Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Hat ferteld ús [Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] hy sei, Hat ferteld ús [Sufyan] dy't sei, dat Hat ferteld ús [Yahya bin Sa'id Al Ansari] sei, hat ferteld ús [Muhammad bin Ibrahim At Taimi], dat hy hat heard [Alqamah bin Waqash Al Laitsi] sizzen; Ik hearde [Umar bin Al Khaththab] ienris op 'e preekstoel sizzen; Ik hearde de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam sizzen: 'Alle aksjes binne ôfhinklik fan 'e bedoeling, en de beleanning foar eltse persoan hinget ôf fan wat wie bedoeld; Wa't fan doel is om te emigrearjen fanwegen de wrâld dy't er berikke wol of fanwegen in frou dy't er trouwe wol, dan is syn emigraasje nei wat er bedoeld hat.'
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
It is ús ferteld dat [Abdullah bin Yusuf] sei, it is ús [Malik] rapportearre fan [Hisyam bin 'Urwah] fan [syn heit] fan [Aisyah] de mem fan 'e Mu'minin, dat Al Harith bin Hisham Rasulullah frege sallallaahu 'alaihi wasallam: 'O, Rasulullah, hoe kaam jo op 'e revelaasje? Dus Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam antwurde: 'Soms komt it nei my as it lûd fan rinkeljende klokken en dizze metoade is it dreechste foar my, dan hâldt it op sadat ik kin begripe wat der sein wurdt. En soms komt der in ingel as in man en praat tsjin my dat ik folgje wat er seit'. Aisyah sei: 'Jawol, ik seach ienris in iepenbiering by Him delkomme sallallaahu 'alaihi wasallam op in heul kâlde dei en doe stoppe it, en ik seach dat syn foarholle dripke fan swit'.
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
It is ús ferteld [Yahya bin Bukair] sei: It is ús ferteld fan [Al Laits] fan ['Uqail] fan [Ibn Shihab] fan ['Urwah bin Az Zubair] fan [Aisyah] -de Mem fan 'e Mu'minin-, dat se sei: 'It begjin fan' e iepenbiering dy't kaam ta Rasaulallah salla wie wier yn 'e sliep. En Hy dreamt net as it komt as it ljocht fan 'e moarn. Doe waard er segene mei in leafde foar iensumens, dat hy keas Hiro's grot en fernearde it, nammentlik in skoftke nachts oanbidde foardat hy weromkaam nei syn famylje om proviand te meitsjen om wer te oerlibjen. Doe moete hy Khadijah om proviand te meitsjen. Oant úteinlik Al Haq kaam doe't er yn Hiro's grot wie, kaam der in ingel en sei: 'Lêze?' Hy antwurde: 'Ik kin net lêze'. De profeet sallallaahu 'alaihi wasallam ferklearre: Sa pakte de ingel my en knuffelde my heul hurd, liet my dan los en sei nochris: 'Lês!' Hy antwurde: 'Ik kin net lêze'. Dat de ingel pakte my en knuffelde my tige hurd, liet my dan los en sei nochris: 'Lês!'. Hy antwurde: 'Ik kin net lêze'. De ingel pakte my wer en knuffelde my foar de tredde kear tige sterk, liet my gean, en sei nochris: -Lês troch -neamen- de namme fan jo God dy't makke hat, Hy hat minsken makke út in bloedklots. Lêze, en dyn Hear is de Barmhertichste-'. De profeet sallallaahu 'alaihi wasallam kaam werom nei syn famylje mei de wurden fan 'e iepenbiering yn in eangstige steat. Hy moete Khadijah bint Khawailidh en sei: 'Bedek my, bedek my!'. Hy waard ynhelle oant er syn eangst ferlear. Doe fertelde hy Khadija wat der bard is: 'Ik bin soargen oer mysels'. Sa sei Khadijah: 'By Allah, Allah sil jo net foar altyd kwea dwaan, om't jo in persoan binne dy't freonskip oanhâldt'. Khadijah noege him doe út om Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul 'Uzza te moetsjen, de soan fan Khadijah syn omke, dy't kristen wie yn it Jahiliyyah-tiidrek. Hy skreau ek boeken yn it Hebrieusk, en skreau ek de Bibel yn it Hebrieusk mei Allah syn tastimming. Op dat stuit wie Waroqoh âld en syn eagen wiene blyn. Khadijah sei: 'O soan fan myn omke, harkje nei wat de soan fan dyn broer te sizzen hat'. Waroqoh sei: 'O soan fan myn broer, wat hast meimakke'. Dus Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam