Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Dúirt sé linn [Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] gur dhúirt sé, Dúirt sé linn [Sufyan] a dúirt, Dúirt sé linn [Yahya bin Sa'id Al Ansari] gur dhúirt sé, Dúirt sé linn [Muhammad bin Ibrahim At Taimi], gur chuala sé [Alqamah bin Waqash Al Laitsi] ag rá; Chuala mé [Umar bin Al Khaththab] uair amháin ar an gcrann taoide ag rá; Chuala mé an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam ag rá: 'Braitheann gach gníomh ar an rún, agus braitheann luach saothair gach duine ar a raibh beartaithe; An té a bhfuil sé beartaithe aige imirce mar gheall ar an domhan is mian leis teacht air nó mar gheall ar bhean is mian leis pósadh léi, ansin is chuige a bhí sé beartaithe aige a imirce.'
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Insíodh dúinn gur dhúirt [Abdullah bin Yusuf], [d’inis Malik dúinn ó [Hisham bin 'Urwah] óna [athair] ó [Aisha] Máthair na gCreidmheach, gur fhiafraigh Al Harith bin Hisham de Theachtaire Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air): 'A Theachtaire Allah, conas a thagann nochtadh anuas chugat?' D'fhreagair Teachtaire Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air): 'Uaireanta tagann sé chugam cosúil le fuaim cloig ag bualadh, agus is é seo an bealach is deacra domsa, ansin stopann sé ionas gur féidir liom a thuiscint cad atá á chur in iúl. Agus uaireanta tagann aingeal i bhfoirm fir agus labhraíonn sé liom, mar sin leanann mé an méid a deir sé.' Dúirt Aisha: 'Go deimhin, chonaic mé nochtadh ag teacht anuas chuige uair amháin (síocháin agus beannachtaí Allah air) ar lá an-fhuar, ansin stop sé, agus chonaic mé allas ag doirteadh óna éadan.'
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Dúradh linn [Dúirt Yahya bin Bukair], Dúradh linn ó [Al Laits] ó ['Uqail] ó [Ibn Shihab] ó ['Urwah bin Az Zubair] ó [Aisyah] - Máthair na Mu'minin-, gur dhúirt sí: 'Ba le fíorbhrionglóid ina chodladh a tháinig tús an nochta a tháinig chuig Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Agus ní bhrionglóidíonn sé mura dtagann sé cosúil le solas an lae. Ansin beannaíodh é le grá don uaigneas, agus mar sin roghnaigh sé uaimh Hiro agus d'fhulaing sé í, eadhon adhradh san oíche ar feadh tamaill sular fhill sé ar a theaghlach chun soláthairtí a ullmhú le maireachtáil arís. Ansin bhuail sé le Khadijah chun soláthairtí a ullmhú. Go dtí gur tháinig Al Haq sa deireadh nuair a bhí sé in uaimh Hiro, tháinig aingeal agus dúirt: 'Léigh?' D'fhreagair sé: 'Ní féidir liom léamh'. Mhínigh an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam: Mar sin, rug an t-aingeal orm agus chuir sé barróg láidir orm ansin lig sé dom agus dúirt sé arís: 'Léigh!' D'fhreagair sé: 'Ní féidir liom léamh'. Mar sin, rug an t-aingeal orm agus chuir sé barróg láidir orm ansin lig sé dom agus dúirt sé arís: 'Léigh!'