Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 1

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ

U la ïathuh ha ngi [u Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] u la ong, U la ïathuh ha ngi [u Sufyan] uba la ong, ba U la ïathuh ha ngi [u Yahya bin Sa’id Al Ansari] u la ong, u la ïathuh ha ngi [u Muhammad bin Ibrahim At Taimi], ba u la ïohsngew ïa u [Alqamah bin Waqash Al Laitsi]; Shisien nga la iohsngew ia u [Umar bin Al Khaththab] ha ​​ka pulpit ba u ong; Nga la iohsngew ia u Nongiathuhlypa sallallaahu ’alaihi wasallam ba u ong: ‘Baroh ki kam ki shong ha ka jingthmu, bad ka bainong na ka bynta uwei pa uwei u briew ka shong ha kaei kaba la thmu; Uno uno uba thmu ban leit buhai shnong namar ka pyrthei kaba u kwah ban poi ne namar ka kynthei kaba u kwah ban shongkurim, te ka jingleit buhai shnong jong u ka long sha kata kaba u la thmu.’

Hadith

Imam Bukhari : 2

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا

La iathuh ha ngi [U Abdullah bin Yusuf] u la ong, la iathuh ha ngi [u Malik] na u [Hysyam bin ‘Urwah] na [u kpa jong u] na u [Aisyah] ka kmie jong ki Mu’minin, ba u Al Harith bin Hisham u la kylli ia u Rasulullah. Kumta u Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u la jubab: ‘Teng teng ka wan ha nga kum ka jingsawa jong ki baje jingling bad kane ka rukom ka long kaba eh tam ia nga, nangta ka sangeh noh khnang ba ngan sngewthuh ia kaei kaba la kren. Bad teng teng u angel u wan kum u briew bad u kren ia nga kumta nga bud ia kaei kaba u ong’. Ka Aisyah ka la ong: ‘Hooid, shisien nga la iohi ia ka jingpynpaw kaba la wan hiar sha U sallallaahu ‘alaihi wasallam ha ka sngi kaba khriat bha bad nangta ka la sangeh noh, bad nga la iohi ba ka khlieh jong U ka la tuid da ka sniehdoh’.

