Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Kutshelwe thina [u-Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] ukuthi uthe, Kutshelwe thina [uSufyan] ukuthi wathi, Kutshelwe thina [uYahya bin Sa'id Al Ansari] ukuthi uthe, Kutshelwe thina [uMuhammad bin Ibrahim At Taimi] ukuthi wezwa [uAlqamah bin Waqash Al Laitsi] ethi; Ngizwile [u-Umar bin Al Khattab] epulpiti ethi; Ngizwile uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube phezu kwakhe) ethi: "Zonke izenzo zihambisana nezinhloso zabo, futhi (umvuzo) womuntu ngamunye (uncike) kulokho ayekuhlosile; Noma ngubani ohlose ukufuduka ngenxa yaleli zwe noma ngowesifazane afuna ukumshada, khona-ke ukufuduka kwakhe kungokwenhloso yakhe."
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Kwasilandiswa ukuthi [u-Abdullah bin Yusuf] uthe, [uMalik] wasitshela ngo-[uHisham bin 'Urwah] kusukela kuyise [u-Aisha] uMama wabakholwayo, ukuthi u-Al Harith bin Hisham wabuza uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye): "O Mthunywa ka-Allah, isambulo sehlela kanjani kuwe?" Isithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) saphendula sathi: "Ngezinye izikhathi kufika kimi njengomsindo wensimbi ekhalayo, futhi lena yindlela enzima kakhulu kimi, bese ima ukuze ngiqonde ukuthi yini edluliselwayo. Futhi ngezinye izikhathi ingelosi iza ngesimo somuntu ikhulume nami, ngakho ngilandela lokho akushoyo." U-Aisha wathi: "Ngempela, ngake ngabona isambulo sehlela kuye (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ngosuku olubandayo kakhulu, sase sima, futhi ngabona ukujuluka kuphuma ebunzini lakhe."
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
UYahya bin Bukair usilandisele ku-Al Laith okuvela ku-Uqail okuvela ku-Ibn Shihab okuvela ku-Urwah bin Az-Zubair okuvela ku-Aisha - uMama wabakholwayo - ukuthi uthe: "Isambulo sokuqala esafika kuMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) kwakuyiphupho langempela ebuthongweni bakhe. Akazange aphuphe ngaphandle kokuthi lafika njengokukhanya kokusa. Wabe esenikwa uthando lokuba yedwa, ngakho wakhetha umhume waseHira wahlala lapho isikhashana, okungukuthi, wathandaza ebusuku isikhathi eside ngaphambi kokubuyela emndenini wakhe ukuyolungisa ukudla ukuze ahlale lapho futhi. Wabe esehlangana noKhadijah ukuyolungisa ukudla. Kwaze kwaba yilapho ekugcineni, u-Al Haqq efika esesemhumeni waseHira. Ingelosi yeza yathi: "Funda?" Waphendula wathi: "Angikwazi ukufunda." UMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wachaza: Ngakho ingelosi yangibamba yangigona kakhulu, yabe isingikhulula yathi futhi: "Funda!" Waphendula wathi: "Angikwazi ukufunda." Ngakho ingelosi yangibamba yangigona kakhulu yabe isingikhulula