Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Al à dit [Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] al à dit, Al à dit [Sufyan] che al à dit, che Al à dit [Yahya bin Said Al Ansari] al à dit, al à dit [Mohammad bin Ibrahim A Taimi], che al à sintût [Alqamah bin Waqash Al Laitsi dî]; O ai sintût une volte [Umar bin Al Khathab] sul pulpit dî; O ai sintût dî il Rasulullah: ‘Dutis lis azions a dipendin de intenzion, e la ricompense par ogni persone e dipent di ce che al jere stât intenzionât; Cualchidun che al vûl emigrâ par vie dal mont che al vûl rivâ o par vie di une femine che al vûl maridâ, alore la sô emigrazion e je chê che al vûl.
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
A nus è stât contât [Abdullah bin Yusuf] al à dit, al è stât ripuartât a nus [Malik] di [Hisyam bin Urwah] di [sô pari] di [Aisyah] la mari dai Muminin, che Al Harith bin Hisham al à domandât al Rasulullah: 'O Rasulullah, come che tu âs di dî? Duncje il Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam al rispuindè: ‘Cualchi volte al ven a me come il sun di cjampanis che a zintin e chest metodi al è il plui dificil par me, daspò al si ferme par podê capî ce che si dîs. E cualchi volte un anjel al ven come un om e al fevele cun me cussì o segui ce che al dîs’. Aisyah e disè: ‘Invezit, une volte o ai viodût une rivelazion scjampâ a Lui, Shallallahu Alaihi Wasallam, intune dì une vore frede, daspò e si è fermade, e o ai viodût che la sô front e sgorlave di sudôr’.
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
A nus è stât contât [Yahya bin Bukair] che al à dit, Al è stât contât a nus di [Al Laits] di [‘Uqail] di [Ibn Shihab] di [Urwah bin Az Zubair] di [Aisyah] -Mari dai Muminin-, che jê e disè: ‘L’inizi de rivelazion che e je vignude a durmî. E Lui nol somee se nol ven come la lûs de albe. Po dopo al fo benedît cuntun amôr pe solitudin, cussì al sielzè la grote di Hiro e la sopuartà, ven a stâi adorant di gnot par un pôc di timp prin di tornâ inte sô famee par preparâ lis provisions par sorevivi di gnûf. Po dopo al cjatà Khadijah par preparâ provisions. Fin che infin Al Haq al rivà cuant che al jere inte grote di Hiro, un anjel al rivà e al disè: ‘Lei?’. Lui al rispuindè: ‘No pues lei’. Il Profete al à spiegât: Cussì l’anel mi à cjapât e mi à cjapât in braç une vore fuart daspò mi à lassât lâ e al à dit di gnûf: ‘Lei!’. Lui al rispuindè: ‘No pues lei’. Duncje l’anel al mi cjapà e al mi cjapà in braç une vore fuart daspò al mi lassà lâ e al disè di gnûf: ‘Lei!’. Lui al rispuindè: ‘No pues lei’. L’anel al mi à cjapât di gnûf e al mi à cjapât in braç pe tierce volte une vore fuart daspò al à lassât lâ, e al à dit di gnûf: -Lei -menzionant- il non dal to Diu che al à creât, Al à creât i umans di un coagul di sanc. Leî, e il to Signôr al è il Plui Graciôs-'. Il Profete al tornà inte sô famee cun lis peraulis di rivelazion intun stât di ansietât. Al cognossè Khadijah e al disè: “Cuvierzimi, cuvierzimi!”. Al fo involuçât fin che al pierdè la sô pôre. Po dopo al contà a Khadija ce che al jere sucedût: ‘O soi preocupât par me stes’. Duncje Khadijah e disè: ‘Par Allah, Allah no ti fasarà mâl par simpri, parcè che tu sês une persone che e continue la amicizie’. Khadija lu invità a cjatâ Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul Uzza, il fi dal ziu di Cadija, che al jere cristian in timp de ete jahiliyya. Al scrivè ancje libris in ebreu, e al scrivè ancje la Bibie in ebreu cul permès di Allah. In chel timp Waroqoh al jere vecjo e i siei voi a jerin vuarp. Khadijah e disè: ‘O fi di me oncul, scolte ce che al à di dî il fi di to fradi’. Waroqoh al disè: ‘O fi di me fradi, ce che tu âs