fertelde wat der mei him barde. Waroqoh sei: 'Dit is Namus, lykas Allah ienris oan Mozes iepenbiere hat. Och, ik woe dat ik noch jong wie en ik noch libbe doe't jo troch jo folk ferdreaun waarden'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam frege: 'Sil ik troch har útsmiten wurde?' Waroqoh antwurde: 'Ja. Want gjinien sil komme mei wat jo bringe, útsein as se sear wurde - makke fijannen -. As ik der west hie doe't dat barde, dan hie ik jo nei myn bêst holpen'. Waroqoh belibbe it barren dat hy leaude net, om't hy earder stoar yn 'e fatroh - leechte - iepenbiering. [Ibn Shihab] sei; hie my [Abu Salamah bin Abdurrahman] ynformearre dat [Jabir bin Abdullah Al Ansari] spriek oer de leechte fan iepenbiering, lykas de boadskipper fan Allah sallallaahu 'alaihi wasallam sei: 'Wylst ik rûn hearde ik in stim út 'e himel, ik seach der nei en it die bliken dat de ingel dy't nei my kaam wie tusken in grotstoel yn Hiro's sitten en hy siet. Ik wie bang en gong nei hûs, en sei: 'Bedek my. Cover my'. Dat Allah Ta'ala stjoerde in iepenbiering del: -O jimme dy't dysels bedekke- oant it wurd fan Allah -en ferlitte de ôfgoaden-. Sûnt dy tiid binne iepenbieringen kontinu delkommen'. Dizze hadith waard ek ferteld troch [Abdullah bin Yusuf] en [Abu Shalih] en ek troch [Hilal bin Raddad] fan [Az Zuhri]. En [Jona] sei; en [Ma'mar] stimde yn dat hy it fan Az Zuhri krige.
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Hat ferteld ús [Musa bin Isma'il] hy sei, Hat ferteld ús [Abu 'Awanah] sei, dat Hat ferteld ús [Musa bin Abu Aisyah] sei, Hat ferteld ús [Sa'id bin Jubair] út [Ibn 'Abbas] oer de wurden fan Allah Ta'ala: -Bewege jo tonge net om -lêze- de Koran - om't jo it fluch wolle behearskje -'. Ibn 'Abbas sei: 'De boadskipper fan Allah sallallaahu 'alaihi wasallam hie in tige sterke winsk om te ûnthâlden wat wie iepenbiere - de Koran - en beweecht syn lippen'. Sei Ibn 'Abbas: 'Ik sil myn lippen bewege - om it foar jo te lêzen - lykas de boadskipper fan Allah sallallaahu 'alaihi wasallam my dien hat'. Said sei: 'En ik sil myn lippen -om it foar jo te lêzen - bewegen, lykas ik Ibn 'Abbas it dwaan seach. Sa beweech de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam syn lippen. Doe kaam it wurd fan Allah Ta'ala del: Ferpleats jo tonge net om de Koran te -lêzen, want jo sille it fluch -masterje. Ja, it is foar ús kosten om se -yn jo boezem te sammeljen- en -jo tûk te meitsjen- by it lêzen'. Wat dit betsjut is dat Allah it yn jo boarst sammelt - om it te ûnthâlden - en dan lêze jo it: 'As wy it lêzen hawwe, folgje dan it lêzen'. It betsjut: 'Harkje en swij'. Doe sei Allah Ta'ala: 'Dan, yndie, is it oan Us om it út te lizzen. It betsjut: 'En it is ús ferplichting om it te recitearjen' En de boadskipper fan Allah sallallaahu 'alaihi wasallam út dy tiid doe't Jibril 'Alaihis Salam by him kaam, hy harke nei him. En doe't Jibril 'Alaihis Salam fuort wie, lies de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam it - oan syn maten - lykas Jibril 'Alaihis Salam it him foarlêze sallallaahu 'alaihi wasallam
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Hat ús ferteld dat [Abdan] hy sei, hat ús ferteld [Abdullah] hat ús [Yunus] ferteld fan [Az Zuhri] en mei deselde fertelling, hat ús ek ferteld [Bisyir bin Muhammad] sei, hat ús ferteld [Abdullah] sei, hat ús ferteld [Yunus] en [Ma'mar] fan [Az Zuhri] fan [Az Zuhri] bin Ubahri] hat ús ferteld as [Az Zuhri] [Ibn 'Abbas] sei, dat Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam de sêftste minske wie, benammen yn 'e moanne Ramadlan doe't de ingel Jibril 'Alaihis Salam him moete, en it wie Jibril 'Alaihis Salam dy't elke nacht by him kaam yn 'e moanne Ramadlan, wêr't Jibril 'Alaihis Salam' learde. Ja, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wie folle sêfter as de waaiende wyn.