yathi futhi: "Funda!". Waphendula wathi: "Angikwazi ukufunda". Ingelosi yangibamba yangigona okwesithathu kakhulu yabe isingikhulula, yathi futhi: (Funda egameni leNkosi yakho eyadala, yadala umuntu ngegazi eligobile. Funda, futhi iNkosi yakho inguMuhle kakhulu)." Umprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam wabuyela emndenini wakhe namazwi esambulo esesimweni sokukhathazeka. Wahlangana noKhadijah bint Khawailidh wathi: "Ngimboze, ngimboze!". Wayembozwe kwaze kwaba yilapho ukwesaba kwakhe kunyamalala. Wabe eselandisa ngesigameko esenzeke kuKhadijah: "Ngikhathazekile ngami". Ngakho uKhadijah wathi: "Ngo-Allah, u-Allah ngeke akulimaze kuze kube phakade, ngoba nguwe oxhumanisa izibopho zobuhlobo." UKhadijah wabe esemmema ukuba ahlangane noWaraqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul 'Uzza, indodana kamalume kaKhadijah, owayengumKristu ngesikhathi sikaJahiliyyah, wabhala nezincwadi ngesiHebheru, wabhala neBhayibheli ngesiHebheru ngemvume ka-Allah. Ngaleso sikhathi uWaraqoh wayesemdala futhi amehlo akhe ayengaboni. UKhadijah wathi: "O ndodana kamalume, lalela lokho umshana wakho azokutshela kona". UWaraqoh wathi: "O mshana wami, uhlangabezane nani". Ngakho-ke uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) walandisa ngesigameko abhekana naso. UWaraqoh wathi: "Lo nguNamus, njengoba u-Allah ake wembula kuMose. O, ukube bengisemncane futhi ngisaphila lapho uxoshwa ngabantu bakini". UMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wabuza: "Ingabe bazongixosha?" UWaraqoh waphendula wathi: "Yebo. Ngoba akekho oza nalokho okulethayo ngaphandle kokuthi bazolinyazwa (ubutha). Ukube bengilapho ngaleso sikhathi, bengizokusiza ngokusemandleni ami". UWaroqoh akazange abhekane nesenzakalo ayekholelwa kuso ngoba wafa okokuqala ngesikhathi se-fatroh (ukungabi nalutho) kwesambulo. [U-Ibn Shihab] wathi; ungitshele [u-Abu Salamah bin Abdurrahman] ukuthi [uJabir bin Abdullah Al Anshari] ukhulume ngokungabi nalutho kwesambulo, njengeSithunywa sikaNkulunkulu, sengathi uNkulunkulu angambusisa futhi amnike ukuthula, wabika: "Ngesikhathi ngihamba ngezwa izwi livela esibhakabhakeni, ngabheka kulo futhi kwavela ukuthi iNgelosi eyake yeza kimi emhumeni kaHiro, yayihleli esihlalweni esiphakathi kwesibhakabhaka nomhlaba. Ngesaba ngaya ekhaya, ngathi: "Ngimbozeni. Ngimbozeni". U-Allah Ta'ala wabe esethumela isambulo: (O bantu abamboziwe) kuze kube yizwi likaNkulunkulu (futhi nishiye izithombe). Kusukela lapho isambulo saqhubeka sehla njalo." Le hadith yalandiswa futhi ngu-[Abdullah bin Yusuf] no-[Abu Salih] kanye no-[Hilal bin Raddad] ku-[Az Zuhri]. Futhi [uYunus] wathi; futhi [uMa'mar] wavuma ukuthi wayithola ku-Az Zuhri.
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Satshelwa [uMusa bin Isma'il] ukuthi wathi, Satshelwa [u-Abu 'Awanah] ukuthi satshelwa [uMusa bin Abu Aisha] ukuthi satshelwa [uSa'id bin Jubair] evela ku-[u-Ibn 'Abbas] ngamazwi ka-Allah oPhezukonke: (Ningagudluli izilimi zenu ziye (ekufundeni) iQuran ngenxa yesifiso sokushesha (ukuyiqondisisa))." U-Ibn 'Abbas wathi: "Isithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) sasikulangazelela kakhulu ukukhumbula lokho okwembulwe (iQuran) futhi sashukumisa izindebe zaso." U-Ibn 'Abbas wathi: "Ngizogudlulisa izindebe zami (ukuze ngizifunde) njengoba isithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) senza kimi." USa'id wathi: "Futhi ngizogudlulisa izindebe zami (ukuze ngizifunde) njengoba ngibone u-Ibn 'Abbas enza. Ngakho-ke uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wagudlulisa izindebe zakhe. Kwabe sekwembulwa amazwi ka-Allah oPhezukonke: Ningagudluzi izilimi zenu ziye (ekufundeni) iQuran ngenxa yesifiso sokuyisheshisa (ukuyiqondisa)." sheshani (ukuyiqondisa). Ngempela, kungumthwalo wethu ukuyiqoqa (esifubeni senu) futhi (nikwenze nibe nekhono lokuyiphinda). Okusho ukuthi: U-Allah uyiqoqa esifubeni senu (ukuze ikhunjulwe) bese niyiphinda: "Uma sesiqedile ukuyiphinda, bese nilandela ukuphindwa kwayo". Okusho ukuthi: "Lalelani nithule". U-Allah uSomandla wabe esethi: "Ngempela, kungumthwalo Wethu ukuchaza. Okusho ukuthi: "Futhi kungumsebenzi Wethu ukukuphinda" Futhi uMprofethi ka-Allah sallallaahu 'alaihi wasallam kusukela ngaleso sikhathi kuqhubeke, lapho uJibril 'Alaihis Salam efika kuye, walalela. Kwathi lapho uJibril 'Alaihis Salam esehambile, uMprofethi sallallaahu 'alaihi wasallam wakuphinda (kubangane) njengoba uJibril 'Alaihis Salam wakuphinda kuye sallallaahu 'alaihi wasallam.
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Usitshelile [u-Abdan] wathi, usitshelile [u-Abdullah] usitshelile [uYunus] evela ku-[Az Zuhri] futhi ngokulandisa okufanayo, usitshelile futhi [uBisyir bin Muhammad] wathi, usitshelile [u-Abdullah] wathi, usitshelile [uYunus] kanye [noMa'mar] evela ku-[Az Zuhri] njengoba abanye besho, usitshelile [u-Ubaidullah bin Abdullah] evela ku-[Ibn 'Abbas] wathi, ukuthi uRasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wayengumuntu omnene kunabo bonke, ikakhulukazi ngenyanga kaRamadlan lapho ingelosi uJibril 'Alaihis Salam ihlangana naye, futhi kwakunguJibril 'Alaihis Salam owayeza kuye njalo ebusuku ngenyanga kaRamadlan, lapho uJibril 'Alaihis Salam ayefundisa khona iQur'an. Ngempela, uRasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wayemnene kakhulu kunomoya ovunguzayo.
