Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 161

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَيَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا قَالَ وَمَا هِيَ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لَا تَمَسُّ مِنْ الْأَرْكَانِ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا الْهِلَالَ وَلَمْ تُهِلَّ أَنْتَ حَتَّى كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَمَّا الْأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمَسُّ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُ النَّعْلَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْبُغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبُغَ بِهَا وَأَمَّا الْإِهْلَالُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ

Ku vikiwile eka hina [‘Abdullah bin Yusuf] u te, ku vikiwile eka hina [Malik] ku suka eka [Sa’id Al Maqbari] ku suka eka [’Ubaid bin ‘Umar] leswaku u te eka [‘Abdullah bin ‘Umar], ‘O Abu ‘Abdurrahman, ndzi ku vonile u endla swilo swa mune leswi ndzi nga vonangiki na un’we wa vanghana va wena a swi endla!’. 'Abdullah bin 'Umar u te, 'I yini sweswo, Wena Ibn Juraij?' Ibn Juraij u te, ‘Ndzi vone u nga khumbi tiphuphu ta Kaaba handle ka tiphuphu ta Yamani, ndzi ku vonile u ambale tintangu leti endliweke hi dzovo, ndzi ku vonile u daya misisi ya wena hi muhlovo wo tshwuka, naswona loko vanhu va le Mecca va endla talbiyah endzhaku ko vona n’weti lowuntshwa, ndzi vone leswaku a wu swi endli handle ka masiku ya tarwiyah?’. ‘Abdullah bin ‘Umar u tlhele a ku, ‘Loko ku ri tiphuphu ta Kaaba, a ndzi si tshama ndzi vona Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) a yi rhurhumela handle ka tiphuphu ta Yamani. Loko ku ri tintangu ta dzovo, entiyisweni ndzi vone Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) na yena a ambale tintangu ta dzovo leti nga riki na misisi, naswona a endla ku hlamba loko a ha ti ambale, naswona ndza swi tsakela loko ndzi tshamela ku ti ambala. Loko ku ri muvala wo tshwuka, entiyisweni ndzi vone Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a wu daya hi muvala wolowo naswona ndzi tlhele ndzi tsakela ku wu endla. Naswona mayelana na talbiyah, entiyisweni a ndzi si tshama ndzi vona Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a endla talbiyah handle ka endzhaku ka loko movha wa yena wu chayele -wu kongoma eMina-'.

Hadith

Imam Bukhari : 162

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُنَّ فِي غَسْلِ ابْنَتِهِ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا

Swi byeriwe hina [Musaddad] u te, swi byeriwe hina [Isma’il] u te, swi byeriwe hina [Khalid] ku suka eka [Hafshah] ku suka eka [Ummu ‘Athiyah] u te, ‘Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u va byerile loko a hlamba vana va vona va vanhwanyana: ‘Mi fanele ku sungula hi tlhelo ra xinene na xiphemu xa ku hlamba ka yena’.

Hadith

Imam Bukhari : 163

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي تَنَعُّلِهِ وَتَرَجُّلِهِ وَطُهُورِهِ وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ

Swi byeriwe eka hina [Hafsh bin ‘Umar] u te, swi byeriwe eka hina [Syu’bah] u te, swi vikiwile eka mina [Ash’ath bin Sulaim] u te, Ndzi twe [tatana] ku suka eka [Masruq] ku suka eka [’Aishah] a ku, ‘Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a a tsakela ku sungula hi tlhelo ra xinene loko a ambala tintangu, a hlanganisa misisi ya yena, . ku tibasisa ni ku tibasisa ni swilo swin’wana.’

