Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Загъта нын [Аль Хумаиди Абдулла бин Аз Зубайр] уый загъта, Загъта нын [Суфьян] чи загъта, уый загъта нын [Яхья бин Саид Аль Ансари] загъта, загъта нын [Мухаммад бин Ибрагим Ат Тайми], уый фехъуыста [Алькама бин Вакаш Аль Лайци] дзурын; Иухатт фехъуыстон [Умар бин Аль-Хаттаб] кафедрæйыл, зæгъгæ; Æз фехъуыстон, пехуымпар саллаллаху алейхи васаллям куыд загъта: «Æппæт хъуыддæгтæ дæр аразгæ сты фæндæй, æмæ алы адæймагæн дæр йæ хæрзиуæг аразгæ у, цы нысангонд уыд, уымæй; Чидæриддæр фæнд кæны эмиграцимæ ацæуын, цы дунемæ йæ фæнды бахæццæ уæвын, кæнæ цы сылгоймагмæ йæ фæнды смой кæнын, уый тыххæй, уæд йæ эмиграци у, цы йæ фæнд кодта, уымæ гæсгæ».
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Махæн [Абдулла бин Юсуф] загъта, нын [Малик] [Хисям бин Урвæйæ] [йæ фыдæй] [Айсиахæй] муъмининты мадæй фехъусын кодтой, зæгъгæ, Аль-Харит бин Хишам бафарста Расулуллахæй: «О Расулуллах, куыд æрцыдтæ дæумæ раргом?» Уæдæ Расулуллах алейхи васаллам дзуапп радта: «Хатт мæм æрцæуы дзæнгæрæджы хъæрæй æмæ мын ацы метод у æппæты зындæр, стæй æрлæууы, цæмæй бамбарон, цы дзурынц, уый. Æмæ хатгай зæд æрбацæуы адæймаджы хуызæн æмæ мæм дзуры, æмæ æз æххæст кæнын, цы дзуры, уый. Айсия загъта: «Æцæгæйдæр, иухатт æз федтон, тынг уазал бон Йæм æрцыд раргомад, æмæ стæй æрлæууыд, æмæ федтон, Йæ ныхæй æртæф кæй цыд».
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Загътой нын [Яхья бин Букаир] загъта, зæгъгæ нын загътой [Аль Лайтсæй] ['Укаилæй] [Ибн Шихабæй] ['Урва бин Аз Зубайрæй] ['Урва бин Аз Зубайрæй] ['Урва бин Аз Зубайрæй] [Айсияйæ] - Му'мининты Мадæй-, зæгъгæ, уый загъта: 'Расулуллах салламмæ цы раргомад æрцыд, уый райдиан уыдис æцæгæйдæр фын фынæйæ. Æмæ Уый нæ фын кæны, цалынмæ райсомы рухсау нæ æрцæуа, уæдмæ. Уый фæстæ йын æрхауд иунæгдзинады уарзондзинад, æмæ равзæрста Хиройы лæгæт æмæ йын бафæрæзта, ома æхсæвыгон куывта цасдæр рæстæг, цалынмæ йæ бинонтæм нæ æрыздæхт, цæмæй ногæй фервæзынæн хæринæгтæ бацæттæ кодтаид. Уый фæстæ фембæлд Хадиджамæ, цæмæй йын хойраг бацæттæ кодтаид. Цалынмæ æппынфæстаг Аль-Хак нæ æрцыд, Хиройы лæгæты куы уыд, уæдмæ æрбацыд зæд æмæ йын загъта: «Кæсыс?» Уый дзуапп радта: «Кæсын нæ зонын». Пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллям бамбарын кодта: Уæдæ мæ зæд æрцахста æмæ мæ тынг ныхъхъæбыс кодта, стæй мæ ныууагъта æмæ та ногæй загъта: «Кæс!» Уый дзуапп радта: «Кæсын нæ зонын». Уæдæ мæ зæд æрцахста æмæ мæ тынг ныхъхъæбыс кодта, стæй мæ ныууагъта æмæ та загъта: «Кæс!». Уый дзуапп радта: «Кæсын нæ зонын». Зæд мæ ногæй æрцахста æмæ мæ æртыккаг хатт тынг тыхджынæй ныхъхъæбыс кодта, стæй мæ рауагъта, æмæ та загъта: -Бакæс -кой кæнгæйæ- дæ Хуыцауы ном, кæцы сфæлдыста, Уый сфæлдыста адæймаджы туджы æртæхтæй. Кæс, æмæ дæ Хицау