Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Мыланна каласен [Аль-Хумаиди Абдулла бин Аз Зубайр] тудо каласен, каласен, мыланна каласен [Суфьян] кӧ каласен, мом каласен [Яхья бин Саид Аль Ансари] каласен, каласен мыланна [Мухаммад бин Ибрагим Ат Тайми], тудо колын [Алкама бин Вакаш Аль Лайци] ойлен; Икана мый [Умар бин Аль-Хаттаб] кафедрыште ойлымыжым колынам; Мый колынам, пророк саллаллаху алейхи васаллам каласен: «Чыла паша шонымаш деч шога, а кажне еҥлан суаплык шонымаш деч шога; Кӧ эмиграцийыш каяш шона, молан манаш гын, тудо тӱняшке шуаш шона але ӱдырамашлан кӧра, кудым тудо марлан налаш шона, тунам тудын эмиграцийже тудын шонымыж почеш кая».
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Мыланна [Абдулла бин Юсуф] каласен, мыланна [Малик] [Хисям бин Урва] деч [ачаже] деч [Айся] му'минин аваже деч увертареныт, Аль Харит бин Хишам Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам деч йодын: «О Расулуллах, кузе тый декет почылтмаш толын?» Тыге Расулуллах алейхи васаллам вашештен: «Южгунам тудо мыланем йыҥгыр йӱк гай толеш, да тиде йӧн мыланем эн неле, вара тудо чарнен шогалеш, мом ойлымым умылен кертам манын. А южгунам суксо айдеме семын толеш да мый денем кутыра, сандене мый тудын ойлымыжым шуктем». Айся каласен: «Чынжымак, мый ик гана пеш йӱштӧ кечын Тудын деке почылтмашым ужынам, вара тудо чарнен, да мый ужынам: Тудын умшаж гыч тер йӱлен».
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Мыланна каласыме [Яхья бин Букаир] каласен: «Мыланна [Аль Лайц] деч ['Укаил] деч [Ибн Шихаб] деч ['Урва бин Аз Зубайр] деч ['Урва бин Аз Зубайр] деч [Айся] -Му'минин-влакын авашт- деч каласыме, тудо каласен: 'Расулуллах саллалахулан толшо почылтмашын тӱҥалтышыже трулаллахуалай дене лийын мален колтымо годым шонымаш. А Тудо эрдене волгыдо семын ок тол гын веле, шонкалаш ок тӱҥал. Вара тудо шкетын лияш йӧратымаш дене суапландаралтын, сандене тудо Хиро пещерым ойырен налын да тудым чытен, лӱмнержым, икмыняр жап йӱдым кумалме деч вара ешышкыже пӧртылын, угыч илаш кочкышым ямдылаш манын. Вара тудо Хадиджа дене вашлийын, кочкышым ямдылаш манын. Пытартыш марте Аль-Хак толын, кунам тудо Хиро пещерыште лийын, суксо толын да каласен: «Луд?» Тудо вашештен: «Мый лудын ом мошто». Пророк саллаллаху алейхи васаллам умылтарен: Тыге суксо мыйым кучен да пеш пеҥгыдын ӧндале, вара эрыкыш луктын да угыч каласен: «Луд!» Тудо вашештен: «Мый лудын ом мошто». Тыге суксо мыйым кучен да пеш пеҥгыдын ӧндалын, вара эрыкыш луктын да уэш каласен: «Луд!». Тудо вашештен: «Мый лудын ом мошто». Суксо мыйым уэш кучен да кумшо гана пеш пеҥгыдын ӧндалын, вара эрыкыш луктын, да уэш каласен: -Лудса -ушештарыме- тендан Юмо лӱмым, кудо ыштен, Тудо айдеме-влакым вӱр тромб гыч ыштен. Лудса, да тендан Господьда Эн Поро-'. Пророк саллаллаху алейхи васаллам