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Usitshelile [u-Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi'] wathi, usitshelile [uShu'aib] evela ku-[Az Zuhri] usitshelile [u-Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] ukuthi [u-Abdullah bin 'Abbas] umtshelile ukuthi [u-Abu Sufyan bin Harb] umtshelile; ukuthi uHeraclius wathola iqembu lokuhweba lamaQuraish, elaliqhuba uhambo lokuhweba eSifundazweni saseSham ngesikhathi sesivumelwano phakathi koMprofethi, sengathi uNkulunkulu angambusisa futhi amnike ukuthula, no-Abu Sufyan kanye nabangakholwayo bamaQuraish. Lapho bema e-Iliya' bahlangana noHeraclius ngesimemo sikaHeraclius sokuba amenywe engxoxweni emhlanganweni wakhe, ngaleso sikhathi uHeraclius wayekanye nezikhulu zoMbuso wamaRoma. UHeraclius wakhuluma nabo ngomhumushi. UHeraclius wathi; "Ngubani kini onobuhlobo obuseduze bomndeni nomuntu othi unguMprofethi?" kusho u-Abu Sufyan; ngakho ngaphendula; "Ngiyisihlobo esiseduze kakhulu naye emndenini". UHeraclius wathi; "Msondezeni eduze kwami nabangane bakhe." Ngakho babeka amaQuraysh ngemuva kuka-Abu Sufyan. UHeraclius wabe esethi ngomhumushi wakhe: "Mtshele ukuthi ngimbuza ngendoda ethi inguMprofethi. Uma engiqamba amanga, khona-ke kumelwe nimphike." Ngo-Allah, ukube bekungengenxa yehlazo lezinsolo zokuqamba amanga abazongiqamba amanga ngazo, ngabe ngimqambile amanga." U-Abu Sufyan wathi; Ngakho into yokuqala angibuza yona ngaye (uMprofethi uSallallahu alaihi wasallam) kwaba ukuthi: "Uyini umndeni wakhe phakathi kwenu?" Ngaphendula ngathi: "Ungowomndeni ohloniphekile." Wabuza futhi: "Ingabe kukhona omunye umuntu owake washo lokho ngaphambi kwakhe?" Ngaphendula ngathi: "Cha." Wabuza futhi: "Ingabe uyise wayeyinkosi?" Ngaphendula ngathi: "Cha." Ingabe izikhulu noma abaphansi bamlandela?" Ngaphendula ngathi: "Ngempela, abaphansi bamlandela." Wabuza futhi: "Ingabe abalandeli bakhe bandile noma banciphile?" Ngaphendula ngathi: "Okuningi". Wabuza futhi: "Ingabe ukhona owahlubuka ngenxa yokungalaleli kwakhe inkolo yakhe?" Ngaphendula: "Cha". Wabuza futhi: "Wake wamthola eqamba amanga ngaphambi kokuba asho lokho akushoyo?" Ngaphendula: "Akukaze". Wabuza futhi: "Wake wakhohliswa?" Ngaphendula: "Akukaze. Ngesikhathi sinaye, akakaze akwenze lokho". U-Abu Sufyan wathi: "Angikwazi ukusho okunye ngaphandle kwalokhu". Wabuza futhi: "Nilwe naye?" Ngaphendula: "Yebo". Wabuza futhi: "Ube njani umphumela wempi?" Ngaphendula: "Salwa kakhulu naye. Ngezinye izikhathi wasinqoba futhi ngezinye izikhathi samnqoba". Wabuza futhi: "Waniyala ngani?" Ngaphendula: "Wasiyala; 'Khulekani u-Allah ngaphandle kokumhlanganisa nalutho, futhi niyeke lokho oyihlo ababekusho.' Wasiyala futhi ukuba simise umthandazo, sikhokhe i-zakat, sikhulume iqiniso, sithethelelane futhi silondoloze izibopho zobuhlobo". Ngakho uHeraclius wathi kumhumushi wakhe: "Mtshele ukuthi ngikubuzile ngozalo lwalowo muntu, ungitshele ukuthi lowo muntu wayengowozalo oluhloniphekile. Ngokufanayo, lo muntu wakhuliswa phakathi kozalo lwabantu bakhe. Futhi ngikubuzile ukuthi ukhona yini ngaphambili owathi njengoba eshilo, uphendule ngokuthi cha. Uma kuthiwa ukhona umuntu owasho lokho ngaphambili, bengizocabanga ukuthi lo muntu ulingisa umuntu ngaphambili owayesho izinto ezifanayo. Ngikubuzile nokuthi uyise wayengowozalo lwasebukhosini, wabe usuphendula Ngithi uma uyise wayengowozalo lwenkosi, ngikubuzile ukuthi wayeqambe amanga yini ngaphambili. Ngiyaqonda ukuthi