Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Akatiudza [Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] akati, Akatiudza [Sufyan] uyo akati, kuti Akatiudza [Yahya bin Sa'id Al Ansari] akati, akatiudza [Muhammad bin Ibrahim At Taimi], kuti akanzwa [Alqamah bin Waqash Al Laitsi] achiti; Ndakambonzwa [Umar bin Al Khaththab] ari papurupiti achiti; Ndakanzwa Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam achiti: 'Zviito zvese zvinoenderana nechinangwa, uye mubairo wemunhu wega wega unoenderana nezvakanga zvichitarisirwa; Ani nani anoda kutama nekuda kwenyika yaanoda kusvika kana nekuda kwemukadzi waanoda kuroora, saka kutama kwake kuri kune zvaaida.'
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Takaudzwa kuti [Abdullah bin Yusuf] akati, [Malik] akatiudza kubva kuna [Hisham bin 'Urwah] kubva kuna [baba vake] kubva kuna [Aisha] Amai veVatendi, kuti Al Harith bin Hisham akabvunza Mutumwa waAllah (rugare nemaropafadzo aAllah ngazvive kwaari): 'Imi Mutumwa waAllah, zvakazarurwa zvinouya sei kwamuri?' Mutumwa waAllah (rugare nemaropafadzo aAllah ngazvive kwaari) akapindura achiti: 'Dzimwe nguva zvinouya kwandiri sekunge ruzha rwebhero riri kurira, uye iyi ndiyo nzira yakaoma kwandiri, yobva yamira kuti ndinzwisise zviri kutaurwa. Uye dzimwe nguva ngirozi inouya muchimiro chemunhu yotaura neni, saka ndinotevera zvaanotaura.' Aisha akati: 'Zvechokwadi, ndakamboona zvakazarurwa zvichidzika kwaari (rugare nemaropafadzo aAllah ngazvive kwaari) pazuva raitonhora zvikuru, zvobva zvamira, uye ndakaona ziya richibuda pahuma yake.'
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Takaudzwa [Yahya bin Bukair] akati, Takaudzwa kubva kuna [Al Laits] kubva kuna ['Uqail] kubva kuna [Ibn Shihab] kubva kuna ['Urwah bin Az Zubair] kubva kuna [Aisyah] - Amai veMu'minin-, kuti vakati: 'Kutanga kwezvakazarurwa zvakauya kuna Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kwaive nekurota kwechokwadi ari muhope. Uye haarote kunze kwekunge kwauya sechiedza chemambakwedza. Ipapo akakomborerwa nerudo rwekuva ega, saka akasarudza bako raHiro ndokutsungirira, kureva kunamata husiku kwenguva yakati asati adzokera kumhuri yake kunogadzirira zvekudya zvekupona zvakare. Ipapo akasangana naKhadijah kuti agadzirire zvekudya. Kusvika pakupedzisira Al Haq asvika paakanga ari mubako raHiro, ngirozi yakauya ikati: 'Verenga?' Akapindura achiti: 'Handigoni kuverenga'. Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam akatsanangura: Saka ngirozi yakandibata ndokundimbundira zvakasimba ndokundiregedza ikati zvakare: 'Verenga!' Akapindura achiti: 'Handigoni kuverenga'. Saka ngirozi yakandibata ikandimbundira zvakasimba ndokuzondiregedza ikati zvakare: 'Verenga!'. Yakapindura kuti: 'Handigoni kuverenga'. Ngirozi yakandibata zvakare ikandimbundira kechitatu zvakasimba zvikuru ndokuzondiregedza, ikati zvakare: -Verenga nekutaura - zita raMwari wako akasika, Akasika vanhu kubva muropa. Verenga, uye Ishe wako ndiye Ane Nyasha-'. Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam akadzokera kumhuri yake nemashoko ekuzarurwa ari mumamiriro ekutya. Akasangana naKhadijah bint Khawailidh ndokuti: 'Ndifukidze, ndifukidze!'