Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Иҳаиҳәеит [Аль Ҳумаиди Абдуллаҳ бин Аз Зубаир] иҳәеит, Иҳаиҳәеит [Суфиан] изҳәаз, иҳаиҳәеит [Иаҳиа бин Саид Аль Ансари] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Ибраҳим Ат Таими], иаҳаит [Алкама бин Уақаш Аль Лаици]; Зны [Умар бин Аль Хатсхаб] аминбар аҿы дшыҟаз саҳаит; Сара исаҳаит Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам ииҳәоз: «Аусқәа зегьы агәҭакы иадҳәалоуп, насгьы доусы изы аҳамҭа агәҭакы иадҳәалоуп; Адунеи ахь дцарц зҭаху, мамзаргьы ԥҳәысс дызгарц ииҭаху аԥҳәыс лзы ҳәаа змам аҭыԥ ахь дцарц згәы иҭазкыз, усҟан ихҵәара игәы иҭеикыз ахь ауп».
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
Ҳара иҳаҳәеит [Абдуллаҳ бин Иусуф] иҳәеит, ҳара [Малик] [Ҳисиам бин Уруа] иҟынтә [Иаб] иҟынтә [Аисиа] Муминин ран, Ал Ҳарит бин Хишам Расулуллаҳ диазҵааит: 'О Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи диуаллаҳ? Убри аҟнытә Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам аҭак ҟаиҵеит: «Зны-зынла ацәаҳәақәа рыбжьы еиԥш исзааиуеит, насгьы абри аметод зегь раасҭа сара сзы иуадаҩуп, нас иаангылоит, ирҳәо еилыскаарц азы. Зны-зынла амаалықь ауаҩы иеиԥш дааны дсацәажәоит, убри аҟынтә ииҳәо сазыӡырҩуеит». Аисиа ус лҳәеит: «Иҵабыргыҵәҟьаны, зны хьҭаӡа амш аҽны, саллаллаҳу алеиҳи васаллам, ааира ааины избеит, нас иааҭгылеит, насгьы избеит иԥынҵа аӡы ҭаҭәаны ишыҟаз».
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Ҳара иҳаҳәеит [Иаҳиа бин Букаир] иҳәеит, Иҳарҳәеит [Ал Лаитс] иҟынтә ['Уқаил] иҟынтә [Ибн Шиҳаб] иҟынтә ['Урва бин Аз Зубаир] иҟынтә [Аисиа] -Мумининцәа Рын-, лара илҳәеит: 'Азаатра алагамҭа ҟалеит Раахуллаҳиалҳиалаҳ ацәаҿы аԥхыӡ. Ашарԥаз алашара еиԥш имааикәа, ԥхыӡгьы ибаӡом. Анаҩс изаҵәра бзиа ибон, убри аҟынтә Хиро иабна алихит, насгьы ихганы дыҟан, уахынла ԥыҭрак амҵахырхәара мҩаԥигон, нас иҭаацәа рахь дхынҳәны еиқәхарц азы амаҭәахәқәа ирхиеит. Нас Хадиџьа диԥылеит, афатә ирхиарц. Аҵыхәтәан Ал Ҳақ Хиро иабнаҿы даныҟаз дааиаанӡа, маалықьк дааны иеиҳәеит: «Уԥхьа?» Иара аҭак ҟаиҵеит: „Сара сзыԥхьом“. Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: Убри аҟнытә амаалықь дсыкны ӷәӷәала дсыгәыдиҳәҳәалеит, нас дысҭижьит, ҩаԥхьа исеиҳәеит: «Уԥхьа!» Иара аҭак ҟаиҵеит: „Сара сзыԥхьом“. Убри аҟынтә амаалықь дсыкны ӷәӷәала дсыгәыдиҳәҳәалеит, нас сауишьҭын, еиҭа исеиҳәеит: „Уаԥхьа!“. Иара аҭак ҟаиҵеит: „Сара сзыԥхьом“. Амаалықь ҩаԥхьа дсыкны ахынтә раан ӷәӷәала дсыгәыдиҳәҳәалеит нас дсыуишьҭит, ҩаԥхьа исеиҳәеит: -Иаҳәаны- уԥхьа, зшаз у-Нцәа ихьӡ, Иара ауаа шьаҟәаҟәала ишеит. Уаԥхьа, унцәа зегь рыла дразуп. Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам дгәаҭеиуа иҭаацәа рахь дхынҳәит. Хадиџьа бинт Хауилид диқәшәан, ус иҳәеит: «Сыҵәах, сҵәах!» Ишәара ицәыӡаанӡа дкәыршан. Нас Ҳадиџьа иҟалаз лзеиҭеиҳәеит: «Схы сазхәыцуеит». Убри аҟнытә Ҳадиџьа ус лҳәеит: «Аллаҳ иныс, Аллаҳ наӡаӡа ԥырхага уиҭом, избан акәзар уара аиҩызара еиқәзыршәо уаҩуп». Анаҩс Ҳадиџьа ааԥхьара лиҭеит Варокоҳ бин Науфал бин Асад бин Абдул Узза диԥыларц, Ҳадиџьа лаб иашьа иԥа, Џьаҳилиа аамҭазы ақьырсианра змаз. Иара убасгьы ашәҟәқәа иҩит евреи бызшәала, иара убасгьы Абиблиа евреи бызшәала иҩит, Аллаҳ изинла. Усҟан Уарыҟәа дажәхьан, иблақәа ҭашәын. Ҳадиџьа ус лҳәеит: «Саб иашьа иԥа, уашьа иԥа ииҳәо уазыӡырҩы». Вароқоҳ ус иҳәеит: «Уа сашьа иԥа, иуқәшәазеи?» Убри аҟнытә Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам дзықәшәаз изеиҭеиҳәеит. Варукоҳ иҳәеит: «Ари Намус иоуп, зны Аллаҳ Муса изааиртит. Уа, ууаажәлар уанҭырцаз, сқәыԥшны сыԥсы ҭаны сыҟазҭгьы ҳәа сгәы иаанагон. Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам дҵааит: «Сара урҭ рыла сҭырцахома?» Вароқох аҭак ҟаиҵеит: «Иаҳҳәап. Избан акәзар, шәара ишәзаажәго ицны аӡәгьы дааӡом, аӷацәа ҟаҵамзар. Уи аныҟалаз уа сҟазҭгьы, иахьынӡасылшоз сшәыцхраауан». Уароқоҳ игәра згоз ахҭыс ихымгаӡеит, избан акәзар уи ԥаса дыԥсит афатрох - аҭацәра - азаатра аан. [Ибн Шиҳаб] иҳәеит; Абу Салама бин Абдурраҳман исеиҳәеит [Џьабир бин Абдуллаҳ Аль Ансари] аҵабырг аҭацәра иазкны дшацәажәаз, Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам ишиҳәаз еиԥш: «Санныҟәоз ажәҩан аҟынтә бжьык саҳаит, уахь сыԥшит, насгьы еилыскааит амаалықь Хиро дшыҟаз». ажәҩани адгьыли. Сара сшәан, аҩныҟа сцеит, схҩа сҳәеит. Сҵәах'. Убри аҟнытә Аллаҳ Таала агәаҳәара лзааишьҭит: -Уа, зхы зҵәахуа, Аллаҳ иажәа ҟалаанӡа, насгьы аныхақәа ааныжьны. Убри нахыс еиԥмырҟьаӡакәа аатрақәа леиуан». Ари аҳадис еиҭарҳәеит [Абдуллаҳ бин Иусуф], [Абу Шалих], иара убас [Хилал бин Раддад] [Аз Зуҳри] иҟынтә. Иона иҳәеит; насгьы [Ма'мар] дақәшаҳаҭхеит Аз Зуҳри иҟынтәи ишиоуыз.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
Иҳаиҳәеит [Муса бин Исмаил] иара иҳәеит, Иҳаиҳәеит [Абу Ауанаҳ] иҳәеит, Иҳаиҳәеит [Муса бин Абу Аиса] иҳәеит, Иҳаиҳәеит [Саид бин Джубеир] [Ибн Аббас] иҟынтәи Аллаҳ Таала иажәақәа ртәы: -Донт мове Корант убз - уи-'. Ибн Аббас иҳәеит: «Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам даараӡа иҭахын илбааз Аҟәырҟан гәынкылара, насгьы ицәқәа ҵысуан». Ибн Аббас иҳәеит: «Сара сцәаҳәақәа сырҵысуеит, шәара шәахь