुं, जकातं दातुं, सत्यं वक्तुं, परस्परं क्षमितुं, ज्ञातिसम्बन्धं च निर्वाहयितुम् अपि आज्ञां दत्तवान्। यदि भवता यत् किमपि उक्तं तत् सर्वं सत्यं स्यात् तर्हि सः मम पादयोः अधः स्थितं राज्यं अवश्यमेव शासयिष्यति स्म । मया तत्त्वतः अनुमानितम् आसीत् यत् सः इदानीं भवद्भिः मध्ये नास्ति, यदि अहं तं अन्वेष्टुं मार्गं जानामि तर्हि अवश्यं अहं तं अन्वेष्टुं बहु प्रयत्नः करिष्यामि यावत् अहं तस्य पार्श्वे स्थित्वा तस्य पादौ अवश्यमेव प्रक्षालिष्यामि। तदा हेराक्लियसः अल्लाहस्य दूतस्य पत्रं याचितवान्, ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, यत् दिह्या बशरा-राज्यस्य राज्यपालानाम् समीपम् आनयत्, अतः सः हेराक्लियस् इत्यस्मै पत्रं दत्तवान्, सः च तत् पठितवान्, तत्र लिखितम् आसीत्- 'बिस्मिल्लाहिर रहमानिर रहीम्' इति। ईश्वरस्य सेवकस्य तस्य दूतस्य च मुहम्मदात् हेराक्लियस् यावत्। रोमन शासकः, ये निर्देशान् अनुसरन्ति तेषां कृते मोक्षः। ततः तस्मात् अहं भवन्तं इस्लामधर्मस्य आह्वानेन आमन्त्रयामि; इस्लामधर्मं स्वीकुर्वन्तु, तदा भवन्तः सुरक्षिताः भविष्यन्ति, ईश्वरः भवन्तं द्विवारं पुरस्कृतं करिष्यति। परन्तु यदि भवन्तः निवर्तन्ते, तर्हि भवन्तः स्वजनस्य पापं वहन्ति, तथा च: हे पुस्तकस्य जनाः, अस्माकं भवद्भिः च मध्ये कोऽपि विवादः नास्ति इति वाक्ये -अवस्थायाम- यत् वयं अल्लाहं विहाय न पूजयामः तथा च वयं तस्य सह किमपि न सङ्गतिं कुर्मः तथा च -न च- अस्माकं केचन अन्यान् अल्लाहात् परं रब्बं न कुर्वन्ति यदि ते निवर्तन्ते तर्हि तान् वदन्तु - 'साक्षिणः भवन्तु, यत् वयं जनाः स्मः ये स्वं -अल्लाहस्य- अधीनाः स्मः'। अबु सुफियनः अवदत् - 'हेराक्लियस् इत्यनेन यत् उक्तं तत् प्रदातुं पत्रं पठित्वा च उन्मादः, तूफानी स्वराः च अभवन्, यावत् वयं निष्कासिताः न अभवम। अहं मम मित्रेभ्यः अवदम् यत् वयं बहिः निष्कासितवन्तः; 'ननु सः अनक अबु कब्स्याहस्य कार्येषु आमन्त्रितः अस्ति।' हेराक्लियस् रोमनसर्वकारस्य विषये चिन्तितः आसीत्' इति । तस्मिन् समये अपि अहम् अपि चिन्तितः आसम् यत् मुहम्मदः सफलः भविष्यति, यावत् अन्ततः - सा भावना तदनन्तरं अन्तर्धानं जातम् - ईश्वरः मां इस्लामधर्मे प्रविष्टवान्। तथा च इलिया-नगरस्य अग्रजः इब्नु आन् नझुर् आसीत् तथा च हेराक्लियस् ईसाईधर्मस्य बिशपः आसीत्, सः अवदत् यत् एकस्मिन् दिने यदा हेराक्लियस् इलिया-नगरं गतः तदा सः अतीव व्याकुलः अभवत्, तस्य केचन युद्धसेनापतयः अवदन्- 'वयं भवतः स्थितिं यथार्थतया अङ्गीकुर्वन्ति। इब्नु नझहुर् इत्यनेन अपि उक्तं यत्, 'हेराक्लियस् एकः ज्योतिषी आसीत् यः नक्षत्राणां यात्रायां सर्वदा ध्यानं ददाति स्म । सः याजकानाम् प्रश्नानाम् उत्तरं ददाति स्म ये तं पृच्छन्ति स्म; 'एकदा रात्रौ नक्षत्राणां गतिं पश्यन् खितानराजः जातः इति दृष्टवान्, अस्मिन् राष्ट्रे कः खतनाकृतः?' पुरोहिताः प्रत्युवाच; 