Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Ба мо [Ҳумайдӣ Абдуллоҳ бин Зубайр] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Ба мо [Суфён] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Ба мо [Яҳё бин Саъид ал-Ансорӣ] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Ба мо [Муҳаммад бин Иброҳим ат-Таймӣ] ривоят шудааст, ки ӯ [Алқама бин Вақош ал-Лайтӣ]-ро шунид, ки мегуфт; ман аз [Умар бин ал-Хаттоб] дар минбар шунидам, ки мегуфт; ман аз Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) шунидам, ки мегуфт: «Ҳама амалҳо мувофиқи ниятҳояшон аст ва подоши ҳар як шахс мувофиқи нияташ аст. Ҳар касе, ки қасди ҳиҷрат барои дунё ё барои зане, ки мехоҳад бо ӯ издивоҷ кунад, дорад, пас ҳиҷрати ӯ барои нияташ аст».
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Ӯ ба мо [Абдуллоҳ ибни Юсуф] гуфт, ки ӯ ба мо [Молик] аз [Ҳишом ибни Урва] аз [падараш] аз [Оиша] модари мӯъминон гуфт, ки Ҳорис ибни Ҳишом аз Паёмбари Худо (с) пурсид: «Эй Паёмбари Худо, ваҳй чӣ гуна ба шумо нозил шуд?» Сипас Паёмбари Худо (с) ҷавоб дод: «Баъзан он ба ман мисли садои занг меояд ва ин роҳ барои ман душвортарин аст, сипас он то он даме, ки ман фаҳмидам, ки чӣ гуфта мешавад, қатъ мешавад. Ва баъзан фариштае ба шакли мард омад ва бо ман сухан гуфт, бинобар ин ман аз гуфтаҳои ӯ пайравӣ кардам. Оиша (р) гуфт: «Ба ростӣ, ман як бор ваҳйеро дидам, ки бар ӯ (с), Худо бар ӯ (с) нозил шуд, дар як рӯзи хеле сард, ваҳй омад ва сипас ӯ истод ва ман дидам, ки аз пешонии ӯ арақ мерехт».
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Яҳё ибни Букайр аз Лайс, аз Уқайл, аз Ибни Шиҳоб, аз Урва ибни Зубайр, аз Оиша - модари мӯъминон - ба мо нақл кард, ки ӯ гуфт: Аввалин ваҳйе, ки ба Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) нозил шуд, хоби ҳақиқӣ дар хобаш буд. Ӯ хоб надид, магар ин ки мисли нури субҳ буд. Сипас ба ӯ муҳаббати танҳоӣ дода шуд, бинобар ин ӯ ғори Ҳироро интихоб кард ва муддате дар он ҷо монд, яъне пеш аз бозгашт ба назди оилааш барои омода кардани хӯрокворӣ барои боз дар он ҷо шабҳо муддати тӯлонӣ намоз гузошт. Сипас бо Хадиҷа вохӯрд ва хӯрокворӣ омода кард. То он даме, ки ниҳоят, вақте ки Ҳақ омад, дар ҳоле ки ӯ дар ғори Ҳиро буд, фаришта омад ва гуфт: "Бихон?" Ӯ ҷавоб дод: "Ман хонда наметавонам." Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) шарҳ дод: Пас фаришта маро сахт ба оғӯш гирифт ва маро раҳо кард ва боз гуфт: "Бихон!" Ӯ ҷавоб дод: "Ман хонда наметавонам." Пас фаришта маро ба оғӯш гирифт ва сахт ба оғӯш гирифт, сипас раҳо кард ва боз гуфт: «Бихон!». Ӯ ҷавоб дод: «Ман хонда наметавонам». Фаришта маро бори дигар ба оғӯш гирифт ва бори сеюм сахт ба оғӯш гирифт, сипас маро раҳо кард ва боз гуфт: «Бихон - номи Парвардигоратро, ки офарид, зикр кун, Ӯ инсонро аз лахтаи хун офарид. Бихон ва Парвардигори ту меҳрубонтарин аст». Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) бо суханони ваҳй дар ҳолати изтироб ба назди хонаводааш баргашт. Ӯ назди Хадиҷа бинти Хавайлид рафт ва гуфт: «Маро пӯшонед, маро пӯшонед!». Ӯро пӯшонданд, то он даме ки тарсаш аз байн рафт. Сипас ҳодисаеро, ки бо Хадиҷа рӯй дод, нақл кард: «Ман аз худам нигаронам». Пас Хадиҷа гуфт: «Қасам ба Худо, Худо ба ту то абад зарар намерасонад, зеро ту касе ҳастӣ, ки робитаҳои хешовандиро мебандӣ». Сипас Хадиҷа ӯро даъват кард, ки бо Варақаҳ бин Навфал бин Асад бин Абдулуззо, писари амаки Хадиҷа, ки дар давраи ҷоҳилият масеҳӣ буд, вохӯрад. Ӯ инчунин китобҳоро ба забони ибрӣ менавишт ва бо иҷозати Аллоҳ Китоби Муқаддасро ба забони ибрӣ низ навишт. Дар он вақт Варақаҳ пир ва нобино буд. Хадиҷа гуфт: «Эй писари амакам, гӯш кун, ки ҷиянат ба ту чӣ мегӯяд». Варақаҳ гуфт: «Эй ҷиянам, чӣ таҷриба дорӣ». Пас, Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳодисаеро, ки аз сар гузаронидааст, нақл кард. Варақаҳ гуфт: «Ин Намус аст, чунон ки Аллоҳ як бор ба Мусо ваҳй карда буд. Эй кош ман ҷавон ва зинда мебудам, вақте ки туро қавми ту ронда буданд». Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсид: «Оё онҳо маро ронда мекунанд?» Варақаҳ ҷавоб дод: «Бале. Зеро касе бо он чизе, ки ту меорӣ, намеояд, магар ин ки ба онҳо зарар расонад - душманӣ-». Агар ман дар он вақт дар он ҷо мебудам, албатта бо тамоми қудратам ба шумо кумак мекардам». Вароқоҳ воқеаеро, ки ба он бовар мекард, аз сар нагузаронд, зеро ӯ бори аввал дар замони фатруҳ - холӣӣ - ваҳй вафот кард. [Ибни Шиҳоб] гуфт; ба ман [Абу Салама бин Абдурраҳмон] хабар додааст, ки [Ҷобир бин Абдуллоҳ Ал-Аншарӣ] дар бораи холӣ будани ваҳй сухан гуфтааст, чунон ки Паёмбари Худо, саллаллоҳу алайҳи ва саллам, ривоят кардааст: «Ҳангоми роҳ рафтан аз осмон садое шунидам, ба он нигоҳ кардам ва маълум шуд, ки фариштае, ки як бор дар ғори Ҳиро назди ман омада буд, дар курсие байни осмон ва замин нишаста буд. Ман тарсидам ва ба хона рафтам ва гуфтам: «Маро пӯшонед. Маро пӯшонед». Пас Аллоҳ Таъоло ваҳй фиристод: «Эй мардуме, ки бо кӯрпа пӯшида шудаанд - то каломи Аллоҳ - ва бутҳоро тарк кунед -. Аз он лаҳза ваҳй пайваста нозил мешуд». Ин ҳадисро [Абдуллоҳ бин Юсуф] ва [Абу Солеҳ] ва [Ҳилол бин Раддод] аз [аз Зуҳрӣ] ривоят кардаанд. Ва [Юнус] гуфтааст; ва [Маъмар] розӣ аст, ки ӯ онро аз Зуҳрӣ гирифтааст.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Ба мо [Абдон] ривоят шудааст, ки гуфт, ба мо [Абдуллоҳ] ривоят шудааст, ки ба мо [Юнус] аз [Зуҳрӣ] нақл кардааст ва бо ҳамон ривоят, ба мо [Бишир бин Муҳаммад] низ ривоят шудааст, ки ба мо [Абдуллоҳ] ривоят кардааст, ки ба мо [Юнус] ривоят кардааст ва [Маъмар] аз [Зуҳрӣ] чунон ки дигарон гуфтаанд, ба мо [Убайдуллоҳ бин Абдуллоҳ] аз [Ибни Аббос] ривоят шудааст, ки гуфт: ки Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам нармтарин инсон буд, бахусус дар моҳи Рамазон, вақте ки фаришта Ҷабраил алайҳиссалом бо ӯ вохӯрд ва Ҷабраил алайҳиссалом буд, ки ҳар шаб дар моҳи Рамазон назди ӯ меомад, ки дар он ҷо Ҷабраил алайҳиссалом Қуръонро таълим медод. Дар ҳақиқат, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи вассаллам аз боди вазанда хеле нармтар буд.
