امام بخاری (الامام البخاري) - 7008 حدیث
ممنوعیت رو به قبله هنگام دفاع
امام بخاری : 141
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ الْغَائِطَ فَلَا يَسْتَقْبِل الْقِبْلَةَ وَلَا يُوَلِّهَا ظَهْرَهُ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا
به ما [آدم] گفته شده است، به ما گفته شده است [ابن ابوذیب] گفته شده است، به ما گفته شده است [زهری] از [عطاء بن یزید اللیتسی] از [ابو ایوب انصاری] گفته شده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هرگاه یکی از شما برای قضای حاجت به توالت رفت، پشت به او رو به قبله نکند. باید رو به شرق یا غرب بایستد.»
طریقه صحیح وضو از نظر عبدالله بن عمر
امام بخاری : 142
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِذَا قَعَدْتَ عَلَى حَاجَتِكَ فَلَا تَسْتَقْبِلْ الْقِبْلَةَ وَلَا بَيْتَ الْمَقْدِسِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَقَدْ ارْتَقَيْتُ يَوْمًا عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ لَنَا فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى لَبِنَتَيْنِ مُسْتَقْبِلًا بَيْتَ الْمَقْدِسِ لِحَاجَتِهِ وَقَالَ لَعَلَّكَ مِنْ الَّذِينَ يُصَلُّونَ عَلَى أَوْرَاكِهِمْ فَقُلْتُ لَا أَدْرِي وَاللَّهِقَالَ مَالِكٌ يَعْنِي الَّذِي يُصَلِّي وَلَا يَرْتَفِعُ عَنْ الْأَرْضِ يَسْجُدُ وَهُوَ لَاصِقٌ بِالْأَرْضِ
[عبدالله بن یوسف] برای ما روایت کرد، [مالک] برای ما [یحیی بن سعید] از [محمد بن یحیی بن حبان] از عمویش [واسع بن حبان] از [عبدالله بن عمر] روایت کرد که گفت: «مردم می‌گویند: وقتی حاجت خود را برآورده می‌کنید، رو به قبله یا رو به بیت المقدس نکنید.» عبدالله بن عمر گفت: «روزی به پشت بام خانه‌مان رفتم و دیدم که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) رو به بیت المقدس، بین دو دیوار، قضای حاجت می‌کند. سپس کسی گفت: «شاید شما از کسانی هستید که ران‌های خود را به زمین می‌چسبانند و نماز می‌خوانند؟» گفتم: «به خدا سوگند، نمی‌دانم.» مالک گفت: «کسانی که نماز می‌خوانند اما هنگام سجده (ران‌های خود را) از زمین بلند نمی‌کنند، یعنی زمین را لمس می‌کنند.»
حجاب همسران پیامبر(ص) هنگام بیرون رفتن برای دفاع
امام بخاری : 143
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنَّ يَخْرُجْنَ بِاللَّيْلِ إِذَا تَبَرَّزْنَ إِلَى الْمَنَاصِعِ وَهُوَ صَعِيدٌ أَفْيَحُ فَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْجُبْ نِسَاءَكَ فَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ فَخَرَجَتْ سَوْدَةُ بِنْتُ زَمْعَةَ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً مِنْ اللَّيَالِي عِشَاءً وَكَانَتْ امْرَأَةً طَوِيلَةً فَنَادَاهَا عُمَرُ أَلَا قَدْ عَرَفْنَاكِ يَا سَوْدَةُ حِرْصًا عَلَى أَنْ يَنْزِلَ الْحِجَابُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ الْحِجَابِحَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَدْ أُذِنَ أَنْ تَخْرُجْنَ فِي حَاجَتِكُنَّ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي الْبَرَازَ
به ما [یحیی بن بکیر] گفته شده است، به ما [اللیتس] گفته شده است، به من [عقیل] از [ابن شهاب] از [عروه] از [عیسیه] گفته شده است که وقتی همسران پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می‌خواستند قضای حاجت کنند، شبانه به جایی که در مزرعه و فضای باز بود، می‌رفتند. عمر روزی به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گفت: «زنانتان را حجاب دهید.» اما پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم این کار را نکرد. سپس یک شب در ایام عشاء، سوده بنت زمعه، همسر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، (برای قضای حاجت) بیرون رفت. و سوده زنی قد بلند است. عمر با فریاد به او گفت: «ای سودا، ما تو را شناختیم!» عمر این را گفت زیرا از نزول آیه حجاب بسیار مشتاق بود. پس خداوند آیه حجاب را نازل کرد. [زکریا] به ما گفت، [ابو اسامه] از [حسام بن عروه] از [پدرش] از [عایشه] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به ما گفت: «خداوند به شما (همسران پیامبر) اجازه داده است که برای انجام خواسته‌هایتان بیرون بروید.» حسام گفت: «این قضای حاجت است.»