sperimentât’. Duncje il Rasulullah al contà ce che i jere sucedût. Waroqoh al disè: ‘Chest al è Namus, come che Allah al à palesât une volte a Mosè. Oh, o varès volût jessi ancjemò zovin e ancjemò in vite cuant che tu sês stât butât fûr de tô int’. Il Rasulullah al domandà: “O varès di jessi butât fûr di lôr?” Waroqoh al rispuindè: ‘Sì. Parcè che nissun al vignarà cun ce che tu stâs puartant fûr che se al sarà ferît - fat nemîs -. Se o fos stât li cuant che al è sucedût, o varès judât il miôr des gnovis capacitâts’. Waroqoh a nol à sperimentât l’event che al crodeve parcè che al è muart prime vie pe rivelazion dal fatroh - vueit. [Ibn Shihab] al à dit; mi veve comunicât [Abu Salamah bin Abdurrahman] che [Jabir bin Abdullah Al Ansari] al fevelave dal vueit de rivelazion, come che al diseve: 'Intant che o cjaminavi o ai sintût une vôs dal cîl, o la ai cjalade e al è vignût fûr che l'anel che al jere vignût viers di me tra un 'chave' tiere. O vevi pôre e o tornà a cjase, e o disè: ‘Cuvierzimi. Cuvierzimi’. Duncje Allah Ta’ala al à mandât jù une rivelazion: -O tu che tu te cuvierzis- fin ae peraule di Allah -e lassâ i idoi-. Di chel moment lis rivelazions a àn continuât a rivâ in mût continui’. Chest hadith al è stât contât ancje di [Abdullah ben Yusuf] e [Abu Shalih] cussì come di [Hilal ben Raddad] di [Az Zuhri]. E [Giona] al disè; e [Ma’mar] al concuardà che lu veve cjapât di Az Zuhri.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Al à contât [Musa bin Ismail] al à dit, Al à dit [Abu Awanah] al à dit, che Al à dit [Musa bin Abu Aisyah] al à dit, Al à contât [Al à dit bin Jubair] di [Ibn Abbas] su lis peraulis di Allah Ta'ala: -No movisi la lenghe par -leîlu in mût svelt -'. Ibn Abbas al à dit: ‘Il Rasulullah al veve un desideri une vore fuart di memorizâ ce che al jere stât rivelât - il Coran - e al movè i siei lavôrs’. Ibn Abbas al disè: ‘O movarò i miei lavôrs -par leile- a te come che al à fat cun me’. Said Said: ‘E o movarò i miei lavôrs -par leile- a te come che o ai viodût Ibn Abbas fâlu. Cussì il Profete al movè i lavôrs. Alore e je vignude jù la peraule di Allah Ta’ala: No movisi la lenghe par -leî- il Coran parcè che tu -padronarâs- a la svelte. In fat, al è a Nestri spes cjapâju sù -tal to sen- e -fâti furlan- intal leîju'. Ce che chest al vûl dî al è che Allah al lu cjape sù tal to pet - par memorizâlu - e daspò tu lu leis: ‘Cuant che o vin finît di leile, daspò segui la leture’. Al vûl dî: ‘Scuintrâ e stâ mut’. Alore Allah Ta’ala al disè: ‘Dopo, invezit, al sta a Noi spiegâlu. Al vûl dî: ‘E al è il Nestri oblic di recitâlu’ E il Messazîr di Allah Shallallahu Alaihi Wasallam di chê volte indenant cuant che Jibril Alaihis Salam al vignì daûr di lui, al lu scoltà. E cuant che Jibril Salam al jere lât, alore il Profete al leè - ai siei compagns - come che Jibril Salam lu leè
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Al à contât [Abdan] al à dit, al à contât [Abdullah] al à contât [Yunus] di [Az Zuhri] e cu la stesse narazion, al à ancje contât [Bisyir bin Mohammed] al à dit, al à contât [Abdullah] al à dit, al à contât [Yunus] e [altri Zuriba al à dit] al à [Adullah] Bin Abdullah] di [Ibn Abbas] al diseve che il Rasulullah al jere l’om plui zentîl, in mût particolâr tal mês di Ramadlan cuant che l’anel lu cjatà, e al jere Jibril Alihis Salam che al vignive daûr di lui ogni gnot tal mês di Ramadlan, dulà che al jere il Rasulullah Salam. In fat, il Rasulullah al è une vore plui zentîl dal aiar che al sofle.