. D'fhreagair sé: 'Ní féidir liom léamh'. Rug an t-aingeal orm arís agus chuir sé barróg láidir orm don tríú huair ansin lig sé dom imeacht, agus dúirt sé arís: -Léigh trí -lua- ainm do Dhia a chruthaigh, chruthaigh Sé daoine as clot fola. Léigh, agus is é do Thiarna an Tighearn is Grásta-'. D'fhill an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam ar a theaghlach le focail an nochta i staid imníoch. Bhuail sé le Khadijah bint Khawailidh agus dúirt sé: 'Clúdaigh mé, clúdaigh mé!'. Bhí sé timpeallaithe go dtí gur chaill sé a eagla. Ansin d'inis sé do Khadija cad a tharla: 'Tá imní orm fúm féin'. Mar sin dúirt Khadijah: 'Dar Allah, ní dhéanfaidh Allah dochar duit go deo, mar is duine thú a leanann le cairdeas'. Ansin thug Khadijah cuireadh dó bualadh le Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul 'Uzza, mac uncail Khadijah, a bhí ina Chríostaí le linn ré Jahiliyyah. Scríobh sé leabhair in Eabhrais freisin, agus scríobh sé an Bíobla in Eabhrais le cead Allah. Ag an am sin bhí Waroqoh sean agus bhí a shúile dall. Dúirt Khadijah: 'A mhic m'uncail, éist leis an méid atá le rá ag mac do dhearthár'. Dúirt Waroqoh: 'A mhic mo dhearthár, cad a bhfuil taithí agat air'. Mar sin d'inis Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam cad a tharla dó. Dúirt Waroqoh: 'Seo Namus, mar a nocht Allah uair amháin do Mhaois. Ó, is oth liom dá mbeadh mé fós óg agus dá mbeadh mé fós beo nuair a dhíbir do mhuintir thú'. D'fhiafraigh Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'An gcaithfidh siad amach mé?' D’fhreagair Waroqoh: ‘Sea. Mar ní thiocfaidh aon duine leis an rud atá á thabhairt agat mura ndéanfar díobháil dóibh - mura ndéanfar naimhde díobh -. Dá mbeadh mé i láthair tráth an eachtra sin, bheinn tar éis cabhrú leat chomh maith agus a bhí ar mo chumas. Níor bhain Waroqoh taithí ar an eachtra a chreid sé ann mar gur bhásaigh sé níos luaithe le linn fatroh - folús - an nochta. Dúirt [Ibn Syihab]; chuir sé in iúl dom [Abu Salamah bin Abdurrahman] gur labhair [Jabir bin Abdullah Al Anshari] faoi fholús an nochta, mar a d’inis Teachtaire Allah shallallahu 'alaihi wasallam: ‘Nuair a bhí mé ag siúl chuala mé guth ón spéir, d’fhéach mé i dtreo é agus ba é an tAingeal a tháinig chugam in uaimh Hiro, ina shuí ar chathaoir idir neamh agus talamh. Bhí eagla orm agus chuaigh mé abhaile, agus dúirt mé: ‘Clúdaigh mé. Clúdaigh mé.’ Mar sin nocht Allah Ta’ala an nochtadh: -O sibhse atá clúdaithe- go dtí focal Allah -agus fág na hidols-. Ó shin i leith, tá an nochtadh ag teacht anuas go leanúnach.’ Insíodh an hadith seo freisin ag [Abdullah bin Yusuf] agus [Abu Salih] agus ag [Hilal bin Raddad] ó [Az Zuhri]. Agus dúirt [Yunus]; agus d’aontaigh [Ma'mar] gur ó Az Zuhri a fuair sé é.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Dúirt sé linn [Musa bin Isma'il] gur dhúirt sé, Dúirt sé linn [Abu 'Awanah] gur dhúirt sé linn [Musa bin Abu Aisyah], Dúirt sé linn [Sa'id bin Jubair] ó [Ibn 'Abbas] faoi bhriathra Allah Ta'ala: -Ná bog do theanga chun an Corán a léamh mar beidh tú ag iarraidh é a mháistir go tapa-'. Dúirt Ibn 'Abbas: 'Bhí fonn an-láidir ag Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam an méid a nochtadh - an Corán - a ghlanmheabhair agus bhog sé a liopaí'. Dúirt Ibn 'Abbas: 