Imam Bukhari : 161
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَيَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا قَالَ وَمَا هِيَ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لَا تَمَسُّ مِنْ الْأَرْكَانِ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا الْهِلَالَ وَلَمْ تُهِلَّ أَنْتَ حَتَّى كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَمَّا الْأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمَسُّ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُ النَّعْلَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْبُغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبُغَ بِهَا وَأَمَّا الْإِهْلَالُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ
Acï luel tënë ɣook [‘Abdullah bin Yusuf] acï lueel, acï lueel tënë ɣook [Malik] tënë [Sa’id Al Maqbari] tënë [‘Ubaid bin ‘Umar] lɔn cï yen [‘Abdullah bin ‘Umar] lueel, ‘O Abu ‘Abdurrahman, ɣɛn acï yïn tïŋ ke yïn loi käŋ kaaŋuan ë gɛɛr de kɔcku ë ke këc ɣɛn ke tïŋ ke loi! 'Abdullah bin 'Umar acï lueel, 'Ye käŋ yïndë, yïn Ibn Juraij?' Ibn Juraij acï lueel, 'Ɣɛn acï tïŋ ke yïn këc mɛ̈c ke Kaaba dɔm ke cie mɛ̈c ke Yamani, ɣɛn acï yïn tïŋ ke yïn ceŋ dhɛ̈ŋ cï looi në dhɛ̈ŋ, ɣɛn acï yïn tïŋ ke yïn cï nhiɛ̈mdu tääu në pïu yiic, ku wën cï kɔc ke Mecca talbiyah looi wën cï kek pɛɛi yam tïŋ, ɣɛn acï tïŋ ke yïn këc tarwiyah looi ke cie nïn ke nïn'? Abdullah bin Umar acï lueel aya, 'Na ye mɛ̈c ke Kaaba, ɣɛn këc Raan cï lɔc ku dɔc tïŋ ke cï ye rum ke cie mɛ̈c ke Yamani.' Ku në kë de dhɛ̈ŋ ë dhɛ̈ŋ, ɣɛn acï Raan cï lɔc ku dɔc tïŋ ke ceŋ dhɛ̈ŋ ë dhɛ̈ŋ cïn nhiɛ̈m, ku ye ablution looi ke ŋoot ke ceŋ keek, ku ɣɛn ee nhiaar të ŋoot ɣɛn ke ceŋ keek. Ku në kë de köl ë yeth, ɣɛn acï Raan cï lɔc ku dɔc tïŋ ke cï ye tääu në köl kënë yic ku ɣɛn acï nhiaar aya ba looi. Ku në kë de talbiyah, ɣɛn këc Rasulullah kaŋ tïŋ ke loi talbiyah të cïnë riän de jäl -tën de Mina-'.
Imam Bukhari : 162
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُنَّ فِي غَسْلِ ابْنَتِهِ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا
Acï lɛ̈k ɣook [Musaddad] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Isma’il] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Khalid] tënë [Hafshah] tënë [Ummu ‘Athiyah] acï lueel, ‘Raan cï lɔc ku dɔc acï lɛ̈k keek wën lɔ̈kkë mïthken ke diäär: ‘Yïn adhil jɔɔk në baŋ ë tɔ̈c ë tɔ̈c.
Imam Bukhari : 163
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي تَنَعُّلِهِ وَتَرَجُّلِهِ وَطُهُورِهِ وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ
Acï lɛ̈k ɣook [Hafsh bin ‘Umar] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Syu’bah] acï lueel, acï lueel tënë ɣɛɛn [Ash’ath bin Sulaim] acï lueel, ɣɛn acï [wun] piŋ tënë [Masruq] tënë [‘Aishah] lueel, ‘Raan cï lɔc ku dɔc acï jäl ë këde yic. nhiɛ̈m, ë rot lɔɔkic ku kä kɔ̈k.’
