Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Висьталіс миянлы [Аль Хумайди Абдуллах бин Аз Зубайрлы] сійӧ шуис, Висьталіс миянлы [Суфьянлы], коді шуис, мый Висьталіс миянлы [Яхья бин Саид Аль Ансари] шуис, висьталіс миянлы [Мухаммад бин Ибрагим Ат Тайми], мый сійӧ кывліс [Алькама бин Вакаш Аль Лайци]; Ме коркӧ кывлі [Умар бин Аль Хаттхаб] амвон вылын шуӧмсӧ; Ме кывлі, кыдзи Пророк саллаллаху алейхи васаллям шуис: «Став уджыс йитчӧма кӧсйӧмкӧд, а быд мортлы наградаыс йитчӧма сыкӧд, мый кӧсйисны; Коді кӧсйӧ мунны эмиграцияӧ мир помысь, кытчӧ кӧсйӧ воӧдчыны либӧ нывбаба помысь, кодӧс кӧсйӧ гӧтрасьны, сэки сылӧн эмиграцияыс — сэтчӧ, мый кӧсйис».
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Миянлы висьталӧма [Абдуллах бин Юсуф] шуис, миянлы [Маликлы] [Хисям бин Урвасянь] [батьыссянь] [Айсия]сянь Мумининлӧн мамыссянь, мый Аль Харит бин Хишам юаліс Расулуллахлысь салляллаху алейхи даун васаллямӧс: «О Расулуллах салляллаху алейхи даун васаллях? Сідзкӧ, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллям вочавидзис: «Мукӧддырйиыс меным локтӧ дзингнитан звӧнокъяслӧн шы моз да тайӧ методыс меным медся сьӧкыд, сэсся сійӧ дугдӧ, медым ме гӧгӧрвои, мый йылысь сёрнитӧны». А мукӧддырйи ангел локтӧ морт моз да сёрнитӧ мекӧд сідзкӧ ме мунӧ сы бӧрся, мый сійӧ шуӧ'. Айся шуис: «Збыльысь, ме коркӧ аддзылі, кыдзи зэв кӧдзыд лунӧ Сы дорӧ лэччис воськов да сэсся сійӧ дугдіс, и ме аддзи, мый Сылӧн морӧс вылас лэччӧ пот».
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Миянлы висьталӧма [Яхья бин Букаир] шуис, Миянлы висьталӧма [Аль-Лаитссянь] ['Укаил]сянь [Ибн Шихаб]сянь ['Урва бин Аз Зубайр]сянь [Айсия] -Муъмининъяслӧн Мамсянь-, мый сійӧ шуис: 'Повод откровения была с труалахуллахуля с сон дырйи узьӧм. И Сiйö оз мöвпав, öд сiйö оз лок асыв югыд моз. Сэсся сылы сетіс ӧтнаслун радейтӧм, та понда сійӧ бӧрйис Хиролысь пещерасӧ да терпитіс сійӧс, сідзкӧ, войнас кутшӧмкӧ кад кежлӧ юрбитіс, а сэсся бӧр локтіс семьяас, медым дасьтыны провизия выльысь овны. Сэсся аддзысьліс Хадиджакӧд, медым дасьтыны провизия. Сэтчӧдз, кытчӧдз медбӧръяысь локтіс Аль Хак, кор сійӧ Хиролӧн пещераын, локтіс ангел да шуис: «Лыддьы?» Сійӧ вочавидзис: «Ме ог куж лыддьысьны». Пророк саллаллаху алейхи васаллям гӧгӧрвоӧдіс: Сідзкӧ, ангел кутіс менӧ да зэв ёна кутіс менӧ сэсся лэдзис менӧ да бара шуис: «Лыддьы!» Сійӧ вочавидзис: «Ме ог куж лыддьысьны». Сідзкӧ андел кутіс менӧ да зэв ёна ӧвтыштіс сэсся лэдзис менӧ да бара шуис: «Лыддьы!». Сійӧ вочавидзис: «Ме ог куж лыддьысьны». Андел бара кутіс менӧ да коймӧдысь зэв ёна кутіс сэсся лэдзис менӧ мунны, и бара шуис: -Лыддьы -казьтыштӧмӧн- тэнад Ен нимсӧ, коді лӧсьӧдіс, Сійӧ лӧсьӧдіс мортӧс вир тромбысь. Лыддьы, и тэнад Господьыд медся бур-'. Пророк саллаллаху алейхи васаллям тӧждысьысь состояниеын локтіс аслас семья дорӧ воськов кывъясӧн. Сійӧ аддзысьлӧма Хадиджа бинт Хаваилидкӧд да шуӧма: «Пыр менӧ, дзеб менӧ!». Сійӧс ӧшӧдісны сэтчӧдз, кытчӧдз эз быр повзьӧмыс. Сэсся висьталіс Хадиджалы, мый лоис: «Ме тӧждыся ас йывсьым». Сідзкӧ, Хадиджа шуис: «Аллахӧн, Аллах тэныд нэм кежлӧ оз лёксӧ вӧч, сы понда мый тэ морт, коді водзӧ нуӧдӧ ёртасьӧм». Хадиджа сэсся корис сійӧс аддзысьлыны Варокох бин Науфал бин Асад бин Абдул Уззакӧд, Хадиджалӧн дядьлӧн пикӧд, коді джахилия кадӧ христианин. Сійӧ тшӧтш гижис небӧгъяс еврей кыв вылын, а сідзжӧ гижис Библия еврей кыв вылын Аллахлӧн лэдзӧмӧн. Сійӧ кадӧ Варокох вӧлі пӧрысь да синъясыс гӧрдӧсь. Хадиджа шуис: «О, дядьлӧн пи, кывзы, мый шуас вокыдлӧн пиыс». Варокох шуис: «О, менам воклӧн пи, мый тэ тӧдан». Сідзкӧ, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям висьталіс, мый лоис сыкӧд. Вароко шуис: — Тайӧ Намус, кыдзи коркӧ Аллах восьтіс Моисейлы. Ой, эськӧ ме том на да ловъя на, кор тэнӧ йӧзыд лэдзисны'. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям юаліс: «Менӧ найӧс лэдзасны?» Варокох вочавидзис: — Да. Сы вöсна мый некод оз лок сiйöн, мый тэ ваян, если найöс оз ранитны - вöчны врагöн -. Ме кӧ эськӧ сэні, кор сійӧ лоис, ме эськӧ отсалі тэныд аслам вынъясӧн». Варокох эз овлы лоöмторйöн, кодлы сiйö эскис сы вöсна, мый сiйö кувсис водзджык фатрох – пустота – восьтöм дырйи. [Ибн Шихаб] шуис; лои юӧртӧма меным [Абу Салама бин Абдуррахманлы], мый [Джабир бин Абдуллах Аль Ансари] висьталіс воськовлӧн пустота йылысь, кыдзи шуис Аллахлӧн Посланник саллаллаху алейхи васаллям: «Вока ходить я услышал голос из неба, я посмотрел на него и оказалось, что пришел на меня а ангел в между Хиро в котором». енэж да му. Ме повзи да муні гортӧ, а шуи: — Ковмас менӧ. Ковмас меным'. Сідзкӧ, Аллах Таала ыстіс воськов: -О тэ, коді дзебсян асьтӧ- Аллахлӧн кывӧдз -да коль идолъясӧс-. Сійӧ кадсяньыс воськовъяс водзӧ локтӧны дугдывтӧмӧн'. Тайӧ хадиссӧ сідзжӧ висьталісны [Абдулла бин Юсуф] да [Абу Шалих], а сідзжӧ [Хилал бин Раддад] [Аз Зухрисянь]. Сэсся [Ёна] шуис; и [Ма'мар] сӧгласитчис, мый сійӧ босьтіс сійӧс Аз Зухрисянь.
