Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Lavaret en deus deomp [Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] a lavaras, Lavaret en deus deomp [Sufyan] piv en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Yahya bin Said Al Ansari] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Muhammad bin Ibrahim At Taimi], en deus klevet [Alqamah bin Waqash Al Laitsi] o lavarout; Klevet em eus ur wech [Umar bin Al Khaththab] war ar pulpit o lavarout ; Klevet em eus Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam o lavarout : 'An holl oberoù a zalc'h ouzh ar mennozh, hag ar gopr evit pep hini a zalc'h ouzh ar pezh a oa bet mennet ; An hini a fell dezhañ divroañ abalamour d'ar bed a fell dezhañ tizhout pe abalamour d'ur vaouez a fell dezhañ dimeziñ, neuze e vo e divroañ ar pezh en doa soñjet.'
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Lavaret eo bet deomp [Abdullah bin Yusuf], lâret eo bet deomp [Malik] gant [Hisyam bin Urwah] gant [e dad] gant [Aisyah] mamm ar Mu'minin, e oa bet goulennet gant Al Harith bin Hisham digant Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam : 'O Rasulullah, penaos eo deuet an diskuliadur betek ennout' ? Setu ma respontas Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam : 'A-wechoù e teu din evel trouz kloc'hioù o c'hwezhañ hag an doare-se eo an hini diaesañ evidon, neuze e paouez evit ma c'hellfen kompren ar pezh a vez lavaret. Hag a-wechoù e teu un ael evel un den hag e komz ouzhin, setu ma heulian ar pezh a lavar'. Aisyah a lavaras: 'E gwirionez, gwelet em eus ur wech un diskuliadur o tiskenn dezhañ, Shallallahu Alaihi Wasallam, un deiz yen-tre, neuze e paouezas, ha gwelet em eus e oa e dal o ruilhal gant c'hwezh'.
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Lavaret eo bet deomp [Yahya bin Bukair] a lavaras, Lavaret eo bet deomp gant [Al Laits] gant ['Uqail] gant [Ibn Shihab] gant [Urwah bin Az Zubair] gant [Aisyah] -Mamm ar Mu'minin-, e oa bet lavaret deomp: 'Penn-kentañ an diskuliadur a zeuas da Rasulullah Salallah Alahualalai Alahuallam en un hunvre gwirion. Ha ne hunvre ket nemet pa zeu evel sklêrijenn an deiz. Neuze e voe benniget gant ur garantez evit an digenvezded, setu ma tibabas kavern Hiro ha ma c'houzañvas anezhi, da lâret eo o azeuliñ diouzh an noz e-pad ur pennadig a-raok distreiñ d'e familh evit prientiñ pourvezioù evit chom bev en-dro. Neuze e kejas gant Khadijah evit prientiñ ar pourvezioù. Betek ma teuas Al Haq a-benn ar fin pa oa e kavern Hiro, un ael a zeuas hag a lavaras : 'Lennet ?' Respont a reas : « N'ouzon ket lenn ». Ar profed sallallaahu alaihi wasallam a zisplega : Neuze an ael a grogas ac'hanon hag a skoas ac'hanon start-tre, goude-se e lezas ac'hanon da vont hag e lavaras adarre : 'Lenn!' Respont a reas : « N'ouzon ket lenn ». Neuze e krogas an ael ac'hanon hag e skoas ac'hanon kreñv-tre, goude-se e lezas ac'hanon da vont hag e lavaras adarre : 'Lenn !'