Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
عبدالله بن زبیر رضی الله عنه موږ ته خبر راکړ، هغه وویل: سفیان رضی الله عنه موږ ته خبر راکړ، هغه وویل: یحیی بن سعید انصاري وویل: محمد بن ابراهیم تیمی رضی الله عنه موږ ته خبر راکړ چې هغه [علقمه بن وقاش اللیثي] اوریدلي دي چې ویل یې: ما یو ځل د منبر پر سر د عمر بن الخطاب رضی الله عنه څخه اوریدلي دي چې ویل یې: ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي دي چې ویل یې: ټول عملونه په نیت پورې اړه لري، او د هر چا اجر په هغه څه پورې اړه لري چې نیت یې کړی دی. څوک چې د هغه نړۍ لپاره هجرت وکړي چې هغه یې ترلاسه کول غواړي یا د هغه ښځې لپاره چې هغه یې واده کول غواړي، نو د هغه هجرت هغه څه ته دی چې هغه یې نیت کړی دی.
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
موږ ته [عبدالله بن یوسف] وویل، [مالک] موږ ته [هشام بن عروه] له [خپل پلار] له [عائشې] څخه د مومنانو له مور څخه روایت کوي چې الحارث بن هشام له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه پوښتنه وکړه: 'ای د الله رسوله، وحی څنګه پر تا نازلیږي؟' رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: 'کله ناکله دا ماته د زنګ وهلو غږ په څیر راځي، او دا زما لپاره ترټولو سخته لاره ده، بیا ودریږي ترڅو زه پوه شم چې څه لیږدول کیږي. او کله ناکله یوه فرښته د سړي په شکل کې راځي او له ما سره خبرې کوي، نو زه د هغه خبرې تعقیبوم.' عائشې وویل: 'په حقیقت کې، ما یو ځل په ډیره سړه ورځ کې پر هغه (صلی الله علیه وسلم) باندې وحی نازله شوه، بیا ودریدله، او ما د هغه له تندي څخه خوله وبهیده.'
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
موږ ته [یحیی بن بکیر] ویلي دي چې موږ ته [اللیث] له [عقیل] له [ابن شهاب] له [عروه بن زبیر] له [عیسیٰ] له - د مومنانو له مور څخه - څخه روایت شوی دی چې هغې وویل: 'د هغه وحی پیل چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ته راغی په خوب کې د ریښتیني خوب سره و. او هغه خوب نه ویني مګر دا چې د سهار د رڼا په څیر راشي. بیا هغه د یوازیتوب سره مینه درلوده، نو هغه د حرو غار غوره کړ او هغه یې زغملی، یعنې د شپې عبادت یې وکړ مخکې له دې چې بیرته خپلې کورنۍ ته راستون شي ترڅو د بیا ژوندي پاتې کیدو لپاره خواړه چمتو کړي. بیا هغه د خدیجې سره ولیدل ترڅو خواړه چمتو کړي. تر دې چې بالاخره الحق راغی کله چې هغه د حرو په غار کې و، یوه فرښته راغله او ویې ویل: 'لوستل؟' هغه ځواب ورکړ: 'زه لوستل نشم کولی'. رسول الله صلی الله علیه وسلم تشریح کړه: نو فرښتې زه ونیولم او په ډیره کلکه یې غیږ کې ونیولم بیا مې پریږده او بیا یې وویل: 'ولوله!' هغه ځواب ورکړ: 'زه لوستل نشم کولی'. نو فرښتې زه ونیولم او په ډیره کلکه یې غیږ کې ونیولم بیا مې پریښود او بیا یې وویل: 'ولوله!'. هغه ځواب ورکړ: 'زه لوستل نشم کولی'. فرښتې بیا زه ونیولم او د دریم ځل لپاره یې په ډیره کلکه غیږ کې ونیولم بیا یې پریښودم او بیا یې وویل: - د خپل خدای نوم یادولو سره ولولئ چې هغه یې پیدا کړی دی، هغه انسانان د وینې له ټوټې څخه پیدا کړي دي. ولولئ، او ستاسو رب رحمن دی-. رسول الله صلی الله علیه وسلم د وحی کلمو سره خپلې کورنۍ ته په اندیښمن حالت کې راستون شو. هغه د خدیجې بنت خویلد سره ولیدل او ویې ویل: 'ما پټ کړه، ما پټ کړه!'