Hadith

Imam Bukhari : 3

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ

La iathuh ha ngi ba [u Yahya bin Bukair] u la ong, La iathuh ha ngi na [U Al Laits] na [‘Uqail] na [Ibn Shihab] na [‘Urwah bin Az Zubair] na [‘Aisyah] -ka Kmie jong ki Mu’minin-, ba ka la ong: ‘Ka jingsdang jong ka jingpynpaw kaba lah ban . jingphohsniew ha ka jingthiah. Bad Um ju phohsniew lymda ka wan kum ka jingshai jong ka step. Nangta u la shah kyrkhu da ka jingieit ia ka jinglong marwei, kumta u la jied ia ka krem ​​jong u Hiro bad u la shah ia ka, kata u la mane miet katto katne por shuwa ban leit phai noh sha la ka iing ka sem ban pynkhreh ia ki jingbam ban im biang. Nangta u la iakynduh ia ka Khadijah ban pynkhreh ia ki jingbam. Haduh ba khatduh u Al Haq u la wan haba u don ha ka krem ​​jong u Hiro, u angel u la wan bad u la ong: ‘Pule?’. U la jubab: ‘Ngam nang ban pule kot’. U Nongiathuhlypa u la batai: Kumta u angel u la bat ia nga bad u la kdup jur ia nga nangta u la pyllait ia nga bad u la ong biang: ‘Pule!’. U la jubab: ‘Ngam nang ban pule kot’. Kumta u angel u la bat ia nga bad u la kdup ia nga da kaba tyngeh bha nangta u la pyllait ia nga bad u la ong biang: ‘Pule!’. U la jubab: ‘Ngam nang ban pule kot’. U angel u la bat biang ia nga bad u la kdup ia nga ha ka sien kaba lai da kaba khlain bha nangta u la pyllait ia nga, bad u la ong biang: -Pule da kaba -kdew- ia ka kyrteng jong U Blei jong phi uba la thaw, U la thaw ia ki briew na ka snam kaba la tyrkhong. Pule, bad U Trai jong phi u long Uba sngewrit tam-'. U Nongiathuhlypa sallallaahu ‘alaihi wasallam u la wan phai sha la ka ïing ka sem ryngkat bad ki kyntien jong ka jingpynpaw ha ka jinglong kaba sngewkhia. U la ia kynduh ia ka Khadijah bint Khawailidh bad u la ong : ‘To tap ia nga, tap ia nga!’. La tap ia u haduh ba un da duh noh ia ka jingtieng jong u. Nangta u la iathuh ha ka Khadija ia kaei kaba la jia: ‘Nga khuslai ia lade’. Kumta ka Khadijah ka la ong: ‘Da U Blei, U Blei un ym pynmynsaw ia phi junom, namar phi dei u briew uba bteng ia ka jingiadei paralok’. Nangta ka Khadijah ka la khot sngewbha ïa u ban ïakynduh ïa u Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul ‘Uzza, u khun jong u kpa jong ka Khadijah, uba long Khristan ha ka por jong ka Jahiliyyah. U la thoh ruh ia ki kot ha ka ktien Hebru, bad u la thoh ruh ia ka Baibl ha ka ktien Hebru da ka jingbit jong U Allah. Ha kata ka por u Waroqoh u la tymmen bad ki khmat jong u ki la matlah. Ka Khadijah ka la ong: ‘Ko khun u kpa jong nga, sngap ia kaei kaba u khun u hynmen jong phi u ong’. U Waroqoh u la ong: ‘Ko khun u hynmen jong nga, kaei kaba phi la mad’. Kumta u Rasulullah u la iathuh ia kaei kaba la jia ia u. U Waroqoh u la ong: ‘Une u dei u Namus, kumba u Allah u la pynpaw shisien ha u Moses. Oh, nga sngewbha ba nga dang samla bad nga dang im ha ka por ba la beh noh ia phi da ki briew jong phi’. U Rasulullah u la kylli: ‘Hato ngan shah beh noh ha ki?’. U Waroqoh u la jubab: ‘Hooid. Namar ym don mano mano ruh ki ban wan bad kaei kaba phi wanrah lymda kin shah pynmynsaw - shah pynlong nongshun -. Lada nga la don hangta ha ka por ba kata ka la jia, ngan jin da la iarap ia phi katba lah’. U Waroqoh um shym la mad ia ka jingjia kaba u ngeit namar u la iap kham kloi ha ka por jong ka fatroh - jinglong thylli - jingpynpaw. [U Ibn Shihab] u la ong; la pyntip ia nga [u Jabir bin Abdullah Al Ansari] ba u [Jabir bin Abdullah Al Ansari] u la kren shaphang ka jinglong thylli jong ka jingpynpaw, kumba u Nonglam khubor jong U Blei u la ong: ‘Katba nga dang iaid nga la iohsngew ia ka sur na bneng, nga la peit sha ka bad ka la paw ba u angel u la wan ha nga. ka bneng bad ka khyndew. Nga la sheptieng bad nga la leit phai noh sha la iing, bad nga la ong: ‘To tap ia nga. Ka jingtap ia nga’. Kumta U Allah Ta’ala u la phah ia ka jingpynpaw: -Ko phi kiba tap ia lade- haduh ka ktien U Allah -bad iehnoh ia ki bleithaw-. Naduh kata ka por ki jingpynpaw ki la iai bteng ban wan hiar beit beit’. Ia kane ka hadith la iathuh ruh da u [Abdullah bin Yusuf] bad u [Abu Shalih] kumjuh ruh da u [Hilal bin Raddad] na u [Az Zuhri]. U [U Jonah] u la ong; bad u [Ma’mar] u la mynjur ba u la ioh ia ka na u Az Zuhri.