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Висьталіс миянлы [Муса бин Исмаил] сійӧ шуис, Висьталіс миянлы [Абу Авана] шуис, мый Висьталіс миянлы [Муса бин Абу Айсия] шуис, Висьталіс миянлы [Саид бин Джубайр]сянь [Ибн Аббас] Аллах Таалалӧн кывъяс йылысь сы понда, мый эн ван ванреад тэнад кывйыд ӧдйӧ - . сійӧ-'. Ибн Аббас шуис: «Аллахлӧн Ыджыдлуныс зэв ёна кӧсйис наизусть велӧдны лэдзӧмторсӧ — Корансӧ — да нюжӧдіс морӧссӧ». Ибн Аббас шуис: «Ме нюжӧда ассьым морӧсӧс -лыддьыны сійӧс- тэныд, кыдзи меным нюжӧдіс Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлун». Саид шуис: «А ме нюжӧда ассьым морӧсӧс -лыддьыны сійӧс- тэныд, кыдзи ме аддзылі Ибн Аббаслысь тадзисӧ». Сідз Пророк саллаллаху алейхи васаллям нюжӧдіс морӧссӧ. Сэсся лэччис Аллах Таалалӧн кыв: Эн нюжӧд кывтӧ -лыддьыны- Коран сыысь, мый тэ регыд -овмӧдчан сыӧн. Збыльысь, Миян сьӧм вылӧ чукӧртны найӧс -тэнад сьӧлӧм вылад- да -лӧсьӧдны тэнӧ гӧльӧн- найӧс лыддьӧмын'. Мый тайö лоö, мый Аллах чукöртö сійöс тэнад сунисö — медым наизусть велöдны — а сэсся тэ лыддян сiйöс: «Кор Ми помалам лыддьыны сiйöс, сэки мун лыддьöм бöрся». Сійӧ гӧгӧрвоӧдӧ: «Кылӧд да чӧв ол». Сэсся Аллах Таала шуис: «Сэки, збыльысь, Миянлы колӧ гӧгӧрвоӧдны сійӧс». Сійӧ гӧгӧрвоӧдӧ: «И Миян обязанность лыддьыны сійӧс» И Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлуныс сійӧ кадсяньыс, кор Джибрил Алейхис Салам локтіс сы дорӧ, сійӧ кывзіс сійӧс. А кор Джибрил Алейхис Салам эз ло, Пророк саллаллаху алейхи васаллам лыддис сійӧс - аслас ёртъяслы - кыдзи Джибрил Алейхис Салам лыддис сылы саллаллаху алейхи васаллям .
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Висьталіс миянлы [Абдан] сійӧ шуис, висьталіс миянлы [Абдулла] висьталіс миянлы [Юнус]сянь [Аз Зухри] да сійӧ жӧ висьталӧмнас, тшӧтш висьталіс миянлы [Бисир бин Мухаммад] шуис, висьталіс миянлы [Абдулла] шуис, висьталіс миянлы [Юнуслы] да [Маъмарлы шуис миянлы] кыдзи [Адулла Улдлы], кыдзи] [Аз Зухри]сянь. бин Абдуллах] [Ибн Аббассянь] шуис, мый Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам вöлi медся нежнöй мортöн, торйöн нин Рамадлан тöлысьын, кор сылы паныдасис ангел Джибрил Алайхис Салам, и тайö вöлi Джибрил Алайхис Салам, кодi локтiс сы дорö быд вой таугт Кулан тöлысьын, кöнi Рамадлан тöлысьын. Збыльысь, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам ёна ляпкыдджык лои лэбысь тӧв дорысь.
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Висьталіс миянлы [Абу Аль Яман Аль Хакам бин Нафиъ] сійӧ шуис, висьталіс миянлы [Сюаиб] из [Аз Зухри] висьталіс меным [Убайдулла бин Абдулла бин Утба бин Масуд], мый [Абдулла бин Аббас] висьталіс сылы, мый [Абу Суфьян] сылы Харбулд би Тофян; мый Ираклий босьтіс курейшъяслысь вузасьысь котыр, коді вӧлі торговӧй экспедицияын Сирия муӧ сійӧ кадӧ, кор вынӧ пырис сёрнитчӧм Пророк саллаллаху алейхи васаллям да Абу Суфьян да