у Æппæты Хæрзгæнæг-'. Пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам æрыздæхт йæ бинонтæм раргомады ныхæстимæ тыхст уавæры. Уый фембæлд Хадиджа бинт Хавайлидыл æмæ йын загъта: «Æмбæрз мæ, æмбæр мæ кæн!». Уый уыд æмбæрзт, цалынмæ йæ тас нæ фесæфта, уæдмæ. Уæд Хадиджæйæн радзырдта, цы æрцыд, уый: «Мæхиуыл тыхсын». Уæдæ Хадиджа загъта: «Аллахæй, Аллах дын æнустæм ницы зиан æрхæсдзæн, уымæн æмæ ды дæ хæлардзинад чи дарддæр кæны, ахæм адæймаг». Уый фæстæ йæ Хадиджа фæхуыдта, цæмæй фембæла Варокох бин Науфал бин Асад бин Абдул Уззæимæ, Хадиджайы фыдыфсымæры фыртимæ, кæцы уыд чырыстон Джахилийы дуджы. Уый ма фыста чингуытæ дзуттаг æвзагыл, стæй ма ныффыста Библи дзуттаг æвзагыл Аллахы барлæвæрдæй. Уыцы рæстæджы Уарокъох базæронд æмæ йæ цæстытæ къуырма уыдысты. Хадиджа загъта: «О ме фсымæры фырт, байхъус, де фсымæры фырт цы зæгъы, уымæ». Уарокъо загъта: «О ме фсымæры фырт, цы бавзæрстай». Уæдæ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам радзырдта, цы йыл æрцыд, уый. Варокъо загъта: «Ай у Намус, кæддæр Аллах Моисейæн куыд раргом кодта, афтæмæй». О, æз ма æрыгон куы уыдаин æмæ ма удæгас куы уыдаин, дæ адæм дæ куы ратардтой, уæд». Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям бафарста: «Уыдон мæ раппардзысты?» Варокъох дзуапп радта: — О. Уымæн æмæ цы хæссыс, уыимæ ничи æрбацæудзæн, кæд æмæ сæ нæ хъыгдарой - знæгтæ нæ скæной -. Уый куы æрцыд, уæд æз уым куы уыдаин, уæд дын баххуыс кодтаин, куыд мæ бон уыд, афтæ». Уарокох нæ бавзæрста, цы цауыл æууæндыд, уый, уымæн æмæ раздæр амард фатрох - æдзæллагдзинад - раргомады рæстæджы. [Ибн Шихаб] загъта; фехъусын кодта мын [Абу Салама бин Абдуррахманæн], зæгъгæ, [Джабир бин Абдуллах Аль Ансари] дзырдта раргомады дзæгъæлы тыххæй, куыд загъта Аллахы минæвар саллаллаху алейхи васаллам: «Цæугæйæ фехъуыстон хъæлæс арвæй, æз æм æркастæн æмæ рабæрæг, зæд, кæцы мæм лæгæтмæ æрбацыд Хиройы æхсæн бандоныл» бадт арв æмæ зæхх. Æз фæтарстæн æмæ сæхимæ ацыдтæн, æмæ загътон: — Æмбæрз мæ. Æмбæрз мæ. Уæдæ Аллах Таала æруагъта раргом: -О, дæхи чи æмбæрзы, уый- Аллахы ныхасы онг -æмæ дзуæрттæ ныууадз. Уæдæй фæстæмæ æнæрлæугæйæ цыдысты раргомдзинæдтæ. Ацы хадис ма радзырдтой [Абдулла бин Юсуф] æмæ [Абу Шалих], стæй ма [Хилал бин Раддад] [Аз Зухрийæ]. Æмæ [Ионæ] загъта; æмæ [Ма'мар] сразы, Аз Зухрийæ йæ кæй райста, ууыл.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Загъта нын [Муса бин Исмаил] уый загъта, Загъта нын [Абу 'Авана] загъта, ома нын загъта [Муса бин Абу Айся] загъта, радзырдта нын [Саид бин Джубайр] [Ибн 'Аббасæй] Аллах Таалайы ныхæсты тыххæй: -Дæ æвзаг ма змæлын кæн Коранмæ тагъд кæсынмæ, уымæн æмæ дæ уый фæнды - Ибн Аббас загъта: «Аллахы минæварæн уыд тынг тыхджын фæндон, цы æрцыд æруагъд, уый - Хъуыран - зæрдыл бадарын æмæ йæ былтæ змæлын