Imam Bukhari : 161
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَيَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا قَالَ وَمَا هِيَ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لَا تَمَسُّ مِنْ الْأَرْكَانِ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا الْهِلَالَ وَلَمْ تُهِلَّ أَنْتَ حَتَّى كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَمَّا الْأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمَسُّ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُ النَّعْلَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْبُغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبُغَ بِهَا وَأَمَّا الْإِهْلَالُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ
Satshelwa ['u-Abdullah bin Yusuf] ukuthi [uMalik] wasitshela ku-[Sa'id Al Maqbari] ku-['Ubaid bin Juraij] ukuthi wathi ku-['Abdullah bin 'Umar], "O Abu 'Abdurrahman, ngiyakubona wenza izinto ezine engingakaze ngibone noma ubani wabangane bakho ezenza!" 'U-Abdullah bin 'Umar wathi, "Ziyini, O Ibn Juraij?" U-Ibn Juraij wathi, "Ngiyakubona ungathinti izinsika (zeKaaba) ngaphandle kwensika yeYamani, ngiyakubona ugqoke izimbadada ezenziwe ngesikhumba, ngiyakubona udayi (izinwele zakho) ophuzi, futhi lapho abantu baseMakkah bephinda iTalbiyah ngemva kokubona inyanga ecwebezelayo, ngiyakubona ungenzi ngaphandle kosuku lweTarwiyah?" U-Abdullah bin 'Umar uphinde wathi, "Ngokuphathelene nezinsika zeKaaba, angikaze ngibone uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) esula phezu kwazo ngaphandle kwezinsika zamaYamani. Ngokuphathelene nezimbadada zesikhumba, ngibone uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) egqoke izimbadada zesikhumba ezazingenaboya futhi ehlambulula ngenkathi ezigqokile, futhi ngithanda ukuzigqoka. Ngokuphathelene nombala ophuzi, ngibone uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) ewudaya ngawo futhi ngithanda ukwenza kanjalo. Ngokuphathelene ne-talbiyah, angikaze ngibone uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) ephinda i-talbiyah ngaphandle kokuthi imoto yakhe isihambile (eya eMina)."
Imam Bukhari : 162
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُنَّ فِي غَسْلِ ابْنَتِهِ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا
Satshelwa [uMusaddad] ukuthi wathi, satshelwa [u-Isma'il] ukuthi wathi, satshelwa [uKhalid] kusukela ku-[Hafshah] kusukela ku-[Umm 'Atiyyah] ukuthi wathi, "UmProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allaah makube kuye) wathi kubo lapho egeza indodakazi yakhe: "Kufanele niqale ohlangothini olufanele kanye nengxenye yokuhlambulula kwayo."
Imam Bukhari : 163
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي تَنَعُّلِهِ وَتَرَجُّلِهِ وَطُهُورِهِ وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ
Kwalandiswa kithi [uHafsh bin 'Umar] ukuthi wathi, kwalandiswa kithi [uShu'bah] ukuthi wathi, kwalandiswa kimi [uAsh'ath bin Sulaim] ukuthi wathi, Ngizwe [ubaba] ku-[Masruq] ku-['Aishah] ukuthi wathi, "UmProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allaah makube kuye) wayethanda ukuqala ohlangothini olufanele lapho egqoka izimbadada zakhe, ekama izinwele zakhe, enza ukuhlanza njalo njalo."
Imam Bukhari : 164
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَانَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَالْتَمَسَ النَّاسُ الْوَضُوءَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْإِنَاءِ يَدَهُ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَتَوَضَّئُوا مِنْهُ قَالَ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ أَصَابِعِهِ حَتَّى تَوَضَّئُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ
Kwasilandiswa ukuthi ['u-Abdullah bin Yusuf] uthe, [uMalik] wasibikela kusukela ku-[u-Ishaq bin 'Abdullah bin Abu Talhah] kusukela ku-[u-Anas bin Malik] wathi, "Lapho kufika isikhathi somthandazo we-Asr, abantu babefuna amanzi okugeza kodwa abawatholanga. Ngabe sengibona uMthunywa ka-Allah sallallaahu 'alaihi wasallam enikwa amanzi okugeza, uMthunywa ka-Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wabe esebeka isandla sakhe esitsheni wayala abantu ukuba benze ukugeza kuso." U-Anas wathi, "Ngibone amanzi ephuma eminweni yakhe kwaze kwaba yilapho wonke umuntu, kuze kube sekugcineni, ekwazi ukwenza ukugeza."