'यहूदीनां एव खतना कृता, यहूदीनां विषये चिन्ता मा कुरुत।' केवलं भवतः राज्ये सम्पूर्णं देशं तस्मिन् देशे यहूदीनां वधं कर्तुं आज्ञापयन्तु' इति। तस्मिन् समये बनीघसानराजस्य दूतः हेराक्लियस् इत्यस्य समक्षं अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) विषये कथयितुं प्रस्तुतः आसीत् । तस्य पुरुषस्य कथां कथयित्वा हेराक्लियस् तस्य परीक्षणं करणीयम् इति आज्ञापितवान् यत् सः खतनाः कृतः वा न वा इति । परीक्षितो खलु खत: खत: । तदा कश्चन हेराक्लियस् इत्यस्मै अवदत्। हेराक्लियस् तस्य पुरुषस्य अन्येषां अरबानाम् विषये पृष्टवान् यत् ते खतना कृताः वा न वा?' सः प्रत्युवाच; 'अरबाः सर्वे खतना कृताः आसन्'। हेराक्लियस् अवदत्; 'अयं राष्ट्रराजः खलु जातः' इति । ततः हेराक्लियस् रोमनगरे एकस्य मित्रस्य कृते पत्रं प्रेषितवान् यस्य ज्ञानं हेराक्लियस् इव उत्तमम् आसीत् - पैगम्बर मुहम्मद सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम- इत्यस्य जन्मविषये कथयितुं। एतस्मिन्नन्तरे सः हिम्शदेशं प्रति यात्रां निरन्तरं कृतवान्, परन्तु हिम्श-नगरम् आगमनात् पूर्वं तस्य मित्रस्य पत्रस्य उत्तरं प्रथमं प्राप्तम् आसीत् । तस्य मित्रं हेराक्लियस् इत्यस्य मतेन सह सहमतः यत् मुहम्मदः जातः, सः खलु भविष्यद्वादिः इति । ततः हेराक्लियस् रोमनगणमान्यजनाः हिम्शानगरे स्वस्थानं आगन्तुं आमन्त्रितवान्, तस्य परिषदे सर्वेषां उपस्थितेः अनन्तरं हेराक्लियस् सर्वाणि द्वाराणि कुण्डलीकरणं कर्तुं आदेशं दत्तवान् अथ सः अवदत्; 'हे रोमजनाः, किं यूयं सर्वे गौरवपूर्णं विजयं प्रगतिञ्च प्राप्तुम् इच्छन्ति, यदा राज्यं अस्माकं हस्ते अक्षुण्णं तिष्ठति? यदि इच्छन्ति तर्हि मुहम्मदं पैगम्बरं स्वीकुर्वन्तु!'. तच्छ्रुत्वा ते सर्वद्वाराणि कुण्डितेऽपि वन्यगर्दभ इव पलायितवन्तः । एतादृशी स्थितिं दृष्ट्वा हेराक्लियस् आशां त्यक्तवान् यत् ते विश्वासं करिष्यन्ति - मुहम्मदस्य भविष्यद्वाणीत्वे विश्वासं करिष्यन्ति-। अथ सर्वान् स्वस्वस्थानं प्रति प्रत्यागन्तुम् आज्ञापयत्; 'ननु मया पूर्वं यत् उक्तं तत् केवलं भवतः हृदयस्य स्थिरतायाः परीक्षणार्थम् एव उक्तम्।' इदानीं तत् स्थिरता मया दृष्टा' इति । ततो हेराक्लियसस्य पुरतः प्रणम्य तस्य प्रसन्नाः अभवन् । एवं हेराक्लियसस्य कथा समाप्तवती । [सालिह बिन् कैसन] तथा [युनुस्] तथा [मा'मार] इत्यनेन [अज् ज़ुह्री] इत्यस्मात् कथितम् अस्ति ।
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
अब्दुल्लाहबिन् मूसा इत्यस्मात् कथितं यत् सः अवदत् यत् हन्जालाह बिन् अबू सुफियान् इत्यस्मात् कथितं यत् इकरीमा बिन् खालिदः अवदत् यत् - अल्लाहस्य दूतः (صلى الله عليه وسلم) उक्तवान् यत् "इस्लाम पञ्चस्तम्भेषु निर्मितः अस्ति: साक्ष्यं ददाति यत् अल्लाहात् परं कोऽपि देवः नास्ति तथा च मुहम्मदः अल्लाहस्य दूतः अस्ति, नमाजं स्थापयति, जकातम् अददात्, हजं करोति, रमजानस्य उपवासं करोति च।