кодта». Ибн Аббас загъта: «Æз дын мæ былтæ змæлын кæндзынæн, цæмæй йæ бакæсон, Аллахы минæвар мын куыд бакодта, афтæ». Саид загъта: «Æмæ дын мæ былтæ змæлын кæндзынæн, цæмæй йæ бакæсон- дæуæн, куыд федтон, Ибн Аббас æй куыд кодта, афтæ. Афтæмæй Пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам йæ былтæ фезмæлын кодта. Уæд æрцыд Аллах Таалайы ныхас: Дæ æвзаг ма змæлын кæн, цæмæй -кæсай- Хъуыран, уымæн æмæ йæ тагъд -ахуыр кæндзынæ. Æцæгæйдæр, уый у Нæ хардзæй, цæмæй сæ æрæмбырд кæнæм -дæ хъæбысы- æмæ дæ -æрхъуыдыджын кæнæм- сæ кæсынмæ». Уый нысан кæны, æмæ йæ Аллах æмбырд кæны дæ риуы - цæмæй йæ бахъуыды кæнай - æмæ йæ уæд кæсыс: «Куы йæ бакæсæм, уæд æй бакæс». Нысан кæны: «Хъусут æмæ æнæдзургæйæ баззайут». Уæд Аллах Таала загъта: «Уæдæ, æцæгæйдæр, махæй аразгæ у йæ бамбарын кæнын». Уый нысан кæны: «Æмæ йæ кæсын нæ хæс у» Æмæ Аллахы минæвар салляллаху алейхи ва саллям уыцы рæстæгæй, Джибрил алейхис Салам æм куы æрбацыд, уæд æм байхъуыста. Æмæ Джибрил Алейхис Салам куы нал уыд, уæд æй Пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллям бакаст - йе 'мбæлттæн - Джибрил Алейхис Салам ын æй куыд бакаст, афтæ
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Загъта нын [Абдан] уый загъта, загъта нын [Абдулла] радзырдта нын [Юнус] [Аз Зухрийæ] æмæ уыцы иу радзырдимæ, загъта нын [Бисир бин Мухаммад] загъта, загъта нын [Абдулла] загъта, загъта нын [Юнус] æмæ [Ма'мар] [Аз Зухрийæ] [Аз Зухрийæ] куыд загъта нын [Улбалид] иннæтæн, афтæ Абдулла] [Ибн Аббасæй] загъта, зæгъгæ, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам уыдис æппæты фæлмæндæр адæймаг, уæлдайдæр та Рамадланы мæйы, зæд Джибрил Алейхис Салам куы фембæлд, уæд, æмæ йæм алы æхсæв дæр æрбацыд Джибрил Алейхис Салам, Рамадланы мæйы, цыран ахуыр кодта Джибриллахи Салам Хъуыран. Æцæгæйдæр, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам уыдис бирæ фæлмæндæр дымгæйæ.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Загъта нын [Абу Аль Яман Аль Хакам бин Нафи] загъта, загъта нын [Сюаиб] [Аз Зухрийæ] загъта мын [Убайдулла бин Абдулла бин Утба бин Масудæн], [Абдулла бин Аббас] ын загъта, [Абу Суфьян бин Харб] ын кæй хъуамæ зæгъа; Гераклий кæй райста Къурайшы базарадон къорд, кæцы уыдис базарадон экспедицийы Сирийы зæхмæ, Пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам æмæ Абу Суфьяны æмæ Къурайшы æнæуырнæг адæмы æхсæн бадзырд йæ тыхы куы бацыд, уыцы рæстæджы. Илийы куы æрлæууыдысты, уæд фембæлдысты Гераклийыл Гераклийы хуындмæ гæсгæ, цæмæй сæ æрбахуыдтаиккой йæ æмбырдмæ диалогмæ, уыцы рæстæджы Гераклий уыдис ромаг кадджын адæймæгтимæ иумæ. Гераклий семæ ныхас кодта тæлмацгæнæджы уылты. Ираклий загъта; — Сымахæй кæцыйæн ис æппæты æнгомдæр бинонты ахастытæ, йæхи Пехуымпар чи хоны, уыимæ? Абу Суфьян загъта; афтæмæй