رسول الله در شام در خانه هفشاه غائط کرد
امام بخاری : 144
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَارْتَقَيْتُ فَوْقَ ظَهْرِ بَيْتِ حَفْصَةَ لِبَعْضِ حَاجَتِي فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ مُسْتَدْبِرَ الْقِبْلَةِ مُسْتَقْبِلَ الشَّأْمِ
ابراهیم بن منذر، از انس بن عیاض، از عبیدالله، از محمد بن یحیی بن حبان، از واسع بن حبان، از عبدالله بن عمر نقل کرده که گفت: «برای کاری به خانه حفصه رفتم. رسول خدا صلی الله علیه و آله را دیدم که پشت به قبله قضای حاجت می‌کرد. شام.»
داستان نشستن رسول الله بر آجری در حال خاموش کردن روبه روی بیت المقدس
امام بخاری : 145
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ أَنَّ عَمَّهُ وَاسِعَ بْنَ حَبَّانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُ قَالَلَقَدْ ظَهَرْتُ ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى ظَهْرِ بَيْتِنَا فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاعِدًا عَلَى لَبِنَتَيْنِ مُسْتَقْبِلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ
[یعقوب بن ابراهیم] به ما گفت، [یزید بن هارون] به ما گفت، [یحیی] از [محمد بن یحیی بن حبان] به ما گفت که عمویش [واسع بن حبان] به او گفت که [عبدالله بن عمر] به او گفت، او گفت: روزی بر بالای خانه‌مان بودم، در آن هنگام رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را دیدم که روی دو خشت رو به بیت المقدس نشسته بود (حاجت می‌انداخت).
پیامبر با حمل ظرفی پر از آب برای تحویل گرفتن خارج شد.
امام بخاری : 146
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مُعَاذٍ وَاسْمُهُ عَطَاءُ بْنُ أَبِي مَيْمُونَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ لِحَاجَتِهِ أَجِيءُ أَنَا وَغُلَامٌ مَعَنَا إِدَاوَةٌ مِنْ مَاءٍ يَعْنِي يَسْتَنْجِي بِهِ
ابوالوليد هشام بن عبدالملك گفت: از ابومعاذ كه نامش عطاء بن ابوميمونه بود، به ما [سيوبة] روايت شده است كه گفت: از انس بن مالك شنيدم كه مى‌گفت: هرگاه پيامبر صلى الله عليه و آله براى قضاى حاجت بيرون مى‌رفت، من و يكى از دوستانم ظرفى پر از آب مى‌آورديم تا با او نماز بخواند.
انس هنگامی که پیامبر برای تحویل گرفتن بیرون رفت، همراه شد.
امام بخاری : 147
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مُعَاذٍ هُوَ عَطَاءُ بْنُ أَبِي مَيْمُونَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ لِحَاجَتِهِ تَبِعْتُهُ أَنَا وَغُلَامٌ مِنَّا مَعَنَا إِدَاوَةٌ مِنْ مَاءٍ
[سلیمان بن حرب] گفت، و [سیوبة] از [ابو معاذ] - یعنی عطاء بن ابی میمونة - برای ما روایت کرد که گفت: از [انس] شنیدم که می‌گفت: «هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله برای قضای حاجت بیرون می‌رفت، من و یکی از دوستانم در حالی که ظرفی پر از آب حمل می‌کردیم، به دنبالش رفتیم.»