. هغه پوښل شوی و تر هغه چې ویره یې له لاسه ورکړه. بیا یې خدیجې ته څه پیښ شول: 'زه د ځان په اړه اندیښمن یم'. نو خدیجې وویل: 'په خدای قسم، الله به تاته تل زیان ونه رسوي، ځکه چې ته هغه څوک یې چې دوستي ته دوام ورکوي'. بیا خدیجې هغه ته د وروقوه بن نوفل بن اسد بن عبدالعزیٰ سره د لیدو بلنه ورکړه، چې د خدیجې د تره زوی و، چې د جاهلیه په دوره کې عیسوی و. هغه په عبراني ژبه کې کتابونه هم ولیکل، او د الله په اجازه یې انجیل هم په عبراني ژبه ولیکل. په هغه وخت کې وروقوه بوډا و او سترګې یې ړندې وې. خدیجې وویل: 'ای زما د تره زویه، د خپل ورور زوی څه وایی واوره'. وروقوه وویل: 'ای زما د ورور زویه، تا څه تجربه کړې ده'. نو رسول الله صلی الله علیه وسلم هغه ته وویل چې هغه څه پیښ شوي دي. وروقوه وویل: 'دا ناموس دی، لکه څنګه چې الله تعالی یو ځل موسی علیه السلام ته وحی وکړه. اوه، کاش چې زه لا ځوان وای او زه لا ژوندی وای کله چې ته ستا د قوم لخوا ایستل شوی وای'. رسول الله صلی الله علیه وسلم وپوښتل: 'ایا زه به د دوی لخوا وشړل شم؟' وروقوه ځواب ورکړ: هو. ځکه چې هیڅوک به هغه څه سره نه راځي چې تاسو یې راوړي مګر دا چې دوی زیانمن شي - دښمنان شي -. که زه د دې پیښې په وخت کې حاضر وم، نو ما به ستاسو سره تر خپلې وسې پورې مرسته کړې وای. وروقوه هغه پیښه تجربه نه کړه چې هغه پرې باور درلود ځکه چې هغه د وحی د فتوح - خالي کولو په وخت کې مړ شوی و. [ابن صهیب] وویل؛ ما [ابو سلمه بن عبدالرحمن] ته خبر ورکړی چې [جابر بن عبدالله الانشاري] د وحی د خالي کولو په اړه خبرې کولې، لکه څنګه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم بیان کړی: 'کله چې زه روان وم نو ما د اسمان څخه یو غږ واورېد، ما هغې ته وکتل او دا هغه فرښته وه چې د حرو په غار کې ماته راغله، د اسمان او ځمکې ترمنځ په څوکۍ ناست وه. زه ویریدم او کور ته لاړم، او ویې ویل: 'ما پوښ کړئ. ما پوښ کړئ.' نو الله تعالی وحی نازله کړه: - ای هغو کسانو چې پوښلي یاست - تر هغه چې د الله کلمه راشي - او بتان پریږدئ -. له هغه وخت راهیسې وحی په دوامداره توګه نازلیږي.' دا حدیث [عبدالله بن یوسف] او [ابو صالح] هم روایت کړی دی او [هلال بن رداد] هم له [عز زهری] څخه روایت کړی دی. او [یونس] وویل؛ او [معمر] موافقه وکړه چې هغه دا له الزهری څخه اخیستی دی.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
موږ ته [موسی بن اسماعیل] خبر راکړ، هغه وویل، موږ ته [ابو عوانه] خبر راکړ، هغه وویل چې موږ ته [موسی بن ابو عیسة] خبر راکړ، هغه وویل چې موږ ته [سعید بن جبیر] د [ابن عباس] څخه د الله تعالی د دې قول په اړه خبر راکړ: - د قرآن کریم د لوستلو لپاره خپله ژبه مه خوځوئ ځکه چې تاسو به ژر وغواړئ چې په هغه کې مهارت ولرئ -. ابن عباس وویل: 'رسول الله صلی الله علیه وسلم د هغه څه د حفظ کولو لپاره خورا قوي اراده درلوده چې نازل شوي دي - قرآن - او خپلې شونډې یې خوځولې'. ابن عباس وویل: 'زه