Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 হাদিছ
হাদিছ
Imam Bukhari : 161
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَيَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا قَالَ وَمَا هِيَ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لَا تَمَسُّ مِنْ الْأَرْكَانِ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا الْهِلَالَ وَلَمْ تُهِلَّ أَنْتَ حَتَّى كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَمَّا الْأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمَسُّ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُ النَّعْلَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْبُغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبُغَ بِهَا وَأَمَّا الْإِهْلَالُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ
আমাৰ ওচৰত [‘আব্দুল্লাহ বিন ইউছুফে] কৈছে, আমাক [মালিক] [ছৈইদ আল মকবাৰী]ৰ পৰা [‘উবাইদ বিন উমৰ]ৰ পৰা ৰিপ’ৰ্ট কৰা হৈছে যে তেওঁ [‘আব্দুল্লাহ বিন উমৰ]ক কৈছিল, ‘হে আবু আব্দুৰহমান, মই আপোনাক চাৰিটা কাম কৰা দেখিলোঁ, যিবোৰ মই আপোনাৰ কোনো সহযোগীয়ে কৰা দেখা নাছিলো!’ আব্দুল্লাহ বিন উমৰে ক’লে, ‘হে ইবনে জুৰাইজ, সেইবোৰ কি?’? ইবনে জুৰাইজে ক’লে, ‘মই দেখিছিলো যে আপুনি ইয়ামানী স্তম্ভৰ বাহিৰে কাবাৰ খুঁটাবোৰ স্পৰ্শ কৰা নাছিল, মই আপোনাক চামৰাৰে নিৰ্মিত চেণ্ডেল পিন্ধা দেখিছিলো, মই দেখিছিলো যে আপুনি আপোনাৰ চুলিত হালধীয়া ৰং কৰা, আৰু যেতিয়া মক্কাত মানুহে অমাৱস্যা দেখাৰ পিছত তালবিয়া কৰিছিল, তেতিয়া মই দেখিছিলো যে আপুনি তৰ্ৱিয়াৰ দিনৰ বাহিৰে তালবিয়া কৰা নাছিল?’ আব্দুল্লাহ বিন উমৰে লগতে ক’লে, ‘কাবাৰ স্তম্ভৰ কথা ক’বলৈ গ’লে, ইয়ামানীৰ স্তম্ভৰ বাহিৰে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ইয়াক ঘঁহি থকা মই কেতিয়াও দেখা নাই। চামৰাৰ চেণ্ডেলৰ কথা ক’বলৈ গ’লে আচলতে মই দেখিছিলো আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামেও চুলিবিহীন চামৰাৰ চেণ্ডেল পিন্ধিছে, আৰু পিন্ধি থকা অৱস্থাত অজু কৰি আছে, আৰু পিন্ধি থাকিলে ভাল লাগে। হালধীয়া ৰঙৰ কথা ক’বলৈ গ’লে আচলতে মই নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সেই ৰঙেৰে ৰং কৰা দেখিছিলো আৰু মইও ভাল পাইছিলোঁ। আৰু তালবিয়াৰ সন্দৰ্ভত, মই প্ৰকৃততে কেতিয়াও ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামক তালবিয়া কৰা দেখা নাই, কেৱল তেওঁৰ বাহনখন -মিনাৰ ফালে-' যোৱাৰ পিছতহে।
হাদিছ
Imam Bukhari : 162
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُنَّ فِي غَسْلِ ابْنَتِهِ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا
আমাক কোৱা হৈছে [মুছাদ্দাদে] কৈছে, আমাক কোৱা হৈছে [ইছমাইলে] কৈছে, আমাক [খালিদক] [হাফশ্বাহ]ৰ পৰা [উম্মু আথিয়াহ]ৰ পৰা কোৱা হৈছে, ‘নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁলোকৰ ছোৱালীক গা ধোৱাৰ সময়ত তেওঁলোকক কৈছিল: ‘আপুনি সোঁফালৰ পৰা আৰু তাইৰ অজুৰ অংশৰ পৰা আৰম্ভ কৰিব লাগে’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 163