шке ешышкыже почылтмашын мутшо дене тургыжланен пӧртылын. Тудо Хадиджа бинт Хавайлид дене вашлийын да каласен: «Мыйым леведын, леведын!». Тудо лӱдмашыжым йомдарымешке леведалтын. Вара тудо Хадиджалан мо лиймым каласкален: «Мый шке верч тургыжланенам». Сандене Хадиджа каласен: «Аллах дене, Аллах тыланет курымешлан эҥгекым ок ыште, вет тый йолташлыкым умбакыже шуяш тыршыше айдеме улат». Вара Хадиджа тудым Варокох бин Науфал бин Асад бин Абдул Узза дене вашлияш ӱжын, Хадиджан ачажын эргыже, тудо Джахилия жапыште христиан лийын. Тудо тыгак еврей йылме дене книгам возен, тыгак Аллахын разрешенийже дене Библийым еврей йылме дене возен. Тунам Варокох шоҥго лийын, шинчаже сокыр лийын. Хадиджа каласен: «О, ачамын эргыже, иза-шольын эргыже мом ойла, колышт». Варокох каласен: «О, изамын эргыже, мом тый шижынат». Тыге Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каласкален, мо тудын дене лийын. Варокох каласен: «Тиде Намус, кузе Аллах ик гана Моисейлан почын пуэн». Ой, тыйым калыкет поктен колтымо годым мый эше самырык лиям ыле да илыше лиям ыле. Расулуллах алейхи ва саллям йодын: «Мыйым нуно луктын кудалтат мо?» Варокох вашештен: «Да. Молан манаш гын, тендан кондымо дене иктат ок тол, нуным локтылмо деч посна - тушманлан ыштыме -. Тиде лийме годым мый тушто лиям ыле гын, мый тыланет шке вий дене полшен кертам ыле». Варокох шке ӱшаныме событийжым шижын огыл, вет тудо фатрох - пусталык - почылтмаш годым ондакрак колен. [Ибн Шихаб] каласен; мыланем [Абу Салама бин Абдуррахманлан] увертарен ыле, [Джабир бин Абдуллах Аль Ансари] почылтмашын пусталыкше нерген ойлен, кузе Аллахын Посланникше саллаллаху алейхи васаллам каласен: «Ошкылмо годым мый кава гыч йӱкым колынам, тудын деке онченам да лектын: Хиро коклаште пещерыш толшо суксо креслыште шинчен». кава ден мланде. Мый лӱдын, мӧҥгӧ каенам, ойленам: «Мыйым леведе». Мыйым леведын. Тыге Аллах Таала почылтмашым колтен: -О, шке ӱмбакем леведше- Аллахын шомакше марте -да идол-влакым кодыза-. Тудо жап гычак почылтмаш-влак чарныде волен шогалыт». Тиде хадис тыгак [Абдулла бин Юсуф] да [Абу Шалих], тыгак [Хилал бин Раддад] [Аз Зухри] гыч каласкаленыт. А [Иона] каласен; да [Ма'мар] келшен, тудо тудым Аз Зухри деч налын.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Мыланна каласен [Муса бин Исмаил] тудо каласен, каласен, мыланна каласен [Абу 'Авана] каласен, мом каласен мыланна [Муса бин Абу Айся] каласен, мыланна каласен [Саид бин Джубайр] деч [Ибн 'Аббас] мутшо нерген Аллах Та'ала: -Тый йылмым ит кусаре -коран лудаш вашке, вет те тудым ышташ шонеда - Ибн Аббас каласен: «Аллахын колтымо еҥже пеш виян кумылжо лийын, мом почын пуэныт — Коран — наизусть пален налаш да умшажым тарватыш». Ибн Аббас каласен: «Мый умшам тарватем -тудым лудаш- тендан деке, кузе Аллахын колтымо еҥже мыланем