. Akaputirwa kusvika apera kutya. Ipapo akaudza Khadija zvakaitika: 'Ndiri kuzvinetsa'. Saka Khadijah akati: 'NaAllah, Allah haazokukuvadzi nekusingaperi, nekuti uri munhu anoramba ari shamwari'. Khadijah akabva amukoka kuti asangane naWaroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul 'Uzza, mwanakomana wasekuru vaKhadijah, uyo aive muKristu munguva yeJahiliyyah. Akanyorawo mabhuku muchiHebheru, uye akanyorawo Bhaibheri muchiHebheru achibvumirwa naAllah. Panguva iyoyo Waroqoh akanga akwegura uye maziso ake akanga asingaoni. Khadijah akati: 'Iwe mwanakomana wasekuru vangu, teerera zvinotaurwa nemwanakomana wemukoma wako'. Waroqoh akati: 'Iwe mwanakomana wemukoma wangu, chii chawakasangana nacho'. Saka Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akataura zvakaitika kwaari. Waroqoh akati: 'Uyu ndiye Namus, sezvakamboziviswa naAllah kuna Mosesi. Dai ndichiri mudiki uye ndichiri mupenyu pawakadzingwa nevanhu vako'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akabvunza kuti: 'Ndichadzingwa navo here?' Waroqoh akapindura kuti: 'Hongu. Nekuti hapana achauya nezvauri kuuya nazvo kunze kwekunge vachikuvadzwa - vachiitwa vavengi -. Dai ndaivepo panguva yechiitiko ichocho, ndingadai ndakakubatsira nepese pandaigona. Waroqoh haana kusangana nechiitiko chaaitenda machiri nekuti akafa kare panguva yekufa kwemweya - kusava nechinhu - kwekuzarurirwa. [Ibn Syihab] akadaro; akandizivisa [Abu Salamah bin Abdurrahman] kuti [Jabir bin Abdullah Al Anshari] akataura nezvekuva nechinhu pasina chekuzarurirwa, sezvakataurwa neMutumwa waAllah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Pandakanga ndichifamba ndakanzwa inzwi richibva kudenga, ndakaritarisa uye raiva Ngirozi yakanga yauya kwandiri mubako raHiro, yakagara pachigaro pakati pedenga nenyika. Ndakatya ndikaenda kumba, ndikati: 'Ndifukidzei. Ndifukidzei.' Saka Allah Ta'ala akazivisa zvakazarurwa: -Imi makavharirwa - kusvika shoko raAllah - uye siyai zvifananidzo-. Kubva ipapo zvakazarurwa zvakaramba zvichidzika.' Hadith iyi yakataurwawo na [Abdullah bin Yusuf] na [Abu Salih] uye zvakare na [Hilal bin Raddad] kubva kuna [Az Zuhri]. Uye [Yunus] akati; uye [Ma'mar] akabvuma kuti akaiwana kuna Az Zuhri.
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Akatiudza [Musa bin Isma'il] akati, Akatiudza [Abu 'Awanah] akati, kuti Akatiudza [Musa bin Abu Aisyah] akati, Akatiudza [Sa'id bin Jubair] kubva kuna [Ibn 'Abbas] nezvemashoko aAllah Ta'ala: -Usafambisa rurimi rwako kuti -uverenge- Koran nekuti uchakurumidza kuda -kuinzwisisa-'. Ibn 'Abbas akati: 'Mutumwa waAllah sallallaahu 'alaihi wasallam aive nechido chakasimba chekurangarira zvakazarurwa - Koran - uye akafambisa miromo yake'. Akati Ibn 'Abbas: 'Ndichafambisa miromo yangu -kuti ndiiverenge - sezvandakaitwa naMutumwa waAllah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Akati Sa'id: 'Uye ndichafambisa miromo yangu -kuti ndiiverenge - sezvandakaona Ibn 'Abbas achizviita. Saka Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam akafambisa miromo yake. Ipapo shoko raAllah Ta'ala rakaburuka richiti: Usafambisa rurimi rwako kuti -uverenge-Korani nekuti uchakurumidza kuinzwisisa. Zvirokwazvo, zviri kwatiri kuti tizviunganidze -pachipfuva chako - uye -tikupe njere - mukuzviverenga'. Izvi zvinoreva kuti Allah anozviisa muchipfuva chako - kuti uzviise mumusoro - wobva wazviverenga: 'Kana tapedza kuiverenga, tevera kuverenga'. Zvinoreva kuti: 'Teerera uye nyarara'. Ipapo Allah Ta'ala akati: 'Zvadaro, zvechokwadi, zviri kwatiri kuti tizvitsanangure. Zvinoreva kuti: 'Uye ibasa redu kuriverenga' Uye Mutumwa waAllah sallallaahu 'alaihi wasallam kubva panguva iyoyo apo Jibril 'Alaihis Salam akauya kwaari, akamuteerera. Uye apo Jibril 'Alaihis Salam akanga aenda, Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam akaiverenga - kune vamwe vake - saJibril 'Alaihis Salam akamuverengera sallallaahu 'alaihi wasallam