саԥхьарц азы, Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам дышсызиуз еиԥш». Саид иҳәеит: «Ибн Аббас ишыҟаиҵоз еиԥш, сцәаҳәақәа сырҵысуеит. Убри аҟнытә Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам ицәқәа ааирҵысит. Убасҟан Аллаҳ Таала иажәа лбааит: Аҟәырҟан аԥхьаразы убыз умырҵысын, избан акәзар уи ирласны иудыруеит. Ҳәарада, урҭ шәгәыҵаҿы еизганы, рыԥхьараҿы шәҟәышны шәҟаҳҵарц ҳара иҳахәҭоуп. Ари ҵакыс иамоу, Аллаҳ уи угәаҿы еизигоит, гәынкыларазы, нас уаԥхьоит: «Ҳаԥхьара анҳалгалак, аԥхьара уацныҟәа». Уи иаанагоит: «Шәыӡырҩла, шәҽырҭынчны шәыҟаз». Нас Аллаҳ Таала иҳәеит: «Ус анакәха, ҳара ҳауп изыӡбо уи аилкаара. Уи аҵакы ауп: «Иара убасгьы ҳара иҳахәҭоуп уи аԥхьара» Џьибрил Алеиҳис Салам данааи инаркны, Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам дизыӡырҩит. Џьибрил Алеиҳис Салам данца, аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҩызцәа ирзаԥхьеит - Џьибрил Алеиҳис Салам дышизаԥхьаз еиԥш
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
Иҳаиҳәеит [Абдан] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абдуллаҳ] иҳаиҳәеит [Иунус] [Аз Зуҳри] иҟынтә, насгьы убри аҩыза ажәабжьла, иҳаиҳәеит [Бисир бин Муҳаммад] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абдуллаҳ] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Иунус] иара убас [Ма'марлаҳ] иҳаиҳәеит [Адуллаҳ] бин Абдуллаҳ] [Ибн Аббас] иҟынтәи иҳәеит, Расулуллаҳ шаллаллаҳу алаихи васаллам зегь раасҭа дҟәымшәышәын, ҷыдала Рамадлан мзазы амаалықь Џьибрил Алеиҳис Салам даниԥылоз, насгьы Џьибрил Алеихис Салам иакәын есыуаха Қьулан, Џьибрил Салам дызҭаауаз. Ииашаҵәҟьаны, Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам аԥша иасуаз аԥша аасҭа акырӡа дҟәымшәышәын.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Иҳаиҳәеит [Абу Ал Иаман Ал Ҳакам бин Нафи] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Сиуаиб] [Аз Зуҳри] иҟынтә [Убеидуллаҳ бин Абдуллаҳ бин Утба бин Масуд] [Абдуллаҳ бин Аббас] иеиҳәеит [Абу] Суфиан би Тофиан имоуп ҳәа; Ираклиус Қьуреиштәи ахәаахәҭратә гәыԥ шиоуз, уи Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам, Абу Суфиан, Қьуреиштәи акафирцәа рыбжьара аиқәшаҳаҭра амч анаиуаз аамҭазы Сириатәылаҟа ахәаахәҭратә экспедициаҿы иҟан. Илиа ианаангыла, Гераклиус иааԥхьарала Гераклиус дырԥылеит, уи аамҭазы Гераклиус Римтәи аҳаҭыр ду змоу ауаа дрыцын. Иракли урҭ ҭырџьманк ила драцәажәеит. Геракл иҳәеит; «Дызусҭада шәара шәҟынтә Аԥааимбар ҳәа зхы зыԥхьаӡо ауаҩы зегь раасҭа еизааигәоу аҭаацәаратә еизыҟазаашьақәа змоу?» Абу Суфиан