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Al à contât [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi] al à dit, al à contât [Shuaib] di [Az Zuhri] al à dit a mi [Ubaidlah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] che [Abdullah bin Abbas] al à dit che [Abu Sufyan to lui bin Harb] al à; che Eracli al ricevè un grup di cumierç coraish, che al jere in spedizion comerciâl inte Tiere de Sirie cuant che al jentrà in vore l’acuardi jenfri il Profete e Abu Sufyan e i infedei coraish. Cuant che a si son fermâts a Iliya’ a àn cjatât Eracli sul invit di Eracli par jessi invitâts a dialic inte sô assemblee, cuant che Eracli al jere insiemi cui dignitaris romans. Eracli al fevelà cun lôr midiant di un interpret. Eracli al disè; “Cuâl di voi al à la relazion di famee plui strete cu la persone che e dîs di jessi il Profete?”. Abu Sufyan al disè; cussì o ai rispuindût; “O soi chel che al à la relazion di famee plui strete cun lui”. Eracli al disè; “Puartâlu plui dongje di me e ancje dai siei amìs”. Duncje a àn metût i Quraysh daûr di Abu Sufyan. Alore Eracli al disè midiant dal so interpret: ‘Disè che o lu ai domandât dal om che al diseve di jessi un Profete. Se al mi minsone alore tu âs di minsonâlu’. Par Allah, se no fos pe vergogne causionade des acusazions busis che a mi varessin fat, o varès minsonât. Abu Sufyan al disè; Duncje la prime robe che al mi domandà di lui - il Profete sallallaahu alaihi wasallam - e fo: ‘cuâl ise la posizion de sô dissendence jenfri di voi?’. O ai rispuindût: ‘Al è di buine - nobil - dissendence’. Al domandà di gnûf: ‘Al à dit cualchidun altri prin di lui?’. O ai rispuindût: ‘Nissune robe’. Al domandà di gnûf: “So pari al è un re?” O ai rispuindût: ‘No’. Chei che a lu seguissin a son personis di alt ranc o personis bassis?’ O ai rispuindût: ‘Ancje chei che a lu seguissin a son personis bassis’. Al domandà di gnûf: ‘I seguidôrs a son in aument o in diminuzion?’. O ai rispuindût: ‘Aumentâ’. Al domandà di gnûf: ‘Al è cualchidun che al si è apostatât parcè che al jere inrabiât cu la sô religjon?’. O ai rispuindût: ‘Nissune robe’. Al domandà di gnûf: ‘Lu vevis mai cjatât minsonant prime di dî ce che al veve dit?’. O ai rispuindût: ‘Mai’. Al domandà di gnûf: ‘Al à mai fraudât?’. O ai rispuindût: ‘Mai. Cuant che o jerin fûr cun lui, lui a nul lu faseve mai’. Abu Sufyan al à dit: “No pues comunicâ alc di diferent di peraulis come chestis”. Al domandà di gnûf: ‘Tu stâs scombatint cun lui?’. O ai rispuindût: ‘Sì’. Al domandà di gnûf: ‘Come che e je finide la vuere?’. O ai rispuindût: ‘La vuere jenfri di nô e di lui e je une vore. Cualchi volte al ne bat, cualchi volte o lu batìn’. Al domandà di gnûf: ‘Cje ti à ordenât di fâ?’. O ai rispuindût: ‘Al nus à ordenât; ‘Adorâ Allah cence associâ nuie cun lui, e lassâ ce che a àn dit i tôs antenâts. “Al à ancje ordenât di preâ, paiâ la zakat, dî la veretât, perdonasi un cul altri e mantignî la amicizie.” Duncje Eracli al disè al so interpret: ‘Disè che o ai domandât la parintât de persone, tu mi disès che la persone e je di nassite nobil. Compagn, l’om al fo risuscitât jenfri i dissendents dal so popul. E o ai domandât se cualchidun al veve mai dit ce che al veve dit prime, tu âs dit no. Se a si diseve che cualchidun lu veve dit prime, logjic che o presumès che cheste persone e jere daûr a copiâ cualchidun prime che al veve dit alc simil. O ai ancje domandât se so pari al jere di dissendence reâl, cussì tu âs rispuindût no. O ai dit che se so pari al fos di dissendence reâl, logjic che cheste persone e varès rivendicât il ream di so pari. E o ai ancje domandât se tu l’as mai cjapât al à minsonât prime di dî ce che al veve dit, tu lis rispuindis no. O capis pardabon che ancje i umans a no osin minsonâ, e neancje minsonâ a Allah. E o ai ancje domandât, chei che a lu seguissin a son i nobii o