Hadith

Imam Bukhari : 4

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ

U la iathuh ha ngi [u Musa bin Isma’il] u la ong, U la iathuh ha ngi [u Musa bin Abu Aisyah] u la ong, U la iathuh ia ngi [u Sa’id bin Jubair] na [u Ibn Abbas] shaphang ki ktien U Blei ban pynkhih ia ka mon jong phi. ka-'. U Ibn ‘Abbas u la ong: ‘U Nonglamktien U Blei sallallaahu ‘alaihi wasallam u la don ka jingkwah kaba jur bha ban kynmaw ia kaei kaba la pynpaw - ka Qur’an - bad u la pynkhih ia ki rmiang shyntur jong u’. U Ibn ‘Abbas u la ong: ‘Ngan pynkhih ia ki rmiang shyntur jong nga -ban pule ia ka- ha phi kumba u Nonglam khubor U Blei U la leh ia nga’. U Sa’id u la ong: ‘Bad ngan pynkhih ia ki rmiang shyntur jong nga -ban pule ia ka- ha phi kumba nga la iohi ia u Ibn ‘Abbas ba u leh ia kata. Kumta u Nongiathuhlypa u la pynkhih ia la ki rmiang shyntur. Nangta ka ktien U Allah Ta’ala ka la wan hiar: Wat pynkhih ia ka shyntur jong phi ban -pule- ia ka Koran namar phin sa -nang kloi ia ka. Hooid, ka long ha ka jinglut jong Ngi ban lum ia ki -ha ka shyntur jong phi- bad -ban pynlong ia phi kiba stad- ha kaba pule ia ki’. Kaei kaba kane ka mut ka long ba U Allah U lum ia ka ha ka shyntur jong phi - ban kynmaw ia ka - bad nangta phi pule ia ka: ‘Ynda Ngi la dep pule ia ka, nangta bud ia ka jingpule’. Ka mut: ‘Sngap bad sngap jar’. Nangta U Allah Ta’ala u la ong: ‘Te, shisha, ka shong ha Ngi ban batai ia ka. Ka mut: ‘Bad ka dei ka kamram jong Ngi ban pule ia ka’ Bad u Nonglam khubor jong U Blei sallallaahu ‘alaihi wasallam naduh kata ka por ba u Jibril ‘Alaihis Salam u la wan sha u, u la sngap ia u. Bad haba u Jibril ‘Alaihis Salam u la jah noh, u Nongiathuhlypa u la pule ia ka - ha ki paralok jong u - kumba u Jibril ‘Alaihis Salam u la pule ia ka ha u .

Hadith

Imam Bukhari : 5

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ

La iathuh ia ngi [U Abdan] u la ong, la iathuh ia ngi [U Abdullah] la iathuh ia ngi [U Yunus] na u [Az Zuhri] bad da kajuh ka jingiathuhkhana, u la iathuh ruh ia ngi [u Bisyir bin Muhammad] u la ong, u la iathuh ia ngi u [U Abdullah] u la ong, u la iathuh ia ngi [U Yunus] bad [U Ma’zurlah] kumba u [Adullah] u la ong, U bin Abdullah] na u [Ibn ‘Abbas] u la ong, ba u Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u long u briew uba jemnud tarn, khamtam ha u bnai Ramadlan haba u angel Jibril ‘Alaihis Salam u la ïakynduh ïa u, bad dei u Jibril ‘Alaihis Salam uba wan sha u man ka miet taught ha kaba u bnai Ramadlan’. Hooid, u Rasulullah u la kham jemnud shibun ban ia ka Iyer kaba beh.