ыштен». Саид каласен: «А мый умшам тарватем -тудым лудаш- тыланда, кузе мый Ибн Аббас тидым ыштымыжым ужынам». Тыге пророк саллаллаху алейхи васаллам умшажым тарватыш. Вара Аллах Таалан шомакше волен: йылмым Кораным лудаш ит тарвате, вет тый тудым вашке шкевуя ыштен налат. Чынжымак, нуным -тендан шӱйышкыда- погаш да -тендам лудаш ушан ышташ- Мемнан роскотна». Тиде ончыкта, молан манаш гын, Аллах тудым тендан шӱйышкыда поген - тудым наизусть - а вара те тудым лудын: 'Кунам ме тудым лудын пытарена, тунам лудмаш почеш'. Тиде тыге манмым ончыкта: «Колышт да шып лий». Вара Аллах Таала каласен: «Тугеже, чынжымак, тидым умылтараш мемнан деч шога». Тиде ончыкта: «Да тудым лудаш мемнан обязанностьна» А Аллахын колтымо еҥже, тудо жап гыч, кунам тудын деке Джибрил Алейхис Салам толын, тудо тудым колыштын. А кунам Джибрил Алейхи Салам каен, Пророк саллаллаху алейхи васаллам тудым лудын пуэн - шке йолташыже-влаклан - кузе Джибрил Алейхи Салам тудлан лудын пуэн
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Мыланна каласен [Абдан] тудо ойлен, каласен мыланна [Абдулла] каласен [Юнус] деч [Аз Зухри] да тыгаяк каласкалымаш дене, тыгак каласен [Бисир бин Мухаммед] каласен, каласен мыланна [Абдулла] каласен, каласен мыланна [Юнус] да [Ма'мар] деч [Аз Зухри] вес Зуллах [Убалид] каласен, Абдулла] гыч [Ибн Аббас] каласен, молан манаш гын, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам эн ласкан айдеме лийын, поснак Рамадлан тылзыште, кунам тудын дене суксо Джибрил Алейхис Салам вашлийын, да тиде Джибрил Алейхис Салам, тудо тудын деке кажне кастене толын, тылзыште Рамадлан, кушто Джибриллахи Саламым туныктен Коран. Чынжымак, Расулуллах алейхи васаллам пуалше мардеж деч ятырлан ласканрак лийын.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Мыланна каласен [Абу Аль Яман Аль Хакам бин Нафи'] тудо каласен, мыланна каласен [Сю'аиб] гыч [Аз Зухри] каласен мыланем [Убайдулла бин Абдулла бин 'Утба бин Мас'уд] [Абдулла бин 'Аббас] тудлан каласен, мом [Абу Суфьян бин Харб] тудлан каласен; манын, Гераклий курейш торгайыме группым налын, тудо жапыште Сирий мландыш торгайыме экспедицийыште лийын, кунам пророк саллаллаху алейхи васаллам ден Абу Суфьян ден курейш кафир-влак коклаште соглашений вийыш пурен. Илияште шогалмеке, нуно Гераклийын ӱжмыж почеш Гераклий дене вашлийыныт, тудым тудын погынымашышкыже диалогыш ӱжыныт, тиде жапыште Гераклий рим почётан еҥ-влак дене пырля лийын. Гераклий нунын дене кусарыше гоч мутланен. Гераклий каласен; — Тендан кокла гыч кӧн шкежым пророк улам манше еҥ дене эн лишыл еш кылже уло? Абу Суфьян каласен; тыге мый вашештышым; — Мый тудын дене эн лишыл еш кылым кученам. Гераклий каласен; — Тудым мый декем да йолташыже-влак деке лишемдыза. Сандене нуно курейш-влакым Абу Суфьян деч вараш коденыт. Вара Гераклий