نحوه استفاده رسول الله از سنگ در زمان استینجا
امام بخاری : 148
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُ الْخَلَاءَ فَأَحْمِلُ أَنَا وَغُلَامٌ إِدَاوَةً مِنْ مَاءٍ وَعَنَزَةً يَسْتَنْجِي بِالْمَاءِتَابَعَهُ النَّضْرُ وَشَاذَانُ عَنْ شُعْبَةَ الْعَنَزَةُ عَصًا عَلَيْهِ زُجٌّ
[محمد بن بسیار] به ما گفته است، [محمد بن جعفر] به ما گفته است، [سیوبة] از [عطاء بن ابو میمونة] به ما گفته است که از [انس بن مالک] شنیده است که می‌گفت: «رسول خدا صلی الله علیه و آله برای قضای حاجت به توالت رفت، سپس من و یکی از دوستانم ظرفی پر از آب و چوبی (عصایی) آوردیم تا او از آن استفاده کند.» این حدیث توسط [ناظر] و [سیاذان] از [سیوبة] تأیید شده است: «عنزه چوبی است که نوک آن آهنی است.»
ممنوعیت نفس کشیدن با لیوان و لمس دستگاه تناسلی با دست راست
امام بخاری : 149
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ هُوَ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا شَرِبَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَتَنَفَّسْ فِي الْإِنَاءِ وَإِذَا أَتَى الْخَلَاءَ فَلَا يَمَسَّ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ وَلَا يَتَمَسَّحْ بِيَمِينِهِ
[معاذ بن فضل الله] به ما گفت، [حسام] - یعنی الدستاوی - از [یحیی بن ابو کثیر] از [عبدالله بن ابوقتاده] از [پدرش] به ما گفت که گفت: «رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: «اگر یکی از شما آب نوشید، در لیوان نَفَس نکند. و چون وارد توالت شد، با دست راستش به آلت تناسلی خود دست نزند و با دست راستش خود را تمیز نکند.»
اداب بول و استینجا با استفاده از دست راست
امام بخاری : 150
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا بَالَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَأْخُذَنَّ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ وَلَا يَسْتَنْجِي بِيَمِينِهِ وَلَا يَتَنَفَّسْ فِي الْإِنَاءِ
به ما [محمد بن یوسف] و به ما [الازاعی] از [یحیی بن ابو کثیر] از [عبدالله بن ابوقتاده] از [پدرش] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده است که فرمودند: «هرگاه یکی از شما ادرار کرد، آلت تناسلی خود را با دست راست نگیرد، با دست راست نماز نخواند و هنگام نوشیدن در لیوان نفس نکشد.»
پیامبر استفاده از استخوان را برای استینجا منع کرد.
امام بخاری : 151
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَكِّيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ بْنِ عَمْرٍو الْمَكِّيُّ عَنْ جَدِّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاتَّبَعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجَ لِحَاجَتِهِ فَكَانَ لَا يَلْتَفِتُ فَدَنَوْتُ مِنْهُ فَقَالَ ابْغِنِي أَحْجَارًا أَسْتَنْفِضْ بِهَا أَوْ نَحْوَهُ وَلَا تَأْتِنِي بِعَظْمٍ وَلَا رَوْثٍ فَأَتَيْتُهُ بِأَحْجَارٍ بِطَرَفِ ثِيَابِي فَوَضَعْتُهَا إِلَى جَنْبِهِ وَأَعْرَضْتُ عَنْهُ فَلَمَّا قَضَى أَتْبَعَهُ بِهِنَّ
احمد بن محمد مکی به ما گفت که عمرو بن یحیی بن سعید بن عمرو مکی از جدش از ابو هریره نقل کرده است که گفت: «من به دنبال پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم رفتم، وقتی که برای قضای حاجت بیرون رفت، و او (به راست یا چپ) برنگشت تا اینکه من به او نزدیک شدم. سپس فرمود: «برای من سنگی پیدا کنید تا با آن در حج خود استفاده کنم» و استخوان یا مدفوع حیوانات را نیاورید. سپس با سنگریزه‌هایی در انتهای لباسم به سمت او رفتم، سنگ‌ها را کنار او گذاشتم، سپس از او روی برگرداندم. وقتی کارش تمام شد، از سنگ‌ها استفاده کرد.»