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي تَنَعُّلِهِ وَتَرَجُّلِهِ وَطُهُورِهِ وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ
আমাক কোৱা হৈছে [হাফছ বিন উমৰ] কৈছে, আমাক কোৱা হৈছে [ছ্যুবাহে] ক’লে, মোক কোৱা হৈছে [আছ’আথ বিন চুলেইমে] কৈছে, মই [মোৰ পিতৃ] [মছৰুক]ৰ পৰা [আইছাৰ] পৰা শুনিছো, ‘নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে চেণ্ডেল পিন্ধিলে, চুলি কম্বল কৰাৰ সময়ত সোঁফালৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ভাল পাইছিল, নিজকে আৰু অন্যান্য বস্তু শুদ্ধ কৰি।'
হাদিছ
Imam Bukhari : 164
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَانَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَالْتَمَسَ النَّاسُ الْوَضُوءَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْإِنَاءِ يَدَهُ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَتَوَضَّئُوا مِنْهُ قَالَ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ أَصَابِعِهِ حَتَّى تَوَضَّئُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ
আমাৰ ওচৰত বর্ণিত হৈছে যে [আব্দুল্লাহ বিন ইউছুফে] কৈছে, [মালিকে] আমাক [ইছহাক বিন আব্দুল্লাহ বিন আবু তালহাহ]ৰ পৰা [আনাছ বিন মালিক]ৰ পৰা ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, ‘যেতিয়া আছৰৰ নামাজৰ সময় আহিল, তেতিয়া মানুহে অজুৰ বাবে পানী বিচাৰিছিল যদিও বিচাৰি নাপালে। তাৰ পিছত মই দেখিলোঁ যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক অজুৰ বাবে পানী দিয়া হৈছে আৰু তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে পাত্ৰটোৰ ওপৰত হাত ৰাখি মানুহক তাৰ পৰা অজু কৰিবলৈ আদেশ দিলে।' আনাছে ক’লে, ‘মই তেওঁৰ আঙুলিৰ পৰা পানী ওলাই অহা দেখিলোঁ যেতিয়ালৈকে সকলোৱে, শেষলৈকে, অজু কৰা নাছিল।’
হাদিছ
Imam Bukhari : 165
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ قُلْتُلِعَبِيدَةَ عِنْدَنَا مِنْ شَعَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَبْنَاهُ مِنْ قِبَلِ أَنَسٍ أَوْ مِنْ قِبَلِ أَهْلِ أَنَسٍفَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ عِنْدِي شَعَرَةٌ مِنْهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
আমাক কোৱা হৈছে [মালিক বিন ইছমাইলে] কৈছে, আমাক [ইস্ৰায়েলক] [আছিম]ৰ পৰা [ইবনে ছিৰিনৰ] পৰা কোৱা হৈছে, ‘মই আবিদাক ক’লোঁ, ‘আমাৰ হাতত নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ চুলি আছে যি আমি [আনাছ]ৰ পৰা পাইছিলোঁ, বা আনাছৰ পৰিয়ালৰ পৰা পাইছিলোঁ’। তাৰ পিছত তেওঁ ক’লে, ‘যদি মোৰ ৰাছুলুল্লাহৰ এটা চুলি থাকে, তেন্তে সেইটো মোৰ বাবে পৃথিৱী আৰু ইয়াৰ সকলোতকৈ অধিক প্ৰিয় হ’লহেঁতেন’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 166