курейшъяслӧн кафиръяс костын. Кор найӧ сувтісны Илияын, найӧ аддзысьлісны Гераклийкӧд Гераклийлӧн корӧм серти, медым корны диалог вылӧ сылӧн собрание вылын, тайӧ кадӧ Гераклий ӧтлаын римса дворянинъяскӧд. Гераклий сёрнитіс накӧд вуджӧдчысь пыр. Гераклий шуис; — Кодлӧн тіян пиысь медся топыд семья йитӧд сійӧ мортыскӧд, коді шуӧ, мый сійӧ Пророк? Абу Суфьян шуис; сідз ме вочавидзи; — Ме сійӧ, кодлӧн эм сыкӧд медся матын семья йитӧд». Гераклий шуис; — Вайӧй сійӧс ме дорӧ матынджыка да тшӧтш и ёртъясыс дорӧ». Сідзкӧ, пуктісны курейшъясӧс Абу Суфьян бӧрся. Сэсся Гераклий аслас переводчик пыр шуис: — Висьтав сылы, мый ме юалі сылысь морт йылысь, коді асьсӧ шуис Пророкӧн. Сійӧ кӧ ылӧдлас менӧ, сэки тэныд колӧ ылӧдлыны сійӧс». Аллахӧн, эз кӧ ло стыд, кодӧс вайӧдӧны ылӧдчӧмысь мыждӧмъяс, мый найӧ ӧткодялiсны менӧ, ме эськӧ ылӧдлі сійӧс». Абу Суфьян шуис; Сідзкӧ медводдза, мый сійӧ юаліс менсьым сы йылысь — Пророк саллаллаху алейхи васаллям йылысь — тайӧ: «кутшӧм позиция сылӧн рӧдвужыс тіян пӧвстын?» Ме вочавидзи: «Сійӧ бур — дворянскӧй — рӧдвужысь». Бара юаліс: — Сы водзын нӧшта кодкӧ шуис? Ме вочавидзи: «Нинӧм». Бара юаліс: — Батьыс сар? Ме вочавидзи: «Но». Сы бӧрся мунысьясыс ыджыд чина йӧз али ичӧт йӧз?» Ме вочавидзи: «Нӧшта на и сы бӧрся мунысьяс — омӧль йӧз». Сійӧ бара юаліс: — Следующӧйясыс содӧны либӧ чинӧны? Ме вочавидзи: «Содты». Сійӧ бара юаліс: «Кодкӧ ӧтдортчис аслас дінму вылӧ скӧрлунысь?» Ме вочавидзи: «Нинӧм». Сійӧ бара юаліс: — Тэ коркӧ аддзылін сійӧс ылӧдчӧмӧн, мый сійӧ шуис? Ме вочавидзи: «Некор». Сійӧ бара юаліс: — Сійӧ коркӧ жугӧдіс? Ме вочавидзи: — Некор. Кор ми сыкӧд ӧтлаын ветлім, сійӧ некор эз сідз овлы». Абу Суфьян шуис: «Ме ог вермы нинӧм вайӧдны, татшӧм кывъясысь кындзи». Бара юаліс: — Тэ сыкӧд тышкасян? Ме вочавидзи: «Да». Бара юаліс: — Кыдзи войнаыс помасис? Ме вочавидзи: — Миян да сы костын войнаыс зэв уна. Мукӧддырйиыс сійӧ миянӧс лыйӧ, мукӧддырйиыс ми сійӧс лыйлам'. Бара юаліс: — Мый тшӧктіс вӧчны? Ме вочавидзи: — Сійӧ тшӧктіс миянлы; — Юбитӧй Аллахлы, нинӧм сыкӧд ӧтлаасьтӧг, эновтӧй сійӧ, мый шуисны тіян пӧль-пӧчьяс. — Сійӧ тшӧтш тшӧктіс миянлы кевмысьны, закат мынтыны, збыльсӧ висьтавны, ӧта-мӧднымӧс прӧститны да ёртасьӧм видзны». Сідзкӧ, Гераклий шуис аслас переводчиклы: — Висьтав сылы, мый ме юалі тэнсьыд мортлысь бать-мам йылысь, тэ висьталан, мый мортыс дворянскӧй рӧдысь. Сідз жӧ мортыс ловзьӧма аслас войтырлӧн потомство пӧвстын. А ме юалі тэнсьыд, кодкӧ-ӧ сійӧ водзджык шуис, мый сійӧ шуис, тэ шуин, мый абу. Шуисны кӧ, мый кодкӧ водзджык шуис, дерт, ме эськӧ чайті, мый тайӧ мортыс копируйтӧ кодӧскӧ водзджык, коді шуис мыйкӧ татшӧмтор. Ме тшӧтш юалі тэнсьыд, батьыс-ӧ король рӧдысь, сідзкӧ, тэ вочавидзин, мый абу. Ме шуи, мый батьыс кӧ король рӧдысь, дерт, тайӧ мортыс лоӧ батьыслӧн царство вылӧ претендуйтысьӧн. А ме тшӧтш юалі тэнсьыд, тэныд коркӧ сійӧ лоӧма . Сійӧ кӧ ылӧдчис, мый шуис, тэ вочавидзин сылы, мый абу. Ме зэв гӧгӧрвоа, мый и мортыс оз лысьт ылӧдчыны, нӧшта на и ылӧдчыны Аллахлы. А ме нӧшта юалі тэнсьыд: дворянинъяс либӧ гырысь йӧз, кодъяс мунӧны сы бӧрся?» Тэ вочавидзин гырысь йӧзлы, кодъяс мунӧны сы бӧрся. Збыльысь, найö Пророклöн юрнуöдысьяс. Ме тшӧтш юалі тіянлысь, содіс-ӧ либӧ чиніс подписчикъяслӧн лыдыс, ті вочавидзинныд, мый содіс. И сідз жӧ лоӧ эскӧмкӧд, кытчӧдз сійӧ оз ло тыр-бурӧн. Ме тшӧтш юалі тіянлысь, ӧти-ӧ морт ӧтдортчис аслас дінму вылӧ скӧрлунысь. Тэ вочавидзин, мый абу. И со сэтшӧм эскӧмыс, кор сійӧ быдмӧ да сӧвмӧ сьӧлӧмын. Ме тшӧтш юалі тэнсьыд, жугӧдлӧма-ӧ сійӧ коркӧ, тэ вочавидзин некор. И сідз лои, мый Апостолъяс эз вермыны жугӧдны. А ме тшӧтш юалі тіянлысь, мый сійӧ тшӧктіс тіянлы, ті вочавидзинныд, мый сійӧ тшӧктіс тіянлы юрбитны Аллахлы, нинӧмӧн ӧтлаасьны Сыкӧд, и тшӧктӧма тіянлы юрбитны идолъяслы, сійӧ тшӧтш тшӧктіс тіянлы дорйыны молитва, мынтыны закат, висьтавны збыльсӧ, прӧститны ӧта-мӧднытӧ да видзны ёртасьӧм. Ставыс кӧ тэ шуан збыль, сійӧ дерт кутас веськӧдлыны царствоӧн менам кок улын. Ме зэв ёна подозревайті, мый сійӧ ӧні тіян пӧвстын абу, тӧдмалі кӧ сы дорӧ воӧдчан туйсӧ, дерт, сэтшӧм ёна зільлі сійӧс аддзыны, мый кор ме лоа сыкӧд орччӧн, ме обязательнӧ мыська сылысь кокъяссӧ. Сэсся Гераклий корис пророксянь письмӧ, кодӧс вайис Дихьия Басраса веськӧдлысьяслы. Сідзкӧ, сійӧ сетіс письмӧсӧ Гераклийлы, сідзкӧ, лыддис сійӧс да содержаниеыс лыддьӧма: — Бисмиллахир рахманир Рахим. Мухаммадсянь, Аллахлӧн да Сылӧн Ыджыдлунлӧн служитысьсянь Гераклийлы. Римса юрнуӧдысь, Мездлун налы, кодъяс овлӧны индӧдъяс серти. Сэсся ёнджыкасӧ ме кора тіянӧс исламлӧн корӧмӧн; Пырӧй исламӧ, сэки ті лоанныд дзоньвидзаӧсь, Аллах тіянлы кык пӧв мынтас. Но ті кӧ бергӧдчанныд, сэки ті нуанныд асланыд войтырлысь мыжъяссӧ, и: О небӧг йӧз, локтӧй - кутчысьӧй - сёрникузяӧ - указӧ - медым миян да тіян костын эз ло вензьӧм, медым ми юрбитім некодлы, сӧмын Аллахлы да ми нинӧм ог ӧтувтӧй Сыкӧд да ни - ни - некод миян пиысь оз босьт мукӧдӧс раббъясӧн, Аллахысь кындзи’. Найӧ кӧ бергӧдчасны, шу налы: «Видзӧд, ми сійӧ, коді сетчис -Аллахлы-». Абу Суфьян шуис: — Гераклий висьталӧм бӧрын да письмӧсӧ лыддьӧм бӧрын лои шызьӧм да шум гӧлӧсъяс, кодъяс миянӧс нуисны ылӧ. Ме шуи ёртъяслы миянӧс лэдзӧм бӧрын; — Збыльысь сійӧс корӧмаӧсь Абу Кабся пилӧн делӧясӧ. Гераклий тӧждысис Римскӧй империя йылысь. Нӧшта сійӧ кадӧ ме тшӧтш тӧждыси, мый Мухаммадлы лоас удача, кытчӧдз медбӧръяысь — сійӧ чувствоыс бырӧма сы бӧрын — Аллах примитіс менӧ исламӧ. А Ибн Ан Нажур, Илия’ чиновник да Гераклий христианскӧй епископ, сійӧ шуис, мый ӧти лунӧ, кор Гераклий воліс Илия’ӧ, сійӧ зэв ёна тӧждысис, шуис аслас кутшӧмкӧ войнаса командиръяслы: «Збыльысь ми ӧткажитчам тіян ситуацияысь. Нӧшта Ибн Нажхур шуӧ: «Гераклий — астролог, коді пыр видзӧдіс