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Hat ús ferteld [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi'] sei hy, hat ús ferteld [Syu'aib] fan [Az Zuhri] hat my ferteld [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] dat [Abdullah bin 'Abbas] him ferteld hat dat [Abu Sufyan bin Harb] him ferteld hat; dat Heraclius in Quraish-hannelsgroep krige, dy't op in hannelsekspedysje wie nei it Lân fan Syrië op it stuit dat de oerienkomst tusken de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam en Abu Sufyan en de Quraish-ûnleauwigen fan krêft kaam. Doe't se by Iliya' oanholden, troffen se Heraclius op útnoeging fan Heraclius om útnoege te wurden foar dialooch op syn gearkomste, op dat stuit Heraclius tegearre mei de Romeinske weardichheden wie. Heraclius spriek mei harren fia in tolk. Heraclius sei; 'Wa fan jimme hat de neiste famyljerelaasje mei de persoan dy't beweart de profeet te wêzen?'. Abu Sufyan sei; sa antwurde ik; 'Ik bin dejinge mei de neiste famyljerelaasje mei him'. Heraclius sei; 'Bring him tichter by my en ek syn freonen'. Sa sette se de Quraysh efter Abu Sufyan. Doe sei Heraclius fia syn tolk: 'Sis him dat ik him frege oer de man dy't bewearde in profeet te wêzen. As er my liegt, dan moatst him lije’. By Allah, as it net wie foar de skamte dy't feroarsake waard troch de beskuldigings fan ligen dy't se op my komme soene, dan soe ik tsjin him lein hawwe.' Abu Sufyan sei; Dus it earste dat hy my oer him frege - de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam - wie: 'wat is de posysje fan syn lineage ûnder jimme?' Ik antwurde: 'Hy is fan goede - foarname - komôf'. Hy frege nochris: 'Hat immen oars it foar him sein?' Ik antwurde: 'Neat'. Hy frege nochris: 'Is syn heit in kening?' Ik antwurde: 'Nee'. Binne dejingen dy't him folgje hege lju of nedige minsken?' Ik antwurde: 'Sels dyjingen dy't him folgje binne nedige minsken'. Hy frege nochris: 'Ginne de folgers tanimme of ôfnimme?' Ik antwurde: 'Fernimme'. Hy frege nochris: 'Is immen ôffallen om't er lilk wie op syn godstsjinst?' Ik antwurde: 'Neat'. Hy frege nochris: 'Hast him oait lizzen fûn foardat er sei wat er sei?' Ik antwurde: 'Nea'. Hy frege nochris: 'Hat er oait bedrogen?' Ik antwurde: 'Nea. As wy mei him omhongen, hat er dat noait dien'. Abu Sufyan sei: 'Ik kin net oars oerbringe as dizze wurden'. Hy frege nochris: 'Fjochtsje jo him?' Ik antwurde: 'Ja'. Hy frege nochris: 'Hoe is de oarloch ôfrûn?' Ik antwurde: 'De oarloch tusken ús en him is tige. Soms slacht er ús, soms slaan wy him'. Hy frege nochris: 'Wat hat er dy befelen?' Ik andere: 'Hy hat ús besteld; 'Aanbid Allah sûnder wat mei him te assosjearjen, en lit wat jo foarâlden seine. "Hy bestelde ús ek om te bidden, zakat te beteljen, de wierheid te fertellen, inoar te ferjaan en freonskip te behâlden." Sa sei Heraclius tsjin syn tolk: 'Sis him dat ik dy frege ha oer de ôfkomst fan dy persoan, do sis my dat de