akalokothi aqambe amanga kubantu, ingasaphathwa eyokukhuluma noNkulunkulu. Uphendula abantu abaphansi abamlandelayo. Ngempela yibo ababa ngabalandeli boMthunywa. Ngikubuzile nokuthi abalandeli bakhe banda noma bancipha, uphendule ngokuthi banda. Futhi ngempela, kunjalo ngokholo kuze kube yilapho luphelele. Ngikubuzile nokuthi ukhona yini ohlubukile ngenxa yentukuthelo ngenkolo yakhe. Uphendule ngokuthi ayikho. Futhi ngempela, yileyo ndlela ukholo oluba ngayo uma lunalo wangena wahluma enhliziyweni. Ngikubuzile nokuthi wake wenza ngokukhohlisa, waphendula wathi akakaze akwenze. Ngempela, yileyo ndlela izithunywa ezazingenakukhohlisa ngayo. Futhi ngikubuzile nokuthi ukulayeleni, waphendula ngokuthi ukulayeleni ukuthi nikhulekele u-Allah ngaphandle kokumhlanganisa nanoma yini, futhi waninqabela ukuba nikhulekele izithombe, waniyala nokuthi nimise umthandazo, nikhokhe i-zakat, nikhulume iqiniso, nithethelelane futhi nigcine ubuhlobo bobuhlobo. Ukube konke enikushoyo bekuyiqiniso, ngokuqinisekile ubezobusa umbuso ongaphansi kwezinyawo zami. Ngempela, bengisola ukuthi akekho phakathi kwenu manje, ukube bengiyazi indlela yokuhlangana naye, ngokuqinisekile bengizozama ukuhlangana naye kuze kube yilapho ngiseduze kwakhe ngizomgeza izinyawo zakhe. UHeraclius wabe esecela incwadi yeSithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) uDihyah ayiletha kubabusi baseBasrah. Wanika uHeraclius incwadi wayifunda, futhi okuqukethwe kuyo kufundeka kanje: "Egameni lika-Allah, Onomusa, Onesihawu." Kusukela kuMuhammad, inceku ka-Allah kanye nesithunywa sakhe kuya kuHeraclius, umbusi wamaRoma. Ukuthula makube kuye olandela isiqondiso. Khona-ke ngiyanimema ukuba niye e-Islam; yamukelani i-Islam, nizophepha. U-Allah uzonivuza kabili. Kodwa uma niphenduka, nizothwala izono zabantu benu, futhi: O Bantu beNcwadi, wozani ezwini elingaphikiswana phakathi kwethu nani, lokuthi asikhulekeli muntu ngaphandle kuka-Allah futhi asihlanganisi lutho naye, nokuthi akekho kithi othatha abanye njengeNkosi ngaphandle kuka-Allah." Uma bephenduka, bese nithi kubo: "Fakani ukuthi singabo abazinikele (ku-Allah)." U-Abu Sufyan wathi: "Ngemva kokuba uHeraclius ethule lokho akushoyo futhi eseqedile ukufunda incwadi, kwaba khona amazwi anomsindo, kwaze kwaba yilapho sixoshwa. Ngathi kubangani bami ngemva kokuba sixoshiwe, "empeleni umenyelwe ezindabeni zika-Anak Abu Kabsyah. UHeraclius wayekhathazekile ngohulumeni wamaRoma. "Ngaleso sikhathi ngangikhathazekile nangokuthi uMuhammad uzophumelela, kwaze kwaba yilapho ekugcineni (umuzwa wanyamalala ngemva) kokuba uNkulunkulu engifake e-Islam. Futhi kwakungu-Ibnu An Nazhur, u-Iliya' Omkhulu futhi uHeraclius wayengumbhishobhi wenkolo yobuKristu, wathi ngolunye usuku lapho uHeraclius evakashela u-Iliya' wayengahlaliseki, abanye babaphathi bempi bakhe bathi: "Ngempela siyaphika isimo sakho. U-Ibn Nazhhur waqhubeka wathi, "UHeraclius wayengumuntu ofunda izinkanyezi owayehlala enaka ukuhamba kwezinkanyezi. Wake waphendula umbuzo wabapristi abambuzayo; "Ngobunye ubusuku lapho ngibona