Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 ហាទីស
ហាទីស
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
បានប្រាប់យើង [អាល់ហ៊ូម៉ៃឌី អាប់ឌុលឡា ប៊ីន អាស ហ្ស៊ូប៊ែរ] ថា បានប្រាប់យើង [ស៊ូហ្វីយ៉ាន] ដែលបាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [យ៉ាយ៉ា ប៊ីន សាអ៊ីដ អាល់ អាន់សារី] ថា បានប្រាប់យើង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អ៊ីប្រាហ៊ីម អាត តៃមី] ថា គាត់បានឮ [អាល់កាម៉ា ប៊ីន វ៉ាកាស អាល់ ឡៃស៊ី] និយាយ។ ខ្ញុំធ្លាប់បានឮ [អ៊ូម៉ា ប៊ីន អាល់ ខាតថាប] នៅលើវេទិកានិយាយ។ ខ្ញុំបានឮព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម មានប្រសាសន៍ថា៖ «សកម្មភាពទាំងអស់អាស្រ័យលើចេតនា ហើយរង្វាន់សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗអាស្រ័យលើអ្វីដែលបានគ្រោងទុក។ អ្នកណាដែលមានបំណងធ្វើចំណាកស្រុកដោយសារតែពិភពលោកដែលគាត់ចង់ទៅដល់ ឬដោយសារតែស្ត្រីដែលគាត់ចង់រៀបការ នោះការធ្វើចំណាកស្រុករបស់គាត់គឺស្របតាមអ្វីដែលគាត់មានបំណង»។
ហាទីស
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
មានការនិទានប្រាប់យើងថា [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន យូស៊ូហ្វ] បាននិយាយថា [ម៉ាលីក] បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងពី [ហ៊ីសាំ ប៊ីន អ៊ុរវ៉ា] ពី [ឪពុករបស់គាត់] ពី [អៃសា] ម្តាយរបស់អ្នកជឿថា អាល់ ហារីត ប៊ីន ហ៊ីសាំ បានសួរអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់) ថា “ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ តើវិវរណៈចុះមករកអ្នកដោយរបៀបណា?” អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់) បានឆ្លើយថា “ពេលខ្លះវាមករកខ្ញុំដូចជាសំឡេងកណ្ដឹងរោទ៍ ហើយនេះជាវិធីដ៏លំបាកបំផុតសម្រាប់ខ្ញុំ បន្ទាប់មកវាឈប់ដើម្បីខ្ញុំអាចយល់ពីអ្វីដែលកំពុងត្រូវបានបញ្ជូន។ ហើយពេលខ្លះទេវតាមួយអង្គមកក្នុងទម្រង់ជាមនុស្សម្នាក់ ហើយនិយាយជាមួយខ្ញុំ ដូច្នេះខ្ញុំក៏ធ្វើតាមអ្វីដែលគាត់និយាយ”។ អៃសាបាននិយាយថា “ពិតណាស់ ខ្ញុំធ្លាប់បានឃើញវិវរណៈចុះមករកគាត់ (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់) នៅថ្ងៃត្រជាក់ខ្លាំង បន្ទាប់មកវាឈប់ ហើយខ្ញុំបានឃើញញើសហូរចេញពីថ្ងាសរបស់គាត់”។
ហាទីស
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
មានគេប្រាប់យើងថា [យ៉ាយ៉ា ប៊ីន ប៊ូកៃរ] បាននិយាយថា មានគេប្រាប់យើងពី [អាល់ ឡៃត] ពី [អ៊ូកៃល] ពី [អ៊ីបន ស៊ីហាប] ពី [អ៊ូរវ៉ា ប៊ីន អាហ្ស ហ្ស៊ូបៃរ] ពី [អៃសយ៉ា] - ម្តាយរបស់មូមីនីន - ថា នាងបាននិយាយថា៖ «ការចាប់ផ្តើមនៃការបើកសម្តែងដែលបានមកដល់រ៉ស៊ូលុលឡោះ សាលឡាហ៊ូ 'អាល់ហៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម គឺជាមួយនឹងសុបិនពិតក្នុងដំណេក។ ហើយទ្រង់មិនសុបិនទេ លុះត្រាតែវាមកដូចពន្លឺនៃពេលព្រឹកព្រលឹម។ បន្ទាប់មកគាត់ត្រូវបានប្រទានពរដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះភាពឯកោ ដូច្នេះគាត់បានជ្រើសរើសរូងភ្នំរបស់ហ៊ីរ៉ូ ហើយស៊ូទ្រាំវា ពោលគឺការគោរពបូជានៅពេលយប់មួយរយៈមុនពេលត្រឡប់ទៅគ្រួសាររបស់គាត់វិញ ដើម្បីរៀបចំស្បៀងអាហារសម្រាប់ការរស់រានមានជីវិតម្តងទៀត។ បន្ទាប់មកគាត់បានជួបខាឌីចា ដើម្បីរៀបចំស្បៀងអាហារ។ រហូតដល់ទីបំផុត អាល់ ហាក់ បានមកដល់ នៅពេលដែលគាត់នៅក្នុងរូងភ្នំរបស់ហ៊ីរ៉ូ ទេវតាមួយអង្គបានមកហើយនិយាយថា៖ «អានទេ?» គាត់បានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចអានបានទេ»។ ព្យាការី صلاة الله على الله على المضاربة បានពន្យល់ថា៖ ដូច្នេះ ទេវតាបានចាប់ខ្ញុំឱបខ្ញុំយ៉ាងខ្លាំង រួចលែងខ្ញុំ ហើយនិយាយម្តងទៀតថា៖ «អាន!»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំអានមិនចេញទេ»។ ដូច្នេះ ទេវតាបានចាប់ខ្ញុំឱបខ្ញុំយ៉ាងខ្លាំង រួចលែងខ្ញុំ ហើយនិយាយម្តងទៀតថា៖ «អាន!»។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំអានមិនចេញទេ»។ ទេវតាបានចាប់ខ្ញុំម្តងទៀត ហើយឱបខ្ញុំយ៉ាងខ្លាំងជាលើកទីបី រួចលែងខ្ញុំ ហើយនិយាយម្តងទៀតថា៖ «អានដោយនិយាយឈ្មោះព្រះរបស់អ្នកដែលបានបង្កើត ទ្រង់បានបង្កើតមនុស្សពីកំណកឈាម។ សូមអានចុះ ហើយព្រះអម្ចាស់របស់អ្នកគឺមហាសប្បុរស»។ ព្យាការី صلاة الله على المضاربة បានត្រឡប់ទៅរកក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់វិញជាមួយនឹងពាក្យនៃវិវរណៈក្នុងស្ថានភាពថប់បារម្ភ។ គាត់បានជួប Khadijah bint Khawailidh ហើយនិយាយថា៖ «សូមគ្របខ្ញុំផង! សូមគ្របខ្ញុំផង!»