дзуапп радтон; «Æз дæн, йемæ æппæты æввахсдæр бинонты ахастытæ кæмæн ис, уый». Ираклий загъта; — Æрбакæнут æй мæнмæ æмæ йе мбæлттæм дæр. Афтæмæй Къурайшы æрæвæрдтой Абу Суфьяны фæстæ. Уæд Гераклий йæ тæлмацгæнæджы уылты загъта: — Зæгъут ын, æз æй кæй бафарстон, йæхи Пехуымпар чи хуыдта, уыцы адæймаджы тыххæй. Кæд мын сайгæ кæны, уæд ын хъуамæ сайгæ кæнай. Аллахæй, кæд æмæ мæм мæнгдзинады аххосæгтæй æфсæрм куы нæ æрхастаиккой, уæд ын æз сайдтаин». Абу Суфьян загъта; Уæдæ мæ фыццаг цы бафарста йæхи тыххæй - Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллям - уыдис: 'йæ мыггаджы бынат уе 'хсæн цы у?' Æз ын дзуапп радтон: «Уый у хорз - уæздан - мыггагæй». Уый та ногӕй бафарста: «Йӕ размӕ ма йӕ исчи загъта?» Æз ын дзуапп радтон: «Ницы». Уый та ногӕй бафарста: «Йӕ фыд паддзах у?» Æз ын дзуапп радтон: «Нæ». Йæ фæдыл чи цæуы, уыдон бæрзонд рангы адæм сты æви дæлдзиныг адæм?» Æз ын дзуапп радтон: «Йæ фæдыл чи цæуы, уыдон дæр сты æнæуаг адæм». Ногæй та бафарста: «Фæдыл цæуджытæ фылдæр кæнынц æви къаддæр кæнынц?» Æз ын дзуапп радтон: «Фылдæр кæн». Ногӕй та йӕ бафарста: «Исчи йӕ динмӕ кӕй смӕсты, уый тыххӕй йӕ дин ныууагъта?» Æз ын дзуапп радтон: «Ницы». Ногӕй та йӕ бафарста: «Цалынмӕ цы загъта, уый нӕма загъта, афтӕмӕй йӕ искуы сайгӕйӕ ссардтай?» Æз ын дзуапп радтон: «Никуы». Ногӕй та йӕ бафарста: «Искуы фӕсайдта?» Ӕз ын дзуапп радтон: «Никуы. Куы йемæ æмбæлдыстæм, уæд афтæ никуы кодта. Абу Суфьян загъта: «Мæ бон нæу æндæр ницы зæгъын, ахæм ныхæстæй дарддæр». Ногӕй та йӕ бафарста: «Йемӕ хӕцыс?» Æз ын дзуапп радтон: «О». Ногæй та бафарста: — Хæст куыд фæцис? Æз ын дзуапп радтон: — Мах æмæ уый хæст тынг бирæ у. Куы нæ ныццæвы, куы йæ мах ныццæвæм'. Ногӕй та йӕ бафарста: «Цы дын бафӕдзӕхста?» Æз ын дзуапп радтон: — Уый нын бардзырд радта; — Кувут Аллахмæ, æнæ йемæ æмдзу кæнгæйæ, æмæ уæ фыдæлтæ цы дзырдтой, уый ныууадзут. «Уый ма нын бафæдзæхста, цæмæй кувæм, закъæттæ фидæм, рæстдзинад дзурæм, кæрæдзийæн хатыр кæнæм æмæ хæлардзинад хъахъхъæнæм». Уæдæ Гераклий загъта йæ тæлмацгæнæгæн: — Зæгъ ын, æз дæ кæй бафарстон уыцы адæймаджы ныййарæджы тыххæй, ды мын зæгъыс, уыцы адæймаг уæздан мыггагæй кæй у. Афтæ лæг дæр райгас йæ адæмы байзæддæгты æхсæн. Æмæ дæ бафарстон, раздæр цы загъта, уый исчи искуы загъта, зæгъгæ, ды загътай, нæ. Кæд æмæ дзырдтой, зæгъгæ, йæ исчи раздæр загъта, уæд æз æнхъæл уыдзынæн, æмæ уыцы адæймаг раздæр ахæм ныхæстæ чи загъта, ахæм адæймаджы кой кæны. Æз дæр ма дæ бафарстон, йæ фыд паддзахы мыггагæй у æви нæ, зæгъгæ, æмæ мын дзуапп радтай, нæ, зæгъгæ. Æз загътон, зæгъгæ, кæд йæ фыд паддзахы мыггагæй уыд, уæд, кæй зæгъын æй хъæуы, ацы адæймаг йæ фыды паддзахадмæ хъавыд. Æмæ ма дæ бафарстон, искуы йæ райстай æви нæ Кæд цы загъта, уый нæма загъта, афтæмæй сайдта, уæд ын дзуапп радтай нæ. Æз