иҳәеит; ус аҭак ҟасҵеит; «Сара соуп иара зегь раасҭа изааигәоу аҭаацәаратә еизыҟазаашьақәа змоу». Геракл иҳәеит; «Иҩызцәеи сареи ҳаизааигәаха». Убри аҟнытә Қьуреишьа Абу Суфиан ишьҭахьҟа идыргылеит. Убасҟан Иракли иеиҭагаҩ ила ус иҳәеит: «Иаҳәа, сԥааимбаруп ҳәа зхы зыԥхьаӡоз ауаҩы изкны сшиазҵааз. Амц сзеиҭеиҳәозар, уаргьы амц иҳәароуп». Аллаҳ, амцҳәара иахылҿиааз ахарадҵарақәа рзы ԥхашьарак ҟамлазҭгьы, амц иасҳәон». Абу Суфиан иҳәеит; Убри аҟнытә раԥхьаӡа иара изкны дсазҵааз - Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам -: 'Иарбан ҭыԥу шәара шәыҩнуҵҟа иааннакыло ихылҵшьҭра?' Сара аҭак ҟасҵеит: «Иара хылҵшьҭра бзиала дыҟоуп». Иара еиҭа дҵааит: «Иара иаԥхьа аӡәыр иҳәахьоума?» Сара аҭак ҟасҵеит: «Акгьы». Еиҭа дҵааит: «Иаб аҳас иоума?» Сара аҭак ҟасҵеит: «Мап». Иара ишьҭанеиуа аҭыԥ дуқәа змоу ауаа ракәу, мамзаргьы ауаа лаҟәқәа ракәу?» Сара аҭак ҟасҵеит: „Иара ишьҭанеиуагьы ауаа лаҟәқәоуп“. Иара еиҭа дҵааит: „Ашьҭанеицәа еизҳауама, мамзаргьы еиҵахома?“ Сара аҭак ҟасҵеит: „Иеизҳа“. Иара даҽазнык дҵааит: «Идинхаҵара дазгәааны аӡәыр адинхаҵара дацәхьаҵхьоума?» Сара аҭак ҟасҵеит: «Акгьы». Иара ҩаԥхьа дҵааит: «Ииҳәаз иҳәаанӡа амц иҳәо убахьоума?» Сара аҭак ҟасҵеит: «Знымзар-зны». Иара ҩаԥхьа дҵааит: «Ижьахьоума зныкыр?» Сара аҭак ҟасҵеит: „Знымзар-зны. Ҳаницынхоз, ахаангьы ус ҟаимҵеит». Абу Суфиан иҳәеит: «Сара абас еиԥш иҟоу ажәақәа рыда даҽакы еиҭасҳәар сылшом». Иара еиҭа дҵааит: «Уара уибашьуама?» Сара аҭак ҟасҵеит: «Иаҳҳәап». Иара еиҭа дҵааит: Аибашьра шԥанҵәеи? Сара аҭак ҟасҵеит: «Иареи ҳареи ҳаибашьра даара ирацәоуп. Зны-зынла иара ҳаиҟьоит, зны-зынла ҳара ҳаиҟьоит'. Иара еиҭа дҵааит: «Иҟауҵарц иудиҵазеи?» Сара аҭак ҟасҵеит: «Иара адҵа ҳаиҭеит; Аллаҳ иваҟәылара ҟамҵакәа шәимҵахырхәа, шәабдуцәа ирҳәаз ааншәыжь. "Иара убасгьы дҳадиҵеит анамаз ҳҳәаларц, азакаҭ ҳшәарц, аиаша ҳҳәаларц, ҳаиҭанаижьларц, аиҩызара ҳахьчаларц". Убри аҟынтә Геракли иеиҭагаҩ иеиҳәеит: «Иаҳәа, сара уи ауаҩы ихылҵшьҭра иазкны сшузҵааз, уара исоуҳәоит уи ауаҩы дҳаракуп ҳәа. Убасҵәҟьа ауаҩгьы ижәлар рхылҵшьҭрақәа дрылагыланы дгылеит. Насгьы суазҵааит уи ииҳәаз уаанӡа аӡәыр иҳәахьоума ҳәа, уара мап уҳәеит. Уаанӡа аӡәы иҳәахьан ҳәа рҳәозҭгьы, ҳәарада, сара сгәы иаанагоит, уи ауаҩы уаанӡа уи аҩыза зҳәаз аӡәы диқәҭыхуеит ҳәа. Саргьы сшәазҵааит иаб аҳцәа дырхылҵшьҭроума ҳәа, мап ҳәа аҭак ҟашәҵеит. Сара исҳәеит, иаб аҳ ихылҵшьҭра даҵанакуазҭгьы, ҳәарада, уи ауаҩы иаб иҳәынҭқарра иҭаххон ҳәа. Насгьы суазҵааит зныкыр иуоухьоума ҳәа Ииҳәаз иҳәаанӡа амц иҳәазар, уара мап ҳәа аҭак