Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Imbagana kadakami [Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] kinunana, Imbagana kadakami [Sufyan] a nagkuna, nga Imbagana kadakami [Ni Yahya bin Sa’id Al Ansari] kinunana, imbagana kadakami [Muhammad bin Ibrahim At Taimi], a nangngegna [ni Alqamah bin Waqash Al Laitsi] a nagkuna; Naminsan nangngegko ni [Umar bin Al Khaththab] iti pulpito a kunana; Nangngegko ti kinuna ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Amin nga aramid ket agpannuray iti panggep, ken ti gunggona para iti tunggal tao ket agpannuray iti no ania ti nairanta; Siasinoman ti panggepna ti umakar gapu iti lubong a kayatna a madanon wenno gapu iti babai a kayatna a asawaen, ngarud ti panagakarna ket iti pinanggepna.’
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Naisalaysay kadakami a kinuna ni [Abdullah bin Yusuf], insalaysay ni [Malik] kadakami manipud ken [Hisham bin 'Urwah] manipud [iti amana] manipud ken [Aisha] ti Ina dagiti Namati, a ni Al Harith bin Hisham ket dinamagna iti Mensahero ni Allah (ti talna ken bendision ni Allah ket adda kenkuana): 'O Mensahero ni Allah, kasano a bumaba kenka ti paltiing?' Insungbat ti Mensahero ni Allah (kappiana ken bendision ni Allah kenkuana): ‘No dadduma umay kaniak a kas iti uni ti panaguni ti kampana, ket daytoy ti karirigatan a wagas para kaniak, kalpasanna agsardeng tapno maawatanko no ania ti maidanon. Ket no dadduma umay ti maysa nga anghel iti porma ti tao ket makisarita kaniak, isu a surotek ti ibagbagana.’ Kinuna ni Aisha: ‘Pudno, naminsan nakitak ti paltiing a bumabbaba kenkuana (kappia ken bendision ni Allah kenkuana) iti nalamiis unay nga aldaw, kalpasanna nagsardeng dayta, ket nakitak ti ling-et a nagbukbok manipud iti mugingna.’
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Naibaga kadakami [Yahya bin Bukair] kinunana, Naibaga kadakami manipud [Al Laits] manipud ['Uqail] manipud [Ibn Shihab] manipud ['Urwah bin Az Zubair] manipud ken [Aisyah] -ti Ina ti Mu'minin-, a kinunana: 'Ti rugi ti paltiing nga immay kenni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ket addaan iti pudno agtagtagainep iti turog. Ket Isu ket saan nga agar-arapaap malaksid no umay a kas iti lawag ti parbangon. Kalpasanna, naparaburan iti panagayat iti panagmaymaysa, isu a pinilina ti kueba ni Hiro ket inibturanna dayta, nga isu ti panagdayaw iti rabii iti sumagmamano a tiempo sakbay nga agsubli iti pamiliana tapno mangisagana kadagiti probision tapno makalasat manen. Kalpasanna, sinabatna ni Khadijah tapno mangisagana kadagiti probision. Agingga a kamaudiananna immay ni Al Haq idi adda iti kueba ni Hiro, immay ti maysa nga anghel ket kinunana: ‘Basaem?’ Insungbatna: 'Diak makabasa'. Inlawlawag ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: Isu nga innalana ti anghel ket inarakupnak iti napigsa unay kalpasanna binaybay-annak ket kinunana manen: ‘Basaen!’. Insungbatna: 'Diak makabasa'. Isu nga iniggamannak ti anghel ket inarakupnak iti nainget unay kalpasanna binaybay-annak ket kinunana manen: ‘Basaenyo!’