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Ба мо [Мусо бин Исмоил] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: «Ба мо [Абу Авона] ривоят шудааст, ки ба мо [Мусо бин Абу Оиша] ривоят шудааст, ки ба мо [Саид бин Ҷубайр] аз [Ибни Аббос] дар бораи суханони Аллоҳи мутаол ривоят шудааст: «Забони худро барои қироати Қуръон аз рӯи хоҳиши аз худ кардани он ҳаракат надиҳед». Ибни Аббос гуфт: «Расули Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба азёд кардани он чизе, ки нозил шудааст - Қуръон - хеле шавқ дошт ва лабонашро ҳаракат медод». Ибни Аббос гуфт: «Ман лабонамро барои қироат кардани он барои шумо ҳаракат медиҳам, чунон ки Паёмбари Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) бо ман карданд». Саид гуфт: «Ва ман лабонамро барои қироат кардани он барои шумо ҳаракат медиҳам, чунон ки Ибни Аббосро дидам. Пас Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) лабонашро ҳаракат дод». Сипас суханони Аллоҳи мутаол нозил шуданд: «Забонатро барои хондани Қуръон наҷунбон, зеро онро зуд аз худ кардан мехоҳӣ. Дар ҳақиқат, вазифаи мост, ки онро дар синаат ҷамъ кунӣ ва туро дар хондани он маҳорат бахшӣ». Яъне: Аллоҳ онро дар синаат ҷамъ мекунад, то азёд кунӣ ва сипас ту онро мехонӣ: «Вақте ки онро хонда тамом кардем, пас аз хондани он пайравӣ кун». Яъне: «Гӯш кун ва хомӯш бош». Сипас Аллоҳи мутаол гуфт: «Пас, албатта, вазифаи мост, ки онро шарҳ диҳем». Яъне: «Ва вазифаи мост, ки онро бихонем». Ва аз он вақт инҷониб, ҳар вақте ки Ҷабраил (алайҳиссалом) назди ӯ меомад, ба он гӯш медод. Ва вақте ки Ҷабраил (алайҳиссалом) мерафт, Паёмбар (алайҳиссалом) онро ба ёронаш мехонд, ҳамон тавре ки Ҷабраил (алайҳиссалом) онро ба ӯ мехонд.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Ба мо [Абу Ямон ал-Ҳакам бин Нофӣ] хабар додааст, гуфт ӯ, ба мо [Шуайб] аз [Зуҳрӣ] хабар додааст, ба ман [Убайдуллоҳ бин Абдуллоҳ бин Утба бин Масъуд] хабар додааст, ки [Абдуллоҳ бин Аббос] ба ӯ хабар додааст, ки [Абу Суфён бин Ҳарб] ба ӯ хабар додааст; ки Ҳирақл гурӯҳи тиҷоратии Қурайшро, ки дар замони созиши байни Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) бо Абу Суфён ва кофирони Қурайш ба давлати Шом сафари тиҷоратӣ анҷом медоданд, қабул кардааст. Вақте ки онҳо дар Илия таваққуф карданд, бо даъвати Ҳирақл барои даъват ба муколама дар маҷлиси ӯ, ки дар он вақт Ҳирақл бо мақомоти давлати Рум ҳамроҳ буд, вохӯрданд. Ҳирақл бо онҳо тавассути тарҷумон сӯҳбат кард. Ҳирақл гуфт: «Кадоме аз шумо бо шахсе, ки иддао мекунад, ки паёмбар аст, наздиктар аст?». Абу Суфён гуфт; пас ман ҷавоб додам: «Ман наздиктарин хешованди оилавии ӯ ҳастам». Ҳирақл гуфт: «Ӯро ба ман ва ҳамроҳонаш наздик кунед». Пас, онҳо Қурайшро дар паси Абу Суфён гузоштанд. Сипас Ҳирақл тавассути тарҷумонаш гуфт: «Ба ӯ бигӯед, ки ман аз ӯ дар бораи марде, ки иддао мекунад паёмбар аст, мепурсам. Агар ӯ ба ман дурӯғ гӯяд, шумо бояд ӯро инкор кунед». Қасам ба Худо, агар шармандагии айбдоркунии дурӯғгӯӣ, ки онҳо ба ман хоҳанд зад, намебуд, ман ба ӯ дурӯғ мегуфтам». Абу Суфён гуфт: «Пас, аввалин чизе, ки ӯ аз ман дар бораи ӯ - Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам - пурсид: «Насабаш дар байни шумо чист?» Ман ҷавоб додам: «Ӯ аз насаби нек аст - ашроф». Ӯ боз пурсид: «Оё каси дигаре пеш аз ӯ чунин гуфтааст?» Ман ҷавоб додам: «Не». Ӯ боз пурсид: «Оё падараш подшоҳ буд?» Ман ҷавоб додам: «Не». Оё ашрофон ё пастқавм аз ӯ пайравӣ мекарданд?» Ман ҷавоб додам: «Балки пастқавм аз ӯ пайравӣ мекунанд». Ӯ боз пурсид: «Оё пайравонаш зиёд шуданд ё кам шуданд?» Ман ҷавоб додам: «Афзоиш». Ӯ боз пурсид: «Оё касе аз сабаби якравӣ нисбат ба динаш аз динаш рӯй гардонд?» Ман ҷавоб додам: «Не». Ӯ боз пурсид: «Оё шумо ӯро пеш аз он ки суханони гуфтаашро бигӯяд, дурӯғгӯӣ карда будед?» Ман ҷавоб додам: «Ҳеҷ гоҳ». Ӯ боз пурсид: «Оё ӯ ягон бор хиёнат кардааст?» Ман ҷавоб додам: «Ҳеҷ гоҳ. Вақте ки мо бо ӯ будем, ӯ ҳеҷ гоҳ ин корро намекард». Абусуфён гуфт: «Ман ҷуз ин чизе ҷуз ин гуфта наметавонам». Ӯ боз пурсид: «Оё шумо бо ӯ ҷангидед?» Ман ҷавоб додам: «Бале». Ӯ боз пурсид: «Оқибати ҷанг чӣ гуна буд?» Ман ҷавоб додам: «Мо бо ӯ бисёр ҷанг кардем. Баъзан ӯ моро мағлуб кард ва баъзан мо ӯро мағлуб кардем». Ӯ боз пурсид: «Ба шумо чӣ амр кард?» Ман ҷавоб додам: «Ӯ ба мо амр кард: «Худоро бе он ки ба Ӯ шарик оваред, ибодат кунед ва он чиро, ки падаронатон мегуфтанд, тарк кунед». «Ӯ ба мо амр кард, ки намоз гузорем, закот диҳем, рост гӯем, якдигарро бубахшем ва дӯстиро нигоҳ дорем». Пас Ҳерақл ба тарҷумонаш гуфт: «Ба ӯ бигӯ, ки ман аз ту дар бораи насаби он шахс пурсидам, ту мегӯӣ, ки он шахс аз насаби ашроф аст. Ба ҳамин монанд, он мард дар миёни насаби худ эҳё шуд. Ва ман аз ту пурсидам, ки оё касе он чизеро, ки ӯ гуфтааст, гуфтааст, ту гуфтӣ не. Агар гуфта мешуд, ки шахси қаблӣ инро гуфтааст, ман фикр мекардам, ки ин шахс аз шахси қаблӣ, ки ҳамин чизро гуфта буд, тақлид мекунад. Ман аз ту инчунин пурсидам, ки оё падараш аз насаби шоҳона аст ва ту ҷавоби не додӣ. Ман мегӯям, ки агар падараш аз насаби шоҳона бошад, албатта ин шахс подшоҳии падарашро даъво мекунад. Ва ман инчунин аз ту пурсидам, ки оё ту ягон бор ӯро пеш аз он ки он чизеро, ки гуфтааст, дурӯғ гӯӣ, дастгир кардӣ, ҷавоби не додӣ. Ман воқеан мефаҳмам, агар танҳо ба одамон ҷуръат намекард, ки дурӯғ гӯяд, чӣ расад ба Худо. Ва ман инчунин аз ту пурсидам, ки оё ашроф аз ӯ пайравӣ мекарданд ё паст?» Ту ҷавоб додӣ, ки одамони паст аз ӯ пайравӣ кардаанд. Дар ҳақиқат, онҳо пайравони Паёмбар ҳастанд. Ман аз шумо низ пурсидам, ки оё пайравонаш зиёд