به خپلې شونډې خوځوم - ترڅو تاسو ته یې ولولم - لکه څنګه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ما ته وکړل'. سعید وویل: 'او زه به خپلې شونډې خوځوم - ترڅو تاسو ته یې ولولم - لکه څنګه چې ما ابن عباس لیدلی و چې دا کار یې کاوه. نو رسول الله صلی الله علیه وسلم خپلې شونډې خوځولې.' بیا د الله جل جلاله دا کلام نازل شو: خپله ژبه د قرآن کریم د لوستلو لپاره مه خوځوه ځکه چې ته به ډېر ژر په هغه کې مهارت ولرې. په حقیقت کې، دا زموږ په لګښت ده چې هغه په خپل سینه کې راټول کړو او تاسو ته یې په لوستلو کې هوښیار کړو. د دې معنی دا ده چې الله جل جلاله دا ستاسو په سینه کې راټولوي - ترڅو یې حفظ کړو - او بیا یې ولولو: 'کله چې موږ یې لوستل پای ته ورسوو، نو د لوستلو تعقیب وکړه'. دا معنی لري: 'واورئ او چوپ اوسئ'. بیا الله جل جلاله وویل: 'بیا، په حقیقت کې، دا زموږ پورې اړه لري چې دا تشریح کړو. معنی لري: 'او دا زموږ مسؤلیت دی چې دا ولولو' او د الله جل جلاله رسول له هغه وخته چې جبریل علیه السلام هغه ته راغی، هغه یې واورېد. او کله چې جبریل علیه السلام لاړ، نو رسول الله صلی الله علیه وسلم هغه خپلو ملګرو ته ولوستل - لکه څنګه چې جبریل علیه السلام هغه ته ولوستل.
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
موږ ته [عبدان] خبر راکړ، موږ ته [عبدالله] خبر راکړ، موږ ته [یونس] له [عز زهری] څخه او په همدې روایت سره، موږ ته [بصیر بن محمد] هم خبر راکړ، موږ ته [عبدالله] خبر راکړ، موږ ته [یونس] او [معمار] له [عز زهری] څخه لکه څنګه چې نورو وویل، موږ ته [عبیدالله بن عبدالله] له [ابن عباس] څخه خبر راکړ، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم تر ټولو نرم انسان وو، په ځانګړې توګه د روژې په میاشت کې کله چې جبریل علیه السلام ورسره ولیدل، او دا جبریل علیه السلام وو چې د روژې په میاشت کې هره شپه هغه ته راتلل، چیرې چې جبریل علیه السلام قرآن تدریس کاوه. په حقیقت کې، رسول الله صلی الله علیه وسلم د باد له څپو څخه ډیر نرم وو.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
موږ ته [ابو الیمان الحکم بن نافع] خبر راکړی دی، هغه وویل، موږ ته [سیوب] له [عز زهري] خبر راکړی دی، هغه راته [عبیدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود] خبر راکړی دی چې [عبدالله بن عباس] ورته ویلي دي چې [ابو سفیان بن حرب] ورته ویلي دي؛ هرقل د قریشو یوه سوداګریزه ډله ترلاسه کړه، چې د سوریې خاورې ته په سوداګریز سفر روانه وه، هغه وخت چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم او ابو سفیان او د قریشو کافرانو ترمنځ تړون نافذ شو. کله چې دوی په ایلیا کې ودرېدل، دوی د هرقل سره د هرقل په بلنه ولیدل چې د هغه په مجلس کې خبرو اترو ته بلنه ورکړل شي، په هغه وخت کې هرقل د رومي مشرانو سره یوځای و. هرقل د دوی سره د ترجمان له لارې خبرې وکړې. هرقل وویل: 'ستاسو څخه څوک د هغه چا سره نږدې کورنۍ اړیکه لري چې د پیغمبرۍ ادعا کوي؟'