Hadith

Imam Bukhari : 164

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَانَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَالْتَمَسَ النَّاسُ الْوَضُوءَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْإِنَاءِ يَدَهُ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَتَوَضَّئُوا مِنْهُ قَالَ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ أَصَابِعِهِ حَتَّى تَوَضَّئُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ

Ku hlamuseriwe eka hina leswaku [‘Abdullah bin Yusuf] u te, [Malik] u hi vikile ku suka eka [Ishaq bin ‘Abdullah bin Abu Talhah] ku suka eka [Anas bin Malik] u te, ‘Loko nkarhi wa xikhongelo xa Asr wu fika, vanhu a va lava mati yo hlamba kambe a va ma kumi. Kutani ndzi vone Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allah a swi ve na yena) a nyikiwa mati yo hlamba, kutani Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) u tlhele a veka voko rakwe ehenhla ka xibya ivi a lerisa vanhu leswaku va hlamba eka xona.’ Anas u te, ‘Ndzi vone mati ma huma eka tintiho ta yena ku kondza un’wana na un’wana, ku ya fika emakumu, a endla ku hlamba.’

Hadith

Imam Bukhari : 165

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ قُلْتُلِعَبِيدَةَ عِنْدَنَا مِنْ شَعَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَبْنَاهُ مِنْ قِبَلِ أَنَسٍ أَوْ مِنْ قِبَلِ أَهْلِ أَنَسٍفَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ عِنْدِي شَعَرَةٌ مِنْهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا

Swi byeriwe hina [Malik bin Isma’il] u te, swi byeriwe hina [Israil] ku suka eka [’Ashim] ku suka eka [Ibn Sirin] u te, ‘Ndzi byele Abidah, ‘Hi na misisi ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam leyi hi yi kumeke eka [Anas], kumbe ndyangu wa Anas’. U tlhele a ku, ‘Loko a ndzi ri na misisi yin’we ya Murhumiwa wa Allah, kutani sweswo a swi ta va swi rhandzeka swinene eka mina ku tlula misava na hinkwaswo leswi nga eka yona’.

Hadith

Imam Bukhari : 166

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ قَالَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا حَلَقَ رَأْسَهُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَوَّلَ مَنْ أَخَذَ مِنْ شَعَرِهِ

Ku byeriwe hina [Muhammad bin ‘Abdurrahim] u te, swi vikiwile eka hina [Sa’id bin Sulaiman] u vurile, ku byeriwe hina [’Abbad] ku suka eka [Ibn ‘Aun] ku suka eka [Ibn Sirin] ku suka eka [Anas], leswaku loko Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a byevula misisi ya yena, kutani Abu Talhah a ri wo sungula ku teka misisi ya yena’.

Hadith

Imam Bukhari : 167

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعًا

Hi byeriwile leswaku [‘Abdullah bin Yusuf] ku suka eka [Malik] ku suka eka [Abu Az Zinad] ku suka eka [Al A’raj] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, ‘Hakunene Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u te: ‘Loko mbyana yi nantswa xibya eka un’wana wa n’wina, kutani a yi xi hlambe ka nkombo’.

Hadith

Imam Bukhari : 168

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا رَأَى كَلْبًا يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَأَخَذَ الرَّجُلُ خُفَّهُ فَجَعَلَ يَغْرِفُ لَهُ بِهِ حَتَّى أَرْوَاهُ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَوَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَتْ الْكِلَابُ تَبُولُ وَتُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ

hi byerile [Ishaq] u hi byerile ['Abdush Shamad] u hi byerile ['Abdurrahman bin 'Abdullah bin Dinar] Ndzi twe [tata wa mina] eka [Abu Salih] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, leswaku ku na wanuna loyi a voneke mbyana yi nantswa misava hikuva a yi ri na torha, kutani wanuna loyi a teka xihlangi xa yena ivi a yi tata hi mati ivi mbyana yi nwa ku kondza yi xurha. Allah u tlhele a n’wi nkhensa kutani a n’wi amukela etilweni’. [Ahmad bin Syabib] u te, u hi byerile [tatana] ku suka eka [Yunus] ku suka eka [Ibn Shihab] u te, u ndzi byerile [Hamzah bin ‘Abdullah] ku suka eka [tata wa yena], leswaku hi nkarhi wa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku ri na timbyana to hlayanyana leti a ti chulula ni ku hlantswa emosque, kambe vanghana a va ti cheleta hi nchumu’.