. Insungbatna: 'Diak makabasa'. Inarakupnak manen ti anghel ket inarakupnak iti maikatlo a gundaway iti napigsa unay kalpasanna binaybay-annak, ket kinunana manen: -Basaen babaen ti -panangdakamat- iti nagan ti Diosmo a nangparsua, Pinarsuana dagiti tattao manipud iti maysa a panagbara ti dara. Basaem, ket ti Apom ti Naparabur-'. Nagsubli ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam iti pamiliana nga addaan kadagiti balikas ti paltiing iti madandanagan a kasasaad. Naam-ammona ni Khadijah bint Khawailidh ket kinunana: ‘Kalubannak, abbongannak!’. Nabalkot agingga a napukawna ti butengna. Kalpasanna imbagana ken ni Khadija ti napasamak: ‘Madanaganak maipapan iti bagik’. Isu a kinuna ni Khadijah: 'Babaen ni Allah, saannaka a dangran ni Allah iti agnanayon, gapu ta maysaka a tao nga agtultuloy ti panaggayyem'. Kalpasanna inawis ni Khadijah a makipagkita ken ni Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul 'Uzza, ti anak a lalaki ti manong ni Khadijah, nga isu ket maysa a Kristiano idi panawen ti Jahiliyyah. Isu ket nagsurat pay kadagiti libro iti Hebreo, ken nagsurat pay ti Biblia iti Hebreo babaen ti pammalubos ni Allah. Iti dayta a tiempo lakayen ni Waroqoh ken bulsek dagiti matana. Kinuna ni Khadijah: 'O anak ni manongko, dumngegka no ania ti ibaga ti anak ti kabsatmo'. Kinuna ni Waroqoh: ‘O anak ti kabsatko, ania ti napadasam’. Isu nga imbaga ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam no ania ti napasamak kenkuana. Kinuna ni Waroqoh: ‘Daytoy ni Namus, kas impalgak idi ni Allah ken ni Moises. Oh, kayatko koma nga ubingak pay ken sibibiagak pay idi pinaruarnaka dagiti tattaom’. Dinamag ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Maibellengak kadi kadakuada?' Insungbat ni Waroqoh: ‘Wen. Ngamin awan ti umay nga addaan iti iyegmo malaksid no masaktan - mapagbalinda a kabusor -. No addaak koma idi tiempo dayta a pasamak, tinulongandaka koma agingga a kabaelak. Saan a napadasan ni Waroqoh ti pasamak a patienna gapu ta nasapsapa a natay bayat ti fatroh - kinaawan - ti paltiing. Kinuna ni [Ibn Syhab]; impakaammona kaniak [ni Abu Salamah bin Abdurrahman] a nagsao [ni Jabir bin Abdullah Al Anshari] maipapan iti kinaawan ti paltiing, kas insalaysay ti Mensahero ni Allah shallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Bayat a magmagnaak nangngegko ti timek manipud langit, kimmitaak nga agturong iti dayta ket isu ti Anghel nga immay kaniak iti kueba ni Hiro, a nakatugaw iti tugaw iti nagbaetan langit ken daga. Nagbutengak ket nagawidak, ket kinunak: ‘Kalubannak. Kalubannak.’ Isu nga impalgak ni Allah Ta'ala ti paltiing: -O dakayo a naabbungotan- agingga iti sao ni Allah -ken panawanyo dagiti idolo-. Manipud idin nagtultuloy a bumaba ti paltiing nga agtultuloy.’ Daytoy a hadith ket insalaysay pay babaen da [Abdullah bin Yusuf] ken [Abu Salih] ken kasta met babaen ni [Hilal bin Raddad] manipud kenni [Az Zuhri]. Ket kinuna [ni Yunus]; ket immanamong [ni Ma’mar] a naala dayta ken ni Az Zuhri.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Imbagana kadakami [Ni Musa bin Isma'il] kinunana, Imbagana kadakami [kinuna ni Abu 'Awanah], nga imbagana kadakami [Ni Musa bin Abu Aisyah] kinunana, Imbagana kadakami [Sa'id bin Jubair] manipud [Ibn 'Abbas] maipapan kadagiti sasao ni Allah Ta'ala: -Saanmo nga iyakar ti dilam tapno -basaen- ti Koran gapu ta alisto a kayatmo a -master it-'. Kinuna ni Ibn 'Abbas: 'Ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket addaan iti napigsa unay a tarigagay a mangimemorize no ania ti naipalgak - ti Qur'an - ken ingarawna dagiti