ukuhamba kwezinkanyezi, ngabona inkosi yamaKhitan izelwe, ubani kulesi sizwe osokiwe?" Abapristi baphendula bathi; "AmaJuda kuphela asokiwe, ungakhathazeki ngamaJuda. Vele utshele lonke izwe embusweni wakho, ukuze amaJuda akulelo zwe abulawe." Ngaleso sikhathi, isithunywa senkosi yaseBani Ghassan sethulwa kuHeraclius ukuze sixoxe ngoMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube phezu kwakhe). Ngemva kokuba indoda isiqedile ukulandisa indaba, uHeraclius wayala ukuba ahlolwe ukuze kubonakale ukuthi usokiwe noma cha. Ngemva kokuhlolwa, kwavela ukuthi wayesokile ngempela. Omunye umuntu watshela uHeraclius. UHeraclius wabuza le ndoda ngamanye ama-Arabhu, ingabe ayesokile noma cha? Waphendula; "Onke ama-Arabhu ayesokile." UHeraclius wathi; 'Lona yinkosi yesizwe, ngempela uzelwe.' UHeraclius wabe esethumela incwadi kumngane wakhe eRoma owayenolwazi olulingana noHeraclius' (ukulandisa ngokuzalwa koMprofethi uMuhammad sallallahu 'alaihi wasallam). Phakathi naleso sikhathi, waqhubeka nohambo lwakhe oluya ezweni laseHimsha, kodwa ngaphambi kokufika eHimsha, impendulo yencwadi evela kumngane wakhe yafika kuqala. Umngane wakhe wavumelana nombono kaHeraclius wokuthi uMuhammad wayezelwe nokuthi ngempela wayenguMprofethi. UHeraclius wabe esemema izikhulu zaseRoma ukuba zize endaweni yakhe eHimsha, ngemva kokuba wonke umuntu ekhona emkhandlwini wakhe, uHeraclius wayala ukuba yonke iminyango ivalwe. Wabe esethi; 'O bantu baseRoma, niyafuna yini nonke ukunqoba nokuthuthuka okukhazimulayo, kuyilapho umbuso usalokhu usezandleni zethu?' Uma nithanda, vumani ukuthi uMuhammad unguMprofethi!’ Bezwa lokho, bagijima njengezimbongolo zasendle, yize yonke iminyango yayivaliwe. Ebona isimo esinjalo, uHeraclius walahla ithemba lokuthi bazokholwa (bakholelwa ebuprofethweni bukaMuhammad). Wabe eseyala wonke umuntu ukuba abuyele ezindaweni zabo, ethi; “Ngempela, ngithe engikushilo ekuqaleni kwakuwukuhlola ukuqina kwezinhliziyo zenu. Manje sengikubonile lokho kuqina.” Base bekhothama phambi kukaHeraclius futhi bajabula ngaye. Yaphela kanjalo indaba kaHeraclius. Ilandiswa ngu[Salih bin Kaisan] no[Yunus] no[Ma'mar] ku-[Az Zuhri].
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Kulandiswa ngo-Abdullah bin Musa ukuthi uthe: Kulandiswa ngo-Hanzalah bin Abu Sufyan ukuthi u-Ikrimah bin Khalid uthe: Isithunywa sika-Allah (ﷺ) sathi: "I-Islam yakhelwe phezu kwezinsika ezinhlanu: ukufakaza ukuthi akekho unkulunkulu ngaphandle kuka-Allah nokuthi uMuhammad unguMthunywa ka-Allah, ukumisa umthandazo, ukukhokha i-zakat, ukwenza i-Hajj nokuzila ukudla i-Ramadan."
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Satshelwa [u-Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi] ukuthi wathi, Satshelwa [u-Abu 'Amir Al 'Aqadi] owathi, satshelwa [uSulaiman bin Bilal] kusukela ku-[u-Abdullah bin Dinar] kusukela ku-[u-Abu Salih] kusukela ku-[u-Abu Hurairah] kusukela kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: "Ukholo lunamagatsha angaphezu kwamashumi ayisithupha, futhi ukuthobeka kuyingxenye yokholo."