. ابو سفیان وویل؛ نو ما ځواب ورکړ؛ "زه هغه څوک یم چې له هغه سره تر ټولو نږدې کورنۍ لرم". هرقل وویل: "هغه زما سره نږدې کړه او د هغه ملګري هم." نو دوی قریش د ابو سفیان تر شا واچول. بیا هرقل د خپل ترجمان له لارې وویل: "هغه ته ووایه چې ما له هغه سړي څخه د هغه سړي په اړه پوښتنه کړې چې د پیغمبرۍ ادعا یې کړې وه. که هغه ماته دروغ ووایی، نو ته باید ورته دروغ ووایی". په خدای قسم، که چیرې د هغو دروغو تورونو له امله چې دوی یې پر ما لګوي، شرم نه وای، نو ما به ورته دروغ ویلي وای." ابو سفیان وویل: نو لومړی شی چې هغه له ما څخه د هغه - رسول الله صلی الله علیه وسلم - په اړه وپوښتل دا وو: "ستاسو په منځ کې د هغه د نسب مقام څه دی؟" ما ځواب ورکړ: "هغه د ښه - شریف - نسب څخه دی". هغه بیا وپوښتل: "ایا بل چا دا خبره له هغه څخه مخکې کړې ده؟" ما ځواب ورکړ: "هیڅ نه". هغه بیا وپوښتل: "ایا د هغه پلار پاچا دی؟" ما ځواب ورکړ: "نه". هغه کسان چې د هغه پیروي کوي لوړ پوړي خلک دي یا ټیټ خلک؟" ما ځواب ورکړ: 'حتی هغه کسان چې د هغه پیروي کوي ټیټ خلک دي'. هغه بیا وپوښتل: 'ایا پیروان یې زیاتیږي یا کمیږي؟' ما ځواب ورکړ: 'زیاتیږي'. هغه بیا وپوښتل: 'ایا څوک د خپل دین څخه د غوسې له امله مرتد شوی دی؟' ما ځواب ورکړ: 'هیڅ نه'. هغه بیا وپوښتل: 'ایا تاسو کله هم هغه د خپلې خبرې له ویلو دمخه دروغ موندلی دی؟' ما ځواب ورکړ: 'هیڅکله'. هغه بیا وپوښتل: 'ایا هغه کله هم دوکه کړې ده؟' ما ځواب ورکړ: 'هیڅکله. کله چې موږ له هغه سره وخت تیراوه، هغه هیڅکله دا کار نه دی کړی'. ابو سفیان وویل: 'زه د دې ډول کلمو پرته بل څه نشم ویلای'. هغه بیا وپوښتل: 'ایا تاسو ورسره جګړه کوئ؟' ما ځواب ورکړ: 'هو'. هغه بیا وپوښتل: 'جګړه څنګه پای ته ورسیده؟' ما ځواب ورکړ: 'زموږ او د هغه ترمنځ جګړه ډیره ده. کله ناکله هغه موږ وهي، کله ناکله موږ وهي'. هغه بیا وپوښتل: 'هغه تاسو ته د څه کولو امر کړی و؟' ما ځواب ورکړ: 'هغه موږ ته امر کړی و؛' 'د الله عبادت وکړئ پرته له دې چې له هغه سره هیڅ شریک ونيسئ، او هغه څه پریږدئ چې ستاسو پلرونو ویلي دي.' هغه موږ ته د لمونځ کولو، زکات ورکولو، رښتیا ویلو، یو بل ته د بخښنې او خپلوۍ ساتلو امر هم وکړ. بیا هرقل خپل ژباړونکي ته وویل، 'ورته ووایه، ما له تاسو څخه د هغه سړي د نسب په اړه پوښتنه وکړه، او تاسو راته وویل چې هغه د شریف نسل څخه و. هغه د هغه د قوم په اولاد کې هم لوی شوی و. ما له تاسو څخه وپوښتل چې ایا چا هغه څه ویلي دي چې مخکې یې ویلي دي، او تاسو وویل نه. که چا دا مخکې ویلي وي، نو زه به هغه د هغه چا تقلید ګڼم چې مخکې یې ورته خبره کړې وه. ما له تاسو څخه هم وپوښتل چې ایا د هغه پلرونو څخه کوم یو د شاهي نسل څخه و، او تاسو وویل نه. ما وویل که د هغه پلرونه د شاهي نسل څخه وای، نو هغه به د خپل پلار سلطنت غوښتنه کوله. ما له تاسو څخه دا هم وپوښتل چې ایا تاسو کله هم هغه د هغه څه ویلو دمخه دروغ موندلی و، او تاسو وویل نه. زه پوهیږم چې که هغه د خلکو سره د دروغ ویلو جرئت هم نه کاوه، یوازې الله ته. او ما له تاسو څخه دا هم وپوښتل، ایا هغه کسان چې د هغه پیروي کوي، شریف خلک دي که ټیټ خلک؟" تاسو ځواب ورکړ هغه کسان چې د هغه پیروي کوي. په حقیقت کې، دوی د پیغمبر پیروان دي. ما دا هم وپوښتل چې ایا د پیروانو شمیر زیات شوی یا کم شوی، تاسو