رسول الله از مرگ خشک حیوان برای استینجا خودداری کرد
امام بخاری : 152
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ لَيْسَ أَبُو عُبَيْدَةَ ذَكَرَهُ وَلَكِنْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ يَقُولُأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَائِطَ فَأَمَرَنِي أَنْ آتِيَهُ بِثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ فَوَجَدْتُ حَجَرَيْنِ وَالْتَمَسْتُ الثَّالِثَ فَلَمْ أَجِدْهُ فَأَخَذْتُ رَوْثَةً فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ هَذَا رِكْسٌوَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ
[ابن نعیم] به ما گفت، [زهیر] از [ابو اسحاق] به ما گفت - ابوعبیده این را نگفته است، اما [عبدالرحمن بن اسود] از [پدرش] گفت که از [عبدالله] شنید که می‌گفت: «پیامبر صلی الله علیه و آله به دستشویی رفت، سپس به من دستور داد سه سنگ بیاورم. من فقط دو سنگ برداشتم، سپس به دنبال سنگ سوم گشتم، اما آن را نیافتم تا اینکه سرگین خشک حیوان را نیز برداشتم. سپس همه را جلوی پیامبر گذاشتم. اما او فقط دو سنگ برداشت و سرگین خشک حیوان را دور انداخت و گفت: «این نجس است [ابراهیم بن یوسف] از [عبدالرحمن] گفت.»
رسول خدا هر چند وقت یکبار با شستن وضو می گرفت
امام بخاری : 153
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّةً مَرَّةً
[محمد بن یوسف] و [سفیان] از [زید بن اسلم] و [عثاء بن یسار] از [ابن عباس] روایت کرده‌اند که پیامبر صلی الله علیه و آله یک بار وضو گرفت.
رسول خدا با دو بار شستن وضو گرفت
امام بخاری : 154
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ
به ما گفت [حسین بن عیسی] گفت، به ما گفت [یونس بن محمد] گفت، به ما [فولیح بن سلیمان] از [عبدالله بن ابوبکر بن عمرو بن حزم] از [عباد بن تمیم] از [عبدالله بن زید] گفت که پیغمبر صلی الله علیه و آله دو بار ابطال کرد.
رویه های فراوانی که توسط عثمان بن عفان انجام شد
امام بخاری : 155
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأُوَيْسِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَزِيدَ أَخْبَرَهُ أَنَّ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ رَأَى عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَدَعَا بِإِنَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَمِينَهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِوَعَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قَالَ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَلَكِنْ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ عَنْ حُمْرَانَ فَلَمَّا تَوَضَّأَ عُثْمَانُ قَالَ أَلَا أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا لَوْلَا آيَةٌ مَا حَدَّثْتُكُمُوهُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَتَوَضَّأُ رَجُلٌ يُحْسِنُ وُضُوءَهُ وَيُصَلِّي الصَّلَاةَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلَاةِ حَتَّى يُصَلِّيَهَا قَالَ عُرْوَةُ الْآيَةَ{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ }
به ما عبدالعزیز بن عبدالله اویسی نقل کرد که گفت: ابراهیم بن سعد از شیهاب نقل کرده که عطا بن یزید به او خبر داده که حمران، برده سابق عثمان، به او خبر داده که دیده عثمان بن عفان درخواست کرد ظرفی (پر از آب) برایش آورده شود. سپس او سه بار بر کف دستانش آب ریخت و دستان خود را شست، سپس دست راست خود را درون ظرف فرو برد و غرغره کرد و آب به بینی خود فرو برد، سپس صورت خود را سه بار شست، سپس هر دو دست خود را تا آرنج سه بار شست، سپس سر خود را مسح کرد، سپس هر دو پای خود را تا مچ سه بار شست. بعد از آن گفت: پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود: «هر کس وضوی مشابه وضوی من بگیرد، سپس دو رکعت نماز بخواند و بین آن دو سخنی نگوید، گناهان گذشته‌اش بخشوده می‌شود.» و همچنین از ابراهیم نقل شده که گفت, [شالح بن قیسان] گفت، [ابن شهاب] گفت. اما [عروح] از [حمران] نقل کرده است: «وقتی [عثمان] وضو گرفت، گفت: «آیا به شما حدیثی بگویم که اگر یک آیه نبود، آن را منتقل نمی کردم؟ یک بار شنیدم پیامبر (صلوات الله علیه) گفت: «برای انسان جایز نیست که با وضو و سپس نماز وضو بگیرد، مگر اینکه بین وضو و نماز تا پایان نماز بخشیده شود.» عروه گفت: «آیه مورد نظر این است: (در واقع کسانی که آنچه را نازل کرده ایم پنهان می کنند...)» (سؤال البقاره: ۱۵۹).