Hadith

Imam Bukhari : 6

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ

U la iathuh ha ngi [u Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi’] u la ong, u la iathuh ha ngi [u Syu’aib] na u [Az Zuhri] u la iathuh ha nga [u Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] ba [U Abdullah bin ‘Abbas] u la iathuh ha u ba [u Abu] u la don u Harbdullah bin Tofyan; ba u Heraclius u la ioh ia ka kynhun nongkhaii jong ki Quraish, kaba don ha ka jingleit khaii sha ka Ri Syria ha ka por ba ka jingiateh hapdeng u Nongiathuhlypa sallallaahu ‘alaihi wasallam bad u Abu Sufyan bad ki riewngeit Quraish ka la treikam. Ynda ki la sangeh ha Iliya’ ki la iakynduh ia u Heraklius ha ka jingkhot jong u Heraklius ban khot ia ki ban ia kren ha ka jingiaseng jong u, ha kata ka por u Heraklius u don ryngkat bad ki riew donburom jong ki nong Rome. U Heraklius u la kren bad ki lyngba u nongpynkylla ktien. U Heraklius u la ong; ‘Uei na phi uba don ka jingiadei kaba jan tam ha ka iing ka sem bad uta u briew uba kam ba u dei u Nongiathuhlypa?’. U Abu Sufyan u la ong; kumta nga la jubab; ‘Nga dei uba don ka jingiadei kaba jan tam ha ka iing ka sem bad u’. U Heraklius u la ong; ‘To wanrah ia u kham jan sha nga bad kumjuh sha ki paralok jong u’. Kumta ki la buh ia ki Quraysh shadien jong u Abu Sufyan. Nangta u Heraclius u la ong lyngba u nongpynkylla ktien jong u: ‘To iathuh ha u ba nga la kylli ia u shaphang uta u briew uba kam ba u long u Nongiathuhlypa. Lada u thok ia nga, te phi dei ban thok ia u’. Da U Allah, lada ym dei namar ka jinglehrain kaba mih na ki jingkynnoh thok ba kin pynïahap ïa nga, ngan jin da la thok ïa u.’ U Abu Sufyan u la ong; Kumta kaba nyngkong eh kaba u la kylli ia nga shaphang jong u - u Nongiathuhlypa sallallaahu 'alaihi wasallam - ka long: ‘kaei ka kyrdan jong ka jait jong u hapdeng jong phi?’. Nga la jubab: ‘U dei na ka jait kaba bha - kaba donburom’. U la kylli biang: ‘Hato don mano mano ba la ong ia kata ha shuwa jong u?’. Nga la jubab: ‘Em ei ei’. U la kylli biang : ‘U kpa jong u u dei u syiem?’. Nga la jubab: ‘Em’. Hato kito kiba bud ia u ki dei ki briew kiba don kyrdan ne ki briew kiba rit paid?’. Nga la jubab: ‘Wat kito kiba bud ia u ki long ki briew kiba rit paid’. U la kylli biang: ‘Ki nongbud ki nang bun ne nang duna?’. Nga la jubab: ‘Pynkiew’. U la kylli biang: ‘Hato don mano mano ba la kylla niam namar ba u bitar ia la ka niam?’. Nga la jubab: ‘Em ei ei’. U la kylli biang: ‘Phi la ju lap ia u ba u thok shuwa ba un kren ia kaei kaba u la ong?’. Nga la jubab: ‘Ym ju don’. U la kylli biang: ‘Hato u la ju leh thok?’. Nga la jubab: ‘Em ju don. Haba ngi ia shongkai bad u, um ju leh kumta’. U Abu Sufyan u la ong: ‘Ngam lah ban pynsngew ei ei lait noh tang ki kyntien kiba kum kine’. U la kylli biang: ‘Phi ialeh pyrshah ia u?’. Nga la jubab: ‘Em’. U la kylli biang: ‘Kumno ka thma ka la kut?’. Nga la jubab: ‘Ka thma hapdeng jong ngi bad u ka long kaba jur bha. Teng teng u pynshitom ia ngi, teng teng ngi pynshitom ia u’. U la kylli biang : ‘U la hukum aiu ia phi ban leh?’