æцæгæйдæр æмбарын, адæймаг дæр сайгæ кæнынмæ кæй нæ ныфс хæссы, Аллахæн та сайгæ кæнын та цы хъæуы. Æмæ ма уæ бафарстон: йæ фæдыл чи цæуы, уыдон уæздантæ сты æви дæлдзиныгтæ?» Дзуапп радтай, йæ фæдыл чи цыди, уыцы дæлдзиныг адæмæн. Æцæгæйдæр, уыдон сты Пехуымпары фæдонтæ. Æз ма дæ бафарстон, фæфылдæр сты æви фæкъаддæр сты фæдылдзæуджыты нымæц, ды дзуапп радтай, фæфылдæр, зæгъгæ. Æмæ афтæ у уырнындзинад, цалынмæ æххæст нæ уа, уæдмæ. Æз ма уæ бафарстон, йæ динмæ мæсты кæй уыд, уый тыххæй исчи йæхи ныууагъта, зæгъгæ. Ды дзуапп радтай нæ. Æмæ ахæм у уырнындзинад, куы рæзы æмæ рæзы зæрдæйы. Æз ма дæ бафарстон, искуы фæсайдта, зæгъгæ, ды мын дзуапп радтай, никуы. Æмæ афтæ уыд, æмæ Апостолтæн сæ бон нæ уыд сайын. Æмæ ма уæ бафарстон, цы уын бафæдзæхста, ды мын дзуапп радтай, зæгъгæ, уый уын бафæдзæхста, цæмæй кувой Аллахæн, йемæ ницы æмбал кæнгæйæ, æмæ уын нæ уадзы дзуæрттæн кувын, уый ма уын бафæдзæхста, цæмæй куывд æххæст кæнат, закат фидат, рæстдзинад дзурат, кæрæдзийæн хатыр кæнат æмæ хæлардзинад хъахъхъæнат. Кæд дæ ныхæстæ иууылдæр раст сты, уæд уый æнæмæнг мæ къæхты бын паддзахадæн хицауиуæг кæндзæн. Æз æцæгæйдæр æнхъæлдтон, ныртæккæ уе ’хсæн кæй нæй, уый, кæд æмæ йæм бацæуыны фæндаг куы зонин, уæд æй, кæй зæгъын æй хъæуы, афтæ тынг архайдтаин йæ ссарыныл, æмæ йæ фарсмæ куы уыдаин, уæд ын æнæмæнг йæ къæхтæ ныхсадтаин. Уæд Ираклий æрдомдта фыстæг Пехуымпарæй, кæцы æрбахаста Дихия Басрайы хицæуттæн. Уæдæ фыстæг радта Гераклæн, уæдæ йæ бакаст æмæ дзы фыст уыд: «Бисмиллахир рахманир Рахим». Мæхæмæтæй, Аллахы лæггадгæнæг æмæ йæ минæварæй Гераклиймæ. Ромы Хицау, Ирвæзындзинад, амынддзинæдтæ чи æххæст кæны, уыдонæн. Уæдæ уый бæсты уæ хонын пысылмон дины сидтæй; Бацу пысылмон динмæ, уæд æдас уыдзынæ, Аллах дын дыууæ хатты схорзæхджын кæндзæн. Фæлæ куы фæстæмæ ацæуат, уæд уæ адæмы тæригъæдтæ хæсдзыстут, æмæ: О чиныджы адæм, æрцæут - æрцахсут - тæрхон - уынаффæ - мах æмæ сымах æхсæн быцæудзинад ма уа, мах никæмæн кувæм æрмæстдæр Аллахæн æмæ Йемæ ницы æмбаст кæнæм æмæ нæдæр - нæдæр - махæй исчи æндæрты райсдзæн æндæр раввинтæй Аллахæй дарддæр. Кæд æмæ сæхи аиуварс кæной, уæд сын зæгъ: «Мæнæ мах стæм, Аллахы дæлбар чи бакодта, уыдон». Абу Суфьян загъта: — Гераклий цы загъта, уый куы фехъусын кодта æмæ фыстæг куы бакаст, уæд æрцыд змæстытæ æмæ хъæлæба, кæцытæ нæ ратардтой. Æз ме мбæлттæн загътон, куы нæ раппæрстой, уæд; — Æцæгæйдæр, æрбахуыдтой Абу Кабсяйы фырты хъуыддæгтæм. Геракл тыхсти Ромы империйы тыххæй. Уыцы рæстæджы дæр æз тыхстæн, Мæхæмæт æнтыстджын кæй уыдзæн, ууыл, цалынмæ æппынфæстаг - уыцы æнкъарæн фесæфт уый фæстæ - Аллах мæ райста пысылмон динмæ. Æмæ Ибн Ан Нажур, Илийы чиновник æмæ Гераклий уыд чырыстон епископ, уый загъта, зæгъгæ, иу бон Гераклий Илийæмæ куы æрцыд, уæд тынг тыхст, йæ хæстон