Imam Bukhari : 164
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَانَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَالْتَمَسَ النَّاسُ الْوَضُوءَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْإِنَاءِ يَدَهُ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَتَوَضَّئُوا مِنْهُ قَالَ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ أَصَابِعِهِ حَتَّى تَوَضَّئُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ
Acï luel tënë ɣook [‘Abdullah ben Yusuf] acï lueel, acï lueel tënë ɣook [Malik] tënë [Ishaq ben Abdullah ben Abu Talhah] tënë [Anas ben Malik] acï lueel, ‘Nawën cï thaar lɔ̈ŋ de Asr bɛ̈n, ke kɔc aacï pïu ke lɔ̈ŋ wïc ku kaa këckë yök. Ku ëcï Rasulullah tïŋ ke cï yiɛ̈n pïu ke lɔ̈ŋ, Rasulullah acï yecin tääu në pïu yiic ku lëk kɔc bïk lɔ̈ŋ looi thïn. Anas acï lueel, 'Ɣɛn acï pïu tïŋ ke bɔ̈ bei në ye cin ago raan ëbɛ̈n lɔ piny agut cï thök bï lɔ lɔ̈ŋ'.
Imam Bukhari : 165
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ قُلْتُلِعَبِيدَةَ عِنْدَنَا مِنْ شَعَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَبْنَاهُ مِنْ قِبَلِ أَنَسٍ أَوْ مِنْ قِبَلِ أَهْلِ أَنَسٍفَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ عِنْدِي شَعَرَةٌ مِنْهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
Acï lɛ̈k ɣook [Malik bin Isma’il] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Ithrael] tënë [Ashim] tënë [Ibn Sirin] acï lueel, ‘Ɣɛn acï Abida lueel, ‘Ɣok anɔŋ nhiɛ̈m de Raan cï lɔc ku dɔc cï ɣok yök tënë [Anas], wala paan de Anas. Ku lueel ëya, 'Na nɔŋ ɣɛn nhiɛ̈m tök de Raan cï lɔc ku dɔc, ke kën abï ya kë nhiɛɛr ɣɛn apɛi awär pinynhom ku këriɛ̈ɛ̈c ëbën tɔ̈ thïn'.
Imam Bukhari : 166
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ قَالَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا حَلَقَ رَأْسَهُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَوَّلَ مَنْ أَخَذَ مِنْ شَعَرِهِ
Acï lɛ̈k ɣook [Muhammad bin Abdurrahim] acï lueel, acï lueel tënë ɣook [Saïd bin Sulaiman] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abbad] tënë [Ibn ‘Aun] tënë [Ibn Sirin] tënë [Anas], lɔn nadë ke Rasulullah acï raan ëbɛ̈n dɔm ku bï raan ë tɔ̈ thïn ëbɛ̈n jäl. nhiɛ̈m'.
Imam Bukhari : 167
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعًا
Acï lɛ̈k ɣook lɔn cï [‘Abdullah bin Yusuf] tënë [Malik] tënë [Abu Az Zinad] tënë [Al A’raj] tënë [Abu Hurairah] lueel, ‘Ee yic, Raan cï lɔc ku dɔc acï lueel: ‘Na cï thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn ë thɔn.
Imam Bukhari : 168
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا رَأَى كَلْبًا يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَأَخَذَ الرَّجُلُ خُفَّهُ فَجَعَلَ يَغْرِفُ لَهُ بِهِ حَتَّى أَرْوَاهُ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَوَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَتْ الْكِلَابُ تَبُولُ وَتُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ
Ɣɛn acï [wun] piŋ tënë [Abu Salih] tënë [Abu Hurairah] tënë Raan cï lɔc ku dɔc, lɔn nɔŋ yen raan ë tɔ̈ ke ye raan ë tɔ̈ në ye nhom rin cï raan ë tɔ̈ në ye guɔ̈p tïŋ ke cï looi. shoe ku thiöŋ pïu ku jɔl thɔn dek agut cï bï thiäŋ. Allah acï ye leec ku tɛ̈ɛ̈u nhial'. [Ahmad bin Syabib] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [wun] tënë [Yunus] tënë [Ibn Shihab] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛɛn [Hamzah bin ‘Abdullah] tënë [wun], lɔn nadë ke thɛɛr ke Rasulullah acïk bɛ̈n yök ke nɔŋ thɔn juëc cï röt tääu në pïu yiic ku ka cïn kë cïk yök në ke yiic. gɛɛr de kë'.