. Nga la jubab: ‘U la hukum ia ngi; ‘Mane ia U Allah khlem da pyniadei ei ei bad u, bad iehnoh ia kaei kaba ki kpa tymmen jong phi ki la ong. "U la hukum ruh ia ngi ban duwai, ban siew zakat, ban kren ia ka jingshisha, ban iamap iwei ia iwei pat bad ban pynneh ia ka jingiadei paralok." Kumta u Heraclius u la ong ha u nongpynkylla ktien jong u: ‘To iathuh ia u ba nga la kylli ia phi shaphang ka jinglong kmie jong uta u briew, phi iathuh ia nga ba uta u briew u dei na ka jaitbynriew kaba donburom. Kumjuh ruh ia uta u briew la pynmihpat hapdeng ki khun ki ksiew jong ki briew jong u. Bad nga la kylli ia phi lada don mano mano ba la ju ong ia kaei kaba u la ong mynshuwa, phi la ong em. Lada la ong ba don kiba la kren ia kata mynshuwa, hooid ngan shim ba une u briew u copy ia u briew uba la kren mynshuwa uba la kren kum kata. Nga la kylli ruh ia phi hato u kpa jong u u dei na ka jait syiem, kumta phi la jubab em. Nga la ong ba lada u kpa jong u u dei na ka jait syiem, hooid une u briew un dawa ia ka hima jong u kpa jong u. Bad nga la kylli ruh ia phi lada phi la ju ioh ia ka . Lada u thok shuwa ba un kren ia kaei kaba u ong, phi jubab ia u em. Nga sngewthuh shisha ba wat ki briew ruh kim nud ban thok, lymne ban thok ia U Allah. Bad nga la kylli ruh ia phi, hato kito kiba bud ia u ki dei kiba donburom ne kiba rit paid?’. U la jubab ia kiba rit paid kiba bud ia u. Hooid, ki long ki nongbud jong u Nongiathuhlypa. Nga la kylli ruh ia phi hato ki nongbud ki kiew ne ki hiar, phi jubab ba ka kiew. Bad kumta ka long bad ka jingngeit haduh ba kan da long kaba janai. Nga la kylli ruh ia phi hato don ne em kiba la kylla niam namar ba u bitar ia la ka niam. U la jubab em. Bad kumta ka jingngeit ka long haba ka san bad san ha ka dohnud. Nga la kylli ruh ia phi hato u la ju leh thok, phi la jubab ba um ju leh thok. Bad kumta ka la long ba ki Apostol kim lah ban thok. Bad nga la kylli ruh ia phi kaei kaba u la hukum ia phi ban leh, phi la jubab ba u la hukum ia phi ban mane ia U Allah da kaba phim pyniadei ei ei bad U, bad u la khang ia phi ban mane bleithaw, u la hukum ruh ia phi ban pynskhem ia ka jingduwai, ban siew ia ka zakat, ban kren ia ka jingshisha, ban iamap iwei ia iwei pat bad ban pynneh ia ka jingiadei paralok. Lada baroh kaba phi ong ka long kaba shisha, khlem pep un synshar ia ka hima hapoh ki kjat jong nga. Nga la suba shisha ba um don hapdeng jong phi mynta, lada nga tip ia ka lynti ban poi sha u, hooid ngan pyrshang katba lah ban wad ia u ba ynda nga la don hajan jong u ngan sa sait thikna ia ki kjat jong u. Nangta u Heraclius u la pan ia ka shithi na u Nongiathuhlypa sallallaahu 'alaihi wasallam ia kaba la wanrah da u Dihyah na ka bynta ki nongsynshar jong ka Basrah. Kumta u la ai ia ka shithi ha u Heraklius, kumta u la pule ia ka bad ka jingdon jong ka ka long kumne: ‘Bismillahir rahmanir Rahim’. Na u Muhammad, u shakri jong u Allah bad u nonglam khubor jong u haduh u Heraklius. U Nongsynshar Roman, Ka jingpynim ia kito kiba bud ia ki jingbthah. Nangta ban ia kata, nga khot ia phi da ka jingkhot jong ka niam Islam; Pynrung ia ka Islam, nangta phin sa lait im, U Allah un ai bainong arsien ia phi. Hynrei lada phi phai noh, te phin kit ia ki pop jong ki briew jong phi, bad: Ko ki briew jong ka kitab, to wan - bat - ia ka sentens - ka hukum - ba ym don jingialeh hapdeng jong ngi bad phi, ba ngim mane iano iano ruh hynrei tang ia U Allah bad ngim pyniadei ei ei bad U bad ym don - lane - uwei na ngi uba shim ia kiwei pat kum ki Rabbs lait na U Allah’. Lada ki phai noh, to ong ha ki: ‘Ha khmih, ngi long kito kiba la pyndem -ha U Allah-’. U Abu Sufyan u la ong: ‘Hadien ba u Heraclius u la pynsngew ia kaei kaba u la ong bad u la pyndep ban pule ia ka shithi, ka la don ka jingkhihwin bad ki sur kiba sawa, kiba la beh noh ia ngi. Nga la ong ia