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
अस्मान् [अब्दुल्लाह बिन् मुहम्मद अल जूफी] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [अबु अमीर अल अकादी] इत्यस्मै कथितं यत् अस्मान् [सुलेमान बिन बिलाल] [अब्दुल्लाह बिन् दिनार] इत्यस्मात् [अबू सालिह] इत्यस्मात् [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वल्लम इत्यस्मात्, सः अवदत् यत्, 'विश्वासस्य अपेक्षया अधिकम् अस्ति षष्टिः शाखाः, विनयः च श्रद्धायाः भागः' इति।
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
अस्मान् [आदम बिन अबू इयस] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [शुअबाह] [अब्दुल्लाह बिन् अबू अस सफर] इत्यस्मात् तथा [इस्माइल बिन् अबू खालिद] [अश शा'बी] इत्यस्मात् [अब्दुल्लाह बिन् अम्र] इत्यस्मात् नबी (स.अ.व जिह्वा हस्तेन च मुसलमाना: सुरक्षिताः सन्ति, प्रवासी च अल्लाहेन निषिद्धं त्यजति।' अबु अब्दुल्लाः अवदत्; तथा [अबु मुअविय्याह] उक्तवान्; इब्नहिन्दस्य पुत्राय [दाऊद] [अमीर] इत्यस्मात् अस्मान् प्रति कथितम् आसीत् यः अवदत्; मया [अब्दुल्लाह] अर्थात् इब्न अम्र इत्यस्य नबी (स.अ.व.) इत्यस्मात्, [अब्दुल अ'ला] इत्यस्य [दाऊद] इत्यस्मात् [अमीर] इत्यस्मात् [अब्दुल्लाह] इत्यस्मात् नबी (स.अ.व.) इत्यस्मात् श्रुतम् यत् सः अवदत्।
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
अस्मान् [सैद बिन् याह्या बिन् सैइद अल कुरशी] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्माकं [मम पितुः] कृते कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [अबू बुर्दाह बिन् अब्दुल्लाह बिन् अबू बुर्दाह] [अबू बुर्दाह] इत्यस्मात् [अबू मूसा] इत्यस्मात् कथितं यत् सः अवदत् यत् हे अल्लाहस्य दूत, कः इस्लामः श्रेष्ठः? अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् यत् - 'कोऽस्ति यस्य जिह्वातः हस्तात् च मुसलमाना: सुरक्षिताः सन्ति' इति।
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
अस्मान् [अम्र बिन् खालिद्] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [अल लैथ्] [यजीद] इत्यस्मात् [अबू अल खैर] इत्यस्मात् [अब्दुल्लाह बिन् अम्रु] इत्यस्मात् कथितम्; एकः पुरुषः नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मै पृष्टवान्; 'कः इस्लामः श्रेष्ठः ?' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यनेन प्रत्युवाच- 'भवन्तः तान् पोषयन्ति, येषां भवन्तः जानन्ति, ये च भवन्तः न जानन्ति, तान् अभिवादयन्ति' इति।
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
अस्मान् [मुसद्दद] इत्यस्मै कथितं यत् [याह्या] अस्मान् [शुबाहतः] [कतादाह] इत्यस्मात् [अनसतः] नबी (स.अ.व.) इत्यस्मात् कथितवान् तथा च [हुसैन अल मुअलिम] इत्यस्मात् कथितम् यत् [कतादः] अस्मान् [अनास] इत्यस्मात् नबी (स.अ.व.) इत्यस्मात् कथितवान् be upon him) who said: 'भवद्भिः कश्चन अपि सत्यं न विश्वसति यावत् सः स्वभ्रातुः प्रति यत् प्रेम करोति तत् स्वतः प्रेम करोति।'