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Akatiudza [Abdan] akati, akatiudza [Abdullah] akatiudza [Yunus] kubva kuna [Az Zuhri] uye nerondedzero imwe chete, akatiudzawo [Bisyir bin Muhammad] akati, akatiudza [Abdullah] akati, akatiudza [Yunus] uye [Ma'mar] kubva kuna [Az Zuhri] sezvakataurwa nevamwe, akatiudza [Ubaidullah bin Abdullah] kubva kuna [Ibn 'Abbas] akati, kuti Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ndiye aive munhu munyoro kupfuura vese, kunyanya mumwedzi weRamadlan apo ngirozi Jibril 'Alaihis Salam yaisangana naye, uye ndiJibril 'Alaihis Salam aiuya kwaari husiku hwese mumwedzi weRamadlan, uko Jibril 'Alaihis Salam aidzidzisa Qur'an. Zvirokwazvo, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam aive munyoro kupfuura mhepo inovhuvhuta.
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Akatiudza [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi'] akati, akatiudza [Syu'aib] kubva kuna [Az Zuhri] akatiudza [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] kuti [Abdullah bin 'Abbas] akamuudza kuti [Abu Sufyan bin Harb] akamuudza; kuti Heraclius akagamuchira boka revatengesi veQuraish, iro raive parwendo rwekutengeserana kunyika yeSyria panguva iyo chibvumirano pakati paMuporofita sallallaahu 'alaihi wasallam naAbu Sufyan nevasingatendi veQuraish chakatanga kushanda. Pavakamira paIliya' vakasangana naHeraclius pakukokwa kwaHeraclius kuti akokwe kuhurukuro pamusangano wake, panguva iyo Heraclius aive pamwe chete nevakuru vakuru veRoma. Heraclius akataura navo kuburikidza nemuturikiri. Heraclius akati; 'Ndiani wenyu ane hukama hwepedyo hwemhuri nemunhu anozviti ndiye Muporofita?'. Abu Sufyan akadaro; saka ndakapindura; 'Ndini ndine hukama hwepedyo naye hwemhuri'. Heraclius akati; 'Muunzei pedyo neni neshamwari dzake'. Saka vakaisa maQuraysh kumashure kwaAbu Sufyan. Ipapo Heraclius akati kuburikidza nemuturikiri wake: 'Muudzei kuti ndakamubvunza nezvemurume aizviti Muporofita. Kana akandinyepera, saka munofanira kumunyepera'. NaAllah, dai zvisiri zvekunyara zvinokonzerwa nekupomerwa kwekunyepa kuti vaizondinyepera, ndingadai ndakamunyepera.' Abu Sufyan akati; Saka chinhu chekutanga chaakandibvunza nezvake - Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam - chaive: 'Ndeipi nzvimbo yedzinza rake pakati penyu?' Ndakapindura ndikati: 'Ndiye wedzinza rakanaka - rakanaka'. Akabvunza zvakare kuti: 'Pane mumwe munhu akataura izvozvo pamberi pake here?' Ndakapindura ndikati: 'Hapana'. Akabvunza zvakare kuti: 'Baba vake mambo here?' Ndakapindura ndikati: 'Kwete'. Avo vanomutevera vanhu vane chinzvimbo chepamusoro here kana kuti vanhu vakaderera?' Ndakapindura ndikati: 'Kunyangwe vanomutevera vanhu vakaderera'. Akabvunza zvakare kuti: 'Vateveri vari kuwedzera here kana kuti vari kuderera?' Ndakapindura kuti: 'Wedzera'. Akabvunza zvakare kuti: 'Pane akatsauka pakutenda here nekuti akatsamwira chitendero chake?' Ndakapindura kuti: 'Hapana'. Akabvunza zvakare kuti: 'Wakambomuwana achinyepa