ځواب ورکړ چې دا زیات شوی. او دا د ایمان قضیه ده تر هغه چې دا بشپړ شي. ما له تاسو څخه دا هم وپوښتل چې ایا څوک د خپل دین څخه د غوسې له امله مرتد شوی دی. تاسو ځواب ورکړ نه. او دا هغه څه دي چې ایمان په زړه کې وده کوي او وده کوي. ما له تاسو څخه دا هم وپوښتل چې ایا هغه کله هم دوکه کړې ده، تاسو هیڅکله ځواب نه دی ورکړی. او دا هغه څه وو چې رسولان نشي کولی دوکه وکړي. او ما له تاسو څخه دا هم وپوښتل چې هغه تاسو ته د څه کولو امر کړی دی، تاسو ځواب ورکړ چې هغه تاسو ته امر کړی چې د الله عبادت وکړئ د هغه سره هیڅ شی شریک نه کړئ، او تاسو د بتانو عبادت کولو څخه منع کوئ، هغه تاسو ته هم امر کړی چې لمونځ وکړئ، زکات ورکړئ، ریښتیا ووایاست، یو بل ته بخښنه وکړئ او ملګرتیا وساتئ. که هرڅه چې تاسو وایئ ریښتیا وي، هغه به خامخا زما د پښو لاندې سلطنت واکمن کړي. په حقیقت کې، ما شک درلود چې هغه اوس ستاسو په منځ کې نشته، که زه د هغه سره د لیدو لاره پوهیدم، نو زه به خامخا د هغه سره د لیدو هڅه وکړم تر هغه چې زه د هغه تر څنګ وم نو خامخا به یې پښې ومینځم. بیا هرقل د رسول الله صلی الله علیه وسلم لیک وغوښت چې د دحیه لخوا د بصرې واکمنانو ته راوړل شوی و، نو هغه هرقل ته ورکړ، بیا یې ولوست او پکې لیکل شوي وو: بسم الله الرحمن الرحیم. د محمد صلی الله علیه وسلم له خوا، د الله بنده او د هغه رسول هرقل ته. د روم واکمن، سلام وي په هغه چا چې د لارښوونې پیروي کوي. بیا له دې څخه، زه تاسو ته د اسلام بلنه درکوم؛ اسلام قبول کړئ، نو تاسو به خوندي شئ، الله به تاسو ته دوه چنده اجر درکړي. خو که تاسو مخ واړوئ، نو تاسو به د خپلو خلکو ګناهونه په غاړه واخلئ، او: ای اهل کتابو، راشئ - په یوه خبره - پریکړه - زموږ او ستاسو ترمنځ هیڅ توپیر نشته، دا چې موږ د الله پرته د بل چا عبادت نه کوو او هیڅ شی ورسره نه شریکوو او موږ - او همدارنګه - ځینې زموږ څخه نور د الله پرته د رب په توګه نه ګڼو. که دوی مخ واړوي، نو ورته ووایاست: 'شاهدي ورکړئ چې موږ هغه کسان یو چې الله ته تسلیم شوي یو.' ابو سفیان وویل: 'وروسته له هغه چې هرقل خپلې خبرې بیان کړې او لیک یې ولوست، نو شور او لوړ غږونه وشول، چې دوی یې موږ وشړل. ما خپلو ملګرو ته وویل وروسته له هغه چې موږ وشړل شو: 'په حقیقت کې، هغه د ابو کبسیه د زوی د قضیې لپاره بلل شوی دی. هرقل د روم د امپراتورۍ په اړه اندیښمن و.' په هغه وخت کې زه هم اندیښمن وم چې محمد به بریالی شي، تر هغه چې بالاخره - دا احساس له هغه وروسته ورک شو - الله ما اسلام ته اړ کړ. او هلته ابن عن نضور وو، د الیاس یو اشراف سړی او هرقل یو عیسوي بشپ وو، هغه وویل چې یوه ورځ کله چې هرقل د الیاس څخه لیدنه وکړه، هغه ډیر اندیښمن و، د خپلو ځینو جنګي قوماندانانو ته یې وویل: 'په حقیقت کې، موږ ستاسو وضعیت ردوو.' ابن نضور بیا وویل، 'هرقل یو ستورپوه و چې تل یې د ستورو سفر ته پام کاوه. هغه یو ځل د هغو کاهنانو پوښتنو ته ځواب ورکړ چې له هغه څخه یې پوښتل: 'یوه شپه کله چې زه د ستورو تیریدو څارنه کوله، ما ولیدل چې د خیتان پاچا زیږیدلی و، د دې خلکو څخه څوک سنت شوی و؟' کاهنانو ته ځواب ورکړئ؛ 'یوازیني خلک چې سنت کوي