кусарыше гоч каласен: «Каласе тудлан, мый тудын деч пророк улам манше еҥ нерген йодынам». Тудо мыланем шоякым ойла гын, тый тудлан шоякым ойлышаш улат». Аллах дене, шоялыкшылан титаклыме дене кылдалтше вожылмаш огыл гын, нуно мыйым ӱлыкӧ нӧлтат ыле, мый тудлан шоякым ойлем ыле». Абу Суфьян каласен; Сандене тудо мый дечем эн ончыч тудын нерген йодын - пророк саллаллаху алейхи васаллам - тыгай лийын: «Тендан коклаште тудын тукымвожшо могай верланен?» Мый вашештенам: «Тудо сай - дворян - тукым гыч». Тудо адак йодын: «Тудын деч ончыч иктаж-кӧ тидым ойлен мо?» Мый вашештенам: «Нимогай». Тудо адак йодын: «Тудын ачаже кугыжа мо?» Мый вашештенам: «Уке». Тудын почеш кайыше-влак кугу должностьан еҥ улыт але изи еҥ-влак?» Мый вашештенам: «Тудын почеш кайыше-влакат йорло улыт». Тудо адак йодын: «Почшо-влак шукемыт але шагалемыт?» Мый вашештенам: «Кугемдаш». Тудо адак йодын: «Иктаж-кӧ шке религийжылан шыдешкен манын, ӱшан деч кораҥын мо?» Мый вашештенам: «Нимогай». Тудо эше ик гана йодын: «Мом ойлымо деч ончыч, те тудым шоякым ужын улыда мо?» Мый вашештенам: «Нигунам». Тудо адак йодо: «Тудо иктаж-кунам ондален мо?» Мый вашештышым: «Нигунам. Тудын дене пырля лийме годым тудо нигунамат тыге ыштен огыл». Абу Суфьян каласен: «Мый тыгай мут деч моло нимомат каласен ом керт». Тудо адак йодо: «Тый тудын дене кучедалат?» Мый вашештенам: «Да». Адак йодо: — Сар кузе пытен? Мый вашештышым: «Мемнан да тудын коклаште сар пеш кугу. Южгунам тудо мемнам лӱйка, южгунам ме тудым лӱйкалена». Тудо адак йодо: «Тый мом ышташ кӱштен?» Мый вашештенам: «Тудо мыланна кӱштен; — Аллахлан кумалза, тудын дене нимомат кылдалтде, да кугезыда-влакын ойлымыштым кудалтыза. — Тыгак тудо мемнам кумалаш, закатым тӱлаш, чыным ойлаш, икте-весым проститлаш да йолташлыкым арален кодаш кӱштен. Сандене Гераклий шке кусарыше еҥжылан каласен: «Каласе тудлан, мый тыйым еҥын ача-аваже нерген йодынам, тый мыланем ойлет, тиде еҥ дворян тукым гыч». Тыгак айдеме шке калыкшын тукымжо коклаште ылыжын. А мый тендан деч йодым, ала-кӧ тудын ойлымыжым ончыч ойлен, те уке манын ойленда. Иктаж-кӧ тидым ончыч ойлен манын ойленыт гын, конешне, мый шонем ыле, тиде еҥ ончычсо иктаж-кӧм копироватлен, кӧ тыгаяк иктаж-мом ойлен. Мый тыгак йодым, ачаже кугыжа тукым гыч мо, те уке манын вашештышда. Мый ойленам: ачаже кугыжа тукым гыч гын, конешне, тиде еҥ ачажын кугыжанышыжым шке ӱмбакыже налеш. Да мый тыгак йодым, кунам-гынат тудым налынат мо Тудо мом ойлымыж деч ончыч шоякым ойлен гын, те тудлан уке манын вашештеда. Мый чынжымак умылем, айдеме-влакат шоякым ойлаш огыт тошт, Аллахлан шоякым ойлыманат огыл. Мый тендан деч йодынам: тудын почеш кайыше-влак поро улыт але ӱҥышӧ улыт?» Тый тудын почеш кайыше йорло-влаклан вашештенат. Чынжымак, нуно пророкын почеш кайыше-влак улыт. Мый тыгак тендан деч