Imam Bukhari : 165
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ قُلْتُلِعَبِيدَةَ عِنْدَنَا مِنْ شَعَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَبْنَاهُ مِنْ قِبَلِ أَنَسٍ أَوْ مِنْ قِبَلِ أَهْلِ أَنَسٍفَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ عِنْدِي شَعَرَةٌ مِنْهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
Satshelwa [uMalik bin Isma'il] ukuthi wathi, satshelwa [u-Israil] ukuthi [u-Asim] wathi, "Ngathi ku-'Abidah, 'Sinezinwele zoMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam esizitholile ku-[Anas], noma emndenini ka-Anas.' Wabe esethi, 'Ukube benginezinwele ezilodwa zoMthunywa ka-Allah, bengizozithanda kakhulu kunomhlaba nakho konke okukuwo.'"
Imam Bukhari : 166
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ قَالَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا حَلَقَ رَأْسَهُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَوَّلَ مَنْ أَخَذَ مِنْ شَعَرِهِ
Satshelwa [Muhammad bin 'Abdurrahim] ukuthi wathi, satshelwa [Sa'id bin Sulaiman] ukuthi wathi, satshelwa ['Abbad] kusukela ku-[Ibn 'Aun] kusukela ku-[Ibn Sirin] kusukela ku-[Anas] ukuthi lapho uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) egunda ikhanda lakhe, u-Abu Talhah waba ngowokuqala ukumsusa izinwele zakhe.
Imam Bukhari : 167
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعًا
Kwalandiswa kithi ['Abdullah bin Yusuf] kusuka ku-[Malik] kusuka ku-[Abu Az Zinad] kusuka ku-[Al A'raj] kusuka ku-[Abu Hurairah] owathi, "Isithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) sathi: 'Uma inja ikhotha isitsha somunye wenu, kufanele isigeze kasikhombisa.'"
Imam Bukhari : 168
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا رَأَى كَلْبًا يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَأَخَذَ الرَّجُلُ خُفَّهُ فَجَعَلَ يَغْرِفُ لَهُ بِهِ حَتَّى أَرْوَاهُ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَوَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَتْ الْكِلَابُ تَبُولُ وَتُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ
U-Ishaq usilandisele ngo-'Abdush Shamad usilandisele ngo-'Abdurrahman bin 'Abdullah bin Dinar' usilandisele ngo-'Abdurrahman bin 'Abdullah bin Dinar' usilandisele ngo-Abu Salih ku-Abu Hurairah kuMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ukuthi indoda ethile yabona inja ikhotha umhlabathi ngoba womile, ngakho yathatha isicathulo sayo yasigcwalisa ngamanzi yasinika inja ukuba iyiphuze yaze yagcwala. U-Allah wayibonga futhi wayingenisa ePharadesi. U-Ahmad ibn Shaabib usilandisele ngo-Yunus ku-Ibn Shihab owathi uHamzah ibn 'Abdullah wangitshela ngo-'Abdullah' kuyise ukuthi ngesikhathi seSithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) kwakukhona izinja ezazichama futhi zikhipha indle e-mosque, kodwa abangani babengaziniseli ngalutho.
Imam Bukhari : 169
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ابْنِ أَبِي السَّفَرِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُعَلَّمَ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِذَا أَكَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَى نَفْسِهِ قُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ مَعَهُ كَلْبًا آخَرَ قَالَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى كَلْبٍ آخَرَ
[UHafs bin 'Umar] uhlobene nathi, [uShu'bah] uhlobene nathi kusukela ku-[Ibn Abu As Safar] kusukela ku-[Ash Sya'bi] kusukela ku-['Adi bin Hatim] wathi, "Ngibuze uMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam, wathi: "Uma ukhulula inja yakho yokuzingela eqeqeshwe kahle bese ibamba enye, yidle. Uma iyidla, ungayidli, ngoba izibamba yona." Ngabuza futhi, "Ngiyayikhulula inja yami yokuzingela, bese ngithola enye inja nayo?" Wathi: "Ungayidli, ngoba uhlabelela i-basmalah yenja yakho hhayi enye inja."
Imam Bukhari : 170
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ فِي صَلَاةٍ مَا كَانَ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ مَا لَمْ يُحْدِثْ فَقَالَ رَجُلٌ أَعْجَمِيٌّ مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ الصَّوْتُ يَعْنِي الضَّرْطَةَ
Satshelwa [u-Adam bin Abu Iyas] ukuthi wathi, satshelwa [u-Ibn Abu Dhi'b] ukuthi satshelwa [uSa'id Al Maqburi] kusuka ku-[Abu Hurairah] ukuthi wathi, "UmProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) uthe: "Inceku iyohlala ibalelwa imithandazo yayo uma nje isemosque ilinde umthandazo futhi ingenayo i-hadaa'." Indoda engeyena umArabiya yathi, "Kusho ukuthini i-hadaa', Abu Hurairah?" u-Abu Hurairah waphendula, "Izwi." Okusho ukuthi, ukukloloda.