Hadith

Imam Bukhari : 169

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ابْنِ أَبِي السَّفَرِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُعَلَّمَ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِذَا أَكَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَى نَفْسِهِ قُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ مَعَهُ كَلْبًا آخَرَ قَالَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى كَلْبٍ آخَرَ

[Hafs bin ‘Umar] u hlamuserile na hina, [Shu’bah] u hlamuserile na hina ku suka eka [Ibn Abu As Safar] ku suka eka [Ash Sya’bi] ku suka eka [’Adi bin Hatim] u te, ‘Ndzi vutisile Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Loko u ntshunxa mbyana ya wena yo hlota leyi leteriweke naswona yi khoma yin’wana, kutani yi dya. Loko yi yi dya, kutani u nga yi dyi, hikuva yi tikhoma.’ Ndzi tlhele ndzi vutisa ndzi ku, ‘Ndzi ntshunxe mbyana ya mina yo hlota, kutani ndzi kume mbyana yin’wana na yona?’ U te: ‘U nga yi dyi, hikuva u vule vito ra Allah eka mbyana ya wena ku nga ri eka mbyana yin’wana.’

Hadith

Imam Bukhari : 170

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ فِي صَلَاةٍ مَا كَانَ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ مَا لَمْ يُحْدِثْ فَقَالَ رَجُلٌ أَعْجَمِيٌّ مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ الصَّوْتُ يَعْنِي الضَّرْطَةَ

Swi hi byeriwile [Adam bin Abu Iyas] u te, swi byeriwile eka hina [Ibn Abu Dzi’b] u hi byerile [Sa’id Al Maqburi] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, ‘Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Nandza u ta tshama a hlayiwa tanihi loyi a khongelaka ntsena loko a ri emosque a rindzele xikhongelo naswona a nga ri na ti-hadats’. Kutani wanuna un’wana loyi a nga riki Muarabu u te, ‘Xana swi vuriwa yini hi ti- hadat, Wena Abu Hurairah?’. Abu Hurairah u hlamurile a ku, ‘Rito’. Hi leswaku ku rhundza.

Hadith

Imam Bukhari : 171

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا

U hi byerile [Abu Al Walid] u te, u hi byerile [Sufyan bin ‘Uyainah] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [’Abbad bin Tamim] ku suka eka [buti wa yena] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘U nga humi ku kondza u twa mpfumawulo kumbe ku nun’hwela ku nun’hwela’.

Hadith

Imam Bukhari : 172

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُنْذِرٍ أَبِي يَعْلَى الْثَّوْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ قَالَ قَالَ عَلِيٌّكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ فِيهِ الْوُضُوءُوَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ

hi byerile [Qutaibah bin Sa’id] u te, u hi byerile [Jarir] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Mundzir Abu Ya’la Ats Tsauri] ku suka eka [Muhammad bin Al Hanafiyah] u te, [Ali] u te, ‘Ndzi munhu loyi a humesaka madzi hi ku olova, hikuva ndzi khomiwe hi tingana ku vutisa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani ndzi ku vutisa Miqdad bin Al Aswad ku vutisa. Kutani a vutisa, a tlhela a hlamula aku: ‘Swi ringanerile leswaku a endla ablution’. [Syu'bah] u tlhele a hlamuseriwa ku suka eka [Al A'masy]'.

Hadith

Imam Bukhari : 173

حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقُلْتُ أَرَأَيْتَ إِذَا جَامَعَ فَلَمْ يُمْنِ قَالَ عُثْمَانُ يَتَوَضَّأُ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلَاةِ وَيَغْسِلُ ذَكَرَهُ قَالَ عُثْمَانُ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَلِيًّا وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَأَمَرُوهُ بِذَلِكَ