bibigna'. Kinuna ni Ibn 'Abbas: 'Iyallatiwko dagiti bibigko -tapno basaek daytoy- kenka kas iti inaramid kaniak ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Kinuna ni Sa'id: 'Ket iyakarko dagiti bibigko -tapno basaek daytoy- kenka kas nakitak nga inaramid ni Ibn 'Abbas. Isu nga ingaraw ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam dagiti bibigna. Kalpasanna bimmaba ti sao ni Allah Ta'ala: Dimo iggaman ti dilam tapno -basaen- ti Koran gapu ta alisto a -ma-master-mo daytoy. Kinapudnona, gastosmi ti panangurnong kadagitoy -iti barukongmo- ken -pagbalinennaka a nasirib- iti panangbasa kadagitoy'. Ti kayatna a sawen daytoy ket urnongen ni Allah daytoy iti barukongmo - tapno imemorize daytoy - ket kalpasanna basaem daytoy: 'No nalpasmi a binasa daytoy, kalpasanna surotem ti panagbasa'. Kayatna a sawen: ‘Dumngeg ken agulimekka’. Kalpasanna kinuna ni Allah Ta’ala: ‘Kalpasanna, pudno, adda Kadakami a mangilawlawag iti dayta. Kayatna a sawen: ‘Ket obligasionmi nga isalaysay dayta’ Ket ti Mensahero ni Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam manipud iti dayta a tiempo idi immay kenkuana ni Jibril ‘Alaihis Salam, dimngeg kenkuana. Ket idi awanen ni Jibril 'Alaihis Salam, binasa ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam - kadagiti kakaduana - kas iti panangibasa ni Jibril 'Alaihis Salam kenkuana sallallaahu 'alaihi wasallam
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Imbagana kadakami [Abdan] nga imbagana, imbagana kadakami [Abdullah] nga imbagana kadakami [Yunus] manipud [Az Zuhri] ken iti isu met laeng a salaysay, imbagana met kadakami [Bisyir bin Muhammad] kinunana, imbagana kadakami [Abdullah] kinunana, imbagana kadakami [Yunus] ken [Ma'mar] manipud [Az Zuhri] kas kinuna dagiti dadduma, imbagana kadakami [Ubaidullah bin Kinuna ni Abdullah] manipud [Ibn 'Abbas], a ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ket isu ti kaalumamay a tao, nangruna idi bulan ti Ramadlan idi sinabat ti anghel a ni Jibril 'Alaihis Salam, ken isu ni Jibril 'Alaihis Salam nga umay kenkuana iti tunggal rabii iti bulan ti Ramadlan, a sadiay ni Jibril 'Alaihis Salam ket nangisuro ti Qur'an. Kinapudnona, naalumamay nga amang ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ngem ti agtaytayab nga angin.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Imbagana kadakami [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi’] kinunana, imbagana kadakami [ni Syu’aib] manipud ken [Az Zuhri] imbagana kaniak [ni Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] nga imbaga kenkuana [ni Abdullah bin ‘Abbas] nga imbaga kenkuana [ni Abu Sufyan bin Harb]; nga ni Heraclius ket nakaawat ti maysa a Quraish a grupo ti panagtagilako, nga adda idi iti maysa nga ekspedision ti panagtagilako idiay Daga ti Siria idi panawen a ti katulagan iti nagbaetan ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ken Abu Sufyan ken dagiti Quraish a di mamati ket nagbalin a maipakat. Idi nagsardengda idiay Iliya’ nasabatda ni Heraclius iti awis ni Heraclius a maawis a makisarita iti asambleana, iti dayta a tiempo ni Heraclius ket kaduana dagiti Romano a dignitario. Nakisarita ni Heraclius kadakuada babaen ti maysa nga agipatarus. kinuna ni Heraclio; 'Asino kadakayo ti addaan iti kaasitgan a relasion ti pamilia iti tao nga agkunkuna nga isu ti Propeta?'