Imam Bukhari : 171
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا
Satshelwa [u-Abu Al Walid] ukuthi [uSufyan bin 'Uyainah] wasitshela ku-[Az Zuhri] ku-['Abbad bin Tamim] ku-[umalume wakhe] ukuthi uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allaah makube kuye) wathi: "Ungaphumi uze uzwe umsindo noma uzwe iphunga."
Imam Bukhari : 172
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُنْذِرٍ أَبِي يَعْلَى الْثَّوْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ قَالَ قَالَ عَلِيٌّكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ فِيهِ الْوُضُوءُوَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
[UQutaibah bin Sa'id] wasilandisa, [uJarir] wasilandisa kusuka ku-[Al A'masy] kusuka ku-[Mundhir Abu Ya'la Ats Thauri] kusuka ku-[Muhammad bin Al Hanafiyah] wathi, [u-Ali] wathi, "Ngingumuntu okhipha udaka kalula, ngoba nganginamahloni okubuza uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye), ngakho ngathumela uMiqdad bin Al Aswad ukuba ayobuza. Wabe esebuza, waphendula wathi: "Kwanele ngaye ukwenza ukuhlanza." [UShu'bah] naye walandisa kusuka ku-[Al A'masy]."
Imam Bukhari : 173
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقُلْتُ أَرَأَيْتَ إِذَا جَامَعَ فَلَمْ يُمْنِ قَالَ عُثْمَانُ يَتَوَضَّأُ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلَاةِ وَيَغْسِلُ ذَكَرَهُ قَالَ عُثْمَانُ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَلِيًّا وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَأَمَرُوهُ بِذَلِكَ
[USa'd bin Hafs] usixoxele [uShayban] kusuka ku-[Yahya] kusuka ku-[Abu Salamah] ukuthi ['Ata bin Yasar] usixoxele [uZaid bin Khalid] ukuthi wake wabuza ['Uthman bin 'Affan] (kwangathi u-Allah angajabula ngaye), ngambuza, "Ucabangani uma indoda ilala nomkayo kodwa kungaphumi sidoda?" 'Uthman waphendula, "Kufanele enze ukuhlanza njengokugeza kwakhe ngomthandazo, bese egeza izitho zakhe zangasese." 'Uthman waqhubeka, "Ngikuzwile kuMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye), ngabuza u-'Ali, uZubair, uTalhah, no-Ubay bin Ka'b (kwangathi u-Allah angajabula ngaye). Bonke bamtshela ukuthi akwenze."
Imam Bukhari : 174
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَجَاءَ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّنَا أَعْجَلْنَاكَ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُعْجِلْتَ أَوْ قُحِطْتَ فَعَلَيْكَ الْوُضُوءُتَابَعَهُ وَهْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ غُنْدَرٌ وَيَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ الْوُضُوءُ
Kwalandiswa kithi [u-Ishaq] ukuthi wathi, kwalandiswa kithi [u-An-Nadlr] ukuthi wathi, kwalandiswa kithi [uShu'bah] kusukela ku-[u-Al Hakam] kusukela ku-[uDhaqwan Abu Salih] kusukela ku-[u-Abu Sa'id Al Khudri] ukuthi uMprofethi ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathumela isithunywa endodeni yama-Ansar. Ngakho indoda yama-Ansar yeza ikhanda layo limanzi. Wabe esesithi uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye): "Kubonakala sengathi sikuphuthumisile?" Indoda yama-Ansar yaphendula, "Kuyiqiniso lokho." UMprofethi ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wabe esethi: "Uma uphuthunyiswa noma uvinjelwe (ungakhiphi i-ejaculate), khona-ke kwanele ukuthi wenze ukuhlanza." Le hadith yaqinisekiswa futhi ngu-[uWahhab] owathi, kwalandiswa kithi [uShu'bah]. U-Abu 'Abdullah uthe, ukulandisa kuka-[Ghundar] no-[Yahya] okuvela ku-[Shu'bah] akukhulumi 'ngokuhlanza'.