ki paralok jong nga hadien ba la beh noh ia ngi; ‘Shisha la khot ia u sha ki kam jong u khun u Abu Kabsyah. U Heraklius u la khuslai shaphang ka hima Rom. Wat ha kata ka por nga la khuslai ruh ba u Muhammad un jop, haduh ba khatduh - kata ka jingsngew ka la jah noh hadien ba - u Allah u la pdiang ia nga sha ka niam Islam. Bad u Ibn An Nazhur, u rangbah Iliya’ bad u Heraclius u long u Bishop Khristan, u la ong ba ha kawei ka sngi haba u Heraklius u la leit jngoh ia ka Iliya’ u la khuslai shibun, u la ong ha ki katto katne ki rangbah shipai thma jong u: ‘Shisha ngi kyntait ia ka jinglong jong phi. Shuh shuh, u Ibn Nazhhur u ong, ‘U Heraclius u long u nongpeit khlur uba ju pynleit jingmut bha ia ka jingkhih jong ki khlur. Shisien u la jubab ia ki jingkylli ba ki lyngdoh ki kylli ia u; ‘Ha kawei ka miet haba nga dang peit ia ka jingiaid ki khlur, nga la iohi ba la kha ia u syiem Khitan, mano napdeng kane ka jaitbynriew ba la otsher?’. Jubab ia ki lyngdoh; ‘Ki briew kiba leh ia ka jingotsher ki dei tang ki Jiw, wat khuslai namar ki Jiw. Tang shu hukum ia ki ri baroh ha ka hima jong phi, khnang ba ki Jiw ha kita ki ri kin shah pyniap’. K Ha kata ka por, la pyni ia u Heraclius, u nonglam khubor na u syiem Bani Ghassan, ban iathuh shaphang u Nonglam khubor jong U Blei (ka jingsuk bad jingkyrkhu jong U Allah kan long halor jong u), hadien ba uta u briew u la dep iathuh ia ka jingiathuhkhana, u Heraclius u la hukum ban eksamin ia u ban peit la u don ne em ka jingotsher. Hadien ba la peit bniah, la lap ba ha ka jingshisha u dei uba lieh. Nangta ki briew ki iathuh ia u Heraklius. U Heraclius u la kylli ia uta u briew shaphang kiwei pat ki Arab, ki la otsher ne em?’. U la jubab; ‘Baroh ki Arab ki long kiba la otsher’. U Heraklius u la ong; ‘Une u dei u syiem jong ka Ummah, shisha u la kha’. Nangta u Heraklisu u la phah shithi sha uwei u paralok ha Rome uba ka jingstad jong u ka iaryngkat bad ka jong u Heraklisu - ban iathuh ha u shaphang ka jingkha ia u Nongiathuhlypa Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam -. Katba u la bteng ia la ka jingleit sha ri Himsha, hynrei shuwa ban poi ha Himsha, ka jubab ia ka shithi u paralok jong u ka la poi nyngkong. U paralok jong u u la mynjur ia ka nia jong u Heraclius ba la kha ia u Muhammad bad ba u long shisha u nongiathuhlypa. Nangta u Heraklius u la khot ia ki rangbah nongsynshar Roman ban wan sha ka jaka jong u ha Himsha, hadien ba baroh ki la don lang ha kata ka jingialang, u Heraklius u la hukum ban khang lut ia ki jingkhang baroh. Nangta u la ong; ‘Ko jaitbynriew rum, hato phi baroh phin ioh ia ka jingjop bad jingkiew kaba donburom, katba ka hima ka dang sah ha ki kti jong ngi? Lada phi kwah, pdiang ia u Muhammad kum u Nongiathuhlypa!’. Haba iohsngew ia kine ki kyntien, ki la phet noh kum ki kada khlaw wat la ki jingkhang baroh ki la khang khyrdep. Haba u iohi ia kum kane ka jinglong, u Heraclius u la duh jingkyrmen ba kin ngeit ha ka jinglong nongiathuhlypa u Muhammad. Nangta u la bthah ia baroh ban leit phai noh sha la ki jong ki jong ki jaka bad u la ong; ‘Ha ka jingshisha, kaei kaba nga la ong mynta ka long tang ban tynjuh ia ka jinglong sngur jong phi baroh. Mynta nga la iohi ia kata ka jingkut jingmut’. Hangta ki la dem khrup ha khmat u Heraklius bad ki la sngewbha ia u. Kumta ka kut ka jingiathuhkhana shaphang u Heraklius. La iathuh ia ka da u [Salih bin Kaisan] bad u [Yunus] bad u [Ma’mar] na u [Az Zuhri].