кодзувъяслӧн ветлӧм вылӧ». Сійӧ коркӧ вочавидзис попъяслӧн юалӧмъяс вылӧ; — Ӧти войӧн, кор ме видзӧдлі кодзувъяслӧн мунӧмсӧ, аддзи, мый чужис Хитан сар, коді тайӧ войтыр пиысь юркытш? Вочавидзны попъяслы; — Йӧзыс сӧмын юдейяс, эн тӧждысь юдейясысь. Сӧмын тшӧкты став странаяслы тэнад царствоын, медым сійӧ странаясас еврейясӧс виисны’. К Тайӧ кадӧ Гераклийӧс, Бани Гасан корольсянь ыстӧм мортӧс, петкӧдлісны, медым висьтавны Аллахлӧн ыстӧм морт йылысь (мир да бурлун сы вылӧ), мортыс висьтавны помалӧм бӧрын Гераклий тшӧктіс сійӧс видлавны, эм-ӧ сылӧн юркытш либӧ абу. Прӧверитӧм бӧрын тыдовтчис, мый сійӧ збыльысь сьӧд. Сэсся йӧзыс висьталісны Геракллы. Гераклий юаліс мортлысь мукӧд арабъяс йылысь, найӧс юркытштӧма либӧ абу?» Сійӧ вочавидзис; — Став арабъясыс юркытш вылынӧсь. Гераклий шуис; — Тайӧ уммалӧн сар, збыльысь сійӧ чужис». Сэсся Гераклиз ыстіс письмӧ Римын олысь ёртыслы, кодлӧн тӧдӧмлунъясыс Гераклизлӧн тӧдӧмлунъяскӧд ӧткодьӧсь — медым висьтавны сылы Мухаммад пророклӧн чужӧм йылысь саллаллаху алейхи васаллям —. Та дырйи сійӧ водзӧ муніс Химша странаӧ, но Химшаӧ воӧм бӧрын медводз воис ёртыслӧн письмӧ вылӧ вочакыв. Ёртыс сӧгласитчис Гераклийлӧн мӧвпкӧд, мый Мухаммад чужис да мый сійӧ збыльысь пророк. Гераклий сэсся корис римса чиновникъясӧс локны аслас местаӧ Химшаӧ, ставӧн лоӧм бӧрын чукӧртчылӧм вылын, Гераклий тшӧктіс став ӧдзӧссӧ ӧшӧдны. Сэсся шуис; — О рӧм войтыр, ті ставныд шедӧдінныд славнӧй вермӧм да водзӧ мунӧм, а царствоыс кольӧ дзоньвидзаӧн миян киын? Кӧсъянныд кӧ, признайтӧй Мухаммадӧс Пророкӧн!». Тайö кывъяссö кылöм бöрын найö вöрса осёлъяс моз пышйисны, кöть и став öдзöсыс вöлi тупкöма. Татшӧм ситуациясӧ аддзӧмӧн Гераклий бырӧдіс надея, мый найӧ эскасны Мухаммадлӧн пророчестволы. Сэсся тшӧктіс быдӧнлы бӧр бергӧдчыны асланыс местаӧ да шуис; — Збыльысь, мый ме ӧні жӧ шуи, сӧмын ставныдлысь зумыдлунсӧ видлыны. Ӧні ме аддзи сійӧ решительностьсӧ'. Сэсся копыртчисны Гераклий водзын да нимкодясьлісны сыӧн. Тадзи помасьӧ Гераклий йылысь висьт. Сійӧс висьталӧма [Салих бин Кайсан] да [Юнус] да [Ма'мар] [Аз Зухриысь].
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Висьталіс миянлы [Абдуллах бин Муса] сійӧ шуис, висьталіс миянлы [Ханжала бин Абу Суфьян]сянь ['Икрима бин Халид]сянь [Ибн Умар] шуис: Расулуллах салаллаллаху алейхи васаллям шуис: 'Ислам стрӧитчӧма вит -подув вылын-; свидетельство, мый Аллахысь кындзи ен абу да збыльысь Мухаммад – Аллахлӧн ыстӧм морт, лӧсьӧдӧ молитваяс, мынтӧ закат, хадж да Рамадан дырйи пост’.
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Висьталіс миянлы [Абдулла бин Мухаммад Аль Джу’фи] сійӧ шуис, Висьталіс миянлы [Абу Амир Аль Акади], коді шуис, мый Висьталіс миянлы [Сулайман бин Билал]сянь [Абдулла бин Динар]сянь [Абу Салихсянь] [Абу Хурайрасянь] Пророксянь лои ёнджыка салляллахалляху шуис: ветвьяс, а стыд — эскӧмлӧн юкӧн’.