. Respont a reas : « N'ouzon ket lenn ». An ael a dapas ac'hanon adarre hag a skoas ac'hanon evit an trede gwech kreñv-tre ha goude-se e lezas ac'hanon da vont, hag e lavaras adarre : -Lenn en ur -menegiñ- anv ho Toue en deus krouet, Krouet en deus an dud diwar ur c'hrogenn gwad. Lennit, hag ho Aotrou eo ar C'hras-'. Distreiñ a reas ar profed d'e familh gant komzoù an diskuliadur en ur stad nec'het. En em gavout a reas gant Khadijah bint Khawailidh hag e lavaras : 'Gouloit ac'hanon, goloit ac'hanon !'. En em zalc'het e oa bet betek ma kollas e aon. Neuze e lavaras da Khadija ar pezh a oa c'hoarvezet : 'Nec'het on ganin va-unan'. Setu Khadijah o lavarout : 'Dre Allah, Allah ne raio ket droug deoc'h da viken, rak un den a gendalc'h gant ar vignoniezh oc'h'. Goude-se e pedas Khadijah anezhañ da gejañ gant Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul 'Uzza, mab eontr Khadijah, a oa kristen e-pad marevezh ar Jahiliyyah. Skrivañ a reas levrioù en hebraeg ivez, ha skrivañ a reas ivez ar Bibl en hebraeg gant aotre Allah. D'ar mare-se e oa kozh Waroqoh ha dall e zaoulagad. Khadijah a lavaras : « O mab ma eontr, selaou ar pezh a lavar mab da vreur ». Waroqoh a lavaras: 'O mab va breur, petra hoc'h eus bevet'. Setu Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam o kontañ ar pezh a oa c'hoarvezet gantañ. Waroqoh a lavaras : 'Setu Namus, evel m'en deus diskuliet Allah da Voizez ur wech. O, ma fellfe din bezañ yaouank c'hoazh ha bev c'hoazh pa'z out bet skarzhet gant da dud'. Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a c'houlennas : 'Ha skarzhet e vin ganto ?' Waroqoh a respontas : 'Ya. Rak den ne zeuio gant ar pezh a zegasit nemet pa vo gloazet - graet enebourien -. Ma vijen bet eno pa oa c'hoarvezet kement-se, em bije sikouret ac'hanoc'h ar gwellañ ma c'hellfen'. Waroqoh n'en deus ket bevet an darvoud a grede rak marvet eo bet a-raok e-pad diskuliadur ar fatroh - goullonder. [Ibn Shihab] a lavaras; en doa lâret din [Abu Salamah bin Abdurrahman] e komze [Jabir bin Abdullah Al Ansari] diwar-benn goullonder an diskuliadur, evel m'en deus lavaret Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam : 'E-pad ma kerzhen em eus klevet ur vouezh eus an oabl, em eus sellet outi hag e teuas war wel e oa an ael a oa deuet din e kev Hiro, azezet war ur gador hag an neñv douar. Aon am eus bet ha mont a ran d'ar gêr, ha lâret : 'Gouloit ac'hanon. Goloit ac'hanon'. Setu Allah Ta'ala a gasas un diskuliadur : -O c'hwi a c'holo ac'hanoc'h- betek komz Allah -ha kuitaat an idoloù-. Abaoe ez eus bet kendalc'het gant diskuliadurioù da zont war wel'. An hadith-mañ a oa bet kontet ivez gant [Abdullah bin Yusuf] hag [Abu Shalih] hag ivez gant [Hilal bin Raddad] eus [Az Zuhri]. Ha [Jona] a lavaras; ha [Ma'mar] a asantas e oa bet tapet gant Az Zuhri.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Lavaret en deus deomp [Musa bin Ismail] emezañ, Lavaret en deus deomp [Musa bin Abu Aisyah] en deus lavaret, Lavaret en deus deomp [Said bin Jubair] digant [Ibn Abbas] diwar-benn komzoù Allah Ta'ala : -Na fiñvit ket ho teod evit -lenn- ar C'horan buan rak c'hoant ho peus da vezañ buanoc'h. Ibn Abbas a lavaras : 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam en doa ur c'hoant kreñv-tre da zeskiñ dre eñvor