here asati ataura zvaakataura?' Ndakapindura kuti: 'Hazvina kumboitika'. Akabvunza zvakare kuti: 'Akambonyengera here?' Ndakapindura kuti: 'Hazvina kumboitika. Patakagara naye, haana kumbobvira aita izvozvo'. Abu Sufyan akati: 'Handigoni kutaura chero chinhu kunze kwemashoko akadai'. Akabvunza zvakare kuti: 'Muri kumurwisa here?' Ndakapindura kuti: 'Hongu'. Akabvunza zvakare kuti: 'Hondo yapera sei?' Ndakapindura kuti: 'Hondo iri pakati pedu naye yakanyanya. Dzimwe nguva anotirova, dzimwe nguva tinomurova'. Akabvunza zvakare kuti: 'Akakurayirai kuti muite sei?' Ndakapindura kuti: 'Akatirayira; 'Namatai Allah musingamubatanidzi chero chinhu, uye musiye zvakataurwa nemadzitateguru enyu.' Akatirayirawo kuti tiise munamato, tipe zakat, titaure chokwadi, tikanganwirane, uye tirambe tine hukama.' Heraclius akabva ati kumushanduri wake, 'Muudze, ndakakubvunza nezvedzinza remurume uyu, uye wakandiudza kuti aive wedzinza repamusoro. Akakurirawo pakati pevazukuru vevanhu vake. Ndakakubvunza kana paine akataura zvaakataura kare, uye iwe wakati kwete. Dai paine akambozvitaura kare, ndingadai ndakamuona seanotevedzera mumwe munhu akataura zvakafanana kare. Ndakakubvunzawo kana paine madzibaba ake aive wedzinza rehumambo, uye iwe wakati kwete. Ndakati dai madzibaba ake aive wedzinza rehumambo, angadai achida umambo hwababa vake. Ndakakubvunzawo kana wakambomuwana achinyepa asati ataura zvaakataura, uye iwe wakati kwete. Ndinonzwisisa kuti dai asina kutomboshinga kunyengera vanhu, tisingatauri kuna Allah. Uye ndakakubvunzawo, avo vanomutevera ndivo vane kukudzwa here kana kuti vakaderera?' Wakapindura varombo vakamutevera. Zvirokwazvo, ivo vateveri veMuporofita. Ndakakubvunzawo kana nhamba yevateveri yakawedzera kana kuderera, iwe wakapindura kuti yakawedzera. Uye ndizvo zvinoitika nekutenda kusvika kwakwana. Ndakakubvunzawo kana paine akatsauka pakutenda nekuti akatsamwira chitendero chake. Makapindura kuti kwete. Uye ndizvo zvakaita kutenda kana kuchikura uye kuchikura mumoyo. Ndakakubvunzawo kana akambonyengera, hamuna kupindura. Uye ndizvo zvakaita kuti Vaapositori vasakwanise kunyengedza. Uye ndakakubvunzawo kuti akakurairai kuti muite sei, makapindura kuti akakurairai kuti munamate Allah nekusamusanganisa nechero chinhu, uye akakurambidzai kunamata zvifananidzo, akakurairaiwo kuti murambe muchinamata, mupe zakat, mutaure chokwadi, mukanganwirane uye murambe muine hushamwari. Kana zvese zvamunotaura zviri zvechokwadi, zvirokwazvo achatonga umambo pasi petsoka dzangu. Zvirokwazvo, ndafungidzira kuti haasi pakati penyu ikozvino, dai ndaiziva nzira yekusangana naye, ndaizoedza kusangana naye kusvika pandinenge ndiri padivi pake ndaizomushambidza tsoka dzake. Heraclius akabva akumbira tsamba yaMutumwa waAllah sallallahu 'alaihi wasallam yakaunzwa naDihyah kuvatongi veBasrah, Saka akaipa Heraclius, ndokubva aiverenga uye yaiti: 'Bismillahir rahmanir rahim. Kubva kuna Muhammad, muranda waAllah neMutumwa wake kuna Heraclius. Mutongi weRoma, Rugare ngaruve pamusoro pevanotevera gwara. Zvadaro kubva ipapo, ndinokukokai nekudana kweIslam; gamuchirai Islam, ipapo muchave makachengeteka, Allah achakupai mubairo wakapetwa kaviri. Asi kana mukatsauka, ipapo muchatakura chivi chevanhu venyu, uye: Imi vanhu vebhuku, huyai - batai - shoko - murairo - pakati pedu nemi hapana mutsauko, kuti tisanamate mumwe kunze