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ قَالَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا حَلَقَ رَأْسَهُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَوَّلَ مَنْ أَخَذَ مِنْ شَعَرِهِ
আমাক কোৱা হৈছে [মুহাম্মাদ বিন আব্দুৰাহিম] কৈছে, আমাক [ছাইদ বিন চুলাইমানে] কৈছে, আমাক [আব্বাদ]ক [ইবনে আউনৰ] [ইবনে ছিৰিনৰ] পৰা [আনাছৰ] পৰা কোৱা হৈছে, যে যেতিয়া ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে চুলি কটালে, তেতিয়া আবু তালহাহে প্ৰথমে চুলি লৈছিল’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 167
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعًا
আমাক কোৱা হৈছে যে [‘আব্দুল্লাহ বিন ইউছুফে] [মালিকৰ] পৰা [আবু আজ জিনাদ]ৰ পৰা [আল আ’ৰাজ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কৈছে, ‘সঁচাকৈয়ে আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে, ‘যদি কুকুৰে তোমালোকৰ কোনো এজনৰ পৰা পাত্ৰ চেলেকিছে, তেন্তে তেওঁ সাতবাৰ ধুব দিয়ক’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 168
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا رَأَى كَلْبًا يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَأَخَذَ الرَّجُلُ خُفَّهُ فَجَعَلَ يَغْرِفُ لَهُ بِهِ حَتَّى أَرْوَاهُ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَوَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَتْ الْكِلَابُ تَبُولُ وَتُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ
আমাক কৈছে [ইছহাকে] আমাক কৈছে [‘আব্দুছ শ্বামাদে] আমাক কৈছে [‘আব্দুৰহমান বিন আব্দুল্লাহ বিন দিনাৰ] মই [মোৰ পিতৃ] [আবু ছালিহ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা শুনিছো, যে এজন মানুহ আছিল যিয়ে এটা কুকুৰে মাটি চেলেকি থকা দেখিছিল কাৰণ ই পিয়াহ লাগিছিল, তাৰ পিছত মানুহজনে তেওঁৰ জোতাটো লৈছিল আৰু পানীৰে ভৰাই দিলে আৰু তাৰ পিছত কুকুৰটোৱে ভৰি পৰালৈকে পান কৰিলে। তাৰ পিছত আল্লাহে তেওঁক ধন্যবাদ জনাই স্বৰ্গত ভৰ্তি কৰিলে'। [আহমদ বিন চ্যাবিবে] কৈছিল, আমাক [মোৰ পিতৃ] [ইউনুছৰ] পৰা [ইবনে শ্বিহাবে] কৈছিল, মোক [হামজাহ বিন আব্দুল্লাহ] [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা কৈছিল, যে ৰাছুলুল্লাহ ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ সময়ত কেইবাটাও কুকুৰ আছিল যিয়ে মছজিদত প্ৰস্ৰাৱ আৰু শৌচ কৰিছিল, কিন্তু চাহাবাসকলে তেওঁলোকক একোৰে পানী নিদিছিল’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 169
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ابْنِ أَبِي السَّفَرِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُعَلَّمَ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِذَا أَكَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَى نَفْسِهِ قُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ مَعَهُ كَلْبًا آخَرَ قَالَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى كَلْبٍ آخَرَ