ar pezh a oa bet diskuliet - ar C'horan - ha fiñval a rae e vuzelloù'. Ibn Abbas a lavaras : 'Lakaat a rin ma muzelloù -evit e lenn- deoc'h evel m'en deus graet Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam din'. Said Said: 'Hag e fiñvin ma muzelloù -evit e lenn- deoc'h evel ma'm eus gwelet Ibn Abbas ober. Setu ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam o fiñval e vuzelloù. Neuze e teuas ger Allah Ta'ala : Na fiñvit ket ho teod evit -lenn- ar C'horan rak buan e vo mestroniet. E gwirionez, war hon koust eo dastum anezho -en ho bruched- ha -lakaat ac'hanoc'h da vezañ fur- evit o lenn'. Ar pezh a dalvez eo e vez dastumet gant Allah en ho bruched - evit e zeskiñ dre eñvor - ha goude e lennit anezhañ : 'Pa vo echuet ganeomp, heuliit al lennadenn'. Talvezout a ra : 'Selaou ha chom mut'. Neuze Allah Ta'ala a lavaras : 'Neuze, e gwirionez, eo deomp displegañ an dra-se. Kement-se a dalvez : 'Hag hon dever eo e lenn' Ha kannad Allah Shallallahu Alaihi Wasallam adalek ar mare-se pa zeuas Jibril Alaihis Salam dezhañ, e selaouas anezhañ. Ha pa oa aet Jibril Alaihis Salam kuit, neuze e lennas ar profed - d'e genseurted - evel ma lennas Jibril Alaihis Salam dezhañ
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Lavaret en deus deomp [Abdan] a lavaras, en deus lavaret deomp [Abdullah] en deus kontet deomp [Yunus] eus [Az Zuhri] ha gant ar memes danevell, en deus lavaret deomp ivez [Bisyir bin Muhammad] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Abdullah] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Yunus] ha [Ma'mar] eus [Az Zuhri] evel m'en deus lavaret Zuullah bin all deomp, Abdullah] eus [Ibn Abbas] a lavaras e oa Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam an den dousañ, dreist-holl e miz Ramadlan pa oa bet an ael Jibril Alaihis Salam o kejañ gantañ, ha Jibril Alaihis Salam a zeue dezhañ bep noz e miz Ramadlan, e-lec'h ma kelenne Jibril Salam ar Quar'an. E gwirionez, kalz dousoc'h eo Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam eget an avel o c'hwezhañ.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Lavaret en deus deomp [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi] emezañ, lavaret en deus deomp [Shuaib] eus [Az Zuhri] en deus lavaret din [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] en deus [Abdullah bin Abbas] lavaret dezhañ en deus [Abu Sufyan bin Harb] lavaret dezhañ; e oa bet degemeret gant Heraklius ur strollad kenwerzhourien Quraish, a oa war un ergerzhadeg kenwerzhel da Vro Siria d'ar mare ma oa deuet e pleustr an emglev etre ar profed sallallaahu Alaihi Wasallam hag Abu Sufyan hag an difeiz Quraish. Pa oant harzet en Iliya' e kejjont gant Heraklius war bedadenn Heraklius evit bezañ pedet da gaozeal en e vodadeg, d'ar mare-se e oa Heraklius asambles gant pennoù-bras roman. Heraklius a gomzas outo dre un diverrañ. Heraklius a lavaras; 'Pehini ac'hanoc'h en deus an darempred familh tostañ gant an hini a lavar bezañ ar Profed?'