kwaAllah uye hatibatanidzi chero chinhu naye uye kuti hatibatanidzi - zvakare - vamwe vedu vanotora vamwe semadzishe kunze kwaAllah.' Kana vakatsauka, ipapo muti kwavari: 'Pupurirai kuti isu tiri avo vanozviisa pasi paAllah.' Abu Sufyan akati: 'Mushure mekunge Heraclius ataura zvaakataura uye apedza kuverenga tsamba, pakava nemheremhere neruzha rukuru, zvekuti vakatidzinga. Ndakati kushamwari dzangu mushure mekunge tadzingwa: 'Zvechokwadi, akokwa kunyaya yemwanakomana waAbu Kabsyah. Heraclius ainetseka nezveumambo hweRoma.' Panguva iyoyo ndainetsekawo kuti Muhammad aizokunda, kusvika pakupedzisira - kunzwa ikoko kwapera mushure mekunge - Allah andiita kuti ndigamuchire Islam. Uye kwaiva naIbn An Nazhur, mukuru waIliya' uye Heraclius aive bhishopi wechiKristu, akati rimwe zuva apo Heraclius akashanyira Iliya' ainetseka zvikuru, akadaro kune vamwe vevatungamiriri vake vehondo: 'Zvechokwadi, tinoramba mamiriro ako ezvinhu.' Ibn Nazhur akabva ati, 'Heraclius aive nyanzvi yenyeredzi yaigara ichiteerera rwendo rwenyeredzi. Akambopindura mibvunzo yevapristi vakamubvunza kuti: 'Husiku humwe pandakanga ndichicherechedza kufamba kwenyeredzi, ndakaona kuti mambo weKhitan akanga aberekwa, ndiani pakati pevanhu ava akachecheudzwa?' Pindura vapristi; 'Vanhu vanodzingiswa chete ndivo vaJudha, musazvidya mwoyo nekuda kwevaJudha. Ingorairai nyika dzese dziri muumambo hwenyu, kuti maJuda ari munyika idzodzo aurayiwe'. Panguva iyoyo, nhume yakabva kuna mambo weBani Ghassan yakauya kuna Heraclius kuti amuudze nezveMutumwa waAllah (rugare nemaropafadzo aAllah ngazvive kwaari), mushure mekunge murume uyu apedza kutaura nyaya yacho, Heraclius akarayira kuti aongororwe kuti aone kana akadzingiswa kana kwete. Mushure mekutarisa, zvakazoonekwa kuti aive mutema zvechokwadi. Vanhu vakazoudza Heraclius. Heraclius akabvunza murume uyu nezvemamwe maArab, vakadzingiswa here kana kuti kwete?' Akapindura achiti; 'MaArab ese vakadzingiswa'. Heraclius akati; 'Uyu ndiye mambo weUmmah, zvechokwadi aberekwa'. Heraclisu akabva atumira tsamba kushamwari yake muRoma yaiziva zvakafanana neyaHeraclisu - kuti imuudze nezvekuzvarwa kweMuporofita Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam -. Panguva iyi, akaenderera mberi nerwendo rwake kuenda kunyika yeHimsha, asi asati asvika kuHimsha, mhinduro yetsamba yeshamwari yake ndiyo yakasvika pakutanga. Shamwari yake yakabvumirana nepfungwa yaHeraclius yekuti Muhammad akanga aberekwa uye kuti zvechokwadi aiva muporofita. Heraclius akabva akoka vakuru veRoma kuti vauye kunzvimbo yake kuHimsha, mushure mekunge munhu wese avapo pamusangano, Heraclius akarayira kuti masuo ese avharwe. Ipapo akati; 'Imi rudzi rweRum, mese muchawana kukunda kwakanaka uye kufambira mberi, nepo umambo huchiri mumaoko edu? Kana muchida, bvumai Muhammad seMuporofita!'. Vachinzwa mashoko aya, vakatiza sembongoro dzemusango, kunyangwe masuo ese akanga akakiyiwa. Vachiona mamiriro ezvinhu akadaro, Heraclius akarasikirwa netariro yekuti vaizotenda muuporofita hwaMuhammad. Ipapo akarayira munhu wese kuti adzokere kunzvimbo dzavo ndokuti; 'Chokwadi, zvandataura izvozvi zvaingova zvekuyedza kusimba kwenyu mese. Zvino ndaona kutsunga ikoko'. Ipapo vakakotama pamberi paHeraclius uye vakafara naye. Ndiko kuguma kwenyaya yaHeraclius. Zvakataurwa na [Salih bin Kaisan] na [Yunus] na [Ma'mar] kubva kuna [Az Zuhri].