។ គាត់ត្រូវបានរុំព័ទ្ធរហូតដល់គាត់បាត់បង់ការភ័យខ្លាច។ បន្ទាប់មកគាត់បានប្រាប់ Khadija អំពីអ្វីដែលបានកើតឡើងថា៖ «ខ្ញុំព្រួយបារម្ភអំពីខ្លួនឯង»។ ដូច្នេះ ខាឌីចា បាននិយាយថា៖ «សូមស្បថចំពោះអល់ឡោះ អល់ឡោះនឹងមិនធ្វើបាបអ្នកជារៀងរហូតទេ ពីព្រោះអ្នកគឺជាមនុស្សម្នាក់ដែលបន្តមិត្តភាព»។ បន្ទាប់មក ខាឌីចា បានអញ្ជើញគាត់ឱ្យជួប វ៉ារ៉ូកូហ ប៊ីន ណៅហ្វាល ប៊ីន អាសាដ ប៊ីន អាប់ឌុល អ៊ូហ្សា ជាកូនប្រុសរបស់ពូរបស់ ខាឌីចា ដែលជាគ្រិស្តបរិស័ទក្នុងសម័យ ចាហ៊ីលីយ៉ាហ៍។ គាត់ក៏បានសរសេរសៀវភៅជាភាសាហេព្រើរ ហើយក៏បានសរសេរព្រះគម្ពីរជាភាសាហេព្រើរដោយមានការអនុញ្ញាតពីអល់ឡោះ។ នៅពេលនោះ វ៉ារ៉ូកូហ មានវ័យចំណាស់ ហើយភ្នែករបស់គាត់ខ្វាក់។ ខាឌីចា បាននិយាយថា៖ «ឱកូនប្រុសរបស់ពូខ្ញុំអើយ សូមស្តាប់អ្វីដែលកូនប្រុសរបស់បងប្រុសអ្នកនិយាយ»។ វ៉ារ៉ូកូហ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱកូនប្រុសរបស់បងប្រុសខ្ញុំអើយ តើអ្នកបានជួបប្រទះអ្វីខ្លះ?»។ ដូច្នេះ រ៉ស៊ូលុលឡោះ សលឡោះ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡឹម បានប្រាប់ពីអ្វីដែលបានកើតឡើងចំពោះគាត់។ វ៉ារ៉ូកូហ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះគឺជា ណាមូស ដូចដែលអល់ឡោះធ្លាប់បានបង្ហាញដល់ម៉ូសេ។ អូ ខ្ញុំសូមជូនពរឱ្យខ្ញុំនៅក្មេង ហើយខ្ញុំនៅរស់ នៅពេលដែលអ្នកត្រូវបានបណ្តេញចេញដោយប្រជាជនរបស់អ្នក»។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ សលឡោះ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡឹម បានសួរថា៖ «តើខ្ញុំនឹងត្រូវពួកគេបណ្តេញចេញទេ?» លោក Waroqoh បានឆ្លើយថា៖ «បាទ/ចាស៎។ ពីព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់នឹងមកជាមួយអ្វីដែលអ្នកកំពុងយកមកនោះទេ លុះត្រាតែពួកគេនឹងរងរបួស - ក្លាយជាសត្រូវ -។ ប្រសិនបើខ្ញុំមានវត្តមាននៅពេលកើតហេតុនោះ ខ្ញុំនឹងបានជួយអ្នកឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព។ លោក Waroqoh មិនបានជួបប្រទះនឹងព្រឹត្តិការណ៍ដែលគាត់ជឿនោះទេ ព្រោះគាត់បានស្លាប់មុននេះក្នុងអំឡុងពេល fatroh - ភាពទទេ - នៃវិវរណៈ។ [Ibn Syihab] បាននិយាយថា; បានជូនដំណឹងដល់ខ្ញុំ [Abu Salamah bin Abdurrahman] ថា [Jabir bin Abdullah Al Anshari] បាននិយាយអំពីភាពទទេនៃវិវរណៈ ដូចដែលអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ shallallahu 'alaihi wasallam បានរៀបរាប់ថា៖ «ពេលខ្ញុំកំពុងដើរ ខ្ញុំបានឮសំឡេងមួយពីលើមេឃ ខ្ញុំបានសម្លឹងមើលវា ហើយវាគឺជាទេវតាដែលបានមករកខ្ញុំនៅក្នុងរូងភ្នំ Hiro អង្គុយលើកៅអីរវាងស្ថានសួគ៌ និងផែនដី។ ខ្ញុំខ្លាច ហើយបានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ហើយនិយាយថា៖ «គ្របខ្ញុំ។ គ្របខ្ញុំ។» ដូច្នេះអល់ឡោះ Ta'ala បានបង្ហាញវិវរណៈថា៖ -ឱអ្នកដែលត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ - រហូតដល់ព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ - ហើយចាកចេញពីរូបព្រះ -។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក វិវរណៈបានបន្តចុះមកជាបន្តបន្ទាប់»។ ហាទីសនេះក៏ត្រូវបាននិទានដោយ [Abdullah bin Yusuf] និង [Abu Salih] ព្រមទាំងដោយ [Hilal bin Raddad] ពី [Az Zuhri] ផងដែរ។ ហើយ [Yunus] បាននិយាយថា; ហើយ [Ma'mar] បានយល់ព្រមថាគាត់ទទួលបានវាពី Az Zuhri។
ហាទីស
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
បានប្រាប់យើង [មូសា ប៊ីន អ៊ីស្មាអ៊ីល] លោកបាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ អាវ៉ាណា] ថា បានប្រាប់យើង [មូសា ប៊ីន អាប៊ូ អៃស៊ីយ៉ា] បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [សាអ៊ីដ ប៊ីន ជូប៊ែរ] ពី [អ៊ីបន អាបាស] អំពីពាក្យរបស់អល់ឡោះ តាអាឡា៖ «កុំកម្រើកអណ្តាតរបស់អ្នកដើម្បីអានគម្ពីរកូរ៉ាន ព្រោះអ្នកនឹងចង់ស្ទាត់ជំនាញវាយ៉ាងឆាប់រហ័ស»។ អ៊ីបន អាបាស បាននិយាយថា៖ «អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ សឡាហ៍ ស៊ុលឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម មានបំណងប្រាថ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការទន្ទេញចាំអ្វីដែលត្រូវបានបង្ហាញ - គម្ពីរកូរ៉ាន - ហើយបានកម្រើកបបូរមាត់របស់គាត់»។ អ៊ីបន អាបាស បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំនឹងកម្រើកបបូរមាត់របស់ខ្ញុំ - ដើម្បីអានវា - ដល់អ្នក ដូចដែលអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ សឡាហ៍ ស៊ុលឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានធ្វើចំពោះខ្ញុំ»។ សាអ៊ីដ បាននិយាយថា៖ «ហើយខ្ញុំនឹងកម្រើកបបូរមាត់របស់ខ្ញុំ - ដើម្បីអានវា - ដល់អ្នក ដូចដែលខ្ញុំបានឃើញអ៊ីបន អាបាសធ្វើវា។ ដូច្នេះ ព្យាការី សឡាហ៍ ស៊ុលឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានកម្រើកបបូរមាត់របស់គាត់។ បន្ទាប់មកព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ តាអាឡា បានបន្លឺឡើងថា៖ កុំកម្រើកអណ្តាតរបស់អ្នកដើម្បីអានគម្ពីរកូរ៉ាន ព្រោះអ្នកនឹងស្ទាត់ជំនាញវាយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ជាការពិតណាស់ វាស្ថិតនៅក្នុងការចំណាយរបស់យើងក្នុងការប្រមូលវានៅក្នុងទ្រូងរបស់អ្នក ហើយធ្វើឱ្យអ្នកឆ្លាតក្នុងការអានវា។ អ្វីដែលនេះមានន័យថា អល់ឡោះប្រមូលវានៅក្នុងទ្រូងរបស់អ្នក ដើម្បីទន្ទេញចាំវា ហើយបន្ទាប់មកអ្នកអានវាថា៖ «ពេលយើងអានវាចប់ ចូរធ្វើតាមការអាន»។ វាមានន័យថា៖ «ស្តាប់ ហើយនៅស្ងៀម»។ បន្ទាប់មក អល់ឡោះ តាអាឡា បានមានបន្ទូលថា៖ «បន្ទាប់មក វាពិតជាអាស្រ័យលើយើងក្នុងការពន្យល់វា។ វាមានន័យថា៖ «ហើយវាជាកាតព្វកិច្ចរបស់យើងក្នុងការសូត្រវា»។ ហើយអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ sallallaahu 'alaihi wasallam ចាប់តាំងពីពេលដែល Jibril 'Alaihis Salam បានមករកគាត់ គាត់បានស្តាប់គាត់។ ហើយនៅពេលដែល Jibril 'Alaihis Salam បានចាកចេញទៅ ព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam បានអានវា - ទៅកាន់ដៃគូរបស់គាត់ - ដូចដែល Jibril 'Alaihis Salam បានអានវាឱ្យគាត់ស្តាប់។
ហាទីស
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
បានប្រាប់យើង [អាប់ដាន់] លោកបាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [អាប់ឌុលឡាហ៍] បានប្រាប់យើង [យូនុស] ពី [អាស ហ្ស៊ូរី] ហើយជាមួយនឹងការនិទានរឿងដូចគ្នា ក៏បានប្រាប់យើង [ប៊ីសៀរ ប៊ីន មូហាំម៉ាត់] បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [អាប់ឌុលឡាហ៍] បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [យូនុស] និង [ម៉ាម៉ារ] ពី [អាស ហ្ស៊ូរី] ដូចដែលអ្នកដទៃបាននិយាយ បានប្រាប់យើង [អ៊ូបៃឌុលឡាហ៍ ប៊ីន អាប់ឌុលឡាហ៍] ពី [អ៊ីបន អាបាស] បាននិយាយថា រ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម គឺជាមនុស្សដែលសុភាពរាបសារបំផុត ជាពិសេសនៅក្នុងខែរ៉ម៉ាដាន នៅពេលដែលទេវតា ជីប្រីល អាល់ឡៃហ៊ីសឡាម បានជួបលោក ហើយវាគឺជា ជីប្រីល អាល់ឡៃហ៊ីសឡាម ដែលបានមករកលោករៀងរាល់យប់នៅក្នុងខែរ៉ម៉ាដាន ជាកន្លែងដែល ជីប្រីល អាល់ឡៃហ៊ីសឡាម បានបង្រៀនគម្ពីរកូរ៉ាន។ ជាការពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម មានសុភាពរាបសារជាងខ្យល់បក់បោកទៅទៀត។
ហាទីស
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ អាល់ យ៉ាម៉ាន អាល់ ហាកាម ប៊ីន ណាហ្វី] គាត់បាននិយាយ បានប្រាប់យើង [ស៊ីយូអ៊ែប] ពី [អាហ្ស ហ្ស៊ូរី] បានប្រាប់ខ្ញុំ [អ៊ូបៃឌុលឡាហ៍ ប៊ីន អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន អ៊ុតបា ប៊ីន ម៉ាសអ៊ូដ] ថា [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន អាបាស] បានប្រាប់គាត់ថា [អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន់ ប៊ីន ហាប] បានប្រាប់គាត់។ ថា ហ៊ីរ៉ាគ្លីស បានទទួលក្រុមជួញដូរកូរ៉ៃស ដែលកំពុងធ្វើបេសកកម្មជួញដូរទៅកាន់ទឹកដីស៊ីរី នៅពេលដែលកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងព្យាការី សាលឡាហ៊ូ អាល់ហៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម និង អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន់ និងអ្នកមិនជឿកូរ៉ៃស បានចូលជាធរមាន។ នៅពេលដែលពួកគេបានឈប់នៅអ៊ីលីយ៉ា ពួកគេបានជួប ហ៊ីរ៉ាគ្លីស តាមការអញ្ជើញរបស់ ហ៊ីរ៉ាគ្លីស ដើម្បីត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលរួមការសន្ទនានៅក្នុងការជួបជុំរបស់គាត់ ដែលនៅពេលនោះ ហ៊ីរ៉ាគ្លីស បាននៅជាមួយឥស្សរជនរ៉ូម៉ាំង។ ហ៊ីរ៉ាគ្លីស បាននិយាយទៅកាន់ពួកគេតាមរយៈអ្នកបកប្រែ។ ហ៊ីរ៉ាគ្លីស បាននិយាយថា "តើអ្នកណាក្នុងចំណោមអ្នកមានទំនាក់ទំនងគ្រួសារជិតស្និទ្ធបំផុតជាមួយមនុស្សដែលអះអាងថាជាព្យាការី?"។ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន់ បាននិយាយ ដូច្នេះខ្ញុំបានឆ្លើយ។ «ខ្ញុំជាអ្នកដែលមានទំនាក់ទំនងគ្រួសារជិតស្និទ្ធបំផុតជាមួយគាត់»។ ហ៊ីរ៉ាគ្លីសបាននិយាយថា «ចូរនាំគាត់មកជិតខ្ញុំ និងមិត្តភក្តិរបស់គាត់ផង»។ ដូច្នេះពួកគេបានដាក់ពួកកូរ៉ាយនៅពីក្រោយអាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន។ បន្ទាប់មក ហ៊ីរ៉ាគ្លីសបាននិយាយតាមរយៈអ្នកបកប្រែរបស់គាត់ថា «ប្រាប់គាត់ថា ខ្ញុំបានសួរគាត់អំពីបុរសដែលអះអាងថាជាព្យាការី។ ប្រសិនបើគាត់កុហកខ្ញុំ នោះអ្នកត្រូវតែកុហកគាត់»។ ដោយអល់ឡោះ ប្រសិនបើមិនមែនដោយសារភាពអាម៉ាស់ដែលបណ្តាលមកពីការចោទប្រកាន់ពីការកុហកដែលពួកគេនឹងចោទប្រកាន់មកលើខ្ញុំទេ ខ្ញុំនឹងកុហកគាត់ហើយ»។ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ានបាននិយាយថា ដូច្នេះរឿងដំបូងដែលគាត់បានសួរខ្ញុំអំពីគាត់ - ព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam - គឺ៖ «តើឋានៈនៃពូជពង្សរបស់គាត់ក្នុងចំណោមអ្នកគឺជាអ្វី?» ខ្ញុំបានឆ្លើយថា «គាត់ជាពូជពង្សល្អ - ថ្លៃថ្នូរ»។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា «តើមានអ្នកណាផ្សេងទៀតបាននិយាយវានៅចំពោះមុខគាត់ទេ?» ខ្ញុំបានឆ្លើយថា «គ្មានអ្វីទេ»។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា «តើឪពុករបស់គាត់ជាស្តេចទេ?» ខ្ញុំបានឆ្លើយថា «ទេ»។ តើអ្នកដែលដើរតាមគាត់ជាមនុស្សមានឋានៈខ្ពស់ ឬជាមនុស្សទាប?» ខ្ញុំបានឆ្លើយថា “សូម្បីតែអ្នកដែលដើរតាមគាត់ក៏ជាមនុស្សទាបថោកដែរ”។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា “តើអ្នកដើរតាមកើនឡើងឬថយចុះ?” ខ្ញុំបានឆ្លើយថា “កើនឡើង”។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា “តើមានអ្នកណាបានក្បត់ជំនឿដោយសារតែគាត់ខឹងនឹងសាសនារបស់គាត់ទេ?” ខ្ញុំបានឆ្លើយថា “គ្មានអ្វីទេ”។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា “តើអ្នកធ្លាប់ឃើញគាត់កុហកមុនពេលគាត់និយាយអ្វីដែលគាត់និយាយទេ?” ខ្ញុំបានឆ្លើយថា “មិនដែល”។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា “តើគាត់ធ្លាប់បោកប្រាស់ទេ?” ខ្ញុំបានឆ្លើយថា “មិនដែលទេ។ ពេលយើងនៅជាមួយគាត់ គាត់មិនដែលធ្វើបែបនោះទេ”។ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បាននិយាយថា “ខ្ញុំមិនអាចបង្ហាញអ្វីក្រៅពីពាក្យបែបនេះបានទេ”។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា “តើអ្នកកំពុងប្រយុទ្ធជាមួយគាត់ទេ?” ខ្ញុំបានឆ្លើយថា “បាទ/ចាស”។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា “តើសង្គ្រាមបានបញ្ចប់ដោយរបៀបណា?” ខ្ញុំបានឆ្លើយថា “សង្គ្រាមរវាងយើងនិងគាត់គឺខ្លាំងណាស់។ ពេលខ្លះគាត់វាយយើង ពេលខ្លះយើងវាយគាត់”។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា “តើគាត់បានបញ្ជាឱ្យអ្នកធ្វើអ្វី?” ខ្ញុំបានឆ្លើយថា “គាត់បានបញ្ជាឱ្យយើងគោរពបូជាអល់ឡោះដោយមិនភ្ជាប់អ្វីជាមួយទ្រង់ ហើយបោះបង់ចោលអ្វីដែលបុព្វបុរសរបស់អ្នកបាននិយាយ”។ លោកក៏បានបញ្ជាឱ្យយើងបង្កើតការអធិស្ឋាន បង់ហ្សាកាត និយាយការពិត អភ័យទោសឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក និងរក្សាទំនាក់ទំនងសាច់ញាតិ។ បន្ទាប់មក ហេរ៉ាគ្លីស បាននិយាយទៅកាន់អ្នកបកប្រែរបស់គាត់ថា «ប្រាប់គាត់មក ខ្ញុំបានសួរអ្នកអំពីពូជពង្សរបស់បុរសនោះ ហើយអ្នកបានប្រាប់ខ្ញុំថាគាត់មានពូជពង្សថ្លៃថ្នូរ។ គាត់ក៏ធំធាត់ក្នុងចំណោមកូនចៅរបស់ប្រជាជនរបស់គាត់ដែរ។ ខ្ញុំបានសួរអ្នកថាតើមានអ្នកណាធ្លាប់និយាយអ្វីដែលគាត់និយាយពីមុនដែរឬទេ ហើយអ្នកបាននិយាយថាទេ។ ប្រសិនបើមានអ្នកណាធ្លាប់និយាយវាពីមុន ខ្ញុំនឹងចាត់ទុកថាគាត់កំពុងធ្វើត្រាប់តាមនរណាម្នាក់ដែលធ្លាប់និយាយរឿងដូចគ្នាពីមុន។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកថាតើឪពុករបស់គាត់មានពូជពង្សរាជវង្សដែរឬទេ ហើយអ្នកបាននិយាយថាទេ។ ខ្ញុំបាននិយាយថា ប្រសិនបើឪពុករបស់គាត់មានពូជពង្សរាជវង្ស គាត់នឹងទាមទារនគររបស់ឪពុកគាត់។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកថាតើអ្នកធ្លាប់ឃើញគាត់កុហកមុនពេលគាត់និយាយអ្វីដែលគាត់និយាយដែរឬទេ ហើយអ្នកបាននិយាយថាទេ។ ខ្ញុំយល់ថាប្រសិនបើគាត់មិនហ៊ានកុហកមនុស្សទេ ទុកឲ្យតែចំពោះអល់ឡោះ។ ហើយខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកដែរ តើអ្នកដែលដើរតាមគាត់ជាមនុស្សថ្លៃថ្នូរ ឬជាមនុស្សទន់ខ្សោយ?» អ្នកបានឆ្លើយទៅកាន់មនុស្សទន់ខ្សោយដែលដើរតាមគាត់។ ជាការពិត ពួកគេគឺជាអ្នកដើរតាមព្យាការី។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកដែរថាតើចំនួនអ្នកដើរតាមបានកើនឡើងឬថយចុះដែរឬទេ អ្នកបានឆ្លើយថាវាបានកើនឡើង។ ហើយនោះជាករណីជាមួយនឹងជំនឿរហូតដល់វាក្លាយជាល្អឥតខ្ចោះ។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកដែរថាតើមាននរណាម្នាក់បានក្បត់ជំនឿដោយសារតែគាត់ខឹងនឹងសាសនារបស់គាត់ដែរឬទេ។ អ្នកបានឆ្លើយថាទេ។ ហើយនោះជាអ្វីដែលជំនឿគឺនៅពេលដែលវាលូតលាស់ និងលូតលាស់នៅក្នុងចិត្ត។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកដែរថាតើគាត់ធ្លាប់បោកប្រាស់ដែរឬទេ អ្នកឆ្លើយថាមិនដែល។ ហើយនោះជារបៀបដែលពួកសាវ័កមិនអាចបោកប្រាស់បាន។ ហើយខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកដែរថាទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យអ្នកធ្វើអ្វី អ្នកបានឆ្លើយថាទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យអ្នកគោរពបូជាអល់ឡោះដោយមិនភ្ជាប់អ្វីជាមួយទ្រង់ ហើយហាមឃាត់អ្នកមិនឱ្យគោរពបូជារូបព្រះ ទ្រង់ក៏បានបញ្ជាឱ្យអ្នករក្សាការអធិស្ឋាន បង់ហ្សាកាត និយាយការពិត អភ័យទោសឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក និងរក្សាមិត្តភាព។ ប្រសិនបើអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលអ្នកនិយាយជាការពិត ទ្រង់ប្រាកដជានឹងគ្រប់គ្រងនគរនៅក្រោមជើងរបស់ខ្ញុំ។ ជាការពិតណាស់ ខ្ញុំសង្ស័យថាទ្រង់មិននៅក្នុងចំណោមអ្នកឥឡូវនេះទេ ប្រសិនបើខ្ញុំដឹងវិធីដើម្បីជួបទ្រង់ ខ្ញុំពិតជានឹងខិតខំជួបទ្រង់រហូតដល់ពេលដែលខ្ញុំនៅក្បែរទ្រង់ ខ្ញុំពិតជានឹងលាងជើងឱ្យទ្រង់។ បន្ទាប់មក ហេរ៉ាគ្លីស បានស្នើសុំសំបុត្ររបស់អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ sallallaahu 'alaihi wasallam ដែលត្រូវបាននាំមកដោយឌីយ៉ាហ៍ទៅកាន់អ្នកគ្រប់គ្រងនៃបាស្រា ដូច្នេះគាត់បានឱ្យវាទៅហេរ៉ាគ្លីស បន្ទាប់មកគាត់បានអានវា ហើយវានិយាយថា៖ 'ប៊ីស្មីឡាហៀរ រ៉ាម៉ានៀរ រ៉ាហ៊ីម។ ពីលោកមូហាំម៉ាត់ អ្នកបម្រើរបស់អល់ឡោះ និងជាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ទៅកាន់ហេរ៉ាគ្លីស។ អ្នកគ្រប់គ្រងនៃទីក្រុងរ៉ូម សូមសន្តិភាពកើតមានដល់អ្នកដែលដើរតាមការណែនាំ។ បន្ទាប់មក ពីនោះ ខ្ញុំសូមអញ្ជើញអ្នកជាមួយនឹងការអំពាវនាវនៃសាសនាអ៊ីស្លាម ចូរអ្នកទទួលយកសាសនាអ៊ីស្លាម នោះអ្នកនឹងមានសុវត្ថិភាព អល់ឡោះនឹងប្រទានរង្វាន់ទ្វេដងដល់អ្នក។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកងាកចេញ នោះអ្នកនឹងទទួលទោសបាបរបស់ប្រជាជនរបស់អ្នក ហើយ៖ ឱប្រជាជននៃសៀវភៅអើយ ចូរមកកាន់ពាក្យមួយម៉ាត់ សេចក្តីសម្រេចរវាងយើង និងអ្នកមិនខុសគ្នាទេ ថាយើងគោរពបូជាអ្នកណាក្រៅពីអល់ឡោះ ហើយយើងមិនភ្ជាប់អ្វីជាមួយទ្រង់ទេ ហើយយើងខ្លះមិនយកអ្នកដទៃជាម្ចាស់ក្រៅពីអល់ឡោះ។' ប្រសិនបើពួកគេងាកចេញ ចូរនិយាយទៅកាន់ពួកគេថា៖ 'ចូរធ្វើជាសាក្សីថា យើងជាអ្នកដែលចុះចូលនឹងអល់ឡោះ'។ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បាននិយាយថា “បន្ទាប់ពី ហ៊ីរ៉ាក្លីស បានថ្លែងអ្វីដែលគាត់និយាយ និងអានសំបុត្រចប់ មានការរំជើបរំជួល និងសំឡេងខ្លាំងៗ ដូច្នេះពួកគេបានបណ្តេញយើងចេញ។ ខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់មិត្តភក្តិរបស់ខ្ញុំ បន្ទាប់ពីយើងត្រូវបានបណ្តេញចេញថា “ជាការពិតណាស់ គាត់ត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលរួមក្នុងកិច្ចការរបស់កូនប្រុសរបស់ អាប៊ូ កាបស៊ីយ៉ា។ ហ៊ីរ៉ាក្លីស មានការព្រួយបារម្ភអំពីចក្រភពរ៉ូម”។ នៅពេលនោះ ខ្ញុំក៏មានការព្រួយបារម្ភផងដែរថា មូហាំម៉ាត់នឹងទទួលបានជ័យជម្នះ រហូតដល់ទីបំផុត - អារម្មណ៍នោះបានបាត់ទៅវិញបន្ទាប់ពី - អល់ឡោះបានធ្វើឱ្យខ្ញុំទទួលយកសាសនាអ៊ីស្លាម។ ហើយមាន អ៊ីបន អាន ណាហ្សួរ ជាអភិជននៃ អ៊ីលីយ៉ា” ហើយ ហ៊ីរ៉ាក្លីស គឺជាប៊ីស្សពគ្រិស្តសាសនា គាត់បាននិយាយថា ថ្ងៃមួយ នៅពេលដែល ហ៊ីរ៉ាក្លីស បានទៅលេង អ៊ីលីយ៉ា” គាត់មានការថប់បារម្ភយ៉ាងខ្លាំង បាននិយាយទៅកាន់មេបញ្ជាការសង្គ្រាមរបស់គាត់មួយចំនួនថា “ជាការពិតណាស់ យើងបដិសេធស្ថានភាពរបស់អ្នក”។ បន្ទាប់មក អ៊ីបន ណាហ្សួរ បាននិយាយថា “ហ៊ីរ៉ាក្លីស គឺជាហោរាសាស្រ្តដែលតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះដំណើរនៃផ្កាយ”។ លោកធ្លាប់បានឆ្លើយសំណួររបស់ពួកបូជាចារ្យដែលបានសួរលោកថា “យប់មួយ ពេលខ្ញុំកំពុងសង្កេតមើលការឆ្លងកាត់នៃផ្កាយ ខ្ញុំឃើញថាស្តេច Khitan បានប្រសូតមក តើអ្នកណាក្នុងចំណោមប្រជាជននេះបានកាត់ស្បែក?”