шудаанд ё кам шудаанд, шумо ҷавоб додед, ки он зиёд шудааст. Ва дар ҳақиқат, ин масъалаи имон аст, то он даме ки комил шавад. Ман низ аз шумо пурсидам, ки оё касе аз сабаби хашм аз дини худ муртад шудааст? Шумо ҷавоб додед, ки ҳеҷ чиз нест. Ва дар ҳақиқат, имон вақте ки дар дил ворид ва сабзидааст, чунин аст. Ман низ аз шумо пурсидам, ки оё ӯ ягон бор фиребкорӣ кардааст, шумо ҷавоб додед, ки ӯ ҳеҷ гоҳ ин корро накардааст. Ва дар ҳақиқат, паёмбарон чунин рафтор карда наметавонистанд. Ва ман низ аз шумо пурсидам, ки ӯ ба шумо чӣ амр кардааст, шумо ҷавоб додед, ки ӯ ба шумо амр кардааст, ки Худоро бе шарикӣ ба Ӯ ибодат кунед ва шуморо аз парастиши бутҳо манъ кардааст, ӯ инчунин ба шумо амр кардааст, ки намоз бигузоред, закот диҳед, рост гӯед, якдигарро бубахшед ва робитаҳои хешовандиро нигоҳ доред. Агар ҳамаи он чизе, ки шумо мегӯед, рост мебуд, ӯ бешубҳа бар ин салтанате, ки зери пои ман аст, ҳукмронӣ мекард. Ман дар ҳақиқат тахмин зада будам, ки ӯ ҳоло дар байни шумо нест, агар ман роҳи ёфтани ӯро медонистам, албатта ман сахт кӯшиш мекардам, ки ӯро пайдо кунам, то он даме, ки дар паҳлӯяш будам, пойҳояшро ҳатман бишӯям. Сипас Ҳирақл номаи Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам)-ро хост, ки Диҳя онро ба волиёни давлати Башра овард, пас ӯ номаро ба Ҳирақл дод ва ӯ онро хонд ва дар он чунин навишта шуда буд: «Бисмиллоҳир Раҳмонир Раҳим. Аз Муҳаммад, бандаи Худо ва Паёмбари Ӯ ба Ҳирақл. Ҳокими Рум, наҷоти касоне, ки дастурҳоро иҷро мекунанд. Пас аз ин, ман шуморо бо даъвати Ислом даъват мекунам; ба Ислом гардан бардоред, пас шумо эмин хоҳед буд, Худо шуморо ду баробар мукофот медиҳад. Аммо агар шумо рӯй гардонед, пас гуноҳони қавми худро ба дӯш мегиред ва: «Эй аҳли китоб, биёед ба як ҷумла -шарт -пайравӣ кунем, ки байни мо ва шумо ҳеҷ ихтилофе нест, ки мо ҷуз Худоро ибодат намекунем ва ҳеҷ чизро бо Ӯ шарик намесозем ва -ва -баъзе аз мо дигаронро ғайр аз Худо Парвардигор намешуморем». Агар онҳо рӯй гардонанд, ба онҳо бигӯед: «Шоҳид бошед, ки мо мардуме ҳастем, ки худро ба Худо таслим мекунем». Абу Суфён гуфт: «Пас аз он ки Ҳирақл гуфтаҳои худро баён кард ва номаро хонда тамом кард, садоҳои пурғавғо ва пурғавғо баланд шуданд, то он даме ки моро аз он ҷо ронданд. Ман ба дӯстонам пас аз ронданамон гуфтам: «Дар ҳақиқат, ӯ ба корҳои Анак Абу Кабсия даъват шудааст. Ҳирақл аз ҳукумати Рум нигарон буд». Ҳатто дар он вақт ман низ нигарон будам, ки Муҳаммад муваффақ мешавад, то он даме ки - ин эҳсос баъд аз он нопадид шуд - Худо маро ба ислом дохил кард. Ва ин Ибни Назҳур буд, яке аз пирони Илия ва Ҳирақл усқуфи дини масеҳӣ буд, ӯ гуфт, ки рӯзе вақте ки Ҳирақл аз Илия боздид кард, хеле ноором буд, баъзе аз фармондеҳони ҷангии ӯ гуфтанд: «Мо воқеан вазъияти шуморо инкор