یهودیان دي، د یهودیانو له امله اندیښنه مه کوئ. یوازې د خپل سلطنت ټولو هیوادونو ته امر وکړئ، ترڅو په دې هیوادونو کې یهودیان ووژل شي'. په هغه وخت کې د بني غسان د پاچا یو استازی هرقل ته حاضر شو ترڅو د رسول الله صلی الله علیه وسلم په اړه ورته ووایی، وروسته له هغه چې سړي کیسه پای ته ورسوله، هرقل امر وکړ چې هغه معاینه کړي ترڅو وګوري چې ایا هغه ختنه شوی دی که نه. له معاینې وروسته معلومه شوه چې هغه په حقیقت کې تور و. بیا خلکو هرقل ته وویل. هرقل له هغه سړي څخه د نورو عربو په اړه وپوښتل، ایا دوی ختنه شوي دي که نه؟ هغه ځواب ورکړ؛ 'ټول عرب ختنه شوي دي'. هرقل وویل؛ 'دا د امت پاچا دی، په حقیقت کې هغه زیږیدلی دی'. بیا هرقل په روم کې یو ملګري ته یو لیک واستاوه چې پوهه یې د هرقل په څیر وه - ترڅو هغه ته د رسول الله صلی الله علیه وسلم د زیږون په اړه ووایی. په عین حال کې، هغه د حمص سیمې ته خپل سفر ته دوام ورکړ، مګر مخکې له دې چې حمص ته ورسیږي، د هغه د ملګري لیک ځواب لومړی راورسید. د هغه ملګري د هرقل له دې نظر سره موافقه وکړه چې محمد صلی الله علیه وسلم زیږیدلی او هغه په حقیقت کې یو پیغمبر دی. بیا هرقل رومي چارواکو ته بلنه ورکړه چې په همشا کې خپل ځای ته راشي، وروسته له هغه چې ټول په غونډه کې حاضر شول، هرقل امر وکړ چې ټولې دروازې وتړل شي. بیا یې وویل: 'ای د روم قومه، ایا تاسو ټول به په داسې حال کې چې سلطنت زموږ په لاسونو کې پاتې وي، شانداره بریا او پرمختګ ترلاسه کړئ؟ که تاسو غواړئ، محمد صلی الله علیه وسلم د پیغمبر په توګه ومنئ!'. د دې خبرو په اوریدو سره، دوی د وحشي خرو په څیر وتښتېدل، که څه هم ټولې دروازې تړل شوې وې. د داسې حالت په لیدلو سره، هرقل هیله له لاسه ورکړه چې دوی به د محمد صلی الله علیه وسلم په نبوت باور ولري. بیا یې ټولو ته امر وکړ چې خپلو خپلو ځایونو ته راستانه شي او ویې ویل: 'په حقیقت کې، هغه څه چې ما همدا اوس وویل یوازې د تاسو ټولو د استقامت ازموینې لپاره وو. اوس ما هغه هوډ ولید'. بیا دوی هرقل ته سجده وکړه او له هغه څخه خوښ شول. په دې توګه د هرقل کیسه پای ته رسیږي. دا [صالح بن کیسان] او [یونس] او [معمر] له [عز زهري] څخه روایت کړی دی.
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
عبدالله بن موسی رضی الله عنه موږ ته خبر راکړی دی، هغه وویل موږ ته حنظله بن ابو سفیان له عکرمه بن خالد څخه له ابن عمر رضی الله عنهما څخه روایت کړی دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: اسلام په پنځو بنسټونو ولاړ دی: شهادت ورکول چې له الله پرته بل معبود نشته او په یقیني توګه محمد صلی الله علیه وسلم د الله رسول دی، لمونځ کول، زکات ورکول، حج کول او د رمضان روژه نیول.
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
عبدالله بن محمد الجعفي موږ ته خبر راکړی دی، هغه وویل: ابو عامر العقادي موږ ته خبر راکړی دی، هغه وویل: سلیمان بن بلال له عبدالله بن دینار څخه، هغه له ابو صالح څخه، هغه له ابو هریره څخه، هغه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی، هغه وویل: ایمان له شپیتو څخه زیاتې څانګې لري، او شرم د ایمان یوه برخه ده.