командиртæй иуæй-иутæн загъта: «Æцæгæйдæр, мах нæ нымайæм уæ уавæр». Уымæй дарддæр ма Ибн Нажхур загъта: «Ираклий уыдис астролог, кæцы æдзухдæр йæ хъус дардта стъалыты змæлдмæ». Иу хатт дзуапп лæвæрдта, сауджынтæ йын цы фарстатæ лæвæрдтой, уыдонæн; — Иу æхсæв стъалыты цыдмæ куы кастæн, уæд кæсын, æмæ Хитаны паддзах райгуырд, ацы адæмæй сунæт чи уыди? Дзуапп раттут сауджынтæн; — Сунæт чи кæны, уыдон æрмæстдæр дзуттæгтæ сты, дзуттæгты тыххæй ма тыхсут. Æрмæст дæ паддзахады æппæт бæстæтæн дæр бардзырд ратт, цæмæй уыцы бæстæты дзуттæгтæ амæлой». К Уыцы рæстæджы Гераклий, Бани Гассаны паддзахы минæвар, æвдыст æрцыд Аллахы минæвары тыххæй (саллаллаху алейхи ва саллам) тыххæй, лæг радзырд куы фæци, уæд Гераклий бафæдзæхста, цæмæй йæ басгæрстаиккой, сунæт ын уыд æви нæ. Бæрæг кæныны фæстæ рабæрæг, æцæгæйдæр сау кæй уыд. Уæд адæм Гераклийæн радзырдтой. Гераклий бафарста уыцы лæджы иннæ араббæгты тыххæй, сунæтгонд уыдысты æви нæ?» Уый дзуапп радта; «Араббæгтæ иууылдæр сты сунæтгонд». Ираклий загъта; «Ай у уммæйы паддзах, æцæгæйдæр райгуырд». Уæд Гераклису арвыста фыстæг йе ’мбалмæ Ромы, кæцыйы зонындзинæдтæ уыдысты Гераклисуйы зонындзинæдты æмвæзад — цæмæй йын радзура пехуымпар Мæхæмæты райгуырды тыххæй —. Уæдмæ йæ фæндаг адарддæр кодта Химшайы бæстæмæ, фæлæ Химшæмæ æрцæуыны размæ фыццаг æрбацыд йе мбалы фыстæгæн дзуапп. Йæ хæлар сразы Гераклийы хъуыдыимæ, зæгъгæ, Мæхæмæт райгуырд æмæ уый æцæгæйдæр пехуымпар у. Гераклий уæд æрбахуыдта ромаг хицæутты, цæмæй æрбацæуой йæ бынатмæ Химшæмæ, æмбырды алчидæр куы уыд, уæд Гераклий бардзырд радта, цæмæй æппæт дуæрттæ дæр æхгæд æрцæуой. Уæд загъта; — О, ромы адæм, уæ къухы бафтдзæн кадджын уæлахиз æмæ размæцыд, цалынмæ паддзахад нæ къухты æнæхъæнæй баззайа, уæдмæ? Кæд дæ фæнды, уæд нымай Мæхæмæты Пехуымпарыл!'. Уыцы ныхæстæ фехъусгæйæ, хъæддаг хæрджытау алыгъдысты, кæд дуæрттæ иууылдæр æхгæд уыдысты, уæддæр. Ахæм уавæр фенгæйæ Гераклæн йæ ныфс нал уыд, Мæхæмæты пехуымпардзинадыл кæй баууæнддзысты, уымæй. Уый фæстæ алкæмæн дæр бафæдзæхста, цæмæй йæхи бынæттæм æрыздæха æмæ загъта; — Æцæгæй та, ныртæккæ цы загътон, уый уыд æрмæстдæр уе ’ппæты фидардзинад бафæлварынæн. Ныр æз федтон уыцы фæндвидардзинад». Уæд Гераклийæн сæ сæр ныллæг акуывтой æмæ дзы разы уыдысты. Афтæмæй фæвæййы Гераклийы хабар. Радзырдтой йæ [Салих бин Кайсан] æмæ [Юнус] æмæ [Ма'мар] [Аз Зухрийæ].
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Загъта нын [Абдуллах бин Муса] загъта, загъта нын [Ханжалах бин Абу Суфьян] ['Икрима бин Халид]-æй [Ибн Умар] загъта: Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Ислам арæзт у фондз -бындурыл-; æвдисæн, æрмæстдæр Аллахæй дарддæр хуыцау кæй нæй æмæ æцæгæйдæр Мæхæмæт у Аллахы минæвар, кæцы æвæры куывдтытæ, фиды закат, хадж æмæ комдарæн Рамаданы рæстæджы.