мекунем». Ибни Назҳур минбаъд гуфт: «Ҳирақл як ситорашинос буд, ки ҳамеша ба сафари ситорагон диққат медод. Ӯ ба саволҳои коҳинон, ки аз ӯ мепурсиданд, ҷавоб медод; «Шабе, ки ман ҳаракати ситорагонро мушоҳида мекардам, дидам, ки подшоҳи Хитон таваллуд шудааст, ки аз ин қавм кадоме аз онҳо хатна шудааст?» Коҳинон ҷавоб доданд: «Танҳо яҳудиён хатна шудаанд, дар бораи яҳудиён хавотир нашавед. Танҳо ба тамоми кишвари салтанати худ фармон диҳед, ки яҳудиёнро дар он кишвар бикушанд». Дар он вақт, фиристодае аз подшоҳи Бани Ғассон ба Ҳирақл пешниҳод карда шуд, то дар бораи Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) нақл кунад. Пас аз он ки мард қиссаро ба охир расонд, Ҳирақл фармон дод, ки ӯро тафтиш кунанд, то бубинанд, ки оё хатна шудааст ё не. Пас аз тафтиш маълум шуд, ки ӯ дар ҳақиқат хатна шудааст. Сипас касе ба Ҳирақл гуфт. Ҳирақл аз он мард дар бораи дигар арабҳо пурсид, ки оё онҳо хатна шудаанд ё не?» Ӯ ҷавоб дод: «Арабҳо ҳама хатна шудаанд». Ҳирақл гуфт: «Ин подшоҳи қавм аст, дар ҳақиқат ӯ таваллуд шудааст». Сипас Ҳерақл ба дӯсте дар Рум, ки донишаш ба мисли Ҳерақл буд, номае фиристод, то дар бораи таваллуди Паёмбар Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) нақл кунад. Дар ҳамин ҳол, ӯ сафарашро ба сарзамини Ҳимша идома дод, аммо пеш аз расидан ба Ҳимша, ҷавоби нома аз дӯсташ аввал расид. Дӯсташ бо андешаи Ҳерақл розӣ шуд, ки Муҳаммад таваллуд шудааст ва ӯ воқеан пайғамбар аст. Сипас Ҳерақл бузургони румиро даъват кард, ки ба ҷои ӯ дар Ҳимша биёянд, пас аз он ки ҳама дар шӯрои ӯ ҳозир буданд, Ҳерақл фармон дод, ки ҳамаи дарҳо баста шаванд. Сипас гуфт: «Эй мардуми Рум, оё шумо мехоҳед пирӯзӣ ва пешрафти пуршукӯҳ дошта бошед, дар ҳоле ки салтанат дар дасти мо боқӣ мемонад? Агар хоҳед, Муҳаммадро ҳамчун пайғамбар эътироф кунед!». Инро шунида, онҳо мисли харҳои ваҳшӣ гурехтанд, ҳарчанд ҳамаи дарҳо баста буданд. Ҳерақл бо дидани чунин вазъият умедашро аз он ки онҳо ба пайғамбарии Муҳаммад имон меоранд, канор гузошт. Сипас ба ҳама фармон дод, ки ба ҷойҳои худ баргарданд ва гуфтанд: «Ба ростӣ, ман он чиро, ки қаблан гуфтам, танҳо барои санҷидани устувории дилҳои шумо гуфтам. Акнун ман он устувориро дидам». Сипас онҳо ба Ҳирақл саҷда карданд ва аз ӯ хушнуд шуданд. Ҳамин тавр қиссаи Ҳирақл ба охир расид. Инро [Солиҳ бинни Кайсон] ва [Юнус] ва [Маъмар] аз [аз-Зуҳрӣ] ривоят кардаанд.
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Аз Абдуллоҳ ибни Мусо ривоят аст, ки гуфт: Аз Ҳанзала ибни Абу Суфён ривоят аст, ки Икрима ибни Холид гуфт: Паёмбари Худо (с) фармуданд: «Ислом бар панҷ рукн бино ёфтааст: шаҳодат додан ба он ки ҳеҷ маъбуде ҷуз Аллоҳ нест ва Муҳаммад паёмбари Аллоҳ аст, барпо доштани намоз, додани закот, анҷом додани ҳаҷ ва рӯза доштани моҳи Рамазон».