Hadith

Imam Bukhari : 7

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ

U la iathuh ha ngi [U Abdullah bin Musa] u la ong, u la iathuh ha ngi [u Hanzhalah bin Abu Sufyan] na u [‘Ikrimah bin Khalid] na u [Ibn Umar] u la ong: U Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u la tei halor ki san -nongrim-; sakhi ba ym don blei hynrei tang U Allah bad shisha u Muhammad u long u nonglam khubor jong U Allah, uba seng ia ki jingduwai, uba siew ia ka zakat, ka siew hajj bad ka jingshah jingit ha ka por Ramadan’.

Hadith

Imam Bukhari : 8

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ

U la ïathuh ha ngi [u Abu ‘Amir Al ‘Aqadi] uba la ong, ba U la ïathuh ha ngi [u Sulaiman bin Bilal] na u [U Abdullah bin Dinar] na u [U Abu Salih] na u [U Abu Hurairah] u la ong kham bun. ki tnat, bad ka jinglehrain ka long ka bynta jong ka jingngeit’.

Hadith

Imam Bukhari : 9

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

La iathuh ha ngi [U Adam bin Abu Iyas] u la ong, La iathuh ha ngi [Syu’bah] na [U Abdullah bin Abu As Safar] bad [U Isma’il bin Abu Khalid] na [U Asy Sya’bi] na [U Abdullah bin ‘Amru] kiba na u Nongiathuhlypa sallalamlahal u long ‘ala. kaba shngain ia ki Muslim, bad u Muhajir u dei u briew uba iehnoh ia kaei kaba U Allah U la khang. ’ U Abu Abdullah u la ong; bad [U Abu Mu'awiyyah] u la ong; U la iathuh ha ngi [u Daud], u dei u khun jong u Ibn Hind, jong u [‘Amir] u la ong; Nga la iohsngew ia [Abdullah], kaba mut ibn ‘Amru, na u Nongiathuhlypa bad ong [Abdul A’laa] na [Daud] na [‘Amir] na [Abdullah] na u Nongiathuhlypa

Hadith

Imam Bukhari : 10

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ

U la iathuh ha ngi [u Sa’id bin Yahya bin Sa’id Al Qurasyi] u la ong, U la iathuh ia ngi [u kpa jong nga] u la ong, ba U la iathuh ia ngi [u Abu Burdah] na [u Abu Burdah] na u [Abu Musa] u la ong: ‘Ko Nonglam khubor jong U Blei, kano ka Islam kaba kongsan tam?’. U Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u la jubab: ‘Kiba ki Muslim ki lait na ka shyntur bad ka kti jong ki’.

Hadith

Imam Bukhari : 11

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ

U la iathuh ha ngi [u Amru bin Khalid] u la ong, U la iathuh ia ngi [u Al Laits] na u [Yazid] na u [Abu Al Khair] na u [U Abdullah bin Amru]; Don uwei uba la kylli ia u Nongiathuhlypa sallallaahu 'alaihi wasallam; ‘Kaei ka Islam kaba bha tam?’. U Nongiathuhlypa u la jubab: ‘Phi ai jingbam, kren khublei ia ki briew kiba phi tip bad kiba phim tip’.

Hadith

Imam Bukhari : 12

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ

La pyniadei bad ngi [U Musaddad] u la ong, la pyniadei bad ngi [Yahya] na [Syu’bah] na [Qotadah] na [U Anas] na u Nongiathuhlypa sallallaahu ‘alaihi wasallam Bad na u [Husain Al Mu’alim] u la ong, la pyniadei bad ngi [Qotadah] na [U Anas] na u ‘u la ong phi la ngeit: u ieit ia la u para kumba u ieit ia lade’.

Hadith

Imam Bukhari : 13

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ

La iathuh ha ngi [U Abu Al Yaman] u la ong, la iathuh ha ngi [U Syu’aib] u la ong, la iathuh ha ngi [U Abu Az Zanad] na [U Al A’raj] na [U Abu Hurairah], ba U Nonglamktien U Blei (ka jingsuk bad jingkyrkhu jong U Blei kan long halor jong u) u la ong: ‘Kumta da Uta uba don ha phi uba kham ieit eh haduh ka mon jong nga. ban ia ki kmie ki kpa bad ki khun jong u’.

Hadith

Imam Bukhari : 14

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

Ka la iadei bad ngi [Ya’qub bin Ibrahim] ong, ka la iadei bad ngi [Ibn 'Ulayyah] na u [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] na u [Anas] na u Nongiathuhlypa sallallaahu 'alaihi wasallam Bad ka la iadei ruh bad ngi [u Adam] u la ong, ka la ong] na [SAUbahs]. U nongiathuhlypa u la ong: ‘Ym don uwei ruh na phi uba ngeit haduh ba ngan da ieit kham palat ban ia ki kmie ki kpa jong u, ki khun jong u bad ia u khun bynriew baroh.’

Hadith

Imam Bukhari : 15

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ

La iathuh ha ngi [U Muhammad bin Al Mutsanna] u la ong, la iathuh ha ngi [U Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] u la ong, la iathuh ha ngi [U Ayyub] na [U Abu Qilabah] na [U Anas Bin Malik] na u Nongiathuhlypa sallallaahu ‘alaihi wasallam jong u, u la ong kiei kiei kiba u la ong. ka jingngeit: U la pynlong ia U Allah bad ia u Nonglam khubor jong U kiba kham ieit ia u ban ia kiwei pat lait na kine arngut. Lada u ieit ia u briew, um ieit ia u lait noh tang na ka bynta U Allah. Bad u shun ban leit phai biang sha ka jingbymngeit katba u shun ban shah bret sha dujok.’