[হাফছ বিন উমৰে] আমাক বর্ণনা কৰিছে যে [শ্বুবাহে] আমাক [ইবনে আবু আছ ছাফৰ]ৰ পৰা [আদি বিন হাতিম]ৰ পৰা [আছ ছায়া’বী]ৰ পৰা বর্ণনা কৰিছিল, ‘মই নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামক সুধিলোঁ, আৰু তেওঁ ক’লে, ‘যদি আপুনি আপোনাৰ প্রশিক্ষিত চিকাৰ কুকুৰটো এৰি দিয়ে আৰু ই কিছু ধৰে, তেন্তে ইয়াক খাওক। যদি ই খায়, তেন্তে ইয়াক নাখাব, কাৰণ ই নিজৰ বাবেই ধৰে।' মই তেতিয়া আকৌ সুধিলোঁ, 'মই মোৰ চিকাৰ কুকুৰটো এৰি দিলোঁ আৰু তাৰ লগত আন এটা কুকুৰ বিচাৰি পালোঁ?' তেওঁ ক’লে, ‘আপুনি ইয়াক নাখাব, কাৰণ আপুনি আপোনাৰ কুকুৰৰ বাবে আল্লাহৰ নাম কৈছিল আৰু আনটো কুকুৰৰ বাবে নহয়।’
হাদিছ
Imam Bukhari : 170
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ فِي صَلَاةٍ مَا كَانَ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ مَا لَمْ يُحْدِثْ فَقَالَ رَجُلٌ أَعْجَمِيٌّ مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ الصَّوْتُ يَعْنِي الضَّرْطَةَ
আমাক কোৱা হৈছে [আদম বিন আবু ইয়াছে] কৈছে, আমাক কোৱা হৈছে [ইবনে আবু জি’বে] আমাক [ছাইদ আল মকবুৰী] [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কৈছে, ‘নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে, ‘এজন বান্দক সদায় নামাজ পঢ়া বুলি গণ্য কৰা হ’ব যেতিয়ালৈকে তেওঁ মছজিদত নামাজৰ অপেক্ষাত থাকিব আৰু হাদাত নথকা’। তেতিয়া এজন অ-আৰব লোকে ক’লে, ‘হে আবু হুৰাইৰা, হাদাত বুলিলে কি বুজোৱা হয়? আবু হুৰাইৰাহে উত্তৰ দিলে, ‘মাত’। অৰ্থাৎ ফাৰ্টিং।
হাদিছ
Imam Bukhari : 171
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا
আমাক কৈছে [আবু আল ৱালিদে] কৈছে, আমাক [ছুফিয়ান বিন উয়াইনাহ] [আজ জুহৰী]ৰ পৰা [আব্বাদ বিন তামিম]ৰ পৰা [তেওঁৰ ককাকৰ পৰা] নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামৰ পৰা কৈছে, তেওঁ কৈছে: ‘যেতিয়ালৈকে আপুনি কোনো শব্দ নুশুনা বা গোন্ধ নাপাব তেতিয়ালৈকে নাযাব’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 172
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُنْذِرٍ أَبِي يَعْلَى الْثَّوْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ قَالَ قَالَ عَلِيٌّكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ فِيهِ الْوُضُوءُوَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
আমাক কৈছে [কুটাইবা বিন ছাইদে] কৈছে, আমাক [জাৰিৰ] [আল আ’মাছি]ৰ পৰা [মুণ্ডিৰ আবু ইয়ালা আৎছ ছাউৰী]ৰ পৰা [মুহাম্মাদ বিন আল হানাফিয়া]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে, [আলীয়ে] ক’লে, ‘মই এজন মানুহ যিয়ে সহজে মাজ্জি দিয়ে, কাৰণ মই ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামক সুধিবলৈ লাজ পাইছিলোঁ, গতিকে মই মিকদাদ বিন আল আছৱাদক সুধিবলৈ ক’লে। তাৰ পিছত তেওঁ সুধিলে, তাৰ পিছত উত্তৰ দিলে: ‘তেওঁৰ বাবে অজু কৰিলেই যথেষ্ট’। [ছ্যু’বাহ] [আল আ’মাছি]ৰ পৰাও বর্ণনা কৰিছে’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 173