Imam Bukhari : 169
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ابْنِ أَبِي السَّفَرِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُعَلَّمَ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِذَا أَكَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَى نَفْسِهِ قُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ مَعَهُ كَلْبًا آخَرَ قَالَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى كَلْبٍ آخَرَ
Acï lɛ̈k ɣook [Hafsh bin ‘Umar] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Syu’bah] tënë [Ibn Abu As Safar] tënë [Ash Sya’bi] tënë [‘Adi bin Hatim] acï lueel, ‘Ɣɛn acï Raan cï lɔc ku dɔc thiëëc, ku acï bɛ̈n dhuknhom: ‘Na yïn acï raandu puɔ̈l. län cï dɔm. Na cï thɔn cam, ke yïn duɔ̈në cam, rin cï yen ye dɔm në rotde’. Ɣɛn acï bɛ̈n thiëc ëya, ɣɛn acï thɔn ë thɔ̈ɔ̈r puɔ̈l, ku ɣɛn acï thɔn dɛ̈t yök ke thɔn ë thɔ̈ɔ̈r? Go dhuknhom: ‘Duk cam, rin yïn ee thiëc ë thɔn du kueen tënë thɔn kɔ̈k’.
Imam Bukhari : 170
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ فِي صَلَاةٍ مَا كَانَ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ مَا لَمْ يُحْدِثْ فَقَالَ رَجُلٌ أَعْجَمِيٌّ مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ الصَّوْتُ يَعْنِي الضَّرْطَةَ
Acï lɛ̈k ɣook [Adam bin Abu Iyas] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Ibn Abu Dzi’b] acï lɛ̈k ɣook [Sa’id Al Maqburi] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, ‘Raan cï lɔc ku dɔc acï lueel: ‘Raan lui abï ya kueen akölriëëc ëbën ke ye raan ye röök në këde röök ku cïï tɔ̈ në röök yic’. Ku lueel raan cie raan ë Arab, ‘Yeŋö ye lueel në hadats, yïn Abu Ɣurairah’? Abu Ɣurairah acï dhuknhom, ‘Röl’. Nëmëlë färtïng.
Imam Bukhari : 171
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Al Walid] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Sufyan bin Uyainah] tënë [Az Zuhri] tënë [Abbad bin Tamim] tënë [wun ë wun] tënë Raan cï lɔc ku dɔc, acï lueel: ‘Duɔ̈në jäl agut cï ba röl piŋ ka ŋïc ë ŋïc’.
Imam Bukhari : 172
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُنْذِرٍ أَبِي يَعْلَى الْثَّوْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ قَالَ قَالَ عَلِيٌّكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ فِيهِ الْوُضُوءُوَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
Acï lɛ̈k ɣook [Qutaibah bin Sa’id] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Jarir] tënë [Al A’masy] tënë [Mundhir Abu Ya’la Ats Tsauri] tënë [Muɣamed bin Al Hanafiyah] acï lueel, [Ali] acï lueel, ‘Ɣɛn ee raan ye käŋ gäm kɔc apath, rin cï ɣɛn nhom riääk. Ɣɛn acï Miqdad ben Al Aswad thiëëc bë thiëc. Ku thiëc, ku dhuk nhom: ‘Acï thök bï ablution looi’. [Syuba] acï lueel ëya dɛ̈t tënë [Al Amasy]'.