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Satshelwa [u-Adam bin Abu Iyas] ukuthi wathi, Satshelwa [uShu'bah] kusuka ku-[Abdullah bin Abu As Safar] kanye no-[Isma'il bin Abu Khalid] kusuka ku-[Ash Sha'bi] kusuka ku-[Abdullah bin 'Amr] kusuka kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam, owathi: "UmSulumane yilowo ophephile ngolimi lwakhe nangesandla sakhe amaSulumane, kanti umuntu ofudukayo yilowo oshiya lokho u-Allah akuvimbile." kusho u-Abu Abdullah; futhi [u-Abu Mu'awiyah] wathi; Satshelwa [uDaud], wayeyindodana ka-Ibn Hind, kusuka ku-['Amir] owathi; Ngizwile [u-Abdullah], okusho u-Ibn 'Amr, kusuka kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam Futhi [u-Abdul A'laa] wathi ku-[Daud] kusuka ku-['Amir] kusuka kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Satshelwa [uSa'id bin Yahya bin Sa'id Al Qurashi] ukuthi wathi, Satshelwa [ubaba] ukuthi wathi, Satshelwa [u-Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] kusukela ku-[Abu Burdah] kusukela ku-[Abu Musa] ukuthi wathi: 'O Mthunywa ka-Allah, iyiphi i-Islam engcono kakhulu?' Isithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube phezu kwakhe) saphendula sathi: "Ngubani ophephile ngolimi lwakhe nangesandla sakhe amaSulumane."
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Satshelwa ['Amr bin Khalid] ukuthi wathi, Satshelwa [Al Laith] kusuka ku-[Yazid] kusuka ku-[Abu Al Khair] kusuka ku-[Abdullah bin 'Amru]; Indoda ethile yabuza uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye); "Yiluphi u-Islam olungcono kakhulu?" UmProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) waphendula wathi: "Niyabondla, nibabingelele labo enibaziyo kanye nalabo eningabaziyo."
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Satshelwa [uMusaddad] ukuthi u-[Yahya] wasitshela ku-[Shu'bah] kusuka ku-[Qatadah] kusuka ku-[Anas] kusuka kuMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) Futhi kwakhulunywa ku-[Husayn Al Mu'alim] ukuthi u-[Qatadah] wasitshela ku-[Anas] kusuka kuMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) owathi: "Akekho kini okholwa ngempela aze athande umfowabo lokho akuthandayo yena."
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Satshelwa [u-Abu Al Yaman] ukuthi wathi, satshelwa [uShu'aib] ukuthi wathi, satshelwa [u-Abu Az Zanad] kusukela ku-[Al A'raj] kusukela ku-[Abu Hurairah] ukuthi uMprofethi ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi: "NgaLowo umphefumulo wami usezandleni Zakhe, akekho kini okholwa ngempela kuze kube yilapho ngithandwa kakhulu kuye kunabazali bakhe nezingane zakhe."
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
UYa'qub ibn Ibrahim wasitshela, u-Ibn Ulayyah wasitshela ku-Abdul Aziz ibn Suhaib kusuka ku-Anas kusuka kuMprofethi, sengathi u-Allah angambusisa futhi amnike ukuthula. U-Adam wasitshela, uShu'bah wasitshela ku-Qatadah kusuka ku-Anas owathi: UMprofethi, sengathi u-Allah angambusisa futhi amnike ukuthula, uthe: "Akekho kini okholwa ngempela kuze kube yilapho ngithandwa kakhulu kuye kunabazali bakhe, abantwana bakhe kanye nesintu sonke."
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Satshelwa [Muhammad bin Al Mutsanna] ukuthi wathi, satshelwa [Abdul Wahhab Ats Thaqafi] ukuthi wathi, satshelwa [Ayyub] kusukela ku-[Abu Qilabah] kusukela ku-[Anas bin Malik] kusukela kuMprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam, wathi: "Izinto ezintathu, uma zikhona kumuntu, ezizomenza athole ubumnandi bokholo: Wenza u-Allah noMthunywa Wakhe bathandeke kakhulu kuye kunanoma yini enye. Uma ethanda umuntu, akamthandi ngaphandle kuka-Allah. Futhi uyakuzonda ukubuyela ekukholweni njengoba ekuzonda ukuphonswa esihogweni."