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Сійӧ висьталӧма миянлы [Адам бин Абу Ияс] шуис, Сійӧ висьталӧма миянлы [Сю'ба] [Абдулла бин Абу Ас Сафарсянь] да [Исмаил бин Абу Халид] [Асы Ся'би]сянь [Абдулла бин Амру]сянь Пророксянь, коді ворсаліс мусульман, коді шуис: мусульманъяслы безопаснӧй, а мухаджир — морт, коді эновтӧ сійӧ, мый тшӧктӧма Аллах. — Абу Абдулла шуис; и [Абу Муавия] шуис; Висьталіс миянлы [Даудлы], сійӧ Ибн Хиндлӧн пи, [Амирлӧн] шуис; Ме кывлі [Абдуллахӧс], значит ибн Амруӧс, Пророксянь саллаллаху алейхи васаллямсянь И шуи [Абдул А'лаа] [Даудсянь] [Амирсянь] [Абдуллахсянь] Пророксянь саллаллаху алейхи васаллямсянь
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Висьталіс-ӧ миянлы [Саид бин Яхья бин Саид Аль-Кураси] сійӧ шуис, Висьталіс-ӧ миянлы [менам бать] шуис, мый Висьталіс-ӧ миянлы [Абу Бурда бин Абдулла бин Абу Бурда] [Абу Бурда]сянь [Абу Муса] шуис: «О Аллахлӧн Посланник, кутшӧм ислам медся тӧдчана?» Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллям вочавидзис: «Коді мусульманъяслы дорйӧны ассьыныс вомсӧ да кисӧ».
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Висьталіс миянлы [Амру бин Халид] шуис, Висьталіс миянлы [Аль Лаитс] [Язид]сянь [Абу Аль Хаир] [Абдулла бин Амру]сянь; Эм кодкӧ, коді юаліс Пророклысь саллаллаху алейхи васаллам; — Кутшӧм ислам медся бур? Пророк саллаллаху алейхи васаллям вочавидзис: «Ті сетанныд сёян, шуӧй чолӧм йӧзлы, кодъясӧс ті тӧданныд да тіянлы оз тӧдны».
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Висьталіс миянкӧд [Мусаддад] шуис, йитӧма миянкӧд [Яхья] [Сю'ба]сянь [Котада]сянь [Анассянь] Пророксянь саллаллаху алейхи васаллямсянь И [Хусейн Аль Муалим] шуис, йитӧма миянкӧд [Котадах]сянь [Анассянь] Пророксянь саллаллаху алейхи васалламсянь, йитӧма миянкӧд [Котадах] [Анассянь] Пророксянь саллаллаху алейхи васалламсянь: радейтӧ воксӧ, кыдзи радейтӧ асьсӧ'.
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Миянлы висьталӧма [Абу Аль Яман] шуис, миянлы висьталӧма [Сюайб] шуис, миянлы [Абу Аз Занад] висьталӧма [Аль Араджсянь] [Абу Хурайрасянь], мый Аллахлӧн Посланник (мир да благословение Аллахлӧн сы вылӧ) шуис: «Сідзкӧ, нинӧм абу Ханнеын, кодӧс ме радейта уна, чем бать-мамыс да челядьыс'.
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Сійӧ йитчӧма миянкӧд [Якуб бин Ибрагим] шуис, сійӧ йитчӧма миянкӧд [Ибн Улайякӧд] [Абдул Азиз бин Шухайбсянь] [Анассянь] Пророксянь салляллаху алейхи васаллямсянь И сійӧ тшӧтш йитчӧма миянкӧд [Адам] шуис, сійӧ йитчӧма миянкӧд [Сюбах]сянь [С. Пророк саллаллаху алейхи васаллям шуис: «Тіян пиысь некод оз эскы, кытчӧдз ме ог радейт ассьыс бать-мамсӧ, ассьыс челядьсӧ да став мортсӧ».
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Сійӧ висьталӧма миянлы [Мухаммад бин Аль Муцанна] шуис, сійӧ висьталӧма миянлы [Абдул Ваххаб Ац Цакафи] шуис, сійӧ висьталӧма миянлы [Айюб]сянь [Абу Килаба]сянь [Анас бин Малик]сянь Пророксянь саллаллааху 'алейхи васаллям, сійӧ шуис, мый вольТ эскӧм: Сійӧ лӧсьӧдіс сылы Аллахӧс да Сылысь Посланниксӧ ёнджыка радейтанаӧн, тайӧ кыкыс дорысь мукӧдысь. Сійӧ кӧ радейтӧ кодӧскӧ, сійӧ оз радейт сійӧс, сӧмын Аллах ради. И сійӧ омӧля радейтӧ бӧр эскытӧмлунӧ бергӧдчыны, кыдзи омӧля радейтӧ адӧ шыбитӧмсӧ».