persoan fan aadlike berte is. Likegoed waard de man opstien ûnder de neikommelingen fan syn folk. En ik frege dy oft immen ea sein hie wat er sei foar, do sei nee. As der sein waard dat immen it earder sein hie, soe ik fansels oannimme dat dizze persoan ien earder kopiearre dy't wat ferlykber sein hie. Ik frege dy ek oft syn heit fan keninklik komôf wie, dat do antwurde nee. Ik sei dat as syn heit fan keninklik komôf wie, dizze persoan fansels it keninkryk fan syn heit soe opeaskje. En ik frege dy ek oft jo it oait krigen hawwe As hy liigde foardat er sei wat er sei, antwurde jo him nee. Ik begryp echt dat sels minsken net doare te lige, lit stean tsjin Allah ligen. En ik haw dy ek frege, binne dejingen dy't him folgje de foarnamen of de leechen?' Jo antwurden de leechen dy't him folgen. Yndied binne se de folgers fan 'e profeet. Ik frege jo ek oft it oantal folgers tanommen of ôfnaam, jo antwurde dat it tanommen. En dat is it gefal mei leauwe oant it perfekt wurdt. Ik haw jo ek frege oft immen ôffallen is om't hy lilk wie op syn religy. Jo antwurde nee. En sa is it leauwe as it groeit en groeit yn it hert. Ik frege dy ek oft er oait bedrogen hie, do antwurde nea. En sa wie it dat de apostelen net cheat koenen. En ik haw jo ek frege wat hy jo bestelde te dwaan, jo antwurden dat hy jo bestelde om Allah te oanbidden troch neat mei Him te assosjearjen, en jo ferbean om ôfgoaden te oanbidden, hy joech jo ek opdracht om it gebed te hâlden, zakat te beteljen, de wierheid te sprekken, inoar te ferjaan en freonskip te hâlden. As alles wat jo sizze is wier, hy sil grif hearskje it keninkryk ûnder myn fuotten. Ik hie echt it fermoeden dat er no net ûnder jimme wie, as ik de wei wist om by him te kommen, soe ik fansels sa hurd besykje om him te finen dat ik, as ik oan syn kant wie, syn fuotten perfoarst waskje soe. Doe frege Heraclius om in brief fan 'e profeet sallallaahu 'alaihi wasallam dy't waard brocht troch Dihyah foar de hearskers fan Basrah. Sa joech er it brief oan Heraclius, dat hy lies it en de ynhâld lies: 'Bismillahir rahmanir Rahim. Fan Mohammed, tsjinstfeint fan Allah en syn boadskipper oant Heraclius. Romeinske hearsker, heil foar dyjingen dy't de ynstruksjes folgje. Dan leaver dan dat, noegje ik jo út mei de oprop fan de islam; Fier de Islam yn, dan sille jo feilich wêze, Allah sil jo twa kear beleanje. Mar as jo ôfkeare, dan sille jo de sûnden fan jo folk drage, en: O minsken fan it boek, kom - hâld - ta in sin - in dekreet - dat der gjin skeel is tusken ús en jo, dat wy gjinien as Allah oanbidde en wy neat mei Him assosjearje en ek - noch - nimt ien fan ús oaren as Rabben oars as Allah'. As se har ôfkeare, sis dan tsjin har: 'Sjoch, wy binne dejingen dy't har ûnderjûn hawwe oan Allah'. Abu Sufyan sei: 'Nei't Heraclius oerbrocht hie wat er sei en de brief dien hie, wie d'r in opskuor en lawaaiige stimmen, dy't ús fuortjagen. Ik sei tsjin myn freonen neidat wy waarden