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
अस्मान् [अबू अल यमन] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [शुएब] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [अबु अज् ज़नाद] [अल अ'राज] इत्यस्मात् [अबु हुरैरा] इत्यस्मात् कथितं यत् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् यत् - 'यस्य हस्ते मम आत्मा अस्ति, भवतः कोऽपि यथार्थतया विश्वासं न करोति यावत् अहं नास्मि।' मातापितृसन्ततिभ्यः अपेक्षया अधिकं प्रियः।'
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
याकूब इब्न इब्राहिमः अस्मान् प्रति वर्णितवान्, इब्न उलय्याहः अस्मान् अब्दुल अजीज इब्न सुहैब इत्यस्मात् अनस इत्यस्मात् नबी इत्यस्मात् कथितवान्, अल्लाह तस्य आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु। आदमः अस्मान् प्रति कथितवान्, शुअबाहः अस्मान् कतादातः अनसतः कथितवान्, अल्लाह तस्य आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु। नबी अल्लाहः तस्य आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, अवदत् यत् - "भवद्भिः कश्चन अपि विश्वासं न करोति यावत् अहं तस्य मातापितृभ्यः, तस्य बालकेभ्यः, सर्वेषां मानवजातीनां च अपेक्षया अधिकं प्रियः नास्मि।
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
अस्मान् [मुहम्मद बिन् अल मुत्सन्ना] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [अब्दुल वहाब अत्स् ठकाफी] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [अय्यूब] [अबू किलाबाह] इत्यस्मात् [अनस बिन मलिक] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्लाम इत्यस्मात्, सः अवदत् यत् - त्रीणि वस्तूनि यानि यदि कस्मिंश्चित् व्यक्तिे वर्तन्ते तर्हि तस्य स्वादनं करिष्यन्ति the sweetness of faith: सः अल्लाहं तस्य दूतं च अन्यस्मात् अपेक्षया अधिकं प्रियं करोति। यदि सः कस्यचित् प्रेम करोति तर्हि अल्लाहस्य कृते विहाय तस्मै प्रेम न करोति। सः च अविश्वासं प्रति प्रत्यागन्तुं द्वेष्टि यथा नरकं क्षिप्तुं द्वेष्टि।'
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
अस्मान् अवदत् [अबु अल वालिद] उक्तवान् यत्, उक्तवान् अस्मान् [स्यु'बाः] मां [अब्दुल्लाह बिन् अब्दुल्ला बिन् जबर] सूचितवान्, यत्; मया [अनस] नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात् श्रुतम्, सः अवदत्। 'श्रद्धायाः चिह्नं अंसारं प्रेम्णा भवति।' निफाकस्य च चिह्नं द्वेष्टि -अंसार' इति।
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