иуҭеит. Сара ибзианы еилыскаауеит, ауаагьы амцҳәара шрызгәамҭо, Аллаҳ амц иҳәара уҳәа. Саргьы сшәазҵааит, иара ишьҭанеиуа аамсҭцәа ракәу, мамзаргьы ауаа лаҟәқәа ракәу? Аҭак ҟауҵеит уи ишьҭаланы иааиуаз ауаа лаҟәқәа. Ҳәарада, урҭ Аԥааимбар ишьҭанеицәа роуп. Саргьы сшәазҵааит, ашьҭанеицәа рхыԥхьаӡара еизҳама, еиҵахама ҳәа, шәара аҭак ҟашәҵеит, еизҳаит ҳәа. Убас ауп ишыҟоу агәрахаҵара наӡахаанӡа. Иара убас сшәазҵааит, идин дазгәааны аӡәыр адин дацәхьаҵхьоума ҳәа. Уара мап ҳәа аҭак ҟауҵеит. Агәрахаҵара убас ауп ишыҟоу, уи агәаҿы ианазҳауа. Саргьы зныкыр джьахьоума ҳәа шәазҵааит, шәара аҭак ҟашәҵеит ахаангьы. Убас ауп Апостолцәа мцҳәара шрылымшозгьы. Саргьы шәара шәзызҵааит, шәара шәзы адҵа ҟашәҵеит ҳәа, шәара аҭак ҟашәҵеит, Аллаҳ акы иваҟәымҭхакәа шәимҵахырхәаларц шәдиҵеит ҳәа, насгьы аныхақәа рымҵахырхәара шәақәиҭитәит ҳәа, иара убасгьы шәара шәзы адҵа ҟаиҵеит аныҳәа шәықәныҟәаларц, азақьаҭ шәшәаларц, аиаша шәҳәаларц, шәеибанажьларц, шәеиҩызара еиқәшәырхаларц. Иуҳәо зегьы ҵабыргзар, хымԥада сшьапқәа рыҵаҟа аҳра напхгара азиуеит. Сара ииашаҵәҟьаны агәра згон уажәы шәара шәыбжьара дыҟам ҳәа, иара иахь снеиртә амҩа здыруазҭгьы, ҳәарада, убриаҟара сҽазысшәон иԥшаара, иааигәара саныҟаз хымԥада ишьапқәа сыӡәӡәон. Убасҟан Гераклиус аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҟынтә Дихьиа Басра анапхгаҩцәа рзы иааигаз ашәҟәы диҳәеит. Убри аҟнытә асаламшәҟәы Гераклиус ииҭеит, даԥхьеит, ианынгьы: «Бисмиллахир раҳманир Раҳим. Аллаҳ иԥааимбар имаҵуҩы Муҳаммад иҟынтә Иракли иҟынӡа. Римтәи анапхгаҩы, Аиқәырхара амҩақәҵарақәа ирықәныҟәо рзы. Усҟан уи аҭыԥан, сара аԥсылманра ааԥхьарала шәааԥхьоит; Аԥсылманра шәҭала, усҟан шәеиқәхоит, Аллаҳ ҩынтә аҳамҭа шәиҭоит. Аха шәара шәхы шәыԥсахыр, шәара шәуаажәлар ргәнаҳақәа шәхы иашәырхәоит, шәааи шәареи ҳареи ҳабжьара аимак шыҟам, Аллаҳ ида аӡәгьы ҳимҵахырхәом, насгьы ҳара ҳҟынтә аӡәгьы Аллаҳ ида даҽаӡәы Раббс дышҳамԥхьаӡо. Урҭ рхы рықәырҵар, усҟан урҭ раҳәа: «Абар, ҳара Аллаҳ иҿаԥхьа зхы шьҭызхыз ҳауп». Абу Суфиан иҳәеит: «Гераклиус ииҳәаз аниҳәа ашьҭахь, асаламшәҟәы данаԥхьоз ашьҭахь, еилаҩынтра ҟалеит, абжьқәа рыбжьы ӷәӷәахеит, урҭ ҳара ҳдәылырцеит. Сара сҩызцәа ирасҳәеит ҳанҭырца ашьҭахь; Абу Қәабсиа иԥа иусқәа рахь ааԥхьара иоуит. Иракли хьаас иман Римтәи аимпериа. Уи аамҭазыгьы саргьы сгәы иҵхон Муҳаммад ақәҿиара иоур ҳәа, аҵыхәтәан - уи ацәанырра ыӡит - Аллаҳ ԥсылманра санидикыла ашьҭахь. Ибн Ан Нажур, Илиа амаҵзуҩы, Геракли ақьырсиантә епископ иакәын, иҳәеит ҽнак Геракли Илиа данаҭаа, даара дгәаҟуан, иабџьар ахадацәа