Imam Bukhari : 175
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَفَاضَ مِنْ عَرَفةَ عَدَلَ إِلَى الشِّعْبِ فَقَضَى حَاجَتَهُ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَيْهِ وَيَتَوَضَّأُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي فَقَالَ الْمُصَلَّى أَمَامَكَ
Kulandiswe kimi [Muhammad bin Salam] ukuthi usitshele [uYazid bin Harun] kusuka ku-[Yahya] kusuka ku-[Musa bin 'Uqbah] kusuka ku-[Kuraib], owayeyisigqila sika-Ibn 'Abbas, kusuka ku-[Usamah bin Zaid], ukuthi lapho uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) eshiya i-'Arafah, waya entabeni wayohlanza." U-Usamah bin Zaid wathi, "Ngimthele amanzi waze wahlanza. Ngathi, "O Mthunywa ka-Allah, singathandaza lapha?" Waphendula wathi, "Indawo yokuthandaza iphambi kwakho."
Imam Bukhari : 176
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَأَنَّهُ ذَهَبَ لِحَاجَةٍ لَهُ وَأَنَّ مُغِيرَةَ جَعَلَ يَصُبُّ الْمَاءَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Satshelwa ['Amr bin 'Ali] ukuthi uthe, satshelwa ['Abdul Wahhab] ukuthi ngezwa [uYahya bin Sa'id] ethi, kwatshelwa kimi [uSa'd bin Ibrahim] ukuthi [uNafi' bin Jubair bin Mut'im] umtshele ukuthi uzwe ['Urwah bin Al Mughirah bin Shu'bah] ekhuluma ku-[uAl Mughirah bin Shu'bah] ukuthi wayenoMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ohambweni. Wahamba wayozikhulula, u-Al Mughirah ethela amanzi waze wageza, wageza ubuso bakhe, wasula ikhanda lakhe nezicathulo zakhe.
Imam Bukhari : 177
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّهُ بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ خَالَتُهُ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الْآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ
[U-Isma'il] wasitshela, [uMalik] wangitshela kusukela ku-[Makhramah bin Sulaiman] kusukela ku-[Kuraib] owayeyisigqila sika-Ibn 'Abbas, ukuthi ['U-Abdullah bin 'Abbas] wamtshela ukuthi uchithe ubusuku endlini kaMaimunah, umkaMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam, kanye noninakhulu wakhe ongumama. Wathi, "Ngalala ohlangothini lomcamelo kuyilapho uMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam nomkakhe belele engxenyeni ende (phakathi). Isithunywa sika-Allah uSallallaahu 'alaihi wasallam wabe eselala kwaze kwaba phakathi kwamabili, noma ngaphambi kancane, noma ngemva kancane, wavuka wahlala phansi ngenkathi esula ubuthongo obusele ebusweni bakhe ngesandla sakhe. Wabe esephinda amavesi ayishumi okugcina eSurah Ali 'Imran. Wabe esesukuma waya endaweni yokugeza, wabe esegeza ngokwenza ukugeza kwakhe kuphelele, wabe esethandaza." U-Ibn 'Abbas wathi, "Ngalandela ngenza njengoba enza, ngabe sengima eduze kwakhe. Wabe esebeka isandla sakhe sokunene ekhanda lami wabamba indlebe yami waze wangihambisa ngakwesokudla sakhe. Wabe esethandaza ama-rak'ah amabili, wabe esethandaza ama-rak'ah amabili, wabe esethandaza ama-rak'ah amabili, wabe esethandaza ama-rak'ah amabili, wabe esethandaza i-witr. Ngemva kwalokho walala phansi kwaze kwaba yilapho kufika umshayeli, wabe esesukuma wathandaza ama-rak'ah amabili alula, wabe esephuma eyokwenza umthandazo we-Fajr."