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Загъта нын [Абдулла бин Мухаммад Аль-Джуфи] уый загъта, Загъта нын [Абу Амир Аль-Акади], кæцы загъта, зæгъгæ, загъта нын [Сулайман бин Билал] [Абдулла бин Динар]-æй [Абу Салих]-æй [Абу Хурайрæ]-йæ Пехуымпар саллаллахæй, фæлæ ма загъта: ссæдз къалиуы, æмæ худинаг у уырнынады хай'.
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Уый нын радзырдтой [Адам бин Абу Ияс] загъта, радзырдтой нын [Сюба] [Абдуллах бин Абу Ас Сафарæй] æмæ [Исмаил бин Абу Халидæй] [Асы Сябийæ] [Абдуллах бин Амруйæ] Пехуымпар саллаллаху алейал загъта: къухтæ сты æдас пысылмæттæн, æмæ мухаджир у, Аллах цы тобæ кодта, уый чи ныууадзы, ахæм адæймаг. — загъта Абу Абдулла; æмæ [Абу Муавия] загъта; Загъта нын [Дауд], уый у Ибн Хинды фырт, ['Амир] загъта; Æз фехъуыстон [Абдуллах], ома ибн Амру, пехуымпарæй æмæ загътон [Абдуллахæй] [Даудæй] [Амирæй] [Абдуллахæй] пехуымпарæй
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Загъта нын [Саид бин Яхья бин Саид Аль Кураси] уый загъта, Загъта нын [мæ фыд] загъта, зæгъгæ, загъта нын [Абу Бурдах бин Абдулла бин Абу Бурдах] [Абу Бурдахæй] [Абу Муссæйæ] загъта: «О, Аллахы минæвар, кæцы пысылмон дин у ахсджиагдæр?» Расулуллах алейхи васаллам дзуапп радта: «Пысылмæттæ чи сты æдас сæ дзых æмæ сæ къухтæй».
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Загъта нын ['Амру бин Халид] загъта, Загъта нын [Аль Лайц] [Язидæй] [Абу Аль Хаирæй] [Абдулла бин Амруйæ]; Уыдис ахæм адæймаг, кæцы бафарста Пехуымпарæй; — Цавæр пысылмон дин у хуыздæр? Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам дзуапп радта: «Хæринаг дæттыс, салам дæттыс, кæй зоныс æмæ кæй нæ зоныс, уыдонæн».
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Радзырдта нын [Мусаддад] загъта, радзырдта нын [Яхья] [Сю'ба]-йæ [Къотада]-йæ [Анас]-æй Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллямæй Æмæ [Хусейн Аль-Муалим] загъта, радзырдта нын [Къотада] [Анас]-æй Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Уæ иу дæр нæ уырны, цалынмæ йе ’фсымæры йæхи куыд уарзы, афтæ ма уарза».
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Загътой нын [Абу Аль Яман] загъта, нын фехъусын кодтой [Сюаиб] загъта, загътой нын [Абу Аз Занад] [Аль А'раджæй] [Абу Хурайрæйæ], зæгъгæ, Аллахы минæвар (Аллахы фарн æмæ йæ арфæтæ йæм уæд) загъта: «Уæдæ мæ уарзондзинад Ханейы кæй у, уымæй, цалынмæ уæ нæ бауырндзæн, уæдмæ йæ ныййарджытæ æмæ йæ сывæллæттæй фылдæр.
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Уый махмæ хауы [Якъуб бин Ибрагим] загъта, уый махмæ хауы [Ибн Улайя] [Абдул Азиз бин Шухайб]-æй [Анас]-æй Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллямæй Æмæ ма махмæ хауы [Адам] загъта, уый махмæ хауы [Сюба] [Сюхаймæ] загъта, Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Сымахæй иу дæр нæ бауырндзæн, цалынмæ йæ ныййарджытæй, йæ сывæллæттæй æмæ æппæт адæмæй фылдæр уарза, уæдмæ».
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Загътой нын [Мухаммад бин Аль Мутсанна] загъта, загътой нын [Абдул Ваххаб Ац Цакафи] загъта, загътой нын [Айюб] [Абу Къилабайæ] [Анас бин Маликæй] Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламæй, уый загъта: Кæд адæймагæн ис ахæм хъуыддæгтæ, кæцытæ райсдзысты, уырнынады адджындзинад: Уый йын скодта Аллах æмæ Йæ минæвары уарзондæр ацы дыууæйæ дарддæр. Кæд искæй уарзы, уæд æй Аллахы тыххæй йеддæмæ нæ уарзы. Æмæ йæм æнæууæнкдзинадмæ æрыздæхын æнæуынон у, зындонмæ æппарын куыд æнæуынон у, афтæ».