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Ба мо [Абдуллоҳ бин Муҳаммад ал-Ҷуъфӣ] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Ба мо [Абу Амир ал-Ақодӣ] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Ба мо [Сулаймон бин Билол] аз [Абдуллоҳ бин Динор] аз [Абу Солеҳ] аз [Абу Ҳурайра] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: «Имон беш аз шаст шоха дорад ва шарм ҷузъи имон аст».
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ба мо [Одам бин Абу Иёс] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Ба мо [Шуъба] аз [Абдуллоҳ бин Абу Ас Сафар] ва [Исмоил бин Абу Холид] аз [Шаъбӣ] аз [Абдуллоҳ бин Амр] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ривоят шудааст, ки фармуд: «Мусалмон касест, ки мусалмонон аз забон ва дасти ӯ дар амон бошанд ва муҳоҷир касест, ки он чиро, ки Аллоҳ манъ кардааст, тарк кунад». Абу Абдуллоҳ гуфт; ва [Абу Муъовия] гуфт: «Ба мо [Довуд] писари Ибни Ҳинд аз [Амир] ривоят шудааст, ки гуфт: «Ман [Абдуллоҳ], яъне Ибни Амр, аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ва [Абдуллоҳ] аз [Довуд] аз [Амир] аз [Абдуллоҳ] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) шунидам, ки гуфт: «Ман [Абдуллоҳ], яъне Ибни Амр, аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ва [Абдуллоҳ] аз [Абдуллоҳ] аз [Амир] аз [Абдуллоҳ] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) чунин гуфтаанд:
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Ба мо [Саид бин Яҳё бин Саид Ал-Қурайшӣ] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Ба мо [падарам] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Ба мо [Абу Бурда бин Абдуллоҳ бин Абу Бурда] аз [Абу Бурда] аз [Абу Мусо] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: «Эй Паёмбари Худо, кадом ислом беҳтар аст?» Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҷавоб доданд: «Кист он касе, ки мусалмонон аз забон ва дасти ӯ дар амон бошанд?»
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Ба мо [Амр бин Холид] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Ба мо [Ал Лайс] аз [Язид] аз [Абу-л-Хайр] аз [Абдул-Лоҳ ибни Амр] ривоят шудааст; Марде аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсид: «Кадом ислом беҳтар аст?» Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҷавоб доданд: «Ба касоне, ки мешиносед ва ба касоне, ки намешиносед, таъом диҳед ва салом диҳед».
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Ба мо [Мусаддод] ривоят шудааст, ки [Яҳё] аз [Шуъба] аз [Қатода] аз [Анас] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба мо ривоят кардааст. Ва аз [Ҳусайн ал-Муъалим] ривоят шудааст, ки [Қатода] аз [Анас] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба мо ривоят кардааст, ки гуфтааст: «Ҳеҷ яке аз шумо имони комил надорад, то он даме, ки барои бародараш он чиро, ки барои худ дӯст медорад, дӯст надорад».
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Ба мо (Абу Ямон) ривоят шудааст, ки ӯ гуфт, ба мо (Абу Занад) аз Аъроҷ ва аз (Абу Ҳурайра) ривоят шудааст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: «Қасам ба он касе, ки ҷони ман дар дасти Ӯст, ҳеҷ яке аз шумо имони комил надорад, то он даме, ки ман барои ӯ аз волидон ва фарзандонаш маҳбубтар набошам».
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Яъқуб ибни Иброҳим ба мо ривоят кардааст, Ибни Улайя аз Абдулазиз ибни Суҳайб ба мо ривоят кардааст, аз Анас аз Паёмбар (с) ривоят кардааст. Одам ба мо ривоят кардааст, Шуъба аз Қатода аз Анас (с) ривоят кардааст. Паёмбар (с) фармуданд: «Ҳеҷ яке аз шумо имон намеорад, то он даме, ки ман барои ӯ аз волидонаш, фарзандонаш ва тамоми мардум маҳбубтар набошам».
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Ба мо [Муҳаммад ибни Мутсанна] ривоят шудааст, ки ӯ гуфтааст, ба мо [Абдулваҳҳоб Ас-Сақафӣ] ривоят шудааст, ки ӯ гуфтааст, ба мо [Айюб] аз [Абу Қилоба] аз [Анас ибни Молик] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: «Се чиз, ки агар онҳо дар инсон мавҷуд бошанд, ширинии имонро ба ӯ мечашанд: Ӯ Аллоҳ ва Расулашро аз ҳама чиз барои худ маҳбубтар мегардонад. Агар касеро дӯст дорад, ӯро ҷуз барои Аллоҳ дӯст намедорад. Ва ӯ аз бозгашт ба куфр мисли андохтан ба дӯзах нафрат дорад».