Imam Bukhari : 178
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ امْرَأَتِهِ فَاطِمَةَ عَنْ جَدَّتِهَا أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَسَفَتْ الشَّمْسُ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ يُصَلُّونَ وَإِذَا هِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا نَحْوَ السَّمَاءِ وَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ وَجَعَلْتُ أَصُبُّ فَوْقَ رَأْسِي مَاءً فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ كُنْتُ لَمْ أَرَهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ يُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا وَاتَّبَعْنَا فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا فَقَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُؤْمِنًا وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ
Satshelwa [u-Isma'il] ukuthi [uMalik] wangitshela ku-[Hisham bin 'Urwah] kumkakhe [uFatimah] kugogo wakhe [u-Asma` bint Abu Bakr] ukuthi wathi, "Ngake ngahlangana no-'Aisha, umfazi woMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam, lapho kwenzeka ukufiphala kwelanga. Ngaleso sikhathi abantu babethandaza futhi wasukuma ukuze athandaze. Ngemva kwalokho ngathi kuye, "Benzani abantu?" U-Aisha wabe esekhomba ngesandla sakhe esibhakabhakeni wathi, "Udumo malube ku-Allah." Ngabe sengithi, "Isibonakaliso samandla ka-Allah." Wabe esevuma ngokubonisa izimpawu. Ngakho ngahlanganyela emthandazweni ngenkathi kwenzeka okuthile okungididayo, kwaze kwaba yilapho ngigeza ikhanda lami ngamanzi. Ngemva komthandazo, uMthunywa ka-Allah uSallallaahu 'alaihi wasallam wakhuluma ngokukhulekela nokudumisa u-Allah, wabe esethi: "Akukho lutho olungakaboniswa kimi ngaphandle kokuthi ngikubonile kusukela kule ndawo kuya ePharadesi naseSihogweni." Futhi kwembulwe kimi ukuthi nizohletshwa emathuneni enu njengokuhletshwa kukaDajjal, noma okucishe kufane, nokuhletshwa kukaDajjal engingazi ukuthi kuyini ukuhletshwa." U-Asma' wathi, "Ngamunye wenu uzolethwa (emhlanganweni), bese kuthiwa kuye, 'Uyazini ngalo muntu (uMthunywa kaNkulunkulu)?' Ngokuphathelene nomuntu okholwayo noma umuntu oqinisekayo - angazi ukuthi u-Asma' uthini -, lowo muntu uzophendula athi, 'UnguMuhammad, isithunywa sikaNkulunkulu. Siza kithi siletha ukucaciswa nesiqondiso. Sabe sesimamukela, sakholwa futhi salandela ubizo lwakhe.' Ngakho kwathiwa kulowo muntu, 'Lala kahle, ngempela sesiyazi ukuthi ukholwa.' Ngokuphathelene nabazenzisi noma abenzi bezono ezinkulu - angazi ukuthi u-Asma uthini' - uzophendula athi, 'Angazi ukuthi ungubani, ngizwe abantu besho okuthile ngakho ngalandela lokho abakushoyo'."
Imam Bukhari : 179
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَىأَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ
Kwalandiswa kithi ukuthi [u-Abdullah bin Yusuf] uthe, [uMalik] wasitshela ngo-[Amr bin Yahya Al Mazini] ngo-[uyise] ukuthi indoda ethile yathi ku-[Abdullah bin Zaid] - wayengumkhulu ka-'Amr bin Yahya -, "Ungangibonisa ukuthi uMprofethi ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wenza kanjani ukuhlanza?" 'U-Abdullah bin Zaid wabe esephendula wathi, "Impela." U-Abdullah wabe esecela amanzi okuhlanza, wabe esethela amanzi ezandleni zakhe wazigeza kabili, wabe esegeza umlomo wakhe wakhipha amanzi ekhaleni lakhe kabili, wabe esegeza ubuso bakhe kathathu, wabe esegeza izandla zakhe kabili waze wafika ezindololwaneni, wabe esesula ikhanda lakhe ngezandla zakhe, eqala ngaphambili elidonsela phansi waze wafika entanyeni yakhe, wabe eseyibuyisela endaweni yayo yokuqala. Ngemva kwalokho wageza izinyawo zakhe."
Imam Bukhari : 180
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِشَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكْفَأَ عَلَى يَدِهِ مِنْ التَّوْرِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ
[UMose] wasilandisa, [uWuhhaib] wasilandisa kusukela ku-[Amr] kusukela kuyise] owathi, "Ngibone u-Amr bin Abu Hasan ebuza [u-Abdullah bin Zaid] mayelana nokuhlambuluka koMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye). Wabe esecela i-dipper yamanzi, wabe esebabonisa indlela yokuhlambuluka koMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye). Wathela amanzi avela ku-dipper ezintendeni zezandla zakhe wawageza kathathu, wabe esefaka izandla zakhe ku-dipper, wabe esegeza umlomo wakhe, wabe esefaka amanzi ekhaleni lakhe wawakhipha futhi ngezipuni ezintathu, wabe esefaka izandla zakhe ku-dipper, wabe esegeza ubuso bakhe kathathu, wabe esegeza izandla zakhe kabili kuze kufike ezindololwaneni. Wabe esefaka izandla zakhe ku-dipper, wabe esesula ikhanda lakhe ngezandla zakhe; eqala phambili kuya ngemuva futhi ezidonsela emuva kanye, wabe esegeza izinyawo zakhe kuze kufike emaqakaleni."