йодынам, почеш кайыше-влакын чотышт кугемын але шагалемын, те вашештенда, тудо кугемын. Ӱшанымаш тичмаш лиймешке тыге лиеш. Мый тыгак тендан деч йодынам, ала-кӧ шке религийжылан ӧпкелен, отступленийым ыштен мо? Тый уке манын вашештенат. А ӱшанже тыгай, кунам тудо шӱмыштӧ кушкеш да кушкеш. Мый тыгак йодым, тудо кунам-гынат ондален мо, те нигунамат огыл манын вашештен. А тыге лийын, Апостол-влак ондален кертын огытыл. Да мый тыгак йодынам, мом тудо тыланда ышташ кӱштен, те вашештенда, тудо тыланда Аллахлан кумалме нерген кӱштен, Тудын дене нимомат кылдалтде, да тендам идол-влаклан кумалме деч чарен, тудо тыгак кумалмашым арален кодаш, закатым тӱлаш, чын ойлаш, икте-весым проститлаш да йолташлыкым арален кодаш кӱштен. Чыла ойлымет чын гын, мутат уке, тудо мыйын йол йымалнем кугыжанышым вуйлаташ тӱҥалеш. Мый чынжымак шекланенам, тудо кызыт тендан коклаште уке, тудын деке миен шуаш корным палем гын, конешне, тудым муаш тыге тыршем ыле, тудын воктене лийме годым йолжым мушкынам ыле. Вара Ираклий пророк деч серышым йодын, тудым Дихия Басра кугыжа-влаклан конден. Сандене тудо серышым Гераклийлан пуэн, сандене тудо тудым лудын да содержанийже тыге лудын: «Бисмиллахир рахманир Рахим». Мухаммед деч, Аллахын служитлышыже да тудын Гераклийлан колтымо еҥже деч. Рим вуйлатыше, инструкцийым шуктышо-влаклан утаралтмаш. Вара тидын олмеш, мый тендам ислам ӱжмаш дене ӱжам; Исламыш пурыза, тунам те лӱдыкшыдымӧ лийыда, Аллах тыланда кок пачаш суапым пуа. Но те ӧрдыжкӧ савырнеда гын, тунам те шке калыкда языкшым шке ӱмбакда налыда, да: О, книга еҥ-влак, толза - кучыза - приговорым - указым - мемнан да тендан коклаште ӱчашымаш уке, ме Аллах деч моло нигӧлан кумалына да Тудын дене нимомат огына кылде да ни - ни - мемнан кокла гыч иктат Аллах деч моло раввин семын огеш нал. Нуно ӧрдыжкӧ савырнат гын, нунылан каласе: «Теве ме — Аллахлан эҥертыше улына». Абу Суфьян каласен: «Гераклий шке ойлымыжым каласкалымеке да серышым лудын пытарымеке, йӱк-йӱан да йӱк-йӱан лектын, нуно мемнам ӧрдыжкӧ поктен колтеныт. мемнам луктын колтымеке, мый йолташем-влаклан ойленам; — Чынжымак, тудым Абу Кабся эргыжын пашашкыже ӱжыныт. Гераклий Рим империй верч тургыжланен. Тунам мый тыгак тургыжланенам, Мухаммед сеҥымашке шуэш манын, адакат - тиде шижмаш деч вара пытен - Аллах мыйым исламыш пуртен. А Ибн Ан Нажур, Илиян чиновникше да Гераклий христиан епископ лийын, тудо каласен: ик кечын Гераклий Илия деке миен коштын, тудо пеш тургыжланен, южо сарзе командирже-влаклан каласен: «Чынжымак, ме тендан ситуацийдам отрицатлена». Умбакыже Ибн Нажхур каласен: «Гераклий астролог лийын, тудо шӱдыр-влакын тарванылмыштым эре эскерен». Икана тудо священник-влакын йодышыштлан вашештен; — Ик йӱдым шӱдыр-влакын эртымыштым эскерымем годым ужынам: хитан кугыжа шочын, тиде калык кокла гыч кӧ пӱчмӧ лийын? Поп-влаклан вашешташ; — Пӱчмӧ еҥ-влак иудей-влак гына улыт, иудей-влак верч ида тургыжлане. Тендан кугыжанышда улшо чыла эллан гына кӱштен пуыза, ты эллаште илыше еврей-влакым пушташ манын». К Тиде жапыште Гераклий, Бани Гассан кугыжан колтымо еҥже, Аллахын колтымо еҥже (Аллахын тыныслыкше да благословенийже тудын дене лийже) нерген каласкалаш темленыт, пӧръеҥ историйым каласкален пытарымеке, Гераклий тудым тергаш кӱштен, тудын пӱчмашыже уло але уке. Тергымеке, пале лийын: тудо чынжымак шем тӱсан лийын. Вара еҥ-влак Гераклийлан ойленыт. Гераклий еҥ деч моло араб-влак нерген йодын: нуно пӱчмӧ лийыныт але уке?» Тудо вашештен; — Чыла араб-влак пӱчмӧ улыт. Гераклий каласен; — Тиде уммын кугыжаже, чынжымак, тудо шочын. Вара Гераклису римысе йолташыжлан серышым колтен, тудын шинчымашыже Гераклису дене иктак лийын – тудлан Мухаммед пророкын шочмыж нерген каласкалаш салляллаху алейхи васаллям –. Тиде жапыште тудо Химша кундемыш корным умбакыже шуен, но Химшашке миен шумешке, йолташыжын серышыжлан вашмут эн ончыч толын шуын. Йолташыже Гераклийын ойжо дене келшен: Мухаммед шочын да тудо чынжымак пророк улеш. Гераклий вара рим чиновник-влакым шке верышкыже Химшашке толаш ӱжын, погынымаште чылан лиймеке, Гераклий чыла омсам петыраш кӱштен. Вара тудо каласен; — О, ром калык, кугыжаныш мемнан кидыште аралалт кодмо годым, те чыланат чапле сеҥымашыш да прогрессыш шуыда мо? Тыланда кӱлеш гын, Мухаммедым пророк семын палемдыза!'. Нине мутым колын, нуно, чыла омсам петырыме гынат, чодырасе осёл семын куржыныт. Тыгай ситуацийым ужын, Гераклий Мухаммедын пророк улмыжлан ӱшаным йомдарен. Вара чылаштымат шке верышкышт пӧртылаш кӱштен да каласен; — Чынжымак, кызыт гына ойлымем тендан чылан пеҥгыдылыкдам тергаш гына лийын. Ынде мый тиде кумылым ужынам'. Вара нуно Гераклий ончылно кумык возыныт да тудын дене куаненыт. Тыге Гераклий нерген ойлымаш мучашлалтеш. Тудым [Салих бин Кайсан] да [Юнус] да [Ма'мар] [Аз Зухри] гыч каласкаленыт.
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Мыланна каласен [Абдулла бин Муса] тудо каласен, каласен мыланна [Ханжала бин Абу Суфьян] гыч ['Икрима бин Халид] гыч [Ибн Умар] каласен: Расулулла саллаллаху алейхи васаллам каласен: 'Ислам вич -негызеш- чоҥалтын; таныклымаш, молан манаш гын, нимогай юмо уке, но Аллах да чынжымак Мухаммед Аллахын колтымо еҥже, кумалтышым ыштыме, тӱлымӧ закат, хадж да постым Рамадан жапыште'.
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Мыланна каласен [Абдулла бин Мухаммад Аль-Джуфи] тудо каласен, каласен, мыланна каласен [Абу 'Амир Аль 'Акади], кӧ каласен, манын каласен, мом каласен мыланна [Сулайман бин Билал] деч [Абдулла бин Динар] деч [Абу Салих] деч [Абу Хурайра] деч пророк саллаллах 'фалахил утларак лийын: кумло лышташ, а вожылмаш — ӱшанымашын ужашыже'.