'Bogfaidh mé mo liopaí - chun é a léamh - duit mar a rinne Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam domsa'. Dúirt Sa'id: 'Agus bogfaidh mé mo liopaí - chun é a léamh - duit mar a chonaic mé Ibn 'Abbas á dhéanamh. Mar sin bhog an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam a liopaí. Ansin tháinig focal Allah Ta'ala anuas: Ná corraigh do theanga chun an Córán a -léamh- mar beidh tú -máistir - air go gasta. Go deimhin, is ar ár gcostas féin atá sé iad a bhailiú - i do bhrollach - agus - tú a dhéanamh cliste - agus iad a léamh'. Ciallaíonn sé seo go mbailíonn Allah é - chun é a chur de ghlanmheabhair - agus ansin léann tú é: 'Nuair a bheidh muid críochnaithe leis a léamh, lean an léamh'. Ciallaíonn sé: 'Éist agus bí ciúin'. Ansin dúirt Allah Ta'ala: 'Ansin, go deimhin, is fúinne atá sé é a mhíniú. Ciallaíonn sé: 'Agus is ár ndualgas é a aithris' Agus Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ón am sin nuair a tháinig Jibril 'Alaihis Salam chuige, d'éist sé leis. Agus nuair a bhí Jibril 'Alaihis Salam imithe, léigh an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam é - dá chompánaigh - mar a léigh Jibril 'Alaihis Salam é dó sallallaahu 'alaihi wasallam.
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Dúirt sé linn [Abdan] a dúirt sé, dúirt sé linn [Abdullah] a dúirt sé linn [Yunus] ó [Az Zuhri] agus leis an insint chéanna, dúirt sé linn freisin [Abdullah] a dúirt, dúirt sé linn [Yunus] a dúirt sé, dúirt sé linn [Ma'mar] ó [Az Zuhri] mar a dúirt daoine eile, dúirt sé linn [Ubaidullah bin Abdullah] ó dúirt [Ibn 'Abbas], gurbh é Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam an duine ba séimhe, go háirithe i mí Ramadlan nuair a bhuail an t-aingeal Jibril 'Alaihis Salam leis, agus ba é Jibril 'Alaihis Salam a thagadh chuige gach oíche i mí Ramadlan, áit ar mhúin Jibril 'Alaihis Salam an Qur'an. Go deimhin, bhí Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam i bhfad níos séimhe ná an ghaoth a bhí ag séideadh.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Dúirt sé linn [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi'], dúirt sé linn [Syu'aib] ó [Az Zuhri] gur inis sé dom [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] gur inis [Abdullah bin 'Abbas] dó gur inis [Abu Sufyan bin Harb] dó; gur fuair Heraclius grúpa trádála Quraish, a bhí ar thuras trádála go Tír na Siria tráth a tháinig an comhaontú idir an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam agus Abu Sufyan agus na neamhchreidmhigh Quraish i bhfeidhm. Nuair a stop siad ag Iliya' bhuail siad le Heraclius ar chuireadh Heraclius chun comhrá a dhéanamh ag a thionól, agus ag an am sin bhí Heraclius in éineacht leis na huaisle Rómhánacha. Labhair Heraclius leo trí ateangaire. Dúirt Heraclius; 'Cé agaibh a bhfuil an gaol teaghlaigh is dlúithe aige leis an duine a mhaíonn gurb é an Fáidh é?'