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
دا موږ ته [آدم بن ابو عياس] روايت کړی دی، دا موږ ته [صيوبة] له [عبدالله بن ابي الصفر] او [اسماعيل بن ابو خالد] له [عاص سيابي] له [عبدالله بن عمرو] څخه روايت کړی دی، هغه له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه روايت کړی دی، هغه وويل: مسلمان هغه څوک دی چې د هغه خبرې او لاسونه د مسلمانانو لپاره خوندي وي، او مهاجر هغه څوک دی چې هغه څه پرېږدي چې الله تعالی منع کړي دي. ابو عبدالله وويل: او [ابو معاويه] وويل: موږ ته [داود] خبر راکړی، هغه د ابن هند زوی دی، د [عامر] څخه، ما اورېدلي دي [عبدالله]، چې ابن عمرو دی، له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه او [عبدالله] وويل: داود له [عامر] څخه، له [عبدالله] څخه، له [عبدالله] څخه، له [محمد صلی الله عليه وسلم څخه]، له [محمد صلی الله عليه وسلم څخه.
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
موږ ته [سعید بن یحیی بن سعید القرسی] خبر راکړی دی، هغه وویل: موږ ته [زما پلار] خبر راکړی دی، هغه موږ ته [ابو برده بن عبدالله بن ابو برده] له [ابو برده] څخه خبر راکړی دی، هغه له [ابو موسی] څخه پوښتنه وکړه: "ای د الله رسوله، کوم اسلام تر ټولو مهم دی؟" رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: "څوک مسلمانان د دوی د خولې او لاسونو څخه په امن کې دي".
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
عمرو بن خالد موږ ته خبر راکړی دی، عمرو بن خالد موږ ته خبر راکړی دی، اللیث له یزید څخه له ابو الخیر څخه له عبدالله بن عمرو څخه دی، یو کس له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه پوښتنه وکړه چې کوم اسلام غوره دی؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: تاسو خواړه ورکوئ، سلام کوئ هغه خلکو ته چې تاسو یې پیژنئ او هغه کسانو ته چې تاسو یې نه پیژنئ.
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
له موږ څخه [مصدد] روایت کړی دی، له موږ څخه [یحیی] له [شعبه] څخه [قتاده] له [انس] څخه له [نبي کریم صلی الله علیه وسلم څخه او له [حسین المعلم] له موږ څخه [قتاده] له [انس] څخه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی، هغه وویل: له تاسو څخه هیڅوک تر هغه وخته پورې مؤمن نه کیږي تر څو چې د خپل ورور لپاره هغه ډول مینه ونه کړي لکه څنګه چې له ځان لپاره خوښوي.
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
موږ ته [ابو الیمان] ویل شوي، موږ ته [صیوب] ویل شوي، موږ ته [ابو الزناد] له [العرج] له [ابو هریره] څخه روایت شوی، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "په هغه ذات قسم چې زما روح یې په لاس کې دی، له تاسو څخه هیڅوک به تر هغه وخته پورې مؤمن نشي تر څو چې زه د هغه له مور او پلار او اولادونو څخه ډیر محبوب نه شم".
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
دا خبره موږ ته [یعقوب بن ابراهیم] روایت کړې ده، دا خبره موږ ته [ابن علیه] له [عبدالعزیز بن شعیب] له [انس] څخه روایت کړې ده، دا خبره موږ ته [آدم] له [صیوبة] له [قتاده] له [انس] څخه روایت کړې ده، دا خبره موږ ته هم روایت شوې ده، دا خبره موږ ته [حضرت] له [حضرت] قتاده څخه [حضرت انس] څخه روایت کړې ده، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي: له تاسو څخه هیڅوک تر هغه وخته پورې مؤمن نه شي کېدای تر څو چې زه له خپل مور او پلار، اولاد او ټولو انسانانو څخه ډېر محبوب نه شم.