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Satshelwa [u-Abu Al Walid] ukuthi wathi, satshelwa [uShu'bah] ukuthi wangitshela [u-Abdullah bin Abdullah bin Jabar], ukuthi wathi; Ngizwile [u-Anas] kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam, ukuthi wathi: "Isibonakaliso sokholo ukuthanda (abantu bama-Ansar) kanti uphawu lobuzenzisi ukuzonda (abantu bama-Ansar)."
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Satshelwa [u-Abu Al Yaman] ukuthi wathi, satshelwa [uShu'aib] kusuka ku-[Az Zuhri] ukuthi wathi, satshelwa [u-Abu Idris 'Aidzullah bin Abdullah] ukuthi ['U-Ubadah bin Ash Shamit] wayengumngane owahlanganyela empini yaseBadr futhi wayengomunye walabo abafunga ngobusuku buka-Aqaba, esho; ukuthi uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi ngesikhathi ephakathi kwabanye babangane bakhe: "Ngifungele ukuthi angihlanganisi lutho no-Allah, ngingabebi, ngingaphingi, ngingabulali abantwana benu, ngingaqambi amanga eniwaqamba phakathi kwezandla nezinyawo zenu, ngingasenzi isono endabeni enhle. Noma ngubani kini owafezayo, umvuzo wakhe uku-Allah, futhi noma ngubani owaphulayo futhi u-Allah amjezise kuleli zwe, khona-ke lokho kuyinhlawulo yakhe, futhi noma ngubani owaphulayo futhi u-Allah amsibekela (akamjezisi kuleli zwe), khona-ke indaba yakhe ibuyela ku-Allah, uma ethanda, uyamthethelela noma amjezise." Ngakho sathembisa ukwethembeka kuye ngalezi zindaba.
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Satshelwa [ngu-Abdullah bin Maslamah] kusukela ku-[Malik] kusukela ku-[Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] kusukela ku-[uyise] kusukela ku-[Abu Sa'id Al Khudri] ukuthi wathi, uMprofethi ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi: "Kwacishe kwenzeka (ngesikhathi esithile) ukuthi ingcebo engcono kakhulu yomSulumane kwakuyimvu ayeyidla eziqongweni zezintaba nasezindaweni ezikude, wabe esecasha nenkolo yakhe ngoba esaba ukuhlupheka."
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Satshelwa [Muhammad bin Salam] ukuthi wathi, satshelwa ['Abdah'] ku-[Hisham] ku-[uyise] ku-[Aisha] ukuthi wathi: "Lapho uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) eyala abangane bakhe, wabayala ukuba benze lokho ababengakwenza. Base bethi: 'Asifani nawe, O Mthunywa ka-Allah, ngoba uthethelelwe izono zakho zangaphambilini nezesikhathi esizayo.' Ngakho-ke yena (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathukuthela, okwakubonakala ebusweni bakhe, wabe esethi: 'Ngempela, ongcwele kakhulu kuwe nonolwazi ngo-Allah yimi.'"
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
[USulaiman bin Harb] wasitshela, [uShu'bah] wasitshela [uQatadah] esivela ku-[Anas bin Malik] esivela kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: "Izinto ezintathu, uma zikhona kumuntu, ezizomenza anambithe ubumnandi bokholo: u-Allah noMthunywa Wakhe bathandwa kakhulu kuye kunanoma yini enye. Futhi noma ngubani othanda umuntu akamthandi ngaphandle kuka-Allah, oPhezukonke. Futhi noma ngubani ozonda ukubuyela ekukholweni njengoba ezonda ukuphonswa esihogweni."