. Kinuna ni Abu Sufyan; isu a simmungbatak; 'Siak ti addaan iti kaasitgan a relasion ti pamilia kenkuana'. kinuna ni Heraclio; 'Iyasidegmo kaniak ken kasta met kadagiti gagayyemna'. Isu nga inkabilda dagiti Quraysh iti likudan ni Abu Sufyan. Kalpasanna, kinuna ni Heraclius babaen ti agipatarus kenkuana: ‘Ibagam kenkuana a dinamagko kenkuana ti maipapan iti lalaki nga agkunkuna nga isu ket Propeta. No agulbod kaniak, masapul ngarud nga agulbodka kenkuana’. Babaen ken Allah, no saan a gapu iti bain a pinataud dagiti pammabasol nga agulbod a maipada kaniak, nagulbodak koma kenkuana.’ Kinuna ni Abu Sufyan; Isu a ti umuna a banag a dinamagna kaniak maipapan kenkuana - ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam - ket: 'ania ti posision ti kapuonanna kadakayo?' Insungbatko: 'Isu ket nasayaat - natan-ok - a linia'. Insaludsodna manen: ‘Adda kadi sabali a nangibaga iti dayta sakbay kenkuana?’ Insungbatko: 'Awan'. Insaludsodna manen: ‘Ari kadi ni tatangna?’ Insungbatko: ‘Saan’. Dagiti kadi sumursurot kenkuana ket nangato ti ranggoda wenno nanumo a tattao?’ Insungbatko: ‘Uray dagidiay sumursurot kenkuana ket nanumo a tattao’. Insaludsodna manen: ‘Umad-adu wenno bumasbassit dagiti pasurot?’ Insungbatko: 'Increase'. Insaludsodna manen: ‘Adda kadi asinoman nga apostata gapu ta nakapungtot iti relihionna?’ Insungbatko: 'Awan'. Insaludsodna manen: ‘Nasarakam kadi nga agul-ulbod sakbay nga imbagana ti imbagana?’ Insungbatko: ‘Pulos’. Insaludsodna manen: ‘Napadasam kadin ti nagkusit?’ Insungbatko: ‘Pulos. Idi naki-hang outkami kenkuana, dina pulos inaramid dayta’. Kinuna ni Abu Sufyan: 'Diak mabalin nga ipaawat ti aniaman malaksid kadagiti balikas a kas iti daytoy'. Insaludsodna manen: ‘Makilablabankayo kadi kenkuana?’ Insungbatko: ‘Wen’. Insaludsodna manen: ‘Kasano a nagpatingga ti gubat?’ Insungbatko: ‘Nakaro unay ti gubat iti nagbaetanmi kenkuana. No dadduma kabilennatayo, no dadduma kabilentayo’. Insaludsodna manen: ‘Ania ti imbilinna nga aramidem?’ Insungbatko: ‘Imbilinnakami; ‘Agdayawkayo ken Allah a dikay makikadua Kenkuana, ken baybay-anyo ti kinuna dagiti kapuonanyo.’ Binilinnakami met nga ipasdekmi ti kararag, agbayadkami iti zakat, agsao iti kinapudno, mamakawankami iti maysa ken maysa, ken taginayonenmi ti panagkabagian.’ Kalpasanna kinuna ni Heraclius iti agipatpatarusna, ‘Ibagam kenkuana, dinamagko kenka ti kapuonan ti lalaki, ket imbagam kaniak a natan-ok ti kapuonanna. Napadakkel met kadagiti kaputotan dagiti tattaona. Dinamagko no adda nangibaga iti imbagana idi, ket imbagam a saan. No adda koma nangibaga iti dayta idi, imbilangko koma a tultuladen ti maysa a nangibaga iti isu met laeng a banag idi. Dinamagko met kenka no adda dagiti ammana a nagtaud iti naarian, ket kinunam a saan. Kinunak a no naarian ti kaputotan dagiti ammana, kalikagumanna koma ti pagarian ni tatangna. Dinamagko met kenka no nasarakam pay nga agul-ulbod sakbay nga imbagana ti imbagana, ket imbagam a saan. Maawatakon a no dina pay ketdi maitured ti agulbod kadagiti tattao, uray pay ken Allah. Ket dinamagko met kadakayo, dagiti kadi sumursurot kenkuana ket natan-ok wenno dagiti nanumo?’ Sinungbatam dagiti nanumo a simmurot kenkuana. Pudno, isuda dagiti pasurot ti Propeta. Dinamagko met kenka no immadu wenno bimmaba ti bilang dagiti pasurot, insungbatmo nga immadu. Ket kasta ti kaso ti pammati agingga nga agbalin a perpekto. Dinamagko met kadakayo no adda nag-apostata gapu ta nakapungtot iti relihionna. Insungbatmo a saan. Ket kasta ti pammati no dumakkel ken dumakkel iti puso. Dinamagko met kenka no adda pay nagkusit, insungbatmo a pulos. Ket kasta ti napasamak a saan a makakusit dagiti Apostol. Ket dinamagko met kadakayo no ania ti imbilinna kadakayo nga aramiden, insungbatyo nga imbilinnaka nga agdayaw ken Allah babaen ti saan a panangikapet iti aniaman Kenkuana, ken imparitnakayo nga agdayaw kadagiti idolo, imbilinna met kadakayo a mangitandudo iti kararag, agbayad iti zakat, agsao iti kinapudno, mamakawankayo iti tunggal maysa ken taginayonen ti panaggayyem. No pudno amin nga ibagam, sigurado nga iturayanna ti pagarian iti babaen dagiti sakak. Pudno, nagsuspetsaak nga awan kadakayo ita, no ammok ti wagas a panangsabat kenkuana, sigurado nga ikagumaak a sabten agingga nga inton addaak iti sibayna sigurado a bugguak dagiti sakana. Kalpasanna kiniddaw ni Heraclius ti surat ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nga inyeg ni Dihyah kadagiti agtuturay ti Basrah, Isu nga intedna daytoy kenni Heraclius, kalpasanna binasana daytoy ket kinunana: 'Bismillahir rahmanir rahim.' Manipud kenni Muhammad, ti adipen ni Allah ken ti Mensaherona kenni Heraclius. Agturay ti Roma, Kappia koma ti sumurot iti panangiwanwan. Kalpasanna manipud iti dayta, awisenkayo babaen ti awag ti Islam; arakupem ti Islam kenka, kalpasanna natalgedkanto, ikkannaka ni Allah iti doble a gunggona. Ngem no tallikudanyo, kalpasanna awitenyo ti basol dagiti tattaoyo, ket: O tattao ti libro, umaykayo - tenglen - iti maysa a sao - bilin - iti nagbaetanmi ken kadakayo awan ti nagdumaan, nga awan ti agdayawkami no di ni Allah ken awan ti inaigmi Kenkuana ken saanmi nga aramiden - kasta met - dadduma kadakami ti mangala kadagiti dadduma kas Apo malaksid ken Allah.' No tallikudanda, kalpasanna kunaem kadakuada: ‘Saksiyo a datayo dagidiay agpasakup ken Allah.’ Kinuna ni Abu Sufyan: ‘Kalpasan nga inted ni Heraclius ti imbagana ken nalpasna a binasa ti surat, adda riribuk ken napigsa nga arimbangaw, isu a pinapanawdakami. Kinunak kadagiti gagayyemko kalpasan a napapanawkami: ‘Pudno, naawis isuna iti affair ti anak ni Abu Kabsyah. Madanagan ni Heraclius maipapan iti imperio ti Roma.’ Iti dayta a panawen madanaganak met a ni Muhammad ket agballigi, aginggana idi kamaudiananna - dayta a rikna ket naungaw kalpasan - ni Allah ket pinagbalinnak nga inabrasa ti Islam. Ket adda ni Ibn An Nazhur, maysa a natan-ok a tao ti Iliya’ ken ni Heraclius ket maysa a Kristiano nga obispo, kinunana a maysa nga aldaw idi simmarungkar ni Heraclius idiay Iliya’ isu ket madandanagan unay, kinunana kadagiti sumagmamano kadagiti komanderna iti gubat: ‘Pudno, ilibakmi ti kasasaadyo.’ Kalpasanna kinuna ni Ibn Nazhur, ‘Ni Heraclius ket maysa nga astrologo a kanayon nga asikasuenna ti panagdaliasat dagiti bituen. Naminsan sinungbatanna dagiti saludsod dagiti papadi a nagsaludsod kenkuana: ‘Maysa a rabii idi palpaliiwek ti panaglabas dagiti bituen, nakitak a naipasngay ti ari ti Khitan, siasino kadagitoy a tattao ti nakugit?’ Sungbatanyo dagiti papadi; ‘Dagiti laeng tattao nga agar-aramid iti panagkugit ket Judio, dikay madanagan gapu kadagiti Judio. Ibilinmo laeng amin a pagilian iti pagariam, tapno mapapatay dagiti Judio kadagita a pagilian’. Iti dayta a panawen, ti maysa a mensahero manipud iti ari ti Bani Ghassan ket nangidatag kenni Heraclius tapno ibagana kenkuana ti maipapan ti Mensahero ni Allah (kappiana ken bendision ni Allaah kenkuana), kalpasan a nalpas ti lalaki a nangisalaysay ti estoria, ni Heraclius ket nangibilin kenkuana a maeksamen tapno makita no isu ket addaan iti pannakakugit wenno saan. Kalpasan ti panangsukimat, naammuan a nangisit gayam. Kalpasanna, imbaga dagiti tattao ken Heraclius. Dinamag ni Heraclius iti lalaki maipapan kadagiti dadduma nga Arabo, nakugitda kadi wenno saan?’ Insungbatna; 'Amin nga Arabo ket nakugit'. kinuna ni Heraclio; 'Daytoy ti ari ti Ummah, pudno nga isu ket naipasngay'. Kalpasanna ni Heraclisu ket nangipatulod ti surat iti maysa a gayyem idiay Roma a ti pannakaammona ket kapada ti pannakaammo ni Heraclisu - tapno ibagana kenkuana ti maipapan ti pannakayanak ni Propeta Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam -. Kabayatanna, intuloyna ti panagdaliasatna idiay pagilian ti Himsha, ngem sakbay a simmangpet idiay Himsha, immuna a simmangpet ti sungbat iti surat ti gayyemna. Ti gayyemna ket immanamong iti kapanunotan ni Heraclius a ni Muhammad ket naipasngay ken isu ket pudno a maysa a mammadto. Kalpasanna inawis ni Heraclius dagiti opisial ti Roma nga umay iti lugarna idiay Himsha, kalpasan a ti amin ket adda iti gimong, imbilin ni Heraclius a maikandado amin a ridaw. Kalpasanna, kinunana; ‘O nasion ti rum, maragpatyo kadi amin ti nadayag a balligi ken panagrang-ay, bayat nga agtalinaed a di nadadael ti pagarian kadagiti imatayo? No kayatmo, bigbigem ni Muhammad kas maysa a Propeta!'. Iti pannakangngegda kadagitoy a sasao, nagtarayda a kas kadagiti atap nga asno, uray no nakaserra ti amin a ridaw. Gapu ta nakitana ti kasta a kasasaad, napukaw ni Heraclius ti namnama a mamatida iti kinapropeta ni Muhammad. Kalpasanna, binilinna ti tunggal maysa nga agsubli iti bukodda a lugar ket kinunana; ‘Kinapudnona, ti imbagak ita ket tapno laeng masubok ti kinatibkeryo amin. Ita nakitakon dayta a determinasion’. Kalpasanna, nagruknoyda iti sango ni Heraclius ket naragsakanda kenkuana. Kasta ti panagpatingga ti estoria ni Heraclius. Daytoy ket insalaysay babaen da [Salih bin Kaisan] ken [Yunus] ken [Ma'mar] manipud kenni [Az Zuhri].
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Imbaga na kadatayo [Abdullah bin Musa] nga imbagana, imbagana kadatayo [Hanzhalah bin Abu Sufyan] manipud ['Ikrimah bin Khalid] manipud [Ibn Umar] kinunana: Kinuna ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ti Islam ket naibangon iti lima -pundasion-; pammaneknek nga awan ti dios no di ni Allah ken pudno a ni Muhammad ket isu ti mensahero ni Allah, a mangipatakder kadagiti kararag, agbayad ti zakat, hajj ken panagayunar bayat ti Ramadan'.
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Imbagana kadakami [Abdullah bin Muhammad Al Ju’fi] a kinunana, Imbagana kadakami [Abu 'Amir Al 'Aqadi] a nagkuna, nga Imbagana kadakami [Sulaiman bin Bilal] manipud ken [Abdullah bin Dinar] manipud [Abu Salih] manipud [Abu Hurairah] manipud ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kinunana: 'Ti pammati ket addaan iti nasurok nga innem a pulo a sanga, ken ti bain ket paset ti pammati’.