i umils? Tu âs rispuindût ai umil che a lu seguivin. Invezit, a son i seguidôrs dal Profete. O ai ancje domandât se il numar di seguidôrs al è aumentât o diminuît, tu âs rispuindût che al è aumentât. E chest al è il câs cu la fede fin che e no devente perfete. O ai ancje domandât se cualchidun al è apostatât parcè che al jere inrabiât cu la sô religjon. Tu âs rispuindût no. E e je cussì la fede cuant che e cres e e cres tal cûr. O ai ancje domandât se al veve mai fraudât, tu âs rispuindût mai. E cussì al fo che i Apuestui a no podevin fraudâ. E o ai ancje domandât ce che al à ordenât di fâ, tu âs rispuindût che al à ordenât di adorâ Allah no associant nuie cun Lui, e al à proibît di adorâ i idoi, al à ancje ordenât di sostignî la preiere, paiâ la zakat, fevelâ la veretât, perdonasi un cul altri e mantignî la amicizie. Se dut ce che tu disès al è vêr, al guviernarà di sigûr il ream sot dai miei pîts. O suspietavi pardabon che a nol fos tra di voi in chest moment, se o cognossès cemût rivâ a lui, logjic che o varès cirît cussì tant di cjatal che cuant che o sarès stât dongje di lui o varès sigûr lavât i pîts. Po dopo Eracli al domandà la letare dal Rasulullah che Dihyah al veve puartât ai sovrans di Basrah. Duncje al de la letare a Eracli, cussì la leè e il contignût al leè: ‘Bismillahir rahmanir utar. Di Mohammed, servidôr di Allah e dal So Messazîr a Eracli. Sovran roman, Salvece par chei che a seguissin lis istruzions. Alore pluitost che chel, o vi inviti cu la clamade dal Islam; Entra tal Islam, alore tu saran al sigûr, Allah al ti premiarà dôs voltis. Ma se tu ti voltis vie, alore tu puartarâs i pecjâts dal to popul, e: O popul dal libri, vignî - tignî - a une frase - un decret - che no je dispute tra di nô e di te, che no adorin nissun altri che Allah e no associìn nuie cun Lui e ni - ni - nissun di nô al cjape altris come Rabbs che no son Allah'. Se a si voltin vie, alore dîju: ‘Eco, nô o sin chei che a si son sometûts -a Allah-’. Abu Sufyan al disè: ‘Dopo che Eracli al veve comunicât ce che al veve dit e al veve finît di lei la letare, e jere une commozion e vôs rumorosis, che a nus àn mandâts vie. O ai dit ai miei amîs dopo che o jerin stâts butâts fûr; “Invezit al è stât invitât intai afârs dal fi di Abu Kabsyah. Eracli al jere preocupât dal imperi roman’. Ancje in chel timp o jeri ancje preocupât che Mohammed al varès vût sucès, fin che infin - chel sintiment al sparì dopo - Allah al mi à acetât tal Islam. E Ibn An Nazhur, un uficiâl di Iliya’ e Eracli al jere un vescul cristian, al disè che un dì cuant che Eracli al visità Iliya’ al jere une vore preocupât, disint a cualchidun dai siei comandants di vuere: ‘Invezit o neìn la vôstre situazion. Par prionte, Ibn Nazhhur al à dit, ‘Eracli al jere un astrolic che al dave simpri atenzion al moviment des stelis. Une volte al rispuindeve aes domandis che i predis i fasevin; “Une gnot cuant che o osservavi il passaç des stelis, o viodè che al jere nassût il re Khitan, cui tra chest popul al jere circoncidût?” Rispuindi ai predis; ‘Lis unichis personis che a pratichin la circoncision a son i ebreus, no preocupantsi par vie dai ebreus. Baste ordenâ ducj i paîs dal to ream, par che i ebreus in chei paîs a sedin copâts’. Model Al fo presentât a Eracli, un messazîr dal re di Bani Ghassan, par contâlu dal Rasulullah. Daspò che l’om al veve finît di contâ la storie, Eracli al ordenà di esaminâlu par viodi se al veve une circoncision o no. Daspò vê controlât, al vignì fûr che in realtât al jere neri. Po dopo la int e lu contà a Eracli. Eracli al domandà al om dai altris araps, a jerin circoncidûts o no? Al rispuindè; ‘Ducj i araps a son circoncidûts’. Eracli