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Ба мо [Абувалид] ривоят шудааст, ки ӯ гуфт, ба мо [Шуъба] ривоят шудааст, ки ӯ ба ман [Абдуллоҳ ибни Абдуллоҳ ибни Ҷаббор] гуфт, ки ӯ гуфт: Ман аз [Анас] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) шунидам, ки мегуфт: «Нишонаи имон дӯст доштани ансор ва нишонаи нифоқ бад дидан аз ансор аст».
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Ба мо [Абуал Ямон] ривоят шудааст, ки [Шуайб] аз [аз Зуҳрӣ] ба мо хабар додааст, ки [Абу Идрис Айзуллоҳ бин Абдуллоҳ] ба мо хабар додааст, ки [Убода бин Аш-Сомит] саҳобае буд, ки дар ҷанги Бадр иштирок карда буд ва инчунин яке аз онҳое буд, ки дар шаби Ақаба савганд ёд карда буд, гуфт ӯ; ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дар миёни баъзе саҳобагон буд: «Ба ман байъат диҳед, ки ҳеҷ чизро бо Худо шарик насозам, дуздӣ накунам, зино накунам, фарзандонатонро накушам, дурӯғҳоеро, ки дар байни дасту пойҳои худ сохтаед, набофтаам ва дар коре, ки дуруст аст, нофармонӣ накунам. Ҳар касе аз шумо онҳоро иҷро кунад, подоши ӯ бар дӯши Худост ва ҳар касе онҳоро вайрон кунад ва Худо ӯро дар ин дунё азоб диҳад, ин каффораи ӯ аст ва ҳар касе онҳоро вайрон кунад ва Худо онро пӯшонад - дар ин дунё ӯро азоб намедиҳад - пас кори ӯ ба сӯи Худо бармегардад, агар хоҳад, ӯро мебахшад ё азоб медиҳад». Пас, мо дар ин масъалаҳо ба ӯ вафодор шудем.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Аз [Абдуллоҳ ибни Маслама] аз [Молик] аз [Абдуллоҳ ибни Абдуллоҳ ибни Абдуллоҳ ибни Абушоъа] аз [падараш] аз [Абу Саъиди Худрӣ] ба мо ривоят шудааст, ки ӯ гуфт: Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтанд: «Қариб буд, ки - як вақт - беҳтарин сарвати мусалмон гӯсфандест, ки дар қуллаҳои кӯҳҳо ва ҷойҳои дурдаст мечарид ва бо дини худ пинҳон шуд, зеро аз гирифтор шудан ба фитна метарсид».
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Ба мо [Муҳаммад бин Салом] ривоят карданд, ки ӯ гуфт, ба мо [Абда] аз [Ҳишом] аз [падараш] аз [Оиша] ривоят карданд, ки ӯ гуфт: «Вақте ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба ёронаш амр кард, ки он чиро, ки аз ӯҳдаашон меомад, анҷом диҳанд, онҳо гуфтанд: «Мо мисли шумо нестем, эй Паёмбари Худо, зеро гуноҳони гузашта ва ояндаи шумо бахшида шудаанд». Пас ӯ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) хашмгин шуд, ки ин дар чеҳрааш намоён буд, сипас гуфт: «Дар ҳақиқат, парҳезгортарин ва огоҳтарини шумо дар бораи Худо ман ҳастам».
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
[Сулаймон бин Ҳарб] ба мо нақл кард, [Шуъба] ба мо нақл кард аз [Қатода] ба [Анас бин Молик] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам), ки фармуданд: «Се чиз, агар онҳо дар инсон мавҷуд бошанд, ширинии имонро ба ӯ мечашанд: Аллоҳ ва Паёмбараш аз ҳама чиз барои ӯ маҳбубтаранд. Ва ҳар кӣ касеро дӯст дорад, ӯро ҷуз барои Аллоҳи мутаол дӯст намедорад. Ва ҳар кӣ аз бозгашт ба куфр мисли андохтан ба дӯзах нафрат дорад».