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Naisalaysay kadakami [Adam bin Abu Iyas] kinunana, Naisalaysay kadakami [Syu’bah] manipud ken [Abdullah bin Abu As Safar] ken [Isma’il bin Abu Khalid] manipud [Asy Sya’bi] manipud ken [Abdullah bin ‘Amru] manipud ken ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, kinunana: ‘Ti Muslim ket maysa a tao a dagiti sasao ken imana natalged para kadagiti Muslim, ken ti Muhajir ket maysa a tao a mangbaybay-a iti imparit ni Allah. ' Kinuna ni Abu Abdullah; ket kinuna ni [Abu Mu’awiyyah]; Imbagana kadakami [Daud], isu ket anak ni Ibn Hind, ti ['Amir] kinunana; Nangngegko [ni Abdullah], kayatna a sawen ni ibn ‘Amru, manipud ken ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam Ket kinunak [Abdul A’laa] manipud ken [Daud] manipud ken [’Amir] manipud ken [Abdullah] manipud ken ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Imbagana kadakami [Sa’id bin Yahya bin Sa’id Al Qurasyi] kinunana, Imbagana kadakami [ni tatangko] a kinunana, nga Imbagana kadakami [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] manipud ken [Abu Burdah] manipud [Abu Musa] kinunana: ‘O Mensahero ni Allah, ania nga Islam ti kapatgan?’ Insungbat ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Siasino dagiti Muslim a natalged manipud iti ngiwat ken imada'.
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Imbaga na kadatayo [‘Amru bin Khalid] kinunana, Imbagana kadatayo [Al Laits] manipud [Yazid] manipud [Abu Al Khair] manipud [Abdullah bin 'Amru]; Adda maysa a nagsaludsod ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam; ‘Ania nga Islam ti kasayaatan?’ Insungbat ti Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Mangtedka iti taraon, agkablaawka kadagiti tattao nga am-ammom ken dagidiay dimo am-ammo’.
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Insalaysayna kadakami [Ni Musaddad] kinunana, insalaysayna kadakami [Yahya] manipud [Syu’bah] manipud [Qotadah] manipud [Qotadah] manipud [Anas] manipud ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam Ket manipud ken ni [Husain Al Mu'alim] kinunana, insalaysayna kadakami [Qotadah] manipud [Anas] manipud ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kinunana: 'Awan kadakayo.' mamati agingga nga ay-ayatenna ti kabsatna a kas iti panagayatna iti bagina’.
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Naibaga kadakami [Abu Al Yaman] kinunana, naipadamag kadakami [Syu’aib] kinunana, naibaga kadakami [Abu Az Zanad] manipud [Al A’raj] manipud [Abu Hurairah], a ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allaah adda koma kenkuana) kinunana: ‘Gapuna babaen iti Daydiay Adda iti Imana ti kararuak, awan ti mamati kadakayo nga ad-adda nga ay-ayaten ngem dagiti dadakkelna ken dagiti annakna’.
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Daytoy ket nainaig kadatayo [Ya'qub bin Ibrahim] kinunana, daytoy ket nainaig kadatayo [Ibn 'Ulayyah] manipud [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] manipud kenni [Anas] manipud kenni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam Ket daytoy ket nainaig met kadatayo [Adam] kinunana, daytoy ket nainaig kadatayo [Syu'bah] manipud [Qotadah] manipud [Anas] kinunana, Ti Kinuna ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Awan kadakayo ti mamati agingga siak nga ad-adda nga ay-ayatenna ngem dagiti dadakkelna, dagiti annakna ken amin a sangatauan.'
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Naibaga kadakami [Ni Muhammad bin Al Mutsanna] kinunana, naibaga kadakami [Ni Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] kinunana, naibaga kadakami [Ayyub] manipud ken [Abu Qilabah] manipud [Anas bin Malik] manipud ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kinunana: 'Tallo a banag a no adda ti maysa a tao, magun-odna ti kinasam-it ti pammati: Inaramidna ni Allah ket ti Mensahona nga ad-adda nga ay-ayatenna ngem dagitoy a dua. No ay-ayatenna ti maysa a tao, dina ay-ayaten malaksid iti pagimbagan ni Allah. Ket kagurana ti agsubli iti di panamati a kas iti kagurana ti pannakaitapuak iti impierno.’