al disè; ‘Chest al è il re de Ummah, di fat al è nassût’. Po dopo Eracliso al mandà une letare a un amì a Rome che al veve la stesse cognossince di Eracliso - par contâlu de nassite dal Profete Mohammed -. Intant, al continuà il so viaç tal paîs di Himsha, ma prin di rivâ a Himsha, e jere rivade prime une rispueste ae letare dal so amì. Il so amì al jere dacuardi cu la opinion di Eracli che Mohammed al jere nassût e che al jere invezit un profete. Eracli al invità duncje i uficiâi romans a vignî al so puest a Himsha, dopo che ducj a jerin presints ae riunion, Eracli al ordenà di sierâ dutis lis puartis. Alore al disè; ‘O nazion dal ron, o rivarâs ducj a une vitorie gloriose e a un progrès, intant che il ream al reste intat intes nestris mans? Se tu âs bisugne, ricognossi Mohammed come un Profete!'. Sintint chestis peraulis, a scaparin vie come asei salvadis, ancje se dutis lis puartis a jerin sierâdis. Viodint cheste situazion, Eracli al pierdè la sperance che a varessin crodût inte profezie di Mohammed. Dopo al ordenà a ducj di tornâ tai lôr puescj corispetîfs e al disè; “Di fat, ce che o ai dit propit cumò al jere dome par testâ la fermece di ducj voialtris. Cumò o ai viodût chê determinazion’. Dopo a si inclinarin denant di Eracli e a jerin contents di lui. Duncje e finìs la storie di Eracli. Al è stât contât di [Salih bin Kaisan] e [Yunus] e [Ma’mar] di [Az Zuhri].
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Al à dit [Abdullah bin Musa] al à dit, al à dit [Hanzhalah bin Abu Sufyan] di [‘Ikrimah bin Khalid] di [Ibn Umar] al à dit: ‘L’Islam al è costruît su cinc -fondazions-; testemoneance che nol esist un diu che Allah e invezit Mohammed al è il messazîr di Allah, che al stabilis lis preieris, al paie la zakat, il hajj e al digiun vie pal Ramadan’.
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Al à dit [Abdullah bin Muhammad Al Ju’fi] al à dit, Al à dit [Abu Amir Al ‘Aqadi] che al à dit, che Al à dit [Sulaiman bin Bilal] di [Abdullah bin Dinar] di [Abu Salih] di [Abu Hurairah] dal Profete rams, e la vergogne e fâs part de fede’.
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A nus è stât contât [Adam bin Abu Iyas] che al à dit, Al è stât contât a nus [Syubah] di [Abdullah bin Abu As Safar] e [Ismail bin Abu Khalid] di [Asy Sya’bi] di [Abdullah bin Amru] dal Profete, al è un musulman che al è un musulman. e un Muhajir al è une persone che e lasse ce che Allah al à proibît’ al à dit Abu Abdullah; e [Abu Muawiye] al disè; Al à contât [Daud], al è il fi di Ibn Hind, di [Amir] al à dit; O ai sintût [Abdullah], ven a stâi Ibn Amru, dal Profete e o ai dit [Abdul A’laa] di [Daud] di [Amir] di [Abdullah] dal Profete
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Al à dit [al à dit bin Yahya bin Said Al Qurasyi] al à dit, Al à dit [me pari] al à dit, che al à dit [Abu Burda bin Abdullah bin Abu Burda] di [Abu Burda] di [Abu Musa] al à dit: 'O Messazîr di Allah, cuâl Islam al è il plui impuartant?' Il Rasulullah al à rispuindût: ‘Cui che i musulmans a son al sigûr de lôr bocje e des lôr mans’.
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Al à dit [Amru bin Khalid] al à dit, Al à dit [Al Laits] di [Yazid] di [Abu Al Khair] di [Abdullah bin Amru]; Al jere cualchidun che al domandà al Profete Sallam; “Cuâl Islam al è il miôr?” Il Profete sallallaahu alaihi wasallam al rispuindè: ‘Tu dâs mangjâ, dî salûts aes personis che tu cognossis e a chês che no cognossis’.
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Al à contât a nô [Musaddad] al à dit, al à contât a nô [Yahya] di [Syubah] di [Qotadah] di [Anas] dal Profete sall. al ame so fradi come che al ame se stes’.