Imam Bukhari : 173
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقُلْتُ أَرَأَيْتَ إِذَا جَامَعَ فَلَمْ يُمْنِ قَالَ عُثْمَانُ يَتَوَضَّأُ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلَاةِ وَيَغْسِلُ ذَكَرَهُ قَالَ عُثْمَانُ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَلِيًّا وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَأَمَرُوهُ بِذَلِكَ
Acï lɛ̈k ɣook [Sa’d bin Hafsh] acï lɛ̈k ɣook [Syaiban] tënë [Yahya] tënë [Abu Salamah] lɔn cï [‘Atha ben Yasar] ye lɛ̈k, lɔn cï [Zaïd ben Khalid] lɛ̈k ye, lɔn cï yen [‘Uthman ben ‘Affan] thiëëc thɛɛr cït mɛn cï yïn ye tak lɔn cï yïn tɔ̈c, tɔ̈c ke tiŋde ku acïn pïu ë pïu ë bɔ̈ bei?’ 'Uthman acï dhuknhom, 'Adhil lɔɔc cït mɛn de lɔɔc de lɔ̈ŋ, ku lɔɔk gupke'. Uthman acï ŋoot ke lueel, 'Ɣɛn acï wɛ̈t kënë piŋ tënë Rasulullah, ɣɛn acï Ali, Zubair, Talha, ku Ubay bin Ka'b thiëëc në këde? rädïällähu 'änhüm. Ku lueelkë kedhie bïk looi'.
Imam Bukhari : 174
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَجَاءَ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّنَا أَعْجَلْنَاكَ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُعْجِلْتَ أَوْ قُحِطْتَ فَعَلَيْكَ الْوُضُوءُتَابَعَهُ وَهْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ غُنْدَرٌ وَيَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ الْوُضُوءُ
Acï luel tënë ɣook [Ishaq] acï lueel, acï lueel tënë ɣook [An Nadlr] acï lueel tënë ɣook [Syu’bah] tënë [Al Hakam] tënë [Dzakwan Abu Salih] tënë [Abu Sa’id Al Khudri], lɔn cï Rasulullah raan cï tuɔɔc tuɔɔc tënë raan. Go raan cɔl Ansar bɛ̈n ke nhomde ëcï thök. Ku ëcï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc thiëëc: ‘Cït kë cï ɣok yï cɔl aŋiɛc?’ Go raan cɔl Ansar dhuknhom, 'Ee yic'. Ku ëcï Rasulullah lueel: ‘Na cï yïn looi ba lac jäl ka cï yïn gël - ke yïn këc pïu ë moc bɛ̈i - ke yïn acï thök ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu. Hadith kënë acï yök aya në [Wahhab] cï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Syu’bah]. Acï Abu Abdullah lueel, wël cï ke lueel në [Ghundar] ku [Yahya] tënë [Syu’bah] acie ‘wudlu’ lueel.
Imam Bukhari : 175
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَفَاضَ مِنْ عَرَفةَ عَدَلَ إِلَى الشِّعْبِ فَقَضَى حَاجَتَهُ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَيْهِ وَيَتَوَضَّأُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي فَقَالَ الْمُصَلَّى أَمَامَكَ
Acï lɛ̈k ɣɛn [Muhämd bin Salam] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Yazid bin Harun] tënë [Yahya] tënë [Musa bin 'Uqbah] tënë [Kuraib] aluɛk thɛɛr de Ibn 'Abbas, tënë [Usamah bin Zaid], lɔn nadë ke raan cï Nhialic tuɔɔc ku ëcï bɛ̈n jäl tënë ɣook. thöl kë wïc'. Acï Usamah bɛ̈n lueel lɔn cï ɣɛn pïu tääu në ye guɔ̈p agut cï bï lɔ̈ŋ looi. Ɣɛn acï lueel, 'O Raan cï lɔc ku dɔc, buk röök ëtënë?' Go dhuknhom: ‘Tënë lɔ̈ŋ atɔ̈ yïnhom tueŋ’.
Imam Bukhari : 176
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَأَنَّهُ ذَهَبَ لِحَاجَةٍ لَهُ وَأَنَّ مُغِيرَةَ جَعَلَ يَصُبُّ الْمَاءَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Acï lɛ̈k ɣook [‘Amru bin ‘Ali] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [‘Abdul Wahhab] acï lueel, ɣɛn acï [Yahya bin Sa’ïd] lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Sa’d bin Ibrahim] lɔn cï [Nafi’ ben Jubair ben Muth’im] lɛ̈k yen, lɔn cï yen [‘Urah Murah bin Al’ Syu'bah], lɔn cï yen rëër kek Raan cï lɔc ku dɔc në cäth yic. Acï lɔ bï rot lɔ lɔ̈ŋ, ku Al Mughirah acï pïu bɛ̈n tääu në ye guɔ̈p agut cï bï lɔ lɔɔk, ku lɔɔk nyin, ku wiɛ̈c nhom ku wɛ̈ɛ̈r.'