. Abu Sufyan a lavaras; evel-se em eus respontet; 'Me eo an hini en deus an darempred familh tostañ outañ'. Heraklius a lavaras; 'Tostaat anezhañ ouzhin hag ivez ouzh e vignoned'. Setu ma lakajont ar Quraysh a-dreñv Abu Sufyan. Neuze Heraklius a lavaras dre e droer : « Lavarout dezhañ em eus goulennet digantañ diwar-benn an den a lavare bezañ ur Profed. Ma lavar gaou din, e rankit lavarout gaou dezhañ'. Dre Allah, ma ne vije ket bet ar vezh degaset gant an tamalloù a gaou a vije bet lakaet warnon, em bije lavaret gaou dezhañ.' Abu Sufyan a lavaras; Neuze, ar pezh kentañ a c'houlennas diganin diwar e benn - ar profed - a oa : 'petra eo plas e lignez en ho touez ?' Respontet em eus : 'A lignez vat - nobl - eo'. Goulenn a reas c'hoazh : « Hag unan bennak all en deus lavaret kement-se en e raok ? Respontet em eus : 'Netra'. Goulenn a reas adarre : « Ha roue eo e dad ? Respontet em eus : 'Ket'. Ar re a heul anezhañ a zo tud a renk uhel pe tud izel ? Respontet em eus : « Ar re a heuilh anezhañ zoken a zo tud izel ». Goulenn a reas adarre : « Kreskiñ pe digreskiñ a ra an heulierien ? Respontet em eus : 'Kreskiñ'. Goulenn a reas adarre : « Hag unan bennak en deus apostatet abalamour ma oa fuloret ouzh e relijion ? Respontet em eus : 'Netra'. Goulenn a reas adarre : « Ha kavet hoc'h eus anezhañ o toullañ a-raok lavaret ar pezh en doa lavaret ? Respontet em eus : 'Biskoazh'. Goulenn a reas adarre : « Ha troet en deus biskoazh ? Respontet em eus : « Biskoazh. Pa vezemp o chom gantañ, ne rae ket kement-se biskoazh. Abu Sufyan a lavaras : 'N'hallan ket treuzkas netra all eget gerioù evel-se'. Goulenn a reas adarre : « Ha stourm a rit outañ ? Respontet em eus : 'Ya'. Goulenn a reas adarre : « Penaos eo echuet ar brezel ? Respontet em eus : « Ar brezel etrezomp hag eñ a zo bras-meurbet. A-wechoù e sko ac'hanomp, a-wechoù e skoomp warnañ'. Goulenn a reas adarre : « Petra en deus gourc'hemennet deoc'h ober ? Respontet em eus : « Urzhiet en deus deomp ; 'Azeulit Allah hep kevreañ netra gantañ, ha dilezel ar pezh en deus lavaret ho tadoù-kozh. "Urzhiañ a reas deomp ivez pediñ, paeañ ar zakat, lâret ar wirionez, pardoniñ an eil d'egile ha mirout ar vignoniezh." Neuze Heraklius a lavaras d'e droer : 'Lavar dezhañ em eus goulennet diganeoc'h diwar-benn tud ar person-se, lavarout a rit din eo an den-se a orin nobl. Evel-se ive, an den a oe resussitet etouez diskennidi e bobl. Ha goulennet em eus diganeoc'h hag-eñ en doa unan bennak lavaret ar pezh en doa lavaret a-raok, respontet hoc'h eus nann. Ma vefe lavaret e oa bet lavaret kement-se gant unan bennak a-raok, e soñjen e oa an den-se o kopiañ unan bennak a-raok hag en doa lavaret un dra bennak heñvel. Goulenn a ran ivez diganeoc'h hag-eñ e oa e dad a lignez roueel, ha respontet hoc'h eus nann. Lavaret em eus ma vije e dad eus lignez roueel, e vije an den-se o c'houlenn rouantelezh e dad, siwazh. Ha goulennet em eus diganeoc'h ivez hag-eñ hoc'h eus tapet anezhañ lavaret en deus gaou a-raok lavaret ar pezh en deus lavaret, respontet hoc'h eus dezhañ nann. Kompren a ran mat ne gred ket an dud zoken lavaret gaou, ha ne lavaran ket gaou da Allah. Ha goulennet em eus ivez diganeoc'h, ar re a heuilh anezhañ a zo tud nobl pe tud izel ?' Respontet hoc'h eus d'ar re izel a heulie anezhañ. E gwirionez, heulierien ar Profed int. Goulenn a ran diganeoc'h ivez hag-eñ e oa kresket pe digresket an niver a heulierien, respontet hoc'h eus e oa kresket. Ha setu ar pezh a c'hoarvez gant ar feiz betek ma teufe da vezañ parfet. Goulenn a ran ive diganeoc’h hag-eñ en deus unan bennak apostatet abalamour ma oa droug ennañ ouzh e relijion. Respontet hoc'h eus nann. Ha setu penaos eo ar feiz pa gresk hag e kresk er galon. Goulenn a ran diganeoc'h ivez hag-eñ en doa touellet biskoazh, respontet hoc'h eus biskoazh. Hag evel-se e oa ne c'helle ket an Ebestel touellañ. Ha goulennet em eus ivez diganeoc'h petra en deus gourc'hemennet deoc'h ober, respontet hoc'h eus e oa bet gourc'hemennet deoc'h azeuliñ Allah hep kevreañ netra gantañ, ha difennet ouzhoc'h azeuliñ idoloù, gourc'hemennet en deus deoc'h ivez derc'hel ar bedenn, paeañ ar zakat, komz ar wirionez, pardoniñ an eil d'egile ha mirout ar vignoniezh. Mar d-eo gwir kement a lavarit, a-dra-sur e renno ar rouantelezh dindan va zreid. Soñjal a raen e gwirionez ne oa ket en ho touez bremañ, ma ouien an hent da vont betek ennañ, e klaskfen ken start e gavout, ma walc'hin e dreid pa vijen en e gichen. Neuze e c'houlennas Heraklius al lizher digant Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a oa bet degaset gant Dihyah da renerien Basrah. Setu e roas al lizher da Heraklius, setu e lennas anezhañ hag e oa an endalc'had : 'Bismillahir rahmanir uterus. Eus Mahomed, servijer Allah hag e gannad da Heraklius. Gouarnour Roman, Silvidigezh evit ar re a heuilh an titouroù. Neuze kentoc'h eget se, e pedan ac'hanoc'h gant galv an Islam ; Mont e-barzh an Islam, neuze e viot sur, Allah a raio deoc'h div wech. Met ma tistroit, neuze e dougo pec'hedoù ho pobl, ha : O pobl al levr, deuit - dalc'hit - d'ur frazenn - un dekred - n'eus disput ebet etrezomp ha c'hwi, ne azeulomp den ebet nemet Allah ha ne gevreomp netra gantañ ha na - na - hini ac'hanomp ne gemero tud all evel Rabbs all eget Allah'. Ma tistroont, neuze lavarit dezho : 'Setu, ni eo ar re o deus soumet -da Allah-'. Abu Sufyan a lavaras : 'Goude ma oa bet treuzkaset gant Heraklius ar pezh en doa lavaret ha ma oa bet echuet da lenn al lizher, e oa bet ur reuz ha mouezhioù trouzus, a gasas ac'hanomp kuit. Lavaret em eus d'am mignoned goude ma oamp bet taolet er-maez ; 'E gwirionez eo bet pedet da vont e-barzh aferioù mab Abu Kabsyah. Nec'het e oa Heraklius gant an impalaeriezh roman. D'ar mare-se c'hoazh e oan nec'het e vije bet berzh gant Mahomed, betek ma voe degemeret gant Allah ac'hanon en Islam a-benn ar fin - ar santimant-se a yeas da get goude -. Hag Ibn An Nazhur, un ofiser Iliya' hag un eskob kristen Heraklius, e lavaras e oa nec'het-bras un deiz pa oa Heraklius o weladenniñ Iliya', o lavarout da lod eus e bennoù brezel : 'E gwirionez e nac'homp ho stad. Ouzhpenn-se e lavaras Ibn Nazhhur : « Ur steredoniour e oa Heraklius hag a selle bepred ouzh fiñv ar stered. Respont a rae gwechall da c’houlennoù a veze graet dezhañ gant ar veleien ; 'Un nozvezh pa oan o sellet ouzh tremen ar