Hadith

Imam Bukhari : 16

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ

U la iathuh ha ngi [u Abu Al Walid] u la ong, u la iathuh ia ngi [u Syu’bah] u la iathuh ia nga [u Abdullah bin Abdullah bin Jabar], u la ong; Nga la iohsngew ia [u Anas] na u Nongiathuhlypa sallallaahu ‘alaihi wasallam, u la ong: ‘Ka dak jong ka jingngeit ka long ban ieit -ia ki- Ansar bad ka dak jong ka nifaq ka long ban shun -ia ki- Ansar’.

Hadith

Imam Bukhari : 17

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك

U la iathuh ha ngi [u Abu Al Yaman] u la ong, u la iathuh ha ngi [u Syu’aib] na u [Az Zuhri] u la ong, u la iathuh ha ngi [u Ubadah bin Ash Shamit] u la long u paralok uba la iashim bynta ha ka thma Badr bad u la long ruh uwei na kito kiba la shim ia ka miet jong u Abahdo; ba u Nonglam khubor jong U Blei u la ong haba u la don hapdeng ki katto katne ki paralok jong u: ‘To ngeit ha nga ban ym pyniadei paralok bad U Blei bad kano kano ka kam, ban ym tuh, ban ym leh be-ijot, ban ym pyniap ia ki khun jong phi, ban ym thaw thok ia ki jinglamler kiba phi thaw hapdeng ki kti bad ki kjat jong phi, ban ym leh be-ijot. Uno uno na phi uba pyndep ia ki, ka bainong jong u ka don ha U Allah, bad uno uno uba pynkhein ia kine kiei kiei bad nangta U Allah U pynshitom ia u ha kane ka pyrthei, ka long kafarat na ka bynta jong u, bad uno uno uba pynkhein ia kine kiei kiei bad nangta U Allah U tap ia ki - um pynshitom ia u ha kane ka pyrthei - te ka kam jong u ka leit phai biang sha U Allah, lada U kwah, Un map ia u’ lane Un pynshitom ia u. Kumta ngi la kular ban iaineh ha u na ka bynta kine kiei kiei.

Hadith

Imam Bukhari : 18

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ

La iathuh ha ngi da u [U Abdullah bin Maslamah] na u [Malik] na u [u kpa jong u] na u [U Abu Sa’id Al Khudri] ba u la ong, U Rasulullah u la ong. u Muslim u dei u blang uba u ri ha ki lum bad ki jaka ba jngai, u leit noh bad u. ka niam jong u ka long namar ka jingtieng ban shah pynjah burom’.

Hadith

Imam Bukhari : 19

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا

U la iathuh ia ngi [U Muhammad bin Salam] u la ong, u la iathuh ia ngi [U ‘Abdah] na [U Hisyam] na [u kpa jong u] na [Aisha] u la ong: ‘U Nonglamktien U Blei haba u la hukum ia ki paralok, u la hukum ia ki ban leh ia ki kam kiba ki lah ban leh, nangta ki paralok ki la ong; ‘Ngim long kum ma phi, ko Nonglam khubor jong U Allah, namar ba la map ia phi na ka bynta ki pop jong phi kiba la leit noh bad kiban sa wan’. Kumta u la bitar kaba lah ban iohi na ka khmat jong u, nangta u la ong: ‘Hooid, uta uba riewblei tam bad uba sngewthuh bha ia U Allah napdeng jong phi dei ma nga’.

Hadith

Imam Bukhari : 20

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ

La iathuh ha ngi [U Sulaiman bin Harb] u la ong, la iathuh ha ngi [u Syu’bah] na [Qotadah] na [U Anas bin Malik] na u Nongiathuhlypa, u la ong: ‘Lai tylli kiei kiei- kiba lada u briew u don, un ioh ia ka jingsngewtynnat jong ka jingngeit kaba kham bun ban ia U Blei bad U Blei. Bad mano, lada u ieit iano iano, um ieit ia uta u briew lait noh tang ia U Allah ’azza wajalla. Bad uba shun ban wanphai biang sha ka jingbymngeit katba u shun ban shah bret sha dujok’.