руаӡәк ус реиҳәеит: «Ииашаҵәҟьаны, ҳара шәҭагылазаашьа мап ацәаҳкуеит. Уи адагьы, Ибн Нажур иҳәеит, Геракли астрологын, еснагь аеҵәақәа рныҟәара дазҿлымҳан. Зны аԥшьаҩцәа ирҭаз азҵаарақәа рҭак ҟаиҵон; — Уахык аеҵәақәа рыиасра санахәаԥшуаз, Хитантәи аҳ дышииз збеит, ажәлар рҟынтә аӡәӡәара зызудаз? Аԥшьаҩцәа аҭак ҟашәҵа; — Агәылаҵара ҟазҵо аиудеиаа роуп, аиудеиаа рзы шәгәы кашәмыжьын. Уҳәынҭқарраҿы иҟоу атәылақәа зегьы рыдҵа ҟаҵа, урҭ атәылақәа рҿы иҟоу аиудеиаа ршьразы». К Уи аамҭазы, Бани Гассан аҳ иҟынтәи ацҳаражәҳәаҩ Гераклиус, Аллаҳ Иԥааимбар (Саллаҳ алейҳи асаллам) иӡбахә еиҭеиҳәарц дрыдыргалеит, уи ауаҩы ажәабжь аниҳәа ашьҭахь, Гераклиус адҵа ҟаиҵеит, аӡәӡәара имоу-имаму еилыркааразы. Агәаҭара ашьҭахь, иара дышеиқәаҵәҟьаз еилкаахеит. Нас ауаа Иракли иарҳәеит. Гераклиус уи ауаҩы диазҵааит егьырҭ аарабцәа рзы, урҭ аӡәӡәама, мамзаргьы мап? Иара аҭак ҟаиҵеит; «Арабцәа зегьы аӡәӡәоуп». Геракл иҳәеит; «Ари Уммаҭ аҳ иоуп, ииашаҵәҟьаны диит». Убасҟан Гераклису Рим инхоз иҩызак, здыррақәа Гераклису иеиԥшыз, асаламшәҟәы изишьҭит - Аԥааимбар Муҳаммад саллаллаҳу алеиҳи васаллам иира атәы изеиҭеиҳәарц -. Арахь, Хьымша атәылахь имҩа иациҵеит, аха Хьымша днеиаанӡа, раԥхьа иҩыза ишәҟәы аҭак ааихьан. Иҩызагьы дақәшаҳаҭхеит Иракли Муҳаммед диит, ииашаҵәҟьаны дԥааимбаруп ҳәа ииҳәаз. Иракли нас римтәи ачынуаа ааԥхьара риҭеит Хымша иҟоу иҭыԥ ахь иааирц, аизараҿы зегьы еизаны ианыҟала ашьҭахь, Иракли адҵа ҟаиҵеит ашәқәа зегьы рыцәцаразы. Нас иҳәеит; «Уа ром ажәлар, шәара зегьы аиааиреи аҿиареи шәзаанагома, аҳра ҳнапы иану? Уҭахызар, Муҳаммад аԥааимбар шиакәу дазхаҵа! Арҭ ажәақәа заҳаз, ашәқәа зегьы шаркызгьы, агыгшәыг аҽадақәа реиԥш, ицеит. Ари аҩыза аҭагылазаашьа аниба, Иракли Муҳаммед иԥааимбарра агәра ргоит ҳәа агәыӷра ицәыӡит. Нас зегьы рҭыԥқәа рахь ихынҳәырц адҵа риҭеит, иагьиҳәеит; — Ииашаҵәҟьаны, уажәы исҳәаз шәара зегьы шәыӷәӷәара ԥысшәарц азы акәын. Уажәы уи агәаӷьра збеит». Нас Иракли иҿаԥхьа ихырхәеит, игәы иахәеит. Абас инҵәоит Иракли иажәабжь. Уи еиҭарҳәеит [Салих бин Каисан], [Иунус], [Ма'мар] [Аз Зуҳри] аҟынтә.
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Иҳаиҳәеит [Абдуллаҳ бин Муса] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Ҳанжалаҳ бин Абу Суфиан] иҟынтә ['Икрима бин Халид] иҟынтә [Ибн Умар] иҳәеит: Расулуллаҳ саллалаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: 'Аԥсылманра хә-шьаҭак рыла иҟоуп; Аллаҳ ида анцәа дышҟам, ииашаҵәҟьаны Муҳаммад Аллаҳ ицҳаражәҳәаҩ шиакәу, анамазқәа ҟазҵо, азакаҭ, аҳаџь, ачгара ҟазҵо рамадан амзазы.