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Imbagana kadakami [Ni Abu Al Walid] kinunana, imbagana kadakami [ni Syu’bah] nga imbagana kaniak [Abdullah bin Abdullah bin Jabar], kinunana; Nangngegko [ni Anas] manipud ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kinunana: 'Ti pagilasinan ti pammati ket ti panagayat -ti- Ansar ken ti pagilasinan ti nifaq ket ti pananggura -ti- Ansar'.
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Imbagana kadakami [Abu Al Yaman] kinunana, imbagana kadakami [Syu’aib] manipud [Az Zuhri] kinunana, imbagana kadakami [ni Abu Idris ‘Aidzullah bin Abdullah], a [ni ‘Ubadah bin Ash Shamit] ket maysa a gayyem a nakipaset iti gubat ti Badr ken maysa met kadagidiay nagsapata iti rabii ti Aqobah, kinunana; nga kinuna ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam idi isu ket karaman kadagiti sumagmamano a gagayyemna: 'Mamatika iti kinasungdo kaniak a saan a makilangen kadagiti kasosio ken Allah iti aniaman, saan nga agtakaw, saan a makikamalala, saan a mangpapatay kadagiti annakmo, saan a mangparparbo kadagiti kinaulbod nga imbentuem iti nagbaetan dagiti ima ken sakam, saan a mangsukir iti aniaman nga umiso.' Siasinoman kadakayo ti mangtungpal kadagitoy, ti gunggona ket adda kenni Allah, ken siasinoman a manglabsing kadagitoy a banag ken kalpasanna ni Allah ket dusaenna isuna iti daytoy a lubong, daytoy ket kafarat para kenkuana, ken siasinoman a manglabsing kadagitoy a banag ken kalpasanna ni Allah ket abbonganna dagitoy - saan a dusaen isuna iti daytoy a lubong - kalpasanna ti negosiona ket agsubli kenni Allah, no Isu ket kayatna, Isu ket pakawanenna isuna wenno Isu ket dusaenna isuna'. Isu nga inkarimi ti kinasungdo kenkuana gapu kadagitoy a banag.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Daytoy ket naibaga kadatayo babaen ni [Abdullah bin Maslamah] manipud kenni [Malik] manipud kenni [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] manipud [ti amana] manipud kenni [Abu Sa'id Al Khudri] a kinunana, ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ket kinunana: 'Dandani napasamak - idi un-unana - a ti kasayaatan a gameng ti maysa a Muslim ket isu idi kalding nga inarabna kadagiti tuktok ti bantay ken nasulinek a lugar, pimmanaw a kaduana dayta. ti relihionna ket gapu iti buteng a mapabasol’.
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Imbagana kadakami [Muhammad bin Salam] kinunana, imbagana kadakami ['Abdah] manipud [Hisyam] manipud [ti amana] manipud [Aisha] kinunana: 'Ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam idi imbilinna kadagiti kakadua, binilinna ida nga agaramid kadagiti aramid a kabaelanda nga aramiden, kalpasanna kinuna dagiti kakadua; 'Saankami a kas kenka, O Mensahero ni Allah, gapu ta napakawanka kadagiti napalabas ken masakbayan a basolmo'. Isu nga isu ket nakapungtot ni sallallaahu 'alaihi wasallam a mabalin a makita manipud iti rupana, kalpasanna kinunana: 'Pudno, ti maysa a kaaduan a nadiosan ken makaawat kenni Allah ti kaaduan kadakayo ket siak'.
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Naibaga kadatayo [kuna ni Sulaiman bin Harb], naibaga kadatayo [Syu’bah] manipud [Qotadah] manipud [Anas bin Malik] manipud ken ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, kinunana: ‘Tallo -banag- a no adda ti maysa a tao, magun-odna ti kinasam-it ti pammati: ni Allah ken ti Mensaherona ket ad-adda a maay-ayat kenkuana ngem dagitoy a dua. Ket siasino, no ay-ayatenna ti maysa a tao, dina ay-ayaten dayta a tao malaksid ken ni Allah 'azza wajalla. Ket siasino ti kagurana ti agsubli iti di panamati a kas iti kagurana ti pannakaitapuak iti impierno’.