stered, em eus gwelet e oa ganet ar roue Khitan, piv e-touez ar bobl-se a oa amdroc'het ? Respontit d’ar veleien ; 'An dud nemeto a ra war-dro an amdroc'hañ a zo Yuzevien, na vezit ket nec'het abalamour d'ar Yuzevien. Gourc'hemenn d'an holl vroioù a zo en ho rouantelezh, evit ma vo lazhet ar Yuzevien er broioù-se'. Pegoulz Kinniget e voe da Heraclius, ur c'hannad eus roue Bani Ghasssan, evit kontañ diwar-benn kannad Allah Shallallahu Alaihi Wasallam. Goude m’en devoe echuet an den-se da gontañ an istor, Heraklius a c’hourc’hemennas e zivizout evit gouzout hag-eñ en doa ur cirkonsision pe ne oa ket. Goude bezañ gwiriet e teuas war wel e oa du e gwirionez. Neuze e lavaras an dud da Heraklius. Goulenn a reas Heraklius digant an den diwar-benn an Arabed all, amdroc'het e oant pe get ?' Respont a reas; 'An holl Arabed a zo amdroc'het'. Heraklius a lavaras; 'Setu roue an Ummah, ganet eo e gwirionez'. Neuze e kasas Heraklizu ul lizher d'ur mignon e Roma hag a oa kevatal e ouiziegezh da hini Heraklizu - da gontañ dezhañ diwar-benn ganedigezh ar profed Muhammad sallallaahu alaihi wasallam -. E-keit-se e kendalc'has gant e veaj betek bro Himsha, met a-raok erruout e Himsha e oa erruet da gentañ ur respont da lizher e vignon. E vignon a oa a-du gant mennozh Heraklius e oa bet ganet Mahomet hag e oa ur profed evit gwir. Heraklius a bedas neuze an ofiserien roman da zont d'e lec'h en Himsha, goude ma oa bet an holl en emvod, Heraklius a c'hourc'hemennas serriñ an holl dorioù. Neuze e lavaras; 'O broad ar rom, ha tizhout a raio holl un trec'h hag un araokadenn glorius, e-keit ma chom ar rouantelezh en hon daouarn? Mar fell deoc'h, anavezit Mohammed evel ur profed !'. O klevet ar c’homzou-ze, e tec’hjont kuit evel azened gouez, daoust ma oa prennet an holl doriou. O welet seurt degouezh e kollas Heraklius ar spi e kredent e profeded Mahomet. Neuze e c’hourc’hemennas d’an holl distreiñ d’o lec’h hag e lavaras ; 'E gwirionez, ar pezh am eus lavaret bremañ a oa evit amprouiñ startijenn ac'hanoc'h holl. Bremañ em eus gwelet an diviz-se'. Neuze e stoujont dirak Heraklius hag e oant plijet gantañ. Evel-se e echu istor Heraklius. Kontet eo bet gant [Salih bin Kaisan] ha [Yunus] ha [Ma'mar] eus [Az Zuhri].
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Lavaret en deus deomp [Abdullah bin Musa] emezañ, en deus lavaret deomp [Hanzhalah bin Abu Sufyan] eus ['Ikrimah bin Khalid] eus [Ibn Umar] en deus lâret : Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam en deus lâret : 'Savet eo an Islam war pemp -diazez- ; testeni n'eus doue ebet nemet Allah ha gwir eo Mohammed eo kannad Allah, o sevel pedennoù, o paeañ ar zakat, an hajj hag ar yun e-pad ar Ramadan'.
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Lavaret en deus deomp [Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi] a lavaras, Lavaret en deus deomp [Abu Amir Al 'Aqadi] a lavaras, en deus lavaret deomp [Sulaiman bin Bilal] eus [Abdullah bin Dinar] eus [Abu Salih] eus [Abu Hurairah] eus ar profed sallallaahu alaihi Alaihi, en deus lavaret : skourroù, ha mezh a zo ul lodenn eus ar feiz'.