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Абдуллаҳ бин Муҳаммад Аль Џьуифи] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абу Амир Аль Ақади] изҳәаз, Иҳаиҳәеит [Сулеиман бин Билал] [Абдуллаҳ бин Динар] иҟынтә [Абу Салиҳ] иҟынтә [Абу Ҳуреира] иҟынтә Аԥааимбар саллаҳиҳалаҳи ҳәа иҳәеит: аҟәша, насгьы аԥхашьара ахаҵара иахәҭакуп’.
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ҳара иҳаиҳәеит [Адам бин Абу Ииас] иҳәеит, Ҳара иҳаиҳәеит [Сиуба] [Абдуллаҳ бин Абу Ас Сафар] иҟынтә, [Исмаил бин Абу Халид] [Аси Сиаби] иҟынтә [Абдуллаҳ бин Амру] иҟынтәи [Абдуллаҳ бин Амру] иҟынтә, насгьы Муслим ҳәа ҳҳәоит: Аԥсылманцәа рзы ашәарҭадара ыҟоуп, амҳаџьыргьы Аллаҳ иқәиҭымтәыз аанзыжьыз ауаҩы иоуп. Абу Абдуллаҳ иҳәеит; насгьы [Абу Муавиа] иҳәеит; Ҳара иҳаиҳәеит [Дауд], уи Ибн Хинд иԥа шиакәу, [Амир] иҳәеит; Сара исаҳаит [Абдуллаҳ], ҵакыс иамоу ибн Амру, Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҟынтә, насгьы исҳәеит [Абдуллаҳ] [Дауд] иҟынтә [Амир] [Абдуллаҳ] иҟынтә Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҟынтә
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Иҳаиҳәеит [Саид бин Иаҳиа бин Саид Аль Қьурасии] иҳәеит, иҳаиҳәеит [саб] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абу Бурда бин Абдуллаҳ бин Абу Бурда] [Абу Бурда] иҟынтәи [Абу Муса] иҳәеит: «Уа Аллаҳ Иԥааимбар, иарбан исламу зегьы раасҭа ихадоу?» Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам аҭак ҟаиҵеит: «Аԥсылманцәа рҿи рнапқәеи рҟынтә еиқәханы иҟоу».
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Ҳара иҳаиҳәеит [Амру бин Халид] иҳәеит, Иҳаиҳәеит [Ал Лаитс] [Иазид] иҟынтә [Абу Аль Хаир] иҟынтә [Абдуллаҳ бин Амру] иҟынтә; Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам диазҵааит аӡәы; «Иарбан исламу иреиӷьу?» Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам аҭак ҟаиҵеит: «Шәара акрыфара шәҭоит, ишәдыруа ауааи ишәзымдыруа ауааи аԥсшәа рашәҳәа».
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Мусаддад] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Иаҳиа] [Сиуба] иҟынтә [Қьотада] иҟынтә [Анас] иҟынтә Аԥааимбар саллаллаҳу алеихи васаллам иҟынтә Иара убас [Ҳусаин Ал Муалим] иҳәеит, ҳара иҳаиҳәеит [Қотада] [Анас] иҟынтә Аԥааимбар саллаҳиалаҳ иҟынтә, ихы бзиа ишибо еиԥш иашьагьы бзиа ибоит’.
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
Ҳара иҳаҳәеит [Абу Аль Иаман] иҳәеит, иҳаҳәеит [Сиуаиб] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абу Аз Занад] [Аль Араџь] иҟынтә [Абу Ҳуреира], Аллаҳ Иԥааимбар (Аллаҳ исаламлареи иныҳәареи иара иҿы иҟазааит) иҳәеит: «Сара шәара шәзы бзиа избо Ҳан дыҟоуп ҳәа. иҭаацәеи ихәыҷқәеи раасҭа».
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Ҳара иҳадҳәалоуп [Иақуб бин Ибраҳим] иҳәеит, ҳара иҳадҳәалоуп [Ибн Улаиа] иҟынтә [Абдул Азиз бин Шуҳаиб] иҟынтә [Анас] иҟынтә Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам Иҟынтә Иара убас ҳара иҳадҳәалоуп [Адам] иҳәеит, иҳадҳәалоуп [Сиуба] иҟынтәи [Сиуба] Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: «Шәара шәҟынтә аӡәгьы дазхаҵом, сара иани иаби, ихәыҷқәеи, ауаатәыҩса зегьы раасҭа бзиа сибаанӡа».