។ ឆ្លើយពួកបូជាចារ្យថា “មនុស្សតែម្នាក់គត់ដែលអនុវត្តការកាត់ស្បែកគឺជនជាតិយូដា កុំបារម្ភដោយសារតែជនជាតិយូដា។ គ្រាន់តែបញ្ជាឱ្យប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងនគររបស់អ្នក ដើម្បីកុំឱ្យជនជាតិយូដានៅក្នុងប្រទេសទាំងនោះត្រូវបានសម្លាប់”។ នៅពេលនោះ អ្នកនាំសារម្នាក់មកពីស្តេចនៃ Bani Ghassan បាននាំ Heraclius មកប្រាប់គាត់អំពីអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់) បន្ទាប់ពីបុរសនោះបានរៀបរាប់រឿងនេះចប់ Heraclius បានបញ្ជាឱ្យគាត់ពិនិត្យថាតើគាត់បានកាត់ស្បែកឬអត់។ បន្ទាប់ពីពិនិត្យរួច វាបានបង្ហាញថាគាត់ពិតជាជនជាតិស្បែកខ្មៅ។ បន្ទាប់មកមនុស្សបានប្រាប់ Heraclius។ Heraclius បានសួរបុរសនោះអំពីជនជាតិអារ៉ាប់ដទៃទៀត តើពួកគេបានកាត់ស្បែកឬអត់?” គាត់បានឆ្លើយថា “ជនជាតិអារ៉ាប់ទាំងអស់ត្រូវបានកាត់ស្បែក”។ Heraclius បាននិយាយថា “នេះគឺជាស្តេចនៃ Ummah ពិតណាស់គាត់បានកើតមក”។ បន្ទាប់មក ហេរ៉ាគ្លីស បានផ្ញើលិខិតមួយច្បាប់ទៅកាន់មិត្តម្នាក់នៅទីក្រុងរ៉ូម ដែលមានចំណេះដឹងស្មើនឹងហេរ៉ាគ្លីស ដើម្បីប្រាប់គាត់អំពីកំណើតរបស់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ សាលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម'។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គាត់បានបន្តដំណើររបស់គាត់ទៅកាន់ប្រទេសហ៊ីមសា ប៉ុន្តែមុនពេលមកដល់ហ៊ីមសា ការឆ្លើយតបទៅនឹងលិខិតរបស់មិត្តគាត់បានមកដល់មុន។ មិត្តរបស់គាត់យល់ស្របនឹងគំនិតរបស់ហេរ៉ាគ្លីសថា មូហាំម៉ាត់បានកើតមក ហើយថាគាត់ពិតជាព្យាការីម្នាក់មែន។ បន្ទាប់មក ហេរ៉ាគ្លីស បានអញ្ជើញមន្ត្រីរ៉ូម៉ាំងឱ្យមកកន្លែងរបស់គាត់នៅហ៊ីមសា បន្ទាប់ពីមនុស្សគ្រប់គ្នាមានវត្តមាននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ ហេរ៉ាគ្លីស បានបញ្ជាឱ្យទ្វារទាំងអស់ត្រូវបានចាក់សោ។ បន្ទាប់មកគាត់បាននិយាយថា "ឱប្រជាជាតិរ៉ុមអើយ តើអ្នកទាំងអស់គ្នានឹងសម្រេចបាននូវជ័យជំនះ និងវឌ្ឍនភាពដ៏រុងរឿងដែរឬទេ ខណៈពេលដែលនគរនៅតែស្ថិតក្នុងដៃរបស់យើង? ប្រសិនបើអ្នកចង់ ចូរទទួលស្គាល់មូហាំម៉ាត់ជាព្យាការី!"។ ដោយឮពាក្យទាំងនេះ ពួកគេបានរត់គេចខ្លួនដូចលាព្រៃ ទោះបីជាទ្វារទាំងអស់ត្រូវបានចាក់សោក៏ដោយ។ ដោយឃើញស្ថានភាពបែបនេះ ហេរ៉ាគ្លីស បានបាត់បង់ក្តីសង្ឃឹមថាពួកគេនឹងជឿលើឋានៈជាព្យាការីរបស់មូហាំម៉ាត់។ បន្ទាប់មកគាត់បានបញ្ជាឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាត្រឡប់ទៅកន្លែងរៀងៗខ្លួនវិញ ហើយនិយាយថា៖ «តាមពិតទៅ អ្វីដែលខ្ញុំបាននិយាយនៅពេលនេះ គឺគ្រាន់តែដើម្បីសាកល្បងភាពរឹងមាំរបស់អ្នកទាំងអស់គ្នាប៉ុណ្ណោះ។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំបានឃើញការតាំងចិត្តនោះហើយ»។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានឱនក្បាលចុះនៅចំពោះមុខ ហេរ៉ាក្លីស ហើយពួកគេមានការពេញចិត្តនឹងគាត់។ ដូច្នេះហើយ រឿងរបស់ ហេរ៉ាក្លីស ត្រូវបានបញ្ចប់។ វាត្រូវបានរៀបរាប់ដោយ [សាលីហ ប៊ីន កៃសាន] និង [យូនុស] និង [ម៉ាម៉ារ] មកពី [អាស ហ្ស៊ូរី]។
ហាទីស
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
បានប្រាប់យើង [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន មូសា] គាត់បាននិយាយ បានប្រាប់យើង [ហាន់ហ្សាឡាហ៍ ប៊ីន អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន] ពី [អ៊ីគ្រីម៉ាហ៍ ប៊ីន ខាលីដ] ពី [អ៊ីបន អ៊ូម៉ារ] បាននិយាយថា៖ រ៉ស៊ូលឡោះ សាលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សាសនាអ៊ីស្លាមត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅលើគ្រឹះប្រាំយ៉ាង៖ សក្ខីភាពថាគ្មានព្រះណាក្រៅពីអល់ឡោះទេ ហើយជាការពិតណាស់ មូហាំម៉ាត់គឺជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ដោយបង្កើតការអធិស្ឋាន បង់ហ្សាកាត ហាជ និងតមអាហារក្នុងអំឡុងពេលខែរ៉ម៉ាដាន»។
ហាទីស
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
បានប្រាប់យើង [Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi] គាត់បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [Abu 'Amir Al 'Aqadi] ដែលបាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [Sulaiman bin Bilal] ពី [Abdullah bin Dinar] ពី [Abu Salih] ពី [Abu Hurairah] ពីព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam គាត់បាននិយាយថា៖ «ជំនឿមានមែកជាងហុកសិប ហើយភាពអាម៉ាស់គឺជាផ្នែកមួយនៃជំនឿ»។
ហាទីស
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
វាត្រូវបាននិទានដល់យើង [អាដាម ប៊ីន អាប៊ូ អ៊ីយ៉ាស] បាននិយាយថា វាត្រូវបាននិទានដល់យើង [ស៊ីយូបា] ពី [អាប់ឌុលឡា ប៊ីន អាប៊ូ អាស សាហ្វារ] និង [អ៊ីស្មាអែល ប៊ីន អាប៊ូ ខាលីដ] ពី [អាស៊ី ស្យាប៊ី] ពី [អាប់ឌុលឡា ប៊ីន អាំរូ] ពីព្យាការី សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បាននិយាយថា៖ «អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមគឺជាមនុស្សម្នាក់ដែលពាក្យសម្ដី និងដៃរបស់គាត់មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ពួកអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម ហើយមូហាជីរគឺជាមនុស្សម្នាក់ដែលបោះបង់ចោលអ្វីដែលអល់ឡោះបានហាមឃាត់»។ អាប៊ូ អាប់ឌុលឡា បាននិយាយ។ ហើយ [អាប៊ូ មូអាវីយ៉ា] បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [ដាដ] គាត់គឺជាកូនប្រុសរបស់ អ៊ីបន ហិន នៃ [អាមៀរ] បាននិយាយ។ ខ្ញុំបានឮ [អាប់ឌុលឡា] មានន័យថា អ៊ីបន អាំរូ ពីព្យាការី សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ហើយបាននិយាយថា [អាប់ឌុល អាឡា] ពី [ដាដ] ពី [អាមៀរ] ពី [អាប់ឌុលឡា] ពីព្យាការី សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម
ហាទីស
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
បានប្រាប់យើង [Sa'id bin Yahya bin Sa'id Al Qurasyi] គាត់បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [ឪពុករបស់ខ្ញុំ] បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] ពី [Abu Burdah] ពី [Abu Musa] បាននិយាយថា៖ 'ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ តើសាសនាអ៊ីស្លាមមួយណាសំខាន់បំផុត?' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam បានឆ្លើយថា៖ 'តើអ្នកណាដែលប្រជាជនមូស្លីមមានសុវត្ថិភាពពីមាត់ និងដៃរបស់ពួកគេ?'
ហាទីស
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
បានប្រាប់យើង [អាំរូ ប៊ីន ខាលីដ] ថា បានប្រាប់យើង [អាល់ឡៃតស៍] ពី [យ៉ាហ្ស៊ីដ] ពី [អាប៊ូ អាល់ខៃរ] ពី [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន អាំរូ]។ មាននរណាម្នាក់បានសួរព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ថា «តើសាសនាអ៊ីស្លាមមួយណាល្អបំផុត?»។ ព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានឆ្លើយថា «ចូរអ្នកផ្តល់អាហារ ចូរជំរាបសួរមនុស្សដែលអ្នកស្គាល់ និងអ្នកដែលអ្នកមិនស្គាល់»។
ហាទីស
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
បានមានប្រសាសន៍អំពីយើង [មូសាដាដ] បានមានប្រសាសន៍ថា បានមានប្រសាសន៍អំពីយើង [យ៉ាយ៉ា] ពី [ស្យូបា] ពី [កូតាដា] ពី [អាណាស] ពីព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam ហើយពី [ហ៊ូសេន អាល់ មូអាលីម] បានមានប្រសាសន៍ថា បានមានប្រសាសន៍អំពីយើង [កូតាដា] ពី [អាណាស] ពីព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកជឿទេ រហូតដល់គាត់ស្រឡាញ់បងប្អូនរបស់ខ្លួនដូចគាត់ស្រឡាញ់ខ្លួនឯង»។
ហាទីស
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [អាប៊ូ អាល់យ៉ាម៉ាន] បាននិយាយថា វាត្រូវបានគេរាយការណ៍មកយើង [ស៊ីយូអៃប] បាននិយាយថា វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [អាប៊ូ អាហ្សាណាដ] ពី [អាល់ អារ៉ាជ] ពី [អាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ាហ៍] ថា អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើលោក) បាននិយាយថា៖ «ដូច្នេះ ដោយព្រះអង្គដែលព្រលឹងខ្ញុំស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ព្រះអង្គ គ្មានអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកនឹងជឿទេ រហូតដល់ខ្ញុំត្រូវបានគេស្រឡាញ់ច្រើនជាងឪពុកម្តាយ និងកូនៗរបស់គាត់»។
ហាទីស
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
វាត្រូវបានទាក់ទងមកយើង [Ya'qub bin Ibrahim] បាននិយាយថា វាត្រូវបានទាក់ទងមកយើង [Ibn 'Ulayyah] ពី [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] ពី [Anas] ពីព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam ហើយវាក៏ត្រូវបានទាក់ទងមកយើងដែរ [Adam] បាននិយាយថា វាបានទាក់ទងមកយើង [Syu'bah] ពី [Qotadah] ពី [Anas] បាននិយាយថា ព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកនឹងជឿទេ រហូតដល់ខ្ញុំស្រឡាញ់គាត់ច្រើនជាងឪពុកម្តាយរបស់គាត់ កូនៗរបស់គាត់ និងមនុស្សជាតិទាំងអស់»។
ហាទីស
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [Muhammad bin Al Mutsanna] បាននិយាយថា វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] បាននិយាយថា វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [Ayyub] ពី [Abu Qilabah] ពី [Anas bin Malik] ពីព្យាការី sallalaahu 'alaihi wasallam គាត់បាននិយាយថា៖ 'រឿងបីយ៉ាងដែលប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់មាន គាត់នឹងទទួលបានភាពផ្អែមល្ហែមនៃជំនឿ៖ គាត់បានធ្វើឱ្យអល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់កាន់តែជាទីស្រឡាញ់ចំពោះគាត់ជាងរឿងទាំងពីរនេះ។ ប្រសិនបើគាត់ស្រឡាញ់នរណាម្នាក់ គាត់មិនស្រឡាញ់គាត់ទេ លើកលែងតែសម្រាប់អល់ឡោះ។ ហើយគាត់ស្អប់ការវិលត្រឡប់ទៅរកភាពមិនជឿដូចគាត់ស្អប់ការត្រូវបានបោះចូលទៅក្នុងឋាននរកដែរ'។