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Lavaret eo bet deomp [Adam bin Abu Iyas] en deus lâret, Lavaret eo bet deomp [Syubah] gant [Abdullah bin Abu As Safar] hag [Ismail bin Abu Khalid] gant [Asy Sya'bi] gant [Abdullah bin Amru] gant ar profed sallallaahu alaihi Wasallam, en deus lavaret: 'Un den a zo ur vuzulman, saveteet eo ar vuzulmaned diouzh e zaouarn hag ur muzulman Muhajir zo un den a zilez ar pezh en deus difennet Allah' eme Abu Abdullah ; ha [Abu Muawiyyah] a lavaras; Lavaret en deus deomp [Daud], mab Ibn Hind eo, diwar [Amir] a lavaras; Klevet em eus [Abdullah], da lavaret eo Ibn Amru, digant ar profed sallallalahu alaihi wasallam ha lavaret em eus [Abdullah] digant [Daud] digant [Amir] digant [Abdullah] digant ar profed sallallaahu alaihi wasallam
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Lavaret en deus deomp [Said bin Yahya bin Said Al Qurasyi] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [ma zad] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] eus [Abu Burdah] eus [Abu Musa] en deus lavaret : 'O kannad Allah, peseurt Islam eo ar pouezusañ?' Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a respontas : 'Piv eo ar vuzulmaned diouzh o genoù hag o daouarn'.
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Lavaret en deus deomp [Amru bin Khalid] en deus lavaret, Lavaret en deus deomp [Al Laits] eus [Yazid] eus [Abu Al Khair] eus [Abdullah bin Amru]; Unan bennak a c'houlennas digant ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam ; 'Peseurt Islam eo ar gwellañ ?' Ar profed a respontas : 'Reiñ a rit boued, saludiñ a rit d'an dud a anavezit ha d'ar re n'anavezit ket'.
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Kontet en deus deomp [Musaddad] a lavaras, en deus kontet deomp [Yahya] eus [Syubah] eus [Qotadah] eus [Anas] eus ar profed sallallaahu alaihi Wasallam Ha eus [Husain Al MuAlim] en deus lavaret, en deus kontet deomp [Qotadah] eus [Anas] eus [Anas] eus [Anas] eus ar profed sallallaahu alaihi Wasallam: krediñ a rez betek ma kar evit e vreur evel ma kar evitañ e-unan'.
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Lavaret eo bet deomp [Abu Al Yaman] a lavaras, lavaret eo bet deomp [Syuaib] a lavaras, lavaret eo bet deomp [Abu Az Zanad] eus [Al Araj] eus [Abu Hurairah], e oa bet lavaret gant Kannad Allah, peoc'h ha bennozh warnañ, : 'Evel-se dre an Hini a zo va ene en e zorn, ne gredin ket ac'hanoc'h muioc'h eget e dud hag e dud ar vugale.
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Lavaret eo bet deomp [Yaqub bin Ibrahim], lavaret eo bet deomp [Ibn 'Ulayyah] gant [Abdul Aziz bin Shuhaib] gant [Anas] gant ar profed sallallaahu alaihi wasallam. Hag ivez eo bet lavaret deomp [Adam] a lavaras, eo bet lavaret deomp [Syubah] eus [Qotadah] eus [Anas] a lavaras, ar profed sallallaahu alaihi wasallam a lavaras: 'N'eus hini ac'hanoc'h ne gredo betek ma vin muioc'h karet eget ar gerent, ar vugale hag an holl dud'.