smiten út; 'Jawol hy is útnoege foar de saken fan Abu Kabsyah's soan. Heraclius wie soargen oer it Romeinske ryk. Sels yn dy tiid wie ik ek benaud dat Mohammed suksesfol wêze soe, oant lang om let - dat gefoel ferdwûn nei - Allah akseptearre my yn de islam. En Ibn An Nazhur, in Iliya'-amtner en Heraclius wie in kristlike biskop, hy sei dat op in dei doe't Heraclius Iliya besocht' hy wie tige benaud, en sei tsjin guon fan syn oarlochskommandanten: 'Wy ûntkenne jo situaasje yndie. Fierder sei Ibn Nazhhur: 'Heraclius wie in astrolooch dy't altyd omtinken joech oan 'e beweging fan 'e stjerren. Hy antwurde ienris fragen dy't de prysters him stelden; 'Op in nacht doe't ik de trochgong fan 'e stjerren observearre, seach ik dat de kening fan Khitan berne wie, wa ûnder dit folk wie bisnien?' Antwurdzje de prysters; 'De iennichste minsken dy't de besnijenis beoefenje, binne joaden, meitsje jo gjin soargen fanwegen de joaden. Bestel mar alle lannen yn dyn keninkryk, sadat de Joaden yn dy lannen fermoarde wurde'. K Yn dy tiid waard Heraclius, in boadskipper fan 'e kening fan Bani Ghassan, presintearre om te fertellen oer de boadskipper fan Allah (frede en segen fan Allah mei him), nei't de man it ferhaal ferteld hie, bestelde Heraclius him om ûndersocht te wurden om te sjen oft er in besnijenis hie of net. Nei kontrôle die bliken dat er eins swart wie. Doe fertelden minsken Heraclius. Heraclius frege de man nei de oare Arabieren, wiene se besnijen of net?' Hy antwurde; 'Alle Arabieren binne bisnien'. Heraclius sei; 'Dit is de kening fan 'e Ummah, hy is yndie berne'. Doe stjoerde Heraclisu in brief oan in freon yn Rome waans kennis gelyk wie oan dy fan Heraclisu - om him te fertellen oer de berte fan 'e profeet Mohammed sallallaahu 'alaihi wasallam -. Underwilens gie er syn reis troch nei Himsha-lân, mar foardat er yn Himsha oankaam, kaam der earst in antwurd op it brief fan syn freon. Syn freon wie it iens mei Heraclius syn miening dat Mohammed berne wie en dat hy yndie in profeet wie. Heraclius noege doe de Romeinske amtners út om nei syn plak yn Himsha te kommen, nei't elkenien by de gearkomste oanwêzich wie, joech Heraclius opdracht om alle doarren op slot te dwaan. Doe sei er; 'O naasje fan rum, sille jo allegear glorieuze oerwinning en foarútgong berikke, wylst it keninkryk yn ús hannen bliuwt? As jo wolle, erken dan Mohammed as in profeet!'. Dy wurden hearden, rûnen se fuort as wylde ezels, ek al wiene alle doarren op slot. Troch sa'n situaasje te sjen, ferlear Heraclius hope dat se leauwe soene yn 'e profeet fan Mohammed. Doe bestelde er elkenien om werom te gean nei har respektive plakken en sei; 'Yn feite, wat ik no sei wie gewoan om de fêstichheid fan jo allegear te testen. No haw ik dy fêststelling sjoen'. Doe bûgden se har foar Heraclius en wiene bliid mei him. Sa einiget it ferhaal fan Heraclius. It is ferteld troch [Salih bin Kaisan] en [Yunus] en [Ma'mar] fan [Az Zuhri].