ហាទីស
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ អាល់វ៉ាលីដ] ថា បានប្រាប់យើង [ស៊ីយូបា] បានប្រាប់ខ្ញុំ [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន ចាបារ] ថា ខ្ញុំបានឮ [អាណាស] ពីព្យាការី សលឡាហ៍ហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សញ្ញានៃជំនឿគឺការស្រឡាញ់ពួកអាន់សារ ហើយសញ្ញានៃនីហ្វាកគឺការស្អប់ពួកអាន់សារ»។
ហាទីស
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ អាល់យ៉ាម៉ាន] ថា បានប្រាប់យើង [ស៊ីយូអ៊ែប] ពី [អាហ្ស ហ្ស៊ូរី] ថា បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ អ៊ីឌ្រីស អាយដហ្សូឡា ប៊ីន អាប់ឌុលឡាហ៍] ថា [អ៊ូបាដា ប៊ីន អាស សាមីត] គឺជាមិត្តម្នាក់ដែលបានចូលរួមក្នុងសមរភូមិបាដ្រ ហើយក៏ជាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានស្បថនៅយប់អាកូបាផងដែរ គាត់បាននិយាយថា អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ សលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម បាននិយាយនៅពេលដែលគាត់នៅក្នុងចំណោមមិត្តភ័ក្តិមួយចំនួនរបស់គាត់ថា “ចូរជឿភក្ដីភាពចំពោះខ្ញុំ កុំឲ្យភ្ជាប់ដៃគូជាមួយអល់ឡោះជាមួយអ្វីទាំងអស់ កុំលួច កុំផិតក្បត់ កុំសម្លាប់កូនរបស់អ្នក កុំប្រឌិតការកុហកដែលអ្នកបង្កើតរវាងដៃនិងជើងរបស់អ្នក កុំមិនស្តាប់បង្គាប់អ្វីដែលត្រឹមត្រូវ”។ អ្នកណាក្នុងចំណោមអ្នកបំពេញវា រង្វាន់របស់គាត់គឺនៅជាមួយអល់ឡោះ ហើយអ្នកណាដែលបំពានរឿងទាំងនេះ ហើយបន្ទាប់មកអល់ឡោះដាក់ទោសគាត់នៅក្នុងលោកិយនេះ វាជាកាហ្វារ៉ាតសម្រាប់គាត់ ហើយអ្នកណាដែលបំពានរឿងទាំងនេះ ហើយបន្ទាប់មកអល់ឡោះគ្របដណ្ដប់វា - មិនដាក់ទោសគាត់នៅក្នុងលោកិយនេះទេ - បន្ទាប់មកកិច្ចការរបស់គាត់នឹងត្រឡប់ទៅរកអល់ឡោះវិញ ប្រសិនបើទ្រង់ចង់បាន ទ្រង់នឹងអត់ទោសឱ្យគាត់ ឬទ្រង់នឹងដាក់ទោសគាត់។ ដូច្នេះយើងបានស្បថភក្ដីភាពចំពោះគាត់ចំពោះរឿងទាំងនេះ។
ហាទីស
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើងដោយ [Abdullah bin Maslamah] ពី [Malik] ពី [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'Sha'ah] ពី [ឪពុករបស់គាត់] ពី [Abu Sa'id Al Khudri] ថាគាត់បាននិយាយថា Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam បានមានប្រសាសន៍ថា៖ 'វាស្ទើរតែបានកើតឡើងម្តងម្កាលថាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ល្អបំផុតរបស់អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមគឺពពែដែលគាត់បានស៊ីស្មៅនៅលើកំពូលភ្នំនិងកន្លែងដាច់ស្រយាលគាត់បានទៅជាមួយវា។ សាសនារបស់គាត់គឺដោយសារតែការភ័យខ្លាចនៃការត្រូវបានគេបង្កាច់បង្ខូច'។
ហាទីស
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
បានប្រាប់យើង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន សាឡាម] ថា បានប្រាប់យើង [អាប់ដា] ពី [ហ៊ីស្យាម] ពី [ឪពុករបស់គាត់] ពី [អៃសា] ថា “អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ សឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម នៅពេលដែលលោកបានបញ្ជាឱ្យដៃគូ លោកបានបញ្ជាឱ្យពួកគេធ្វើអ្វីដែលពួកគេអាចធ្វើ បានបន្ទាប់មកដៃគូបាននិយាយថា “យើងមិនដូចអ្នកទេ ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ពីព្រោះអ្នកត្រូវបានអភ័យទោសចំពោះអំពើបាបអតីតកាល និងអនាគតរបស់អ្នក”។ ដូច្នេះ លោក សឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង ដែលអាចមើលឃើញពីមុខរបស់លោក រួចនិយាយថា “ជាការពិតណាស់ អ្នកដែលគោរពបូជា និងយល់អល់ឡោះបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកគឺខ្ញុំ”។
ហាទីស
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [ស៊ូឡៃម៉ាន ប៊ីន ហាប] បាននិយាយថា វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [ស្យូបា] ពី [កូតាដា] ពី [អាណាស ប៊ីន ម៉ាលីក] ពីព្យាការី សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រឿងបីយ៉ាងដែលប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់មាន គាត់នឹងទទួលបានភាពផ្អែមល្ហែមនៃជំនឿ៖ អល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ គឺជាទីស្រឡាញ់របស់គាត់ជាងអ្វីផ្សេងទៀតក្រៅពីរឿងទាំងពីរនេះ។ ហើយអ្នកណាដែលប្រសិនបើគាត់ស្រឡាញ់នរណាម្នាក់ គឺមិនស្រឡាញ់មនុស្សនោះក្រៅពីអល់ឡោះ 'អាហ្សា វ៉ាចាឡា។ ហើយអ្នកណាដែលស្អប់ការវិលត្រឡប់ទៅរកភាពមិនជឿដូចគាត់ស្អប់ការត្រូវបោះចូលទៅក្នុងឋាននរកដែរ»។