. Dúirt Abu Sufyan; mar sin d'fhreagair mé; ‘‘Is mise an duine leis an ngaol teaghlaigh is gaire dó’. Dúirt Heraclius; ‘Tabhair níos gaire domsa é agus dá chairde freisin’. Mar sin, chuir siad na Quraysh taobh thiar de Abu Sufyan. Ansin dúirt Heraclius trína ateangaire: ‘Abair leis gur fhiafraigh mé de faoin bhfear a mhaígh gur Fáidh é. Má insíonn sé bréag domsa, caithfidh tusa bréag a insint dó’. Dar Allah, murach an náire a chruthaigh na cúisimh bréaga a dhéanfaidís orm, bheinn tar éis bréag a insint dó.’ Dúirt Abu Sufyan; Mar sin, an chéad rud a d’fhiafraigh sé díom faoi - an Fáidh sallallaahu ‘alaihi wasallam - ná: ‘cad é seasamh a shliocht i measc sibh?’ D’fhreagair mé: ‘Tá sé de shliocht maith - uasal’. D’fhiafraigh sé arís: ‘An ndúirt aon duine eile roimhe é?’ D’fhreagair mé: ‘Níl aon rud’. D’fhiafraigh sé arís: ‘An rí a athair?’ D’fhreagair mé: ‘Níl’. An daoine ardchéime nó daoine ísle iad siúd a leanann é?’ D’fhreagair mé: ‘Is daoine ísle iad féin fiú iad siúd a leanann é’. D’fhiafraigh sé arís: ‘An bhfuil líon na leanúna ag méadú nó ag laghdú?’ D’fhreagair mé: ‘Méadú’. D’fhiafraigh sé arís: ‘An ndearna aon duine a easaontas mar gheall ar a fhearg lena reiligiún?’ D’fhreagair mé: ‘Ní dhearna mé tada’. D’fhiafraigh sé arís: ‘An bhfuair tú riamh é ag bréagnú sula ndúirt sé a raibh ráite aige?’ D’fhreagair mé: ‘Ní dhearna sé riamh é sin’. D’fhreagair mé: ‘Ní dhearna sé sin riamh’. Dúirt Abu Sufyan: ‘Ní féidir liom aon rud a chur in iúl seachas focail mar seo’. D’fhiafraigh sé arís: ‘An bhfuil sibh ag troid leis?’ D’fhreagair mé: ‘Tá’. D’fhiafraigh sé arís: ‘Conas a chríochnaigh an cogadh?’ D’fhreagair mé: ‘Tá an cogadh idir sinn féin agus é an-mhór. Uaireanta buaileann sé sinn, uaireanta buaileann muidne é’. D’fhiafraigh sé arís: ‘Cad a d’ordaigh sé daoibh a dhéanamh?’ D’fhreagair mé: ‘D’ordaigh sé dúinn; ‘Adhraígí Allah gan aon rud a cheangal leis, agus tréigí an méid a dúirt bhur sinsir.’ D’ordaigh sé dúinn freisin paidir a bhunú, zakat a íoc, an fhírinne a labhairt, maithiúnas a thabhairt dá chéile, agus gaol a choinneáil.’ Dúirt Heraclius ansin lena aistritheoir, ‘Abair leis, d’fhiafraigh mé díot faoi shinsearacht an fhir, agus dúirt tú liom gur de shliocht uasal a bhí sé. Tógadh é i measc shliocht a mhuintire freisin. D’fhiafraigh mé díot an raibh aon duine tar éis a rá an rud a dúirt sé roimhe seo, agus dúirt tú nach raibh. Dá ndúirt aon duine é roimhe seo, mheasfainn go raibh sé ag aithris duine a dúirt an rud céanna roimhe seo. D’fhiafraigh mé díot freisin an raibh aon cheann dá athair de shliocht ríoga, agus dúirt tú nach raibh. Dúirt mé dá mba de shliocht ríoga a athair, go mbeadh sé ag éileamh ríocht a athar. D’fhiafraigh mé díot freisin an bhfuair tú riamh é ag bréagnú sula ndúirt sé an rud a dúirt sé, agus dúirt tú nach raibh. Tuigim mura ndearna sé fiú leomh bréag a dhéanamh le daoine, gan trácht ar Allah. Agus d’fhiafraigh mé díot freisin, an iad na daoine uaisle nó na daoine ísle a leanann é?’ D’fhreagair tú na daoine ísle a lean é. Go deimhin, is iad lucht leanúna an Fháidh iad. D’fhiafraigh mé díot freisin an raibh méadú nó laghdú tagtha ar líon na lucht leanúna, d’fhreagair tú gur mhéadaigh sé. Agus sin an cás le creideamh go dtí go mbíonn sé foirfe. D’fhiafraigh mé díot freisin an bhfuil aon duine tar éis éirí as a phost mar gheall ar a reiligiún. D’fhreagair tú nach raibh. Agus sin mar atá creideamh nuair a fhásann agus a fhásann sé sa chroí. D’fhiafraigh mé díot freisin an raibh sé riamh ag mealladh, d’fhreagair tú nach raibh sé riamh. Agus sin mar a bhí sé nach bhféadfadh na hAspail mealladh. Agus d’fhiafraigh mé díot freisin cad a d’ordaigh sé duit a dhéanamh, d’fhreagair tú gur ordaigh sé duit Allah a adhradh trí gan aon rud a cheangal leis, agus gur thoirmisc sé ort adhradh a dhéanamh d’íodail, d’ordaigh sé duit freisin paidir a choinneáil, zakat a íoc, an fhírinne a labhairt, maithiúnas a thabhairt dá chéile agus cairdeas a choinneáil. Má tá gach rud a deir tú fíor, rialóidh sé an ríocht faoi mo chosa go cinnte. Go deimhin, tá amhras orm nach bhfuil sé i measc agaibh anois, dá mbeadh a fhios agam an bealach le bualadh leis, dhéanfainn iarracht cinnte bualadh leis go dtí go nighfinn a chosa go cinnte nuair a bheinn in aice leis. Ansin d'iarr Heraclius litir Theachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a thug Dihyah chuig rialóirí Basrah, Mar sin thug sé do Heraclius í, ansin léigh sé í agus dúirt sí: 'Bismillahir rahmanir rahim. Ó Muhammad, seirbhíseach Allah agus a Theachtaire chuig Heraclius. Rialóir na Róimhe, síocháin ort a leanann treoir. Ansin as sin, tugaim cuireadh duit le glaoch an Ioslaim; glac leis an Ioslam, ansin beidh tú sábháilte, tabharfaidh Allah luach saothair dúbailte duit. Ach má chasann tú uaidh, ansin iompróidh tú peaca do mhuintire, agus: A mhuintir an leabhair, tar - coinnigh - le focal - foraithne - idir sinn féin agus sibhse níl aon difríocht ann, nach adhraímid aon duine ach Allah agus nach gceanglaímid aon rud leis agus nach nglacaimid - freisin - le daoine eile mar Thiarnaí seachas Allah.' Má chasann siad uathu, abair leo: ‘Tabhair fianaise gur sinne a ghéilleann d’Allah.’ Dúirt Abu Sufyan: ‘Tar éis do Heraclius a raibh ráite aige a sheachadadh agus an litir a léamh, bhí círéib agus torann mór ann, ionas gur thiomáin siad amach sinn. Dúirt mé le mo chairde tar éis dúinn a bheith tiomnaithe amach: ‘Go deimhin, tugadh cuireadh dó chuig ócáid mhac Abu Kabsyah. Bhí imní ar Heraclius faoin impireacht Rómhánach.’ Ag an am sin bhí imní orm freisin go mbeadh Muhammad buacach, go dtí faoi dheireadh - d’imigh an mothúchán sin ina dhiaidh sin - gur chuir Allah orm glacadh leis an Ioslam. Agus bhí Ibn An Nazhur ann, uasal de chuid Iliya’ agus ba easpag Críostaí é Heraclius, dúirt sé gur thug Heraclius cuairt ar Iliya lá amháin go raibh sé an-imníoch, dúirt sé le cuid dá cheannasaithe cogaidh: ‘Go deimhin, séanfaimid bhur gcás.’ Dúirt Ibn Nazhur ansin, ‘Ba réalteolaí é Heraclius a thug aird i gcónaí ar thuras na réaltaí.’ Uair amháin d’fhreagair sé ceisteanna na sagart a d’fhiafraigh de: ‘Oíche amháin agus mé ag breathnú ar ghluaiseacht na réaltaí, chonaic mé gur rugadh rí Khitan, cé i measc an phobail seo a bhí timpeallghearrtha?’ Freagair na sagairt; ‘Is iad na Giúdaigh amháin a chleachtann timpeallghearradh, ná bíodh imní ort mar gheall ar na Giúdaigh. Ordaigh do gach tír i do ríocht, ionas go marófar na Giúdaigh sna tíortha sin’. Ag an am sin, thug teachtaire ó rí Bani Ghassan Heraclius i láthair chun a insint dó faoi Theachtaire Allah (go raibh síocháin agus beannachtaí Allah air), tar éis don fhear an scéal a insint, d’ordaigh Heraclius é a scrúdú chun a fháil amach an raibh timpeallghearradh air nó nach raibh. Tar éis seiceáil, fuarthas amach go raibh sé dubh i ndáiríre. Ansin d’inis daoine do Heraclius. D’fhiafraigh Heraclius den fhear faoi na hArabaigh eile, an raibh siad timpeallghearrtha nó nach raibh?’ D’fhreagair sé; ‘Tá gach Arabach timpeallghearrtha’. Dúirt Heraclius; ‘Seo rí an Ummah, rugadh é go deimhin’. Ansin chuir Heraclis litir chuig cara sa Róimh a raibh eolas aige arb ionann é agus eolas Heraclis - chun a insint dó faoi bhreith an Fháidh Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam -. Idir an dá linn, lean sé ar aghaidh lena thuras go tír Himsha, ach sular shroich sé Himsha, tháinig freagra ar litir a chara ar dtús. D'aontaigh a chara le tuairim Heraclius gur rugadh Muhammad agus gur fáidh a bhí ann i ndáiríre. Ansin thug Heraclius cuireadh do na hoifigigh Rómhánacha teacht chuig a áit i Himsha, agus tar éis do gach duine a bheith i láthair ag an gcruinniú, d'ordaigh Heraclius na doirse go léir a ghlasáil. Ansin dúirt sé; 'A náisiún rum, an mbainfidh sibh go léir bua agus dul chun cinn glórmhar amach, agus an ríocht slán inár lámha? Más mian libh, aithnigh Muhammad mar Fháidh!'. Agus iad ag cloisteáil na bhfocal seo, rith siad leo cosúil le hasail fhiáine, cé go raibh na doirse go léir faoi ghlas. Agus an cás sin feicthe aige, chaill Heraclius dóchas go gcreidfidís i bhfáidhiúlacht Muhammad. Ansin d'ordaigh sé do gach duine filleadh ar a n-áiteanna faoi seach agus dúirt sé; ‘Go deimhin, ní raibh mé ach ag iarraidh bhur seasmhacht go léir a thástáil a dúirt mé díreach anois. Anois chonaic mé an diongbháilteacht sin’. Ansin chrom siad síos os comhair Heraclius agus bhí siad sásta leis. Mar sin críochnaíonn scéal Heraclius. Tá sé inste ag [Salih bin Kaisan] agus [Yunus] agus [Ma'mar] ó [Az Zuhri].
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Dúirt sé linn [Abdullah bin Musa] gur dúirt sé, dúirt sé linn [Hanzhalah bin Abu Sufyan] ó ['Ikrimah bin Khalid] ó [Ibn Umar] a dúirt: Dúirt Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Tá an Ioslam tógtha ar chúig -bhunús-; fianaise nach bhfuil aon dia ann ach Allah agus go deimhin is é Muhammad teachtaire Allah, ag bunú paidreacha, ag íoc zakat, hajj agus ag troscadh le linn Ramadan'.
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Dúirt sé linn [Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi] gur dhúirt sé, Dúirt sé linn [Abu 'Amir Al 'Aqadi] a dúirt, gur dhúirt sé linn [Sulaiman bin Bilal] ó [Abdullah bin Dinar] ó [Abu Salih] ó [Abu Hurairah] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, dúirt sé: 'Tá níos mó ná seasca brainse ag an gcreideamh, agus is cuid den chreideamh náire'.