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Мыланна [Адам бин Абу Ияс] каласен: «Мыланна [Сюба] [Абдулла бин Абу Ас Сафар] деч да [Исмаил бин Абу Халид] [Аси Сяби] деч [Абдулла бин Амру] деч пророк саллаллаху алаиал деч каласкален, мусульман-влак мусульман улыт, да мусульман-влак ойленыт: мусульман-влаклан кид лӱдыкшыдымӧ, а мухаджир — тиде еҥ, кудо Аллахын чарымыжым кудалта. — Абу Абдулла каласен; да [Абу Муавия] каласен; Мыланна [Дауд] каласен, тудо Ибн Хинд эргыже, ['Амир] каласен; Мый колынам [Абдулла], значенийже ибн 'Амру, пророк деч Саллаллаху алейхи васаллам да ойлен [Абдул А'лаа] деч [Дауд] деч ['Амир] деч [Абдулла] деч пророк саллаллаху алейхи васаллам
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Тудо мыланна каласен [Саид бин Яхья бин Саид Аль Кураси] тудо каласен, каласен, мыланна каласен [ачам] каласен, мом каласен мыланна [Абу Бурда бин Абдулла бин Абу Бурда] деч [Абу Бурда] деч [Абу Муса] каласен: «О, Аллахын колтымо еҥже, могай ислам эн кӱлешан?» Расулуллах алейхи васаллам вашештен: «Кӧ мусульман-влак шке умшашт да кидышт деч лӱдыкшыдымӧ улыт».
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Мыланна каласен ['Амру бин Халид] каласен, каласен мыланна [Аль Лайц] деч [Язид] деч [Абу Аль Хаир] деч [Абдулла бин 'Амру]; Иктаж-кӧ пророк деч йодын; — Могай ислам эн сай? Пророк саллаллаху алейхи васаллам вашештен: «Тый кочкышым пуэт, палыме да палыдыме еҥ-влаклан саламым ойлет».
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Мемнан дене кылдалтше [Мусаддад] каласен, мемнан дене кылдалтше [Яхья] гыч [Сю'ба] гыч [Котада] гыч [Анас] деч пророк саллаллаху алейхи васаллам А деч [Хусейн Аль-Муалим] каласен, мемнан дене кылдалтше [Котада] деч [Анас] деч пророк саллаллахи васаллам каласен: «Тендан кокла гыч иктат ок ӱшане, кунам тудо шке иза-шольыжым шкеж семын йӧрата».
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Мыланна ойленыт [Абу Аль Яман] каласен, мыланна увертареныт [Сюаиб] каласен, мыланна [Абу Аз Занад] [Аль А'радж] деч [Абу Хурайра] каласеныт, Аллахын колтымо еҥже (Аллахын тыныслыкше да благословенийже тудын ӱмбаке лийже) каласен: «Тугеже, кӧн Шӱмжӧ дене, мыйын йӧратымашем марте ом ӱшане ача-аваже да икшывыже-влак деч шукырак.
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Тудо мемнан дене кылдалтын [Я'куб бин Ибрагим] каласен, тудо мемнан дене кылдалтын [Ибн 'Улайя] гыч [Абдул 'Азиз бин Шухайб] гыч [Анас] гыч пророк салляллаху 'алейхи васаллам Да тудо тыгак мемнан дене кылдалтын [Адам] каласен, тудо мемнан дене кылдалтын [Шюдах] гыч каласен, Пророк саллаллаху 'алейхи васаллам каласен: 'Тендан кокла гыч иктат ок ӱшане, мый марте тудо шке ача-ава деч утларак йӧрата, тудын икшывыже да уло айдеме тукым.'
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Мыланна ойленыт [Мухаммед бин Аль Мутсанна] каласен, мыланна ойленыт [Абдул Ваххаб Ац Цахафи] каласен, мыланна [Айюб] [Абу Килаба] деч [Анас бин Малик] пророк саллаллаху алейхи васаллам деч ойленыт, тудо каласен: ӱшанымашын шерелыкше: Тудо Аллах ден Тудын Посланникшым нине коктын деч утларак йӧратыме ыштен. Тудо иктаж-кӧм йӧрата гын, тудо тудым ок йӧрате, Аллах верч гына. А тудо ӱшаным йомдарымашке пӧртылмым тыгак ужмышудымо, кузе тамыкыш кышкен кодмым ужмышудымо».