अस्मान् [अबु अल यमन] इत्यस्मै कथितं यत् [शुएबः] [अज ज़ुह्री] इत्यस्मात् अस्मान् सूचितवान् यत् [अबु इदरीस् ऐद्जुल्लाह बिन् अब्दुल्लाहः] अस्मान् सूचितवान् यत् [उबादाह बिन् अश-समित्] एकः सहचरः आसीत् यः बदर-युद्धे भागं गृहीतवान् तथा च अकाबा-रात्रौ शपथग्रहणं कृतवन्तः तेषु अन्यतमः आसीत् इति सः अवदत् यत् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) केषाञ्चन सहचरानाम् मध्ये स्थित्वा अवदत् यत् - 'अल्लाहस्य किमपि सङ्गतिं न कर्तुं, चोरीं न कर्तुं, व्यभिचारं न कर्तुं, स्वसन्ततिं न मारयितुं, स्वहस्तपादयोः मध्ये यत् असत्यं आविष्कृतं तत् न कल्पयन्तु, सम्यक् विषये अवज्ञां न कर्तुं मम प्रतिज्ञां कुरुत। युष्मेषु यः कश्चित् तान् पूरयति, तस्य फलं अल्लाहस्य समीपे अस्ति, यः च तान् उल्लङ्घयति, अल्लाहः च तं जगति दण्डयति, तत् तस्य कृते प्रायश्चित्तं भवति, यः तान् उल्लङ्घयति, अल्लाहः च तत् आच्छादयति - अस्मिन् जगति दण्डं न ददाति - तदा तस्य विषयः अल्लाहस्य समीपं प्रत्यागच्छति, यदि सः इच्छति तर्हि सः तं क्षमति वा दण्डयति वा। अतः एतेषां विषयेषु वयं तस्मै निष्ठां प्रतिज्ञां कृतवन्तः।
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
अस्मान् [अब्दुल्लाह बिन् मस्लामाह] इत्यनेन [मालिकतः] [अब्दुर्रहमान बिन अब्दुल्लाह बिन् अब्दुर्रहमान बिन अबू शा'शाआह] इत्यस्मात् [तस्य पितुः] [अबू सैद अल खुदरी] इत्यस्मात् कथितं यत् सः अवदत्, अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) अवदत् - 'प्रायः अभवत् - एकस्मिन् समये - यत् मुसलमानस्य उत्तमं धनम् मेषः आसीत् यत् सः पर्वतशिखरेषु दूरस्थेषु च चरति स्म, सः च क्लेशस्य अधीनतायाः भयात् स्वधर्मेन सह निगूढः गतः।'
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
अस्मान् [मुहम्मद बिन सलाम] इत्यस्मै कथितं यत् सः अवदत्, अस्मान् [अब्दाह] [हिशाम] इत्यस्मात् [तस्य पितुः] [ऐशा] इत्यस्मात् कथितं यत् सा अवदत्- 'यदा अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) स्वसहचरानाम् आज्ञां दत्तवान् यत् ते यत् कर्तुं समर्थाः सन्ति, तदा ते अवदन् - 'वयं भवतः सदृशाः न स्मः, हे अल्लाहस्य दूत, यतः भवतः तव भूतपूर्वपापानां क्षमिताः।' अतः सः (स.अ.व.) क्रुद्धः अभवत्, यत् तस्य मुखस्य उपरि दृश्यते स्म, ततः सः अवदत् यत् - 'ननु भवतः अल्लाहस्य विषये सर्वाधिकं पुण्यवान् ज्ञाता च अहमेव अस्मि।'
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
[सुलेमान बिन हरब] अस्मान् अवदत्, [शुबाहः] अस्मान् [कतादातः] [अनस बिन मलिक] इत्यस्मात् नबी (स.अ.व.) इत्यस्मात् अवदत् यः अवदत् यत् - त्रीणि वस्तूनि, यदि ते कस्मिंश्चित् व्यक्तिे वर्तन्ते, तर्हि तस्य विश्वासस्य माधुर्यस्य स्वादनं भविष्यति: अल्लाहः तस्य दूतः च अन्यस्मात् अपेक्षया अधिकं प्रियाः सन्ति। यः च कस्यचित् प्रेम करोति सः तं परमात्मनः अल्लाहस्य कृते विना प्रेम न करोति। यः च अविश्वासं प्रति प्रत्यागन्तुं द्वेष्टि यथा नरकं क्षिप्तुं द्वेष्टि।'