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Insíodh dúinn [Adam bin Abu Iyas] go ndúirt, Insíodh dúinn [Syu'bah] ó [Abdullah bin Abu As Safar] agus [Isma'il bin Abu Khalid] ó [Asy Sya'bi] ó [Abdullah bin 'Amru] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, a dúirt: 'Is duine é Moslamach a bhfuil a chuid focal agus lámha sábháilte do na Moslamaigh, agus is duine é Muhajir a thréigeann an rud a thoirmisc Allah. ' Dúirt Abu Abdullah; agus dúirt [Abu Mu'awiyyah]; Dúirt sé linn [Daud], is mac Ibn Hind é, de ['Amir] a dúirt; Chuala mé [Abdullah], rud a chiallaíonn ibn 'Amru, ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam Agus dúirt [Abdul A'laa] ó [Daud] ó ['Amir] ó [Abdullah] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Dúirt sé linn [Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Qurasyi] gur dhúirt sé, Dúirt sé linn [m'athair] go ndúirt sé linn [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] ó [Abu Burdah] ó [Abu Musa] a dúirt: 'A Theachtaire Allah, cén Ioslam is tábhachtaí?' D'fhreagair Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Cé na Moslamaigh atá sábháilte óna mbéal agus óna lámha'.
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Dúirt sé linn [Dúirt Amru bin Khalid], Dúirt sé linn [Al Laits] ó [Yazid] ó [Abu Al Khair] ó [Abdullah bin 'Amru]; Bhí duine ann a d'fhiafraigh den Fháidh sallallaahu 'alaihi wasallam; 'Cén tIoslam is fearr?' D'fhreagair an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Tugann tú bia, beannaíonn tú do dhaoine a bhfuil aithne agat orthu agus dóibh siúd nach bhfuil aithne agat orthu'.
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Tá sé in iúl dúinn [Musaddad], tá sé in iúl dúinn [Yahya] ó [Syu'bah] ó [Qotadah] ó [Anas] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam Agus ó [Husain Al Mu'alim] a dúirt, tá sé in iúl dúinn [Qotadah] ó [Anas] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, dúirt sé: 'Ní chreideann aon duine agaibh go dtí go ngráann sé dá dheartháir mar a ghráann sé dó féin'.
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Dúradh linn [Dúirt Abu Al Yaman], tuairiscíodh dúinn [Dúirt Syu'aib], dúradh linn [Abu Az Zanad] ó [Al A'raj] ó [Abu Hurairah], gur dhúirt Teachtaire Allah (síocháin agus beannachtaí Allah air): 'Mar sin, leis an Té a bhfuil m'anam ina Láimh, ní chreidfidh aon duine agaibh go dtí go mbeidh níos mó grá agam dó ná dá thuismitheoirí agus dá chlann'.
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Tá sé inspioráidte dúinn [Ya'qub bin Ibrahim], tá sé inspioráidte dúinn [Ibn 'Ulayyah] ó [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] ó [Anas] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam Agus tá sé inspioráidte dúinn freisin [Adam] a dúirt, tá sé inspioráidte dúinn [Syu'bah] ó [Qotadah] ó [Anas] a dúirt, Dúirt an Fáidh sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ní chreidfidh aon duine agaibh go dtí go mbeidh grá aige níos mó ná a thuismitheoirí, a chlann agus an cine daonna ar fad.'
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Dúradh linn [dúirt Muhammad bin Al Mutsanna], dúradh linn [dúirt Abdul Wahhab Ats Tsaqafi], dúradh linn [Ayyub] ó [Abu Qilabah] ó [Anas bin Malik] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, dúirt sé: 'Trí rud a gheobhaidh duine binneas an chreidimh má bhíonn aige: Rinne sé Allah agus a Theachtaire níos geanúla dó ná an bheirt seo. Má tá grá aige do dhuine, ní thugann sé grá dó ach amháin ar mhaithe le Allah. Agus is fuath leis filleadh ar an neamhchreideamh an oiread agus is fuath leis a bheith caite isteach san ifreann.'