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Загъта нын [Абу Аль Валид] загъта, загъта нын [Сю'ба] загъта мын [Абдулла бин Абдулла бин Джабар], загъта; Æз фехъуыстон [Анас] Пехуымпарæй, уый загъта: «Уырнындзинады нысан у Ансар уарзын æмæ нифакъы нысан та Ансарæй æнæуынондзинад равдисын».
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Загъта нын [Абу Аль Яман] загъта, загъта нын [Сюаиб] [Аз Зухри]-йæ, загъта нын [Абу Идрис Айдзуллах бин Абдулла], зæгъгæ, [Убада бин Аш Шамит] уыдис йе 'мбал, кæцы архайдта Бадры хæсты æмæ уыдис, чи ард бахордта, уыдонæй иу, загъта Акъобæ; кæй загъта Аллахы минæвар саллаллаху алейхи ва саллам, йе мбæлттæй иуæй-иутæм куы уыд, уæд: «Æууæндут мæнæн, цæмæй ма æмгуыст кæнон Аллахимæ, ма давон, ма хæтын, ма марон уæ сывæллæтты, ма æрхъуыды кæнон мæнг ныхæстæ, кæцытæ æрхъуыды кæнут уæ къухтæ æмæ уæ къæхты æхсæн, ма æххæст кæнон раст цы у, уый. Сымахæй сæ чи сæххæст кæна, уый йæ хæрзиуæг ис Аллахмæ, æмæ уыцы хъуыддæгтæ чи фехæла æмæ йæ уæд Аллах ацы дунейы бафхæра, уый йын у кафарат, æмæ уыцы хъуыддæгтæ чи халы æмæ сæ уæд Аллах æмбæрзы - ацы дунейы йæ нæ бафхæры - уæд йæ хъуыддаг æрыздæхы Аллахмæ, кæд æй бафæнда, уæд ын ныххатыр кæндзæн, кæнæ йæ бафхæрдзæн. Уӕдӕ йын уыцы хъуыддӕгты тыххӕй дзырд радтам, иузӕрдион кӕй уыдзыстӕм.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Уый нын радзырдта [Абдулла бин Маслама] [Маликæй] [Абдуррахман бин Абдулла бин Абдуррахман бин Абу Ша'Ша'æй] [йæ фыдæй] [Абу Саид Аль Худри]-йæ, зæгъгæ, уый загъта, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам загъта: «Зæгъæн ис, æмæ æрцыд - иу рæстæджы - пысылмон хæзна уыдис хуыздæр хызта хæхты цъуппытыл æмæ дæрддзæф рæтты, ацыди йемæ. йæ дин уымæн у, æмæ йæ æгад кæнынæй тæрсы».
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Загъта нын [Мухаммад бин Салам] загъта, загъта нын [Абда] [Хисямæй] [йæ фыдæй] [Айшæйæ] загъта: «Аллахы минæвар æмбæлттæн куы бафæдзæхста, уæд сын бафæдзæхста, сæ бон цы хъуыддæгтæ уыд, уыдон аразын, уæд æмбæлттæ загътой; «Мах дæу хуызæн не стæм, о Аллахы минæвар, уымæн æмæ дын хатыргонд æрцыдысты дæ ивгъуыд æмæ фидæны тæригъæдтæ». Уæдæ уый саллаллаху алейхи васаллам смæсты, кæцы йæ цæсгомæй уыд бæрæг, стæй загъта: «Æцæгæйдæр, уæ æхсæн æппæты дингæнæгдæр чи у æмæ Аллахы æппæты тынгдæр чи æмбары, уый дæн æз».
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Загътой нын [Сулайман бин Харб] загъта, загътой нын [Сю'ба] [Къотада]-йæ [Анас бин Малик]-æй Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламæй, уый загъта: «Æртæ хъуыддаджы, кæцытæ адæймагæн ис, уæд райсдзæн уырнынады адджындзинад: Аллах æмæ йын уыдонæй фылдæр уарзон уæнт дыууæ. Æмæ чи, кæд искæй уарзы, уæд уыцы адæймаджы нæ уарзы, æрмæстдæр Аллах 'azza wajalla. Æмæ чи æнæуынон кæны æнæууæнкдзинадмæ æрыздæхын, куыд æнæуынон у зындонмæ æппарын.