توصیه برای ایستینتسار (دمیدن آب از بینی) در حین اختصار
امام بخاری : 156
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ فَلْيَسْتَنْثِرْ وَمَنْ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ
به ما گفته است [عبدان]، به ما گفته است [عبدالله]، به ما گفته است [یونس] از [زهری] نقل کرده است، به من گفته است [ابو ادریس] که از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله شنیده است که فرموده است: «هر که وضو می‌گیرد، باید (آب بینی) را بیرون بریزد و هر که با سنگ نماز می‌خواند، باید عدد فرد به کار ببرد.»
آداب وضو و بیدار شو
امام بخاری : 157
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ ثُمَّ لِيَنْثُرْ وَمَنْ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ وَإِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلْيَغْسِلْ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهَا فِي وَضُوئِهِ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ
برای ما روایت شد که [عبدالله بن یوسف] گفت: [مالک] از [ابو الزناد] از [الاعرج] از [ابوهریره] برای ما نقل کرد که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هرگاه یکی از شما وضو می‌گیرد، باید آب در بینی خود بریزد و هر کس با سنگ استسقا می‌کند، باید با عدد فرد این کار را انجام دهد. و هرگاه یکی از شما از خواب بیدار شد، باید قبل از قرار دادن دست‌هایش در ظرف وضو، آنها را بشوید، زیرا هیچ یک از شما نمی‌داند که دست‌هایش شب را کجا گذرانده است.»
پیامبر به انس بن مالک توصیه کرد که علم را به درستی منتقل کند.
امام بخاری : 158
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنَّا فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقْنَا الْعَصْرَ فَجَعَلْنَا نَتَوَضَّأُ وَنَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
به ما [موسی] گفته شده است، به ما [ابوعوانه] از [ابوعصیر] از [یوسف بن محک] از [عبدالله بن عمرو] گفته شده است که گفت: «روزی پیامبر صلی الله علیه و آله در سفری که ما در آن بودیم از ما عقب ماند، سپس هنگامی که تقریباً به نماز عصر رسیده بودیم، به ما رسید، پس ما وضو گرفتیم و فقط پاهایمان را مسح کردیم. پس پیامبر صلی الله علیه و آله با صدای بلند فریاد زد: «پاشنه‌هایی که آب وضو به آنها نرسد، به جهنم می‌روند.»
رویه های مکروه پیامبر را دیدم
امام بخاری : 159
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَنَّهُ رَأَى عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ إِنَائِهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَمِينَهُ فِي الْوَضُوءِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلَاثًا ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ غَسَلَ كُلَّ رِجْلٍ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا وَقَالَ مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
برای ما نقل شده است که [ابو یمان] گفت، [سیوعیب] از [زهری] گفت، [عطاء بن یزید] از [حمران] غلام سابق عثمان بن عفان به من خبر داد که او [عثمان بن عفان] را دید که برای وضو آب خواست. سپس ظرف را روی هر دو دستش ریخت، سپس هر دو دستش را سه بار شست. سپس دست راستش را در آب وضو فرو برد، سپس دهانش را آب کشید، آب را در بینی‌اش فرو برد و آن را بیرون ریخت. سپس صورتش را سه بار شست، هر دو دستش را تا آرنج سه بار شست، سرش را مسح کرد و سپس هر یک از پاهایش را سه بار شست. سپس گفت: من پیامبر صلی الله علیه و آله را دیدم که مانند این وضوی من وضو می‌گرفت، سپس فرمود: هر کس مانند این وضوی من وضو بگیرد، سپس دو رکعت نماز بخواند و بین آنها سخنی نگوید، خداوند گناهان گذشته‌اش را می‌بخشد.
پیامبر در مورد نماز بدون تومکننه هشدار می دهد.
امام بخاری : 160
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ وَكَانَ يَمُرُّ بِنَا وَالنَّاسُ يَتَوَضَّئُونَ مِنْ الْمِطْهَرَةِ قَالَ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَفَإِنَّ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ
به ما [آدم بن ابی ایاس] گفته شده است، به ما [سیوعه] گفته شده است، به ما [محمد بن زیاد] گفته شده است که: «از ابوهریره شنیدم که در حالی که از مقابل ما می‌گذشت، در حالی که مردم وضو می‌گرفتند، می‌گفت: «وضوهایتان را کامل کنید! در واقع، ابوالقاسم رضی الله عنه فرمود: «پاشنه‌هایی که با آب وضو تماس نداشته باشند، به جهنم می‌روند.»