Imam Bukhari : 177
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّهُ بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ خَالَتُهُ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الْآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ
Acï lɛ̈k ɣook [Isma’il] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Malik] tënë [Makhramah bin Sulaiman] tënë [Kuraib] aluaŋ thɛɛr de Ibn ‘Abbas, lɔn cï [‘Abdullah bin ‘Abbas] lɛ̈k yeen, lɔn cï yen nïn lik nɔ̈k ɣön de Maimunah, tiŋde. manh ë tik. Acï luel, 'Ɣɛn acï tɔ̈c në baŋ de piööc ku Raan cï lɔc ku dɔc ku tiŋde aacï tɔ̈c në baŋ bääric - ciɛɛl -. Rasulullah acï nin agut cï thëi ciɛlic, ka thää lik, ka thää lik, ku jɔl rot jɔt ku nyuuc, ku wic nïn cï döŋ në yenhom në yecin. Ku kuen wël ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. Ku jɔl kɔ̈ɔ̈c tën ë lɔ̈ŋ, ku jɔl lɔ̈ŋde looi ke lɔ̈ŋde looi bï piath, ku jɔl röök. Ibn Abbas acï lueel, 'Ku ɣɛn acï ye kuanycök ku looi kë cï looi, ɣɛn acï kɔ̈ɔ̈c në ye lɔ̈ɔ̈m. Acï yecin cuëc tääu në ɣanhom ke muk ɣa yïc ku gɛ̈l ɣɛn në yecin cuëc. Ku jɔl röök në raka kaarou, ku jɔl ya raka kaarou, ku jɔl ya raka kaarou, ku jɔl ya raka kaarou, ku jɔl ya witr. Na wën cï nïn nɔ̈k ke cï tɔ̈c agut cï bï raan cɔl ye bɛ̈n tënë ye, ke ka cï rot jɔt ku röök ë röök ë light kaarou, ku jɔl lɔ biyic bï röök de Fajr looi.
Imam Bukhari : 178
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ امْرَأَتِهِ فَاطِمَةَ عَنْ جَدَّتِهَا أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَسَفَتْ الشَّمْسُ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ يُصَلُّونَ وَإِذَا هِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا نَحْوَ السَّمَاءِ وَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ وَجَعَلْتُ أَصُبُّ فَوْقَ رَأْسِي مَاءً فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ كُنْتُ لَمْ أَرَهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ يُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا وَاتَّبَعْنَا فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا فَقَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُؤْمِنًا وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Isma’il] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Malik] tënë [Hsyyam bin ‘Urwah] tënë [Fatimah] tënë [Asma‘ bint Abu Bakr] lɔn cï yen lueel, ‘Ɣɛn acï yök thɛɛr ‘Aisha, tiŋ de Raan cï lɔc ku dɔc ë tɔ̈ thïn. Në ye thaa kënë ke kɔc ake ye lɔ röök ku në ye thaa kënë go rɔt jɔt bë lɔ röök. Ku wën cï ɣɛn ye thiëëc an, ‘Yeŋö ye kɔc looi?’ Aisyah acï ye cin nyuɔɔth nhial ku lueel, 'Aciëŋ de Allah'. Ɣɛn acï lueel, 'Ee kë ye nyuɔɔth lɔn ye Nhialic riɛl'. Ku jɔl gam ke cï thɔ̈ɔ̈ŋ. Ku ɣɛn acï rot mat röök yic ke kë cï rot jɔt ku gɛ̈i ɣɛn nhom, agut cï ɣɛn nhom tääu në pïu yiic. Na wën cï lɔ̈ŋ thök, ke Rasulullah acï puja lueel ku leec Nhialic, ku lueel: ‘Acïn kë këc nyuɔɔth tënë ɣɛn, ee kë cï ɣɛn ye tïŋ të tɔ̈ ɣɛn thïn agut cï nhial ku mac. Ku acï nyuɔɔth tënë ɣɛɛn lɔn bï wek yök ke yïn cï lööŋ rac yök në rɛ̈cdu yic cït, ka cït tɛ̈ thiääk ke lööŋ ke Dajjal, ku ɣɛn ë rot kuc lɔn ye lööŋ rac yïndë’. Asma` acï lueel, 'Raan ëbɛ̈n kamkun abï bɛ̈ɛ̈i -në luk yic-, ku luel ye, 'Yeŋö ŋic yïn ë raan kënë -Rasulullah-? ' Ku raan cï gam wala raan cï gam - ɣɛn acïï ŋic ye raan yïndë yen cï Asma lueel -, ke raan kënë abï dhuknhom, 'Ee Muhammad, raan cï Nhialic tuɔɔc.' Acï bɛ̈n tënë ɣook ke nɔŋ wël ë lëk ku wël ë lëk. Ku ɣok aacï ye loor, ku gamku ku kuanyku cɔ̈tde cök'. Go raan lueel, ‘Nïn apath, ee yic, ɣok aa ŋic wënthɛɛr lɔn ye yïn raan cï gam’. Ku raan cɔl Hypocrite ka raan cï awuɔ̈c dït looi - ɣɛn kuc yeŋa yen cï Asma lueel - abï dhuknhom, 'Ɣɛn akuc raan yen, ɣɛn acï kɔc piŋ ke luel këdɛ̈ ku ɣɛn acï kë cïk lueel kuanycök'.
Imam Bukhari : 179
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَىأَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ
Acï lɛ̈k ɣook [‘Abdullah bin Yahya] acï lueel, acï lɛ̈k [Malik] tënë [‘Amru bin Yahya Al Mazini] tënë [wun] lɔn nɔŋ yen raan cï lueel tënë [‘Abdullah bin Zaid] - yen ee ‘Amru bin Yahya ë wun ë dït -, ‘Lëu ba ɣa nyuɔ̈th tɛ̈ cï Rasulullah luɔɔi thïn’? 'Abdullah bin Zaid acï dhuknhom, 'Ee yic'. Abdullah acï pïu ke ablution thiëëc, ku tɛ̈ɛ̈u pïu në ye cin ku lɔɔk keek në door yiic kaa rou, ku lɔɔk yethok ku nyaai pïu në ye wum yic në door juëc, ku lɔɔk nyin në door yiic kadiäk, ku lɔɔk yecin në door yiic kaarou, door yiic kaarou agut cï nhom tueŋ ku gut yecin nhial në nhomde yic ku gut yecin nhial në ye nhom tueŋ. nape de nhom, ku thɛ̈l ë nhom dhuɔ̈k ciëën tëden thɛɛr. Na cï yeen thök, ke yï lɔɔk cök.
Imam Bukhari : 180
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِشَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكْفَأَ عَلَى يَدِهِ مِنْ التَّوْرِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ
Acï lɛ̈k ɣook [Mothe] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Wuhhaib] tënë [‘Amru] tënë [wun] acï lueel, ‘Ɣɛn acï Amru bin Abu Hasan tïŋ thɛɛr ke thiëc [‘Abdullah bin Zaid] në këde tɔ̈ɔ̈u de raan cï Nhialic lɔc ku dɔc. Ku thiëc pïu ë thäät, ku nyuɔɔth keek tɛ̈ bï kek ablution de Raan cï lɔc ku dɔc looi thïn. Acï pïu tääu në pïu yiic në yecin ku lɔɔk keek arak kadiäk, ku tɛ̈ɛ̈u yecin në pïu yiic, ku lɔɔk yethok, ku tɛ̈ɛ̈u pïu në ye nhom ku jɔl keek bɛɛr bɛ̈i bei në pïu yiic kadiäk, ku tɛ̈ɛ̈u yecin në pïu yiic në nïn kadiäk, ku lɔɔk yecin në pïu yiic në door yiic kadiäk. Ku tɛ̈ɛ̈u yecin në thëm yic, ku gut nhom në yecin; jɔɔk në nhom tueŋ agut cï nhom ciëën ku thɛ̈l ë nhom ciëën në thaa tök, ku lɔɔk cök ke rou agut cï nhom ciëën'.