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Мыланна каласен [Абу Аль Валид] каласен, каласен [Сю'ба] мыланем каласен [Абдулла бин Абдулла бин Джабар], каласен; Мый колынам [Анас] пророк деч, тудо каласен: «Ӱшанымашын палеже — Ансарым йӧраташ, а нифакын палеже — Ансарым ужмышудымо».
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Мыланна каласен [Абу Аль Яман] каласен, каласен [Сю'аиб] гыч [Аз Зухри] каласен, каласен [Абу Идрис 'Аидзуллах бин Абдулла], мо ['Убада бин Аш Шамит] йолташ лийын, тудо Бадр кредалмаште участвоватлен да тыгак ик эн присягым налше-влак кокла гыч иктыже лийын, Акоба каласен; манын, Аллахын Посланникше саллаллаху алейхи васаллам каласен, кунам тудо шке йолташыже-влак кокла гыч южышт лийын: «Ӱшане, мыланем ӱшанле лийже манын, Аллах дене нимо дене партнер-влакым ушен огыл, вурсаш огыл, ӱдырым налаш огыл, шке икшывыдам пушташ огыл, шке кид ден йол коклаште шонен лукмо шоялыкшылан огыл, нимогай чын мутым колышташ огыл». Тендан кокла гыч кӧ нуным шукта, тудын суапше Аллах дене, а кӧ тидым пудырта, а вара Аллах тудым тиде тӱняште наказатла, тудо тудлан кафарат, а кӧ тидым пудырта, а вара Аллах нуным леведеш — тиде тӱняште тудым ок наказатле — тунам тудын пашаже Аллах деке пӧртылеш, Тудо кумылаҥда гын, Тудо тудым проститла але Тудо тудым наказатла. Сандене тидлан ме тудлан ӱшанле лияш сӧренна.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
[Абдулла бин Маслама] [Малик] деч [Абдурахман бин Абдулла бин Абдуррахман бин Абу Ша'Ша'а] деч [ачаже] деч [Абу Саид Аль Худри] деч [Абу Саид Аль Худри] деч [Абдуллах бин Маслама] каласен, тудо каласен: «Тиде почти лийын - ик жапыште - мусульманын эн сай поянлыкше лийын тудо курык вуйлаште да тора верлаште пасушто коштын, тудын дене каен. тудын религийже шылташ лӱдмылан кӧра».
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Мыланна каласен [Мухаммед бин Салам] каласен, каласен ['Абда] гыч [Хисям] деч [ачаже] деч [Аиша] каласен: 'Аллахын колтымо еҥже, кунам тудо йолташ-влаклан кӱштен, тудо нунылан ыштен кертме пашам ышташ кӱштен, вара йолташ-влак ойленыт; «Ме тыйын гай огынал, о, Аллахын колтымо еҥже, вет тыйын эртыше да ончыкылык языкетлан проститлалтын». Тыге тудо саллаллаху алейхи васаллам шыдешкен, тудын чурийже гыч коеш, вара каласен: «Чынжымак, тендан кокла гыч эн ӱшанле да Аллахым эн сайын умылен моштышо мый улам».
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Мыланна каласыме [Сулайман бин Харб] каласен, мыланна [Сю'ба] [Котада] гыч [Анас бин Малик] пророк саллаллаху алейхи васаллам деч каласыме, тудо каласен: «Кум -арвер-, кудым айдеме уло гын, тудо ӱшанымашын шерелыкшым налеш: Аллах тудлан моло деч утларак йӧратыме кок. А кӧ, иктаж-кӧм йӧрата гын, тиде еҥым Аллах деч посна ок йӧрате. А кӧ ӱшаныдыме деке пӧртылмым тыгак ужмышудымо, кузе тудо тамыкыш кышкен кайымым ужмышудымо».