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Аль Муцанна] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абдул Уахҳаб Ац Цақафи] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Аиуб] иҟынтә [Абу Қьилаба] иҟынтә [Анас бин Малик] иҟынтә Аԥааимбар саллалаҳу 'алеиҳи васаллам иҟынтә, иара иҳәеит: Адин: Аллаҳи иԥааимбари абарҭ аҩыџьа раҵкыс еиҳа бзиа иибеит. Аӡәы бзиа дибозар, Аллаҳ иҳаҭыр азы акәымзар, бзиа дибаӡом. Иара убасгьы џьаҳаным ахь дҭарыжьыр шицәымӷу еиԥш, амапкрахь ахынҳәрагьы ицәымӷуп».
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
Иҳаиҳәеит [Абу Ал Уалид] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Сиуба] исеиҳәеит [Абдуллаҳ бин Абдуллаҳ бин Џьабар], иҳәеит; Сара [Анас] Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҟынтәи исаҳаит, иҳәеит: «Адин адырга Ансарцәа рыбзиабара ауп, нифак адырга Ансарцәа рыцәымӷра ауп».
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
Иҳаиҳәеит [Абу Аль Иаман] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Сиуаиб] [Аз Зуҳри] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абу Идрис Аидзуллаҳ бин Абдуллаҳ], [Убада бин Аш Шамит] Бадртәи аибашьраҿы зхы алазырхәыз иҩыза шиакәыз, насгьы уахынла Абаҳ ҳәа зҳәаз дыруаӡәкын; Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҩызцәа дрылахәны даныҟаз иҳәеит: «Сара сзы зиашара шәазхашәҵа, Аллаҳ акы шәиҩызамтәырц, шәымӷьычырц, шәцәыбзамхарц, шәхәыҷқәа шәымшьырц, шәнапқәеи шәшьапқәеи рыбжьара иҟашәҵо амцқәа шәымхәыцырц, ииашам акы акәымкәа. Шәара шәҟынтә урҭ назыгӡаз, иҳамҭа Аллаҳ иҟны иҟоуп, насгьы абарҭ зегьы еилазго, насгьы Аллаҳ адунеи аҿы дахьирхәыр, уи изы кафараҭуп, насгьы урҭ еилазго, нас Аллаҳ урҭ рыхҩара, адунеи аҿы дахьырхәӡом, усҟан иус Аллаҳ иахь ихынҳәуеит, иҭаххар, мамзаргьы дианаижьуеит. Убри аҟнытә ҳара абарҭ зегьы рзы ажәа иаҳҭеит.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Абдуллаҳ бин Масламаҳ] [Малик] иҟынтә [Абдурраҳман бин Абдуллаҳ бин Абдурраҳман бин Абу Ша'Шаа] иҟынтә [иаб] иҟынтә [Абу Саид Аль Худри] иҳәеит, Расулуллаҳ шаллаллаҳу алаиҳи васаллам ҳәа иҳәеит: ԥсылманын ашьха ақәцәқәеи аҭыԥ харақәеи рҿы ихьчоз аџьма, уи ицны дцеит. идин зыхҟьо ацәгьа рҳәар ҳәа дшәоит'.
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
Ҳара иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Салам] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абда] [Ҳисиам] иҟынтә [Иаб] иҟынтә [Аиша] иҟынтә иҳәеит: «Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеихи васаллам аҩызцәа ианрыдиҵа, ирылшоз аусқәа ҟарҵарц рыдиҵеит, нас аҩызцәа ирҳәеит; «Ҳара уара уеиԥшӡам, Аллаҳ Иԥааимбар, избан акәзар, ииасыз, насгьы иҟалараны иҟоу агәнаҳақәа уанажьуп». Убри аҟнытә иара саллаллаҳу алеиҳи васаллам игәы ԥжәеит, ихы-иҿы иубарҭан, нас иҳәеит: «Ииашаҵәҟьаны, шәара шәҟынтә зегь раасҭа адинхаҵара змоу, Аллаҳ зегь раасҭа деилызкаауа сара соуп».
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Сулеиман бин Ҳарб] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Сиуба] [Қотада] аҟынтә [Анас бин Малик] Аԥааимбар саллаллаҳу алеихи васаллам иҟынтә, иара иҳәеит: «Х-хҭыск- ауаҩы имазар, урҭ ҩба раҵкыс еиҳаны ахаҵара иоуеит: Аллаҳ. Аӡәы бзиа дибозар, уи ауаҩы Аллаҳ азза уџьалла ида бзиа димбода. Насгьы џьаҳаным ахь ақәыршәра шицәымӷу еиԥш, амапкрахь ахынҳәра зцәымӷузеи».