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقُلْتُ أَرَأَيْتَ إِذَا جَامَعَ فَلَمْ يُمْنِ قَالَ عُثْمَانُ يَتَوَضَّأُ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلَاةِ وَيَغْسِلُ ذَكَرَهُ قَالَ عُثْمَانُ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَلِيًّا وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَأَمَرُوهُ بِذَلِكَ
[ছা’দ বিন হাফছে] আমাক [শ্বায়বান] [য়াহ্যা]ৰ পৰা [আবু চালামাৰ]ৰ পৰা বর্ণনা কৰিছিল যে [আতা বিন ইয়াছাৰে] তেওঁক বর্ণনা কৰিছিল যে [জাইদ বিন খালিদ] তেওঁক বর্ণনা কৰিছিল যে তেওঁ এবাৰ [‘উছমান বিন আফফান] (আল্লাহ তেওঁৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হওক) সুধিছিল, মই তেওঁক সুধিছিলোঁ, ‘যদি কোনো মানুহে তেওঁৰ পত্নীৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে কিন্তু কোনো বীৰ্য ওলাই নাহে তেন্তে আপুনি কি ভাবে?’। 'উছমানে উত্তৰ দিলে, 'তেওঁ নামাজৰ বাবে অজু কৰাৰ দৰে অজু কৰিব লাগে, তাৰ পিছত যৌনাংগ ধুব লাগে।' উছমানে আৰু ক’লে, ‘মই আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা শুনিছো, মই আলী, জুবাইৰ, তালহাহ, আৰু উবায় বিন কাব (ৰাঃ)ক এই বিষয়ে সুধিলোঁ? সকলোৱে তাক কৰিবলৈ ক’লে।'
হাদিছ
Imam Bukhari : 174
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَجَاءَ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّنَا أَعْجَلْنَاكَ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُعْجِلْتَ أَوْ قُحِطْتَ فَعَلَيْكَ الْوُضُوءُتَابَعَهُ وَهْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ غُنْدَرٌ وَيَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ الْوُضُوءُ
আমাক [ইছহাকে] কোৱা হৈছে, আমাক [আন নাদলৰ] কোৱা হৈছে, আমাক [ছ্যু’বাহ] [আল হাকাম]ৰ পৰা [জ্জাকৱান আবু ছালিহ]ৰ পৰা [আবু ছাইদ আল খুদ্ৰী]ৰ পৰা ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে, যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে আনছাৰৰ এজন লোকৰ ওচৰলৈ ৰাছুল পঠিয়াইছিল। সেয়ে মূৰ তিতি থকা অৱস্থাত আনছাৰ মানুহজন আহিল। তেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সুধিলে- আমি তোমালোকক খৰখেদা কৰা যেন লাগে? আনছাৰ মানুহজনে উত্তৰ দিলে, ‘ঠিক আছে’। তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে, ‘যদি তোমালোকক খৰখেদা কৰা হয় বা সংযত কৰা হয় - বীৰ্য উৎপন্ন কৰা নহয় - তেন্তে তোমালোকৰ বাবে অজু কৰাটোৱেই যথেষ্ট’। এই হাদীছ [ৱাহাহাবে]ও নিশ্চিত কৰিছিল তেওঁ ক’লে, তেওঁ আমাক [ছ্যুবাহ] কৈছে। আবু আব্দুল্লাই কৈছে, [ছ্যু’বাহ]ৰ পৰা [গুণ্ডাৰ] আৰু [য়াহ্যা]ৰ ৰিৱায়ামত ‘উদলু’ৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই।
হাদিছ
Imam Bukhari : 175
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَفَاضَ مِنْ عَرَفةَ عَدَلَ إِلَى الشِّعْبِ فَقَضَى حَاجَتَهُ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَيْهِ وَيَتَوَضَّأُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي فَقَالَ الْمُصَلَّى أَمَامَكَ