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Hat ferteld ús [Abdullah bin Musa] hy sei, hat ferteld ús [Hanzhalah bin Abu Sufyan] út ['Ikrimah bin Khalid] út [Ibn Umar] sei: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam sei: 'Islam is boud op fiif -fundamenten-; tsjûgenis dat d'r gjin god is oars as Allah en yndie, Mohammed is de boadskipper fan Allah, dy't gebeden oprjochtsje, zakat, hajj betelje en fêste tidens Ramadan'.
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Hat ús ferteld [Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi] hy sei, Hat ús ferteld [Abu 'Amir Al 'Aqadi] dy't sei, dat Hat ús [Sulaiman bin Bilal] ferteld fan [Abdullah bin Dinar] út [Abu Salih] fan [Abu Hurairah] fan 'e profeet sallallaahu 'alaihi wasallamty hat sein mear as 'e tûke fan' e tûke, shame, shame, fan leauwe'.
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
It is oan ús ferteld [Adam bin Abu Iyas] sei: It is oan ús ferteld [Syu'bah] fan [Abdullah bin Abu As Safar] en [Isma'il bin Abu Khalid] fan [Asy Sya'bi] fan [Abdullah bin 'Amru] fan 'e profeet sallallaahu 'alai's hannen is in wurd en wie in persoan dy't sei: feilich foar de moslims, en in Muhajir is in persoan dy't ferlit wat Allah hat ferbean. ' sei Abu Abdullah; en [Abu Mu'awiyyah] sei; Hat ferteld ús [Daud], hy is de soan fan Ibn Hind, fan ['Amir] sei; Ik hearde [Abdullah], wat ibn 'Amru betsjuttet, fan 'e profeet sallallaahu 'alaihi wasallam En sei [Abdul A'laa] fan [Daud] fan ['Amir] fan [Abdullah] fan 'e profeet sallallaahu 'alaihi wasallam
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Hat ferteld ús [Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Qurasyi] hy sei, Hat ferteld ús [myn heit] sei, dat Hat ferteld ús [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] út [Abu Burdah] út [Abu Musa] sei: 'O boadskipper fan Allah, hokker islam is de wichtichste?' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam antwurde: 'Wa't de moslims feilich binne foar har mûle en hannen'.
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Hat ús ferteld ['Amru bin Khalid] sei, Hat ús [Al Laits] ferteld fan [Yazid] fan [Abu Al Khair] fan [Abdullah bin 'Amru]; Der wie ien dy't frege de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam; 'Hokker islam is de bêste?' De profeet sallallaahu 'alaihi wasallam antwurde: 'Jo jouwe iten, sizze groetenis oan minsken dy't jo kenne en dyjingen dy't jo net kenne.
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Hat relatearre oan ús [Musaddad] sei, hat relatearre oan ús [Yahya] fan [Syu'bah] fan [Qotadah] fan [Anas] fan 'e profeet sallallaahu 'alaihi wasallam En fan [Husain Al Mu'alim] sei, hat relatearre oan ús [Qotadah] fan [Anas] fan' e profeet sallallaahu 'alah, hy sei leafde, oant hy sei leafde: foar syn broer sa't er foar himsels leaf hat'.
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
It is ús ferteld [Abu Al Yaman] sei, it is ús rapportearre [Syu'aib] sei, it is ús ferteld [Abu Az Zanad] fan [Al A'raj] fan [Abu Hurairah], dat de boadskipper fan Allah (frede en segeningen fan Allah mei him) sei: 'Dus troch dejinge yn wa't syn hân fan myn leafde jo mear is as syn âlden sil leauwe, oant ik syn âlden bin fan' e siel.
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
It is besibbe oan ús [Ya'qub bin Ibrahim] sei, it is besibbe oan ús [Ibn 'Ulayyah] fan [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] fan [Anas] fan 'e profeet sallallaahu 'alaihi wasallam En it is ek besibbe oan ús [Adam] sei, it hat besibbe oan ús fan [Syu'anada] sei, fan [Syu'bah] sallallaahu 'alaihi wasallam sei: 'Nimmen fan jimme sil leauwe oant ik hy mear leaf hat as syn âlden, syn bern en it hiele minskdom.'