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Dúirt sé linn [Abu Al Walid] gur dhúirt sé linn [Syu'bah] liom [Abdullah bin Abdullah bin Jabar], dúirt; Chuala mé [Anas] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, a dúirt sé: 'Is é comhartha an chreidimh grá a thabhairt don Ansar agus is é comhartha an nifaq fuath a thabhairt don Ansar'.
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Dúirt sé linn [Abu Al Yaman], dúirt sé linn [Syu'aib] ó [Az Zuhri], dúirt sé linn [Abu Idris 'Aidzullah bin Abdullah], gur chara é ['Ubadah bin Ash Shamit] a ghlac páirt i gcath Badr agus gurbh é duine de na daoine a ghlac an mionn oíche Aqobah é freisin, a dúirt sé; gur dhúirt Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nuair a bhí sé i measc cuid dá chairde: 'Creid dílseacht domsa gan comhpháirtithe a cheangal le Allah le haon rud, gan goid, gan adhaltranas a dhéanamh, gan do leanaí a mharú, gan bréaga a chumadh a chumann tú idir do lámha agus do chosa, gan aon rud ceart a easumhlú.' Cibé duine agaibh a chomhlíonann iad, tá a luach saothair ag Allah, agus cibé duine a sháraíonn na rudaí seo agus ansin go bpionósaíonn Allah é sa saol seo, is kafarat dó é, agus cibé duine a sháraíonn na rudaí seo agus ansin go gclúdaíonn Allah iad - ní phionósaíonn sé é sa saol seo - ansin filleann a ghnó ar Allah, más mian leis, maithfidh Sé dó nó go bpionósóidh Sé é'. Mar sin gheallamar dílseacht dó as na rudaí seo.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Insíodh dúinn ag [Abdullah bin Maslamah] ó [Malik] ó [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] óna athair ó [Abu Sa'id Al Khudri] gur dhúirt sé, dúirt Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Beagnach gur tharla sé - uair amháin - gurbh é an gabhar a d'innilt sé ar bharr sléibhte agus in áiteanna iargúlta an seod is fearr a bhí ag Moslamach, d'imigh sé leis. Is é eagla go ndéanfaí clúmhilleadh air atá mar thoradh ar a reiligiún'.
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Dúirt sé linn [Muhammad bin Salam], dúirt sé linn ['Abdah] ó [Hisyam] óna [athair] ó [Aisha] a dúirt: 'Nuair a d'ordaigh Teachtaire Allah sallallaahu 'alaihi wasallam do na compánaigh, d'ordaigh sé dóibh gníomhartha a bhí siad in ann a dhéanamh, ansin dúirt na compánaigh; 'Nílimid cosúil leatsa, a Theachtaire Allah, mar tá maithiúnas tugtha duit as do pheacaí san am atá thart agus sa todhchaí'. Mar sin tháinig fearg air sallallaahu 'alaihi wasallam rud a bhí le feiceáil ina aghaidh, ansin dúirt sé: 'Go deimhin, an té is cráifí agus a thuigeann Allah is mó i measc agaibh is mise'.
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Dúradh linn [Sulaiman bin Harb] gur dhúirt, dúradh linn [Syu'bah] ó [Qotadah] ó [Anas bin Malik] ón bhFáidh sallallaahu 'alaihi wasallam, dúirt sé: 'Trí rud a gheobhaidh duine binneas an chreidimh má bhíonn aige: Is mó grá aige do Allah agus a Theachtaire ná an bheirt seo. Agus cé, má tá grá aige do dhuine, nach bhfuil grá aige don duine sin ach amháin do Allah 'azza wajalla. Agus cé a bhfuil fuath aige filleadh ar an neamhchreideamh an oiread agus a bhfuil fuath aige a bheith caite isteach san ifreann'.