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
دا موږ ته [محمد بن المثنیٰ] ویل شوي، دا موږ ته [عبدالوهاب عتصقفي] ویل شوي، دا موږ ته [ایوب] له [ابو قلابه] له [انس بن مالک] څخه د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت شوی، هغه وویل: 'درې شیان که یو څوک ولري، نو هغه به د ایمان خوند ترلاسه کړي: هغه الله او د هغه رسول د دې دوو پرته د نورو په پرتله ورته ډیر محبوب کړي دي. که هغه له چا سره مینه لري، نو هغه د الله لپاره پرته له هغه سره مینه نه کوي. او هغه کفر ته بیرته ستنیدل دومره بد ګڼي لکه څنګه چې هغه په دوزخ کې اچولو څخه بد ګڼي.'
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
ابو الوليد وويل، موږ ته يې خبر راکړ، سيوبه راته وويل، عبدالله بن عبدالله بن جبار وويل: ما له انس څخه د رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه واورېدل، هغه وويل: د ايمان نښه له انصارو سره مينه کول دي او د نفاق نښه له انصارو سره کينه کول دي.
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
ابو الیمان له موږ څخه روایت کړی دی، له سیوب له [الزهري] څخه روایت کړی دی، له ابو ادریس عزالله بن عبدالله څخه روایت کړی دی چې [عباده بن الشمط] زما ملګری و چې د بدر په جګړه کې یې برخه اخیستې وه او د عقوبې په شپه یې بیعت کړی و، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم د خپلو ملګرو په منځ کې و او ویې ویل: زما سره بیعت وکړئ چې له الله سره هیڅ شی شریک نه کړم، غلا ونه کړم، زنا ونه کړم، خپل اولاد ونه وژنم، هغه دروغ ونه جوړوم چې تاسو یې د خپلو لاسونو او پښو ترمنځ جوړوئ، د حق له هیڅ شی څخه سرغړونه ونه کړم. څوک چې له تاسو څخه دا کارونه پوره کړي، د هغه اجر د الله په غاړه دی، او څوک چې له دې شیانو سرغړونه وکړي او بیا الله په دې نړۍ کې ورته سزا ورکړي، دا د هغه لپاره کفر دی، او څوک چې له دې شیانو سرغړونه وکړي او بیا الله هغه پټ کړي - په دې نړۍ کې ورته سزا نه ورکوي - نو د هغه معامله الله ته بیرته راګرځي، که هغه وغواړي، هغه به یې بخښي یا به یې سزا ورکړي. نو موږ د دې شیانو لپاره له هغه سره بیعت وکړ.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
دا موږ ته [عبدالله بن مسلمه] له [مالک] څخه [عبدالرحمن بن عبدالله بن عبدالرحمن بن ابو شَشَعَة] له [خپل پلار] څخه [ابو سعید الخدري] څخه بیان کړې ده چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: 'یو وخت داسې پیښ شو چې د مسلمان غوره خزانه هغه وزه وه چې هغه یې د غرونو په لوړو او لرې پرتو سیمو کې څروله، هغه یې له ځان سره وړی و. د هغه دین د بدنامۍ له ویرې دی'.
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
محمد بن سلام موږ ته خبر راکړ، هغه موږ ته [عبده] له [هشام] څخه [له خپل پلار] څخه [له عائشې رضی الله عنها څخه] روایت کړی چې وايي: رسول الله صلی الله علیه وسلم چې کله صحابه کرامو ته امر کاوه، نو هغوی ته یې د هغو کارونو امر کاوه چې دوی یې توان درلود، نو صحابه کرامو وویل: موږ ستاسو په څیر نه یو، ای د الله رسوله، ځکه چې ستاسو تیر او راتلونکي ګناهونه بخښل شوي دي. نو هغه صلی الله علیه وسلم په غوسه شو چې د هغه له مخ څخه څرګندېده، بیا یې وویل: په حقیقت کې، هغه څوک چې ستاسو په مینځ کې تر ټولو ډیر پرهیزګار او د الله تعالی په اړه پوه دی، زه یم.
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
دا موږ ته [سلیمان بن حرب] ویلي دي، دا موږ ته [صیوبة] له [قطاده] څخه [انس بن مالک] له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی، هغه وویل: 'درې شیان - که یو څوک ولري، نو هغه به د ایمان خوږوالی ترلاسه کړي: الله او د هغه رسول ورته له دې دوو پرته له نورو څخه ډیر محبوب دي. او څوک چې له چا سره مینه لري، نو هغه له هغه کس سره مینه نه کوي پرته له الله 'عزوجل' څخه. او څوک چې کفر ته بیرته ستنیدل دومره بد ګڼي لکه څنګه چې په دوزخ کې اچول کیږي.'