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Al è stât contât a nus [Abu Al Yaman] al à dit, al è stât ripuartât a nus [Syuaib] al à dit, al è stât contât a nus [Abu Az Zanad] di [Al Araj] di [Abu Hurairah], che il Messazîr di Allah, pâs e benedizions a sedin su di lui, al à dit: 'Duncje di Chel che in man che no son plui amât fintant che la sô anime e je la sô anime. fruts’.
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Al è stât contât a nô [Yaqub bin Ibrahim] al à dit, al è stât contât a nô [Ibn Ulayyah] di [Abdul Aziz bin Shuhaib] di [Anas] dal Profete sall. E al è stât ancje contât a nô [Adam] al à dit, al è stât contât a nô [Syubah] di [Qotadah] di [Anas] al à dit, il Profete sallallaahu alaihi wasallam al à dit: ‘Nissun di voi al crodarà fintant che no son plui amât dai gjenitôrs, dai fîs e di ducj i umans’.
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
A nus è stât contât [Mohammad bin Al Mutsanna] al à dit, al è stât contât a nus [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] al à dit, al è stât contât a nus [Ayyub] di [Abu Qilabah] di [Anas bin Malik] dal Profete al à dit che al à cjapât lis robis che fede: Al à fat di Allah e dal So Messazîr plui amâts di altris di chescj doi. Se al ame cualchidun, nol lu ame fûr che par vie di Allah. E al ode tornâ a no crodi tant che al ode jessi butât tal infier.
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Al à dit [Abu Al Walid] al à dit, al à dit [Syubah] al à dit a mi [Abdullah ben Abdullah ben Jabar], al à dit; O ai sintût [Anas] dal Profete, che al diseve: ‘Il segn de fede al è amâ -i- Ansar e il segn dal nifaq al è odiâ -i- Ansar’.
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Al à contât [Abu Al Yaman] al à dit, al à contât [Syuaib] di [Az Zuhri] al à dit, al à contât [Abu Idris 'Aidzullah bin Abdullah], che ['Ubadah bin Ash Shamit] al jere un amì che al à cjapât part ae bataie di Badr e al jere ancje un di chei che a àn cjapât il jurament dal dit Abah su; che il Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam al à dit cuant che al jere intal mieç di cualchidun dai siei compagns: ‘Prometimi lealtât par no associâ compagns cun Allah cun nuie, par no robâ, par no cometi adulteri, par no copâ i tôs fîs, par no fabricâ busiis che tu inventis jenfri lis vôs mans e i pîts virtuôs, par no disobe. Cui di voi che lis comple, la sô ricompense e je cun Allah, e cui che al viole chestis robis e daspò Allah lu puni in chest mont, al è kafarat par lui, e cui che al viole chestis robis e daspò Allah lis cuvierç - nol lu puni in chest mont - alore il so afâr al torne a Allah, se Lui al vûl, Lui lu punirà. Duncje o vin impegnât lealtât a lui par chestis robis.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Al è stât contât di [Abdullah bin Maslamah] di [Malik] di [Abdurlah bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha’ah] di [so pari] di [Abu Said Al Khudri] che al disè: e jere la cjavre che al pasculave su lis spicis di monts e in lûcs remots, al le vie cu la sô religjon parcè che al veve pôre di jessi calunniât’.
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Al à contât [Muhammed bin Salam] al à dit, al à contât [‘Abdah] di [Hsyam] di [so pari] di [Aisyah] al à dit: ‘Cuant che il Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam al à ordenât ai compagns, al à ordenât lôr di fâ lis azions che a jerin bogns di fâ, alore i compagns a àn dit; ‘No jerin come te, o Messazîr di Allah, parcè che tu sês stât perdonat pai to pecjâts passâts e futûrs’. Duncje lui sallallaahu alaihi wasallam al deventà rabiôs che si podeve viodi de sô muse, daspò al disè: ‘Invezit, chel che al è plui piôs e al capis Allah di plui tra di voi al è jo’.
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Al à contât [Sulaiman bin Harb] al à dit, al à contât [Syubah] di [Qotadah] di [Anas bin Malik] dal Profete sallam, al à dit: ‘Trê -robis- che, se cualchidun lis à, al cjaparà la dolcece de fede: Allah e chestis altris che il So Messazîr a son plui di lui. E cui, se al ame cualchidun, nol ame chê persone fûr che par Allah ‘azza wajalla. E cui che al ode tornâ ae incredulitât tant che al ode jessi butât tal infier’.