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Akatiudza [Abdullah bin Musa] akati, akatiudza [Hanzhalah bin Abu Sufyan] kubva kuna ['Ikrimah bin Khalid] kubva kuna [Ibn Umar] akati: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akati: 'Islam yakavakirwa panheyo shanu-; humbowo hwekuti hakuna mwari kunze kwaAllah uye zvechokwadi Muhammad ndiye mutumwa waAllah, anosimbisa minamato, anopa zakat, hajj uye anotsanya panguva yeRamadan'.
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Akatiudza [Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi] akati, Akatiudza [Abu 'Amir Al 'Aqadi] kuti ndiani akati, kuti Akatiudza [Sulaiman bin Bilal] kubva kuna [Abdullah bin Dinar] kubva kuna [Abu Salih] kubva kuna [Abu Hurairah] kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam, akati: 'Kutenda kune matavi anopfuura makumi matanhatu, uye kunyara chikamu chekutenda'.
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Zvakataurwa kwatiri [Adam bin Abu Iyas] akati, Zvakataurwa kwatiri [Syu'bah] kubva kuna [Abdullah bin Abu As Safar] uye [Isma'il bin Abu Khalid] kubva kuna [Asy Sya'bi] kubva kuna [Abdullah bin 'Amru] kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam, akati: 'MuMuslim munhu ane mazwi nemaoko akachengeteka kumaMuslim, uye Muhajir munhu anosiya zvakarambidzwa naAllah.' Abu Abdullah akati; uye [Abu Mu'awiyyah] akati; Akatiudza [Daud], ndiye mwanakomana waIbn Hind, wa ['Amir] akati; Ndakanzwa [Abdullah], zvichireva ibn 'Amru, kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam Uye akati [Abdul A'laa] kubva kuna [Daud] kubva kuna ['Amir] kubva kuna [Abdullah] kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Akatiudza [Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Qurasyi] akati, Akatiudza [baba vangu] vakati, kuti Akatiudza [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] kubva kuna [Abu Burdah] kubva kuna [Abu Musa] akati: 'Nhai Mutumwa waAllah, ndeipi Islam inonyanya kukosha?' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akapindura achiti: 'Ndivanaani maMuslim vakachengeteka kubva mumiromo yavo nemaoko avo'.
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Akatiudza ['Amru bin Khalid] akati, Akatiudza [Al Laits] kubva kuna [Yazid] kubva kuna [Abu Al Khair] kubva kuna [Abdullah bin 'Amru]; Pane mumwe munhu akabvunza Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam; 'Ndeipi Islam yakanakisisa?' Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam akapindura achiti: 'Munopa chikafu, kwazisai vanhu vamunoziva nevamusingazive'.
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Ataura nezvedu [Musaddad] akati, akatiudza [Yahya] kubva kuna [Syu'bah] kubva kuna [Qotadah] kubva kuna [Anas] kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam Uye kubva kuna [Husain Al Mu'alim] akati, akatiudza [Qotadah] kubva kuna [Anas] kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam, akati: 'Hapana mumwe wenyu anotenda kusvika ada hama yake sezvaanoda iye pachake'.
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Takaudzwa [Abu Al Yaman] akati, takaudzwa [Syu'aib] akati, takaudzwa [Abu Az Zanad] kubva kuna [Al A'raj] kubva kuna [Abu Hurairah], kuti Mutumwa waAllah (rugare nemaropafadzo aAllah ngazvive kwaari) akati: 'Saka neAvo vane mweya wangu muruoko rwavo, hapana mumwe wenyu achatenda kusvika ndadiwa kupfuura vabereki vake nevana vake'.
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Zvakataurwa nesu [Ya'qub bin Ibrahim] akati, zvataurwa nesu [Ibn 'Ulayyah] kubva kuna [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] kubva kuna [Anas] kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam Uye zvataurwawo nesu [Adam] akati, zvataurwa nesu [Syu'bah] kubva kuna [Qotadah] kubva kuna [Anas] akati, Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam akati: 'Hapana mumwe wenyu achatenda kusvika ndamuda kupfuura vabereki vake, vana vake nevanhu vose.'