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Lavaret eo bet deomp [Muhammad bin Al Mutsanna], lavaret eo bet deomp [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi], lavaret eo bet deomp [Ayyub] gant [Abu Qilabah] gant [Anas bin Malik] gant ar profed sallallaahu alaihi Wasallam, eñ a lavaras: 'Thhhh, ma'z eus traoù dous, unan bennak a gavo anezho eus ar feiz : Lakaat a reas Allah hag e gannad da vezañ karet muioc'h dezhañ eget an daou all. Mar kar unan bennak, ne gar anezhañ nemet evit Allah. Ha kasaat a ra distreiñ d'an diskred kenkoulz ha bezañ taolet en ifern.'
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Lavaret en deus deomp [Abu Al Walid] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Syubah] en deus lavaret din [Abdullah bin Abdullah bin Jabar], en deus lavaret; Klevet em eus [Anas] gant ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam, eñ o lavarout : 'Sin ar feiz eo karout -an- Ansar ha sin an nifaq eo kasaat -an- Ansar'.
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Lavaret en deus deomp [Abu Al Yaman] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Syuaib] diwar [Az Zuhri] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Abu Idris 'Aidzullah bin Abdullah], e oa ['Ubadah bin Ash Shamit] ur mignon en deus kemeret perzh en emgann Badr hag a oa ivez unan eus ar re o deus kemeret al le d'an nozvezh Aqoh, emezañ; e lavaras Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam pa oa e-touez lod eus e vignoned : 'Prometiñ din bezañ feal da chom hep kevreañ gant Allah gant netra, da laerezh, da ober avoultriezh, da lazhañ ho pugale, da ijinañ gaou a ijinit etre ho taouarn hag ho treid, hep sentiñ ouzh netra a zo vertuzus. An hini ac'hanoc'h a gas anezho da benn, e c'hopr a vo gant Allah, ha piv bennak a dorr an traoù-se ha goude-se e kastiz Allah er bed-mañ, kafarat eo evitañ, ha piv bennak a dorr an traoù-se ha neuze e c'holo Allah anezho - ne gastiz ket anezhañ er bed-mañ - neuze e tistro e afer da Allah, ma fell dezhañ, e pardono dezhañ pe e kastizo anezhañ'. Setu perak hon eus prometet bezañ feal dezhañ evit an traoù-se.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Lavaret eo bet deomp gant [Abdullah bin Maslamah] eus [Malik] eus [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] eus [e dad] eus [Abu Said Al Khudri] e lavaras, Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a lavaras : 'Tost e oa c'hoarvezet - gwechall - e oa an teñzor gwellañ eus ar vuzulmaned peuriñ a rae war begoù ar menezioù hag e lec'hioù pell, mont a reas kuit gant e relijion rak aon en doa da vezañ gwallgaset'.
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Lavaret en deus deomp [Muhammad bin Salam] en deus lâret deomp ['Abdah] eus [Hisyam] eus [e dad] eus [Aisyah] en deus lâret : 'Pa roas Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam urzh d'ar vignoned, e roas urzh dezho da ober oberoù a c'hellent ober, neuze e lavaras ar vignoned ; 'N'omp ket eveldoc'h, o kannad Allah, rak pardonet oc'h bet evit ho pec'hedoù tremenet hag ho pec'hedoù da zont'. Setu e teuas e fulor, ar pezh a c'haller gwelet diwar e zremm, ha goude-se e lavaras : 'E gwirionez, an hini a zo ar muiañ doujus hag a gompren Allah ar muiañ en ho touez eo me'.
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
En deus lavaret deomp [Sulaiman bin Harb] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Syubah] eus [Qotadah] eus [Anas bin Malik] eus ar profed sallallaahu alaihi Wasallam, en deus lavaret : 'Tri -dra- a vo, ma 'z eus unan bennak anezho, a gavo dousder ar feiz : Allah hag e gannad a zo muioc'h karet gantañ eget an daou all-mañ. Ha piv, ma kar unan bennak, ne gar ket an den-se nemet evit Allah 'azza wajalla. Ha piv a gasa distreiñ d'an diskred kenkoulz hag a gasa bezañ taolet en ifern'.