মোক কোৱা হৈছে [মুহাম্মাদ বিন ছালামে] কৈছে, আমাক [ইয়াজিদ বিন হাৰুণ] [ইয়াহ্যা]ৰ পৰা [মুছা বিন উকবাহ]ৰ পৰা ইবনে আব্বাছৰ পূৰ্বৰ দাস [কুৰাইব]ৰ পৰা, [উছামা বিন জাইদ]ৰ পৰা, যে যেতিয়া আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে আৰাফা এৰিলে তেতিয়া তেওঁ পাহাৰলৈ গৈ নিজৰ পূৰ কৰিলে বাঞ্চা কৰা'। উছামা বিন জাইদে ক’লে, ‘তাৰ পিছত মই তেওঁৰ বাবে পানী ঢালি দিলোঁ যেতিয়ালৈকে তেওঁ অজু নকৰিলে। মই তেতিয়া ক’লোঁ, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, আমি ইয়াত নামাজ পঢ়িম নেকি?’ তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘নামাজৰ স্থান তোমাৰ সন্মুখত’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 176
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَأَنَّهُ ذَهَبَ لِحَاجَةٍ لَهُ وَأَنَّ مُغِيرَةَ جَعَلَ يَصُبُّ الْمَاءَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
আমাক কৈছে [আমৰু বিন আলীয়ে] কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুল ৱাহাহাবে] ক’লে, মই [য়াহিয়া বিন ছাইদে] কোৱা শুনিছো, মোক [ছাদ বিন ইব্ৰাহিম] কৈছে যে [নাফী’ বিন জুবাইৰ বিন মুথ’ইমে] তেওঁক কৈছিল, যে তেওঁ [‘উৰৱাহ বিন আল মুগিৰা বিন ছিউবাহ] [আল মুগীৰা বিন]ৰ পৰা কোৱা শুনিছে ছ্যুবাঃ], যে তেওঁ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ লগত যাত্ৰাত আছিল। তাৰ পিছত তেওঁ নিজকে সকাহ দিবলৈ গৈছিল, আনহাতে আল মুগিৰাহে তেওঁৰ বাবে পানী ঢালি দিছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁ অজু কৰা নাছিল, মুখ ধুইছিল, মূৰটো মচিছিল আৰু জোতা এযোৰ নাছিল।'
হাদিছ
Imam Bukhari : 177
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّهُ بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ خَالَتُهُ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الْآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ
[ইছমাইলে] আমাক বর্ণনা কৰিছিল, [মালিকে] মোক ইবনে আব্বাছৰ প্রাক্তন দাস [কুৰাইব]ৰ পৰা [মাখৰমাহ বিন চুলাইমান]ৰ পৰা বর্ণনা কৰিছিল যে [আব্দুল্লাহ বিন আব্বাছ] তেওঁক জনাইছে যে তেওঁ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পত্নী মাইমুনা আৰু তেওঁৰ মাতৃৰ ফালৰ পেহীয়েকৰ ঘৰত ৰাতি কটালে। তেওঁ ক’লে, ‘মই আঠুৱাৰ কাষত শুই পৰিলোঁ আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম আৰু তেওঁৰ পত্নীয়ে দীঘল অংশত - মাজভাগত - শুই পৰিল। তাৰ পিছত আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মাজনিশালৈকে শুই থাকিল, বা অলপ আগতে, বা অলপ পিছত, তেওঁ সাৰ পাই উঠি বহিল আৰু হাতেৰে মুখৰ পৰা টোপনিৰ অৱশিষ্টখিনি মচি থাকিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ছুৰা আলী ইমৰাণৰ শেষৰ দহটা আয়াত পাঠ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ থিয় হৈ অজুৰ স্থানলৈ গ’ল, তাৰ পিছত তেওঁ অজু সম্পূৰ্ণ কৰি অজু কৰিলে, আৰু তাৰ পিছত নামাজ দিলে।' ইবনে আব্বাছে ক’লে, ‘গতিকে মই অনুসৰণ কৰিলোঁ আৰু তেওঁ কৰা ধৰণে কৰিলোঁ, তাৰ পিছত মই তেওঁৰ কাষত থিয় হ’লোঁ। তাৰ পিছত মোৰ কাণখন ধৰি মোৰ মূৰত সোঁহাতখন থৈ মোক সোঁফালে স্থানান্তৰিত কৰিলে। তাৰ পিছত দুই ৰাক‘আত, তাৰ পিছত দুটা ৰাক‘আত, তাৰ পিছত দুটা ৰাক‘আত, তাৰ পিছত দুই ৰাক‘আত, তাৰ পিছত উইত্ৰৰ নামাজ পঢ়িলে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ শুই থাকিল যেতিয়ালৈকে ফোন কৰাজন তেওঁৰ ওচৰলৈ নাহিল, তাৰ পিছত তেওঁ থিয় হৈ দুটা লঘু ৰাকাআত নামাজ পঢ়িলে, তাৰ পিছত ফজৰৰ নামাজ কৰিবলৈ ওলাই গ’ল।
হাদিছ
Imam Bukhari : 178
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ امْرَأَتِهِ فَاطِمَةَ عَنْ جَدَّتِهَا أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَسَفَتْ الشَّمْسُ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ يُصَلُّونَ وَإِذَا هِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا نَحْوَ السَّمَاءِ وَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ وَجَعَلْتُ أَصُبُّ فَوْقَ رَأْسِي مَاءً فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ كُنْتُ لَمْ أَرَهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ يُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا وَاتَّبَعْنَا فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا فَقَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُؤْمِنًا وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ
আমাক [ইছমাইলে] কোৱা হৈছে, মোক [মালিক] [হিছ্যাম বিন উৰৱাহ]ৰ পৰা তেওঁৰ পত্নী [ফাতিমাহ]ৰ পৰা তেওঁৰ আইতাক [আছমা` বিন্ত আবু বকৰ]ৰ পৰা কোৱা হৈছে যে তেওঁ কৈছিল, ‘মই এবাৰ হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পত্নী আইছাক লগ পাইছিলো, যেতিয়া সূৰ্য্যগ্ৰহণ হৈছিল। সেই সময়ত মানুহে প্ৰাৰ্থনা কৰি আছিল আৰু সেই সময়ত তেওঁ প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ থিয় হৈছিল। ইয়াৰ পিছত মই তেওঁক ক’লোঁ, ‘মানুহে কি কৰি আছে?’ তাৰ পিছত আইছিয়াই হাতখনেৰে আকাশৰ ফালে ইংগিত দি ক’লে, ‘মহিমামণ্ডিত আল্লাহ’। মই তেতিয়া ক’লোঁ, ‘আল্লাহৰ শক্তিৰ চিন’। তাৰ পাছত ইংগিতেৰে মান্তি হ’ল। গতিকে মোক বিভ্ৰান্ত কৰা কিবা এটা উত্থাপন হোৱাৰ সময়তে মই প্ৰাৰ্থনাত যোগ দিলোঁ, যেতিয়ালৈকে মই মোৰ মূৰটো পানীৰে ডুবাই থোৱা নাছিলো। নামাজৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আল্লাহৰ ওচৰত পূজা আৰু প্ৰশংসা ক’লে, তাৰ পিছত তেওঁ ক’লে, ‘মোক দেখুওৱা একো নাই, যদিহে মই য’ত আছো তাৰ পৰা স্বৰ্গ আৰু নৰকলৈ দেখা নাই। আৰু মোৰ ওচৰত প্ৰকাশ পাইছে যে তোমালোকে তোমালোকৰ কবৰত দজ্জালৰ পৰীক্ষাৰ দৰে বা প্ৰায় একেধৰণৰ পৰীক্ষাৰে আক্ৰান্ত হ’বা, যিবোৰ মই নাজানো সেইবোৰ কি। আছমা` ক’লে, “তোমালোকৰ প্ৰত্যেককে আদালতত অনা হ’ব আৰু তেওঁক কোৱা হ’ব, ‘আপুনি এই মানুহজন, আল্লাহৰ ৰাছুলৰ বিষয়ে কি জানে?’ মুমিন বা যিজন নিশ্চিত হোৱাৰ কথা ক’বলৈ গ’লে – মই নাজানো আছমাই কোনটো কৈছিল – তেওঁ ক’ব, ‘তেওঁ মহম্মদ, আল্লাহৰ ৰাছুল। তেওঁ আমাৰ ওচৰলৈ স্পষ্ট ব্যাখ্যা আৰু হিদায়ত লৈ আহিছিল। আমি তেওঁক আদৰণি জনাইছিলো, তেওঁক বিশ্বাস কৰিছিলো, আৰু তেওঁৰ আহ্বান অনুসৰণ কৰিছিলো।’ তেওঁ কোৱা হ’ব, ‘ভালকৈ শুই থাকা, আমি জানিব পাৰিছো যে তুমি এজন বিশ্বাসী।’ ভণ্ড বা ডাঙৰ পাপ কৰাজনৰ কথা ক’বলৈ গ’লে – মই নাজানো কোনটো আছমাই কৈছিল – তেওঁ ক’ব, ‘মই নাজানো তেওঁ কোন, মই মানুহে কিবা এটা কোৱা শুনিলোঁ আৰু মই তেওঁলোকৰ কথা অনুসৰণ কৰিলোঁ।’
হাদিছ
Imam Bukhari : 179
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَىأَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ
আমাৰ ওচৰত বর্ণিত হৈছে যে [‘আব্দুল্লাহ বিন ইউছুফে] কৈছে, [মালিকে] আমাক [‘আমৰ বিন ইয়াহিয়া আল মাজিনী]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা বর্ণনা কৰিছিল যে এজন ব্যক্তিয়ে [‘আব্দুল্লাহ বিন জাইদ]ক কৈছিল - তেওঁ আমর বিন ইয়াহ্যাৰ দাদা আছিল -, ‘আপুনি মোক দেখুৱাব পাৰেনে যে আল্লাহৰ ৰাছুল (ছাঃ)য়ে কেনেদৰে কাম কৰিছিল? অজু?' তাৰ পিছত আব্দুল্লাহ বিন জাইদে উত্তৰ দিলে, ‘নিশ্চয়।’ তাৰ পিছত আব্দুল্লাই অজুৰ বাবে পানী বিচাৰিছিল, তাৰ পিছত হাত দুখন পানী ঢালি দুবাৰকৈ ধুইছিল, তাৰ পিছত মুখখন ধুই নাকৰ পৰা পানী দুবাৰ উৰুৱাইছিল, তাৰ পিছত মুখখন তিনিবাৰ ধুইছিল, তাৰ পিছত হাত দুখন দুবাৰকৈ কঁকাললৈকে ধুইছিল, তাৰ পিছত হাত দুখন দুবাৰকৈ কঁকাললৈকে ধুইছিল, তাৰ পিছত হাতেৰে মূৰটো মচিছিল, সন্মুখৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তললৈ টানিছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁ ডিঙিৰ নাকত উপনীত হোৱা নাছিল, তাৰ পিছত পুনৰ টানিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ভৰি ধুলে।'
হাদিছ
Imam Bukhari : 180
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِشَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكْفَأَ عَلَى يَدِهِ مِنْ التَّوْرِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ
[মুছাই] আমাক বর্ণনা কৰিছিল, [উহহাইবে] আমাক [আমৰৰ] পৰা [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা বর্ণনা কৰিছিল যিজনে কৈছিল, ‘মই দেখিলোঁ যে আমর ইবনে আবু হাছানে [আব্দুল্লাহ ইবনে জাইদ]ক নবী (ছাঃ)ৰ অজুৰ বিষয়ে সুধিছে। তাৰ পিছত তেওঁ পানীৰ ডিপাৰ বিচাৰিলে, তাৰ পিছত তেওঁলোকক নবীৰ অজুৰ ধৰণ দেখুৱালে। ডিপাৰৰ পৰা পানী হাতৰ তলুৱাত ঢালি তিনিবাৰ ধুই তাৰ পিছত ডিপাৰত হাত থৈ তাৰ পিছত মুখখন ধুই দিলে, তাৰ পিছত নাকত পানী দি তিনিবাৰ উলিয়াই আনিলে, তাৰ পিছত ডিপাৰত হাত থৈ তাৰ পিছত মুখখন তিনিবাৰ ধুলে, তাৰ পিছত দুবাৰকৈ হাত দুখন কঁকাললৈকে ধুই দিলে। তাৰ পাছত হাত দুখন ডিপাৰত ভৰাই দিলে, তাৰ পিছত হাতেৰে মূৰটো মচিলে; আগফালৰ পৰা পিছলৈ আৰম্ভ কৰি এবাৰ পিছলৈ টানিলে, তাৰ পিছত ভৰি দুখন ভৰিৰ গোৰোহালৈকে ধুই দিলে।'