[Sa’d bin Hafs] u hlamuserile eka hina [Shayban] ku suka eka [Yahya] ku suka eka [Abu Salamah] leswaku [‘Ata bin Yasar] u n’wi hlamusele leswaku [Zaid bin Khalid] u hlamusele na yena leswaku u tshame a vutisa [‘Uthman bin ‘Affan] (onge Allah a nga n’wi tsakela), ndzi n’wi vutisile, ‘U ehleketa yini loko wanuna a endla timhaka ta masangu na nsati wa yena kambe ku nga ri na mbewu ya vununa leyi humaka?’. 'Uthman u hlamurile, 'U fanele ku endla ku hlamba ku fana na ku hlamba ka yena ku khongela, kutani a hlamba swirho swa yena swa rimbewu.' 'Uthman u ye emahlweni, 'Ndzi swi twile eka Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena), ndzi vutisile 'Ali, Zubair, Talhah, na Ubay bin Ka'b (onge Allah a nga n'wi tsakela) hi mhaka leyi? Hinkwavo va n’wi byele leswaku a swi endla.’

Hadith

Imam Bukhari : 174

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَجَاءَ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّنَا أَعْجَلْنَاكَ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُعْجِلْتَ أَوْ قُحِطْتَ فَعَلَيْكَ الْوُضُوءُتَابَعَهُ وَهْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ غُنْدَرٌ وَيَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ الْوُضُوءُ

Ku vikiwile eka hina [Ishaq] u vule, ku vikiwile eka hina [An Nadlr] u vule, ku vikiwile eka hina [Syu’bah] ku suka eka [Al Hakam] ku suka eka [Dzakwan Abu Salih] ku suka eka [Abu Sa’id Al Khudri], leswaku Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u rhumele murhumiwa eka wanuna wo huma eAnsar. Hiloko wanuna wa le Ansar a ta loko nhloko yakwe yi tsakamile. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u vutisile: ‘Swi vonaka onge hi ku endlile hi xihatla?’. Wanuna wa le Ansar u hlamurile a ku, 'Hi swona'. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u tlhele a ku: ‘Loko u endliwe leswaku u tsutsumela kumbe u siveriwa - u nga humesi mbewu ya vununa - kutani swi ringene leswaku u endla ablution’. Hadith leyi yi tlhele yi tiyisisiwa hi [Wahhab] u te, u hi byerile [Syu’bah]. Abu 'Abdullah u te, switlhokovetselo swa [Ghundar] na [Yahya] ku suka eka [Syu'bah] a swi boxi 'wudlu''.

Hadith

Imam Bukhari : 175

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَفَاضَ مِنْ عَرَفةَ عَدَلَ إِلَى الشِّعْبِ فَقَضَى حَاجَتَهُ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَيْهِ وَيَتَوَضَّأُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي فَقَالَ الْمُصَلَّى أَمَامَكَ

Swi byeriwile eka mina [Muhammad bin Salam] u te, swi vikiwile eka hina [Yazid bin Harun] ku suka eka [Yahya] ku suka eka [Musa bin 'Uqbah] ku suka eka [Kuraib] khale ka hlonga ra Ibn 'Abbas, ku suka eka [Usamah bin Zaid], leswaku loko Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a suka e'Arafah u ye exitsungeni kutani a hetisisa ya yena tsakela'. Usamah bin Zaid u te, ‘Ndzi tlhele ndzi n’wi chela mati ku kondza a endla ablution. Ndzi tlhele ndzi ku, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, xana hi ta khongela laha?’. U hlamurile: 'Ndhawu ya xikhongelo yi le mahlweni ka wena'.

Hadith

Imam Bukhari : 176

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَأَنَّهُ ذَهَبَ لِحَاجَةٍ لَهُ وَأَنَّ مُغِيرَةَ جَعَلَ يَصُبُّ الْمَاءَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ

hi byerile ['Amru bin 'Ali] u te, u hi byerile ['Abdul Wahhab] u te, ndzi twe [Yahya bin Sa'id] a vula, u ndzi byerile [Sa'd bin Ibrahim] leswaku [Nafi' bin Jubair bin Muth'im] u n'wi byerile, leswaku u twe ['Urwah bin Al Mughirah bin Syu'bah] a byela ku suka eka [Al Mughirah bin Syu'bah], leswaku a a ri na Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam eka riendzo. U tlhele a ya ti ntshunxa, loko Al Mughirah a n’wi chelela mati ku kondza a endla ablution, a hlamba xikandza, a n’wi sula nhloko na xihlangi.’

Hadith

Imam Bukhari : 177

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّهُ بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ خَالَتُهُ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الْآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ

[Isma’il] u hlamuserile na hina, [Malik] u ndzi hlamuserile ku suka eka [Makhramah bin Sulaiman] ku suka eka [Kuraib] khale ka hlonga ra Ibn ‘Abbas, leswaku [‘Abdullah bin ‘Abbas] u n’wi vike leswaku u hete vusiku hinkwabyo endlwini ya Maimunah, nsati wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, na mhani-ntsongo wa yena wa manana. U te, 'Ndzi etlele ehansi etlhelo ka mubedo loko Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam na nsati wa yena va etlele ehansi eka xiphemu xo leha - xa le xikarhi -.' Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u tlhele a etlela ku fikela exikarhi ka vusiku, kumbe emahlweninyana, kumbe endzhakunyana, u pfukile a tshama a ri karhi a sula masalela ya vurhongo emahlweni ka yena hi voko ra yena. Kutani u hlaye tindzimana ta khume to hetelela ta Surah Ali 'Imran. Kutani a yima a ya endhawini yo hlamba, u tlhele a hlamba hi ku endla leswaku ku hlamba ka yena ku hetiseka, ivi a khongela.’ Ibn 'Abbas u te, 'Kutani ndzi landzerile ndzi endla hilaha a endleke hakona, ndzi tlhele ndzi yima etlhelo ka yena.' U tlhele a veka voko ra yena ra xinene enhlokweni ya mina a ri karhi a ndzi khoma ndleve kutani a ndzi rhurhela exineneni. Kutani a khongela ti rak’ah timbirhi, kutani a khongela ti rak’ah timbirhi, kutani ti rak’ah timbirhi, kutani ti rak’ah timbirhi, kutani witr. Endzhaku ka sweswo u etlele a etlele ehansi ku kondza mufoyini a ta eka yena, u tlhele a yima a khongela ti rak’ah timbirhi to vevuka, ivi a huma a ya endla xikhongelo xa Fajr.

Hadith

Imam Bukhari : 178

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ امْرَأَتِهِ فَاطِمَةَ عَنْ جَدَّتِهَا أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَسَفَتْ الشَّمْسُ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ يُصَلُّونَ وَإِذَا هِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا نَحْوَ السَّمَاءِ وَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ وَجَعَلْتُ أَصُبُّ فَوْقَ رَأْسِي مَاءً فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ كُنْتُ لَمْ أَرَهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ يُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا وَاتَّبَعْنَا فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا فَقَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُؤْمِنًا وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ

Swi byeriwile eka hina [Isma'il] u vurile, swi byeriwe mina [Malik] ku suka eka [Hisyam bin 'Urwah] ku suka eka nsati wa yena [Fatimah] ku suka eka kokwa wa yena wa xisati [Asma` bint Abu Bakr] leswaku u te, 'Ndzi tshame ndzi hlangana na 'Aisha, nsati wa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, loko ku ri na ku sirheleriwa ka dyambu. Hi nkarhi wolowo vanhu a va khongela naswona hi nkarhi wolowo a a yima a khongela. Endzhaku ka sweswo ndzi ku eka yena: ‘Xana vanhu va endla yini?’ Aisyah u tlhele a kombetela hi voko ra yena a kongoma exibakabakeni kutani a ku, ‘Ku vangama a ku ve eka Allah’. Ndzi tlhele ndzi ku, ‘Xikombiso xa matimba ya Allah’. Kutani u pfumerile hi ku endla xikombiso. Hiloko ndzi joyina xikhongelo loko ku ri karhi ku humelela nchumu lowu a wu ndzi pfilunganya, ku kondza ndzi hlantswa nhloko ya mina hi mati. Endzhaku ka xikhongelo, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u vule puja ni ku dzunisa eka Allah, kutani a ku: ‘A ku na nchumu lowu nga kombisiwangiki eka mina, handle ka loko ndzi wu vonile ku suka laha ndzi nga kona ku ya etilweni ni le tihele. Naswona swi paluxiwile eka mina leswaku mi ta xanisiwa emasirheni ya n’wina hi miringo yo fana na, kumbe ku lava ku fana na, miringo ya Dajjal, leyi ndzi nga swi tiviki leswaku i yini. Asma` u te, “Un’wana na un’wana wa n’wina u ta tisiwa ehubyeni naswona ku ta vuriwa eka yena, ‘Xana u tiva yini hi wanuna loyi, Murhumiwa wa Allah?’ Loko ku ri mupfumeri kumbe loyi a tiyisekaka – a ndzi tivi leswaku Asma` u vurile wihi – u ta ku, ‘I Muhammad, Murhumiwa wa Allah. U tile eka hina hi tinhlamuselo leti nga erivaleni na nkongomiso. Hi n’wi amukerile, hi n’wi pfumerile, naswona hi landzele xirhambo xa yena.’ U va ta byeriwa, ‘Etlela kahle, hi swi tivile leswaku u mupfumeri.’ Loko ku ri mukanganyisi kumbe loyi a endlaka xidyoho lexikulu – a ndzi tivi leswaku Asma` u vule wihi – u ta ku, ‘A ndzi tivi leswaku i mani, ndzi twe vanhu va vula swo karhi naswona ndzi landzele marito ya vona.’

Hadith

Imam Bukhari : 179

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَىأَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ

Ku hlamuseriwe eka hina leswaku [‘Abdullah bin Yusuf] u te, [Malik] u hi hlamuserile ku suka eka [‘Amr bin Yahya Al Mazini] ku suka eka [tata wa yena] leswaku wanuna un’wana u byele [‘Abdullah bin Zaid] - a a ri kokwa wa ‘Amr bin Yahya -, ‘Xana u nga ndzi komba ndlela leyi Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) a swi endleke ha yona ku hlamba?' 'Abdullah bin Zaid u tlhele a hlamula, 'Hakunene.' Abdullah u tlhele a kombela mati yo hlamba, kutani a chela mati emavokweni yakwe a ma hlamba kambirhi, ivi a hlamba nomu wakwe ivi a pfurheta mati enon’wini wakwe kambirhi, ivi a hlamba xikandza kanharhu, ivi a hlamba mavoko kambirhi ku ya fika emakun’wini, ivi a sula nhloko yakwe hi mavoko yakwe, a sungula ku suka emahlweni ivi a yi koka ehansi ku kondza a fika exikarhi ka nhamu yakwe, ivi a yi koka yi tlhelela eka xiyimo xa yona xo sungula. Endzhaku ka sweswo u hlambile milenge yakwe.’

Hadith

Imam Bukhari : 180

حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِشَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكْفَأَ عَلَى يَدِهِ مِنْ التَّوْرِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ

[Muxe] u hi hlamuserile, [Wuhhaib] u hi hlamuserile ku suka eka [Amr] ku suka eka [tata wa yena] loyi a nga te, ‘Ndzi vone Amr ibn Abu Hasan a vutisa [Abdullah ibn Zaid] hi ku hlamba ka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena). Kutani a kombela dipper ya mati, kutani a va komba ndlela ya ku hlamba ka Muprofeta. U chele mati yo huma eka dipper eka mavoko ya yena a ma hlamba kanharhu, kutani a nghenisa mavoko ya yena eka dipper, kutani a hlamba nomu, kutani a chela mati enon’wini wa yena a humesa kanharhu, kutani a nghenisa mavoko ya yena eka dipper, kutani a hlamba xikandza kanharhu, kutani a hlamba mavoko kambirhi ku ya fika emakun’wini. Kutani a nghenisa mavoko ya yena exigwitsirisini, kutani a sula nhloko ya yena hi mavoko ya yena; ku sukela emahlweni ku ya endzhaku ivi a ti koka endzhaku kan’we, ivi a hlamba milenge yakwe ku ya fika emakun’wini.’