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
It is ús ferteld [Muhammad bin Al Mutsanna] sei, it is ús ferteld [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] sei, it is ús ferteld [Ayyub] fan [Abu Qilabah] fan [Anas bin Malik] fan 'e profeet sallallaahu 'alaihi wasallam, hy sei: 'Drie persoan hat makke fan leauwen, hy sei:' en syn boadskipper wie him mear leaf as oaren as dizze twa. As er fan immen hâldt, hâldt er him net útsein om Allah's wille. En hy hat in hekel oan werom te kommen ta ûnleauwe likefolle as hy hat in hekel oan smiten yn de hel.'
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Hat ferteld ús [Abu Al Walid] sei, hat ferteld ús [Syu'bah] hat ferteld my [Abdullah bin Abdullah bin Jabar], sei; Ik hearde [Anas] fan 'e profeet sallallaahu 'alaihi wasallam, hy sei: 'It teken fan leauwen is om leaf te hawwen -de- Ansar en it teken fan nifaq is om -de- Ansar te haten'.
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Hat ferteld ús [Abu Al Yaman] sei, hat ferteld ús [Syu'aib] út [Az Zuhri] sei, hat ferteld ús [Abu Idris 'Aidzullah bin Abdullah], dat ['Ubadah bin Ash Shamit] wie in freon dy't naam diel oan 'e slach fan Badr en wie ek ien fan dyjingen dy't naam de eed op 'e nacht fan Aqobah, hy sei; dat de boadskipper fan Allah sallallaahu 'alaihi wasallam sei doe't hy wie ûnder guon fan syn freonen: 'Leau trou oan my net te assosjearje partners mei Allah mei neat, net te stellen, net te commit oerhoer, net te deadzjen dyn bern, net te meitsjen leagens dy't jo útfine tusken jo hannen en fuotten, net te folgjen neat dat is rjocht. Wa't fan jimme se ferfollet, syn beleanning is by Allah, en wa't dizze dingen skeint en dan straft Allah him yn dizze wrâld, it is kafarat foar him, en wa't dizze dingen skeint en dan Allah se bedekt - straft him net yn dizze wrâld - dan komt syn bedriuw werom nei Allah, as Hy wol, Hy sil him ferjaan of Hy sil him straffen'. Dat wy beloofden trou oan him foar dizze dingen.
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
It is ús ferteld troch [Abdullah bin Maslamah] fan [Malik] fan [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] fan [syn heit] fan [Abu Sa'id Al Khudri] dat hy sei, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam sei: 'It barde hast fan in - dat wie de beste fan 'e moslim graz op 'e tiid. berchtoppen en fiere plakken, hy gyng der mei fuort. syn godstsjinst komt troch eangst om laster te wurden'.
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Hat ferteld ús [Muhammad bin Salam] sei, hat ferteld ús ['Abdah] út [Hisyam] fan [syn heit] út [Aisha] sei: 'De boadskipper fan Allah sallallaahu 'alaihi wasallam doe't hy bestelde de maten, hy bestelde se te dwaan dieden dy't se koenen dwaan, dan de maten seine; 'Wy binne net lykas jo, O boadskipper fan Allah, om't jo ferjûn binne foar jo ferline en takomstige sûnden'. Sa hy sallallaahu 'alaihi wasallam waard lilk dat koe wurde sjoen út syn gesicht, doe sei: 'Yndied, dejinge dy't is it meast fromme en begrypt Allah it meast ûnder jimme is my'.
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
It is ús ferteld [Sulaiman bin Harb] sei, it is ús ferteld [Syu'bah] fan [Qotadah] fan [Anas bin Malik] fan 'e profeet sallallaahu 'alaihi wasallam, hy sei: 'Trije -dingen- dy't as in persoan hat, hy sil de swietens fan it leauwe krije: Allah en syn boadskipper binne mear as dizze twa foar him. En wa, as er fan immen hâldt, dy persoan net leaf hat, útsein Allah 'azza wajalla. En dy't it likefolle haatsje om werom te gean nei it ûnleauwe as hy it hatet om yn 'e hel smiten te wurden'.