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Takaudzwa [Muhammad bin Al Mutsanna] akati, takaudzwa [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] akati, takaudzwa [Ayyub] kubva kuna [Abu Qilabah] kubva kuna [Anas bin Malik] kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam, akati: 'Zvinhu zvitatu izvo kana munhu anazvo, achawana kutapira kwekutenda: Akaita kuti Allah neMutumwa wake vadiwe kwaari kupfuura vamwe kunze kweizvi zviviri. Kana achida mumwe munhu, haamude kunze kwekuda kwaAllah. Uye anovenga kudzokera kukusatenda sekuvenga kwaanoita kukandwa mugehena.'
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Akatiudza [Abu Al Walid] akati, akatiudza [Syu'bah] akatiudza [Abdullah bin Abdullah bin Jabar], akati; Ndakanzwa [Anas] kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam, akati: 'Chiratidzo chekutenda kuda -the-Ansar uye chiratidzo che nifaq kuvenga -the-Ansar'.
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Akatiudza [Abu Al Yaman] akati, akatiudza [Syu'aib] kubva kuna [Az Zuhri] akati, akatiudza [Abu Idris 'Aidzullah bin Abdullah], kuti ['Ubadah bin Ash Shamit] aive shamwari yakatora chikamu muhondo yeBadr uye aivewo mumwe weavo vakapika mhiko pausiku hweAqobah, akadaro; kuti Mutumwa waAllah sallallaahu 'alaihi wasallam akati paakanga ari pakati peshamwari dzake: 'Tendai kuvimbika kwandiri kuti musasanganise Allah nechero chinhu, musabe, musaite upombwe, musauraye vana venyu, musanyepe nhema dzamunoronga pakati pemaoko enyu netsoka dzenyu, musateerere chero chinhu chakanaka. Ani nani wenyu anozadzisa, mubairo wake uri kuna Allah, uye ani nani anotyora zvinhu izvi uye Allah anomuranga munyika ino, imhosva yake, uye ani nani anotyora zvinhu izvi uye Allah anomufukidza - haamurangi munyika ino - ipapo bhizinesi rake rinodzokera kuna Allah, kana achida, achamuregerera kana kuti achamuranga'. Saka takavimbisa kuvimbika kwaari nekuda kwezvinhu izvi.
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Takaudzwa na [Abdullah bin Maslamah] kubva kuna [Malik] kubva kuna [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] kubva kuna [baba vake] kubva kuna [Abu Sa'id Al Khudri] kuti akati, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akati: 'Zvakamboitika - kare - kuti pfuma yakanakisa yemuMuslim yaive mbudzi yaaifura pamusoro pemakomo nenzvimbo dziri kure, akaenda nayo. Chitendero chake chinokonzerwa nekutya kupomerwa'.
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Akatiudza [Muhammad bin Salam] akati, akatiudza ['Abdah] kubva kuna [Hisyam] kubva kuna [baba vake] kubva kuna [Aisha] akati: 'Mutumwa waAllah sallallaahu 'alaihi wasallam paakaraira shamwari, akavarayira kuti vaite mabasa avaigona kuita, shamwari dzikati; 'Hatina kufanana newe, iwe Mutumwa waAllah, nekuti wakaregererwa zvivi zvako zvekare nezveramangwana'. Saka sallallaahu 'alaihi wasallam akatsamwa izvo zvaionekwa pachiso chake, ndokubva ati: 'Zvirokwazvo, munhu anonamata zvikuru uye anonzwisisa Allah zvakanyanya pakati penyu ndini'.
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Takaudzwa [Sulaiman bin Harb] akati, takaudzwa [Syu'bah] kubva kuna [Qotadah] kubva kuna [Anas bin Malik] kubva kuna Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam, akati: 'Zvinhu zvitatu-izvo kana munhu akazviwana, achawana kutapira kwekutenda: Allah neMutumwa wake vanodiwa kwaari kupfuura vamwe kunze kweizvi zviviri. Uye ndiani, kana achida mumwe munhu, asingade munhu iyeye kunze kwaAllah 'azza wajalla. Uye ndiani anovenga kudzokera kukusatenda sekuvenga kwaanoita kukandwa mugehena'.