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Висьталіс миянлы [Абу Аль Валид] шуис, висьталіс миянлы [Сюба] висьталіс меным [Абдулла бин Абдулла бин Джабар], шуис; Ме кывлі [Анасӧс] Пророксянь саллаллаху алейхи васаллямсянь, сійӧ шуис: «Вералӧн признакыс — радейтны -ансаръясӧс да нифаклӧн признакыс — омӧля радейтны -ансаръясӧс».
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Висьталіс миянлы [Абу Аль Яман] шуис, висьталіс миянлы [Сюайб] [Аз Зухри]сянь шуис, висьталіс миянлы [Абу Идрис Айзуллах бин Абдуллах], мый [Убада бин Аш Шамит] лоис ёртӧн, коді участвуйтіс Бадр тышын да сідзжӧ лоис на пиысь ӧтиӧн, коді босьтіс войсӧ Абу . мый Аллахлӧн Посланник саллаллаху алейхи васаллям шуис, кор сійӧ лоис аслас кутшӧмкӧ ёртъяс пӧвстын: «Веритӧй верность меным, медым нинӧмӧн ӧтувтны партнеръясӧс Аллахкӧд, эг вӧравны, эг гӧтрась, эг ви ассьыныд челядьтӧ, эг лӧсьӧд ылӧдчӧмъяс, кодъясӧс ті изобретайтанныд ас ки-кок костын, эг нинӧм, мый дисобей». Коді тіян пиысь найӧс збыльмӧдас, сылӧн наградаыс Аллах дорӧ, а коді торкас тайӧторъяссӧ да сэсся Аллах мыждас сійӧс тайӧ мир вылын, тайӧ сылы кафарат, а коді торкас тайӧс да сэсся Аллах дзебас найӧс - оз мыжды сійӧс тайӧ мир вылын - сэки сылӧн делӧыс бӧр воӧ Аллах дорӧ, кӧсйӧ кӧ Сійӧ либӧ Сійӧ мыждас сійӧс'. Сідзкӧ, ми сетім кыв Сылы тайӧторъясысь.
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Миянлы висьталіс [Абдуллах бин Маслама] [Маликсянь] [Абдуррахман бин Абдуллах бин Абдуррахман бин Абу Ша'шаахсянь] [аслас батьсянь] [Абу Саид Аль Худри]сянь, мый сійӧ шуис, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам шуис: 'It bepened time o -mo мусульманин — коз, кодӧс сійӧ паськӧдіс керӧс вывъяс вылын да ылі местаяс вылын, сійӧ муніс сыкӧд. сылӧн дінмуыс лоӧ лёк кывъясысь повзьӧмысь’.
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Висьталіс миянлы [Мухаммад бин Салам] шуис, висьталіс миянлы [Абдах] [Хисямсянь] [батьыссянь] [Айшасянь] шуис: «Аллахлӧн Посланник саллаллаху алейхи васаллям кор сійӧ тшӧктіс ёртъяслы, сійӧ тшӧктіс налы вӧдитчыны уджъясӧн, кодъясӧс найӧ вермисны вӧдитчыны, сэсся ёртъяс шуисны; — Ми абу тэнад кодьӧсь, о Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлун, сы понда мый тэныд прӧститӧмаӧсь воддза да водзӧ вылӧ мыжъястӧ». Сідзкӧ, сійӧ скӧрмис, мый позис аддзыны сылӧн чужӧмыссянь, сэсся шуис: «Збыльысь, сійӧ, коді медся ёна эскӧ да тіян пиысь медся ёна гӧгӧрвоӧ Аллахӧс, тайӧ ме».
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Сійӧ висьталӧма миянлы [Сулайман бин Харб] шуис, сійӧ висьталӧма миянлы [Сю'ба] [Котада]сянь [Анас бин Малик] Пророксянь саллаллаху алейхи васаллямсянь, сійӧ шуис: «Куим -тор-, мый мортлӧн кӧ эм, сійӧ босьтас чӧскыдлунсӧ мукӧдысь, чем тайӧясыс лоӧны сылы унджык: Аллах. А коді, радейтӧ кӧ кодӧскӧ, оз радейт сійӧ мортсӧ, Аллах азза ваджаллаысь кындзи. А коді омӧля радейтӧ эновтчӧмӧ бергӧдчӧмсӧ сэтшӧм жӧ ёна, кутшӧм омӧля радейтӧ адӧ шыбитӧмсӧ».