Imam Bukhari : 121
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الْجَمْرَةِ وَهُوَ يُسْأَلُ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ قَالَ آخَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ قَالَ انْحَرْ وَلَا حَرَجَ فَمَا سُئِلَ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ وَلَا أُخِّرَ إِلَّا قَالَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَ
hi byerile [Abu Nu’aim] u te, u hi byerile [Abdul ‘Aziz bin Abu Salamah] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [’Isa bin Talhah] ku suka eka [’Abdullah bin ‘Amru] u te, ‘Ndzi vone Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam etlhelo ka Jumrah a komberiwa. Wanuna un’wana u vutisile, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, xana ndzi dlaya xiharhi ndzi nga si xi hoxa?’. Kutani a ku: ‘Lahla sweswi, a wu nge dyohi’. Kutani munhu un’wana a fika a ku, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, ndzi byevule nhloko ya mina ndzi nga si dlaya?’. U hlamurile aku: 'Dlaya sweswi, hayi a wu na xidyoho'. Naswona a nga vutisiwanga hi nchumu lowu endliweke ku sungula kumbe nchumu lowu heteleleke hi ku wu endla handle ko hlamula a ku: ‘Endla u nga dyohi’.
Imam Bukhari : 122
حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي خَرِبِ الْمَدِينَةِ وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى عَسِيبٍ مَعَهُ فَمَرَّ بِنَفَرٍ مِنْ الْيَهُودِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ سَلُوهُ عَنْ الرُّوحِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَسْأَلُوهُ لَا يَجِيءُ فِيهِ بِشَيْءٍ تَكْرَهُونَهُ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَنَسْأَلَنَّهُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ مَا الرُّوحُ فَسَكَتَ فَقُلْتُ إِنَّهُ يُوحَى إِلَيْهِ فَقُمْتُ فَلَمَّا انْجَلَى عَنْهُ قَالَ{ وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الرُّوحِ قُلْ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي }وَمَا أُوتُوا مِنْ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًاقَالَ الْأَعْمَشُ هَكَذَا فِي قِرَاءَتِنَا
Swi byeriwe hina [Qais bin Hafsh] u te, swi byeriwe hina ['Abdul Wahid] u te, swi byeriwe hina [Al A'masy Sulaiman bin Mihran] ku suka eka [Ibrahim] ku suka eka ['Alqamah] ku suka eka ['Abdullah] u te, 'Loko ndzi ri karhi ndzi famba na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam ku rhendzeleka ehandle ka doroba ra Medina, hi nkarhi wolowo a a rhwale nhonga leyi humaka eka murhi wa ncindzu wa date. Hiloko a hundza ntlawa wa Vayuda, kutani un’wana ni un’wana wa vona a byelana a ku: ‘N’wi vutiseni hi moya!” Van'wana va te, 'U nga vulavuli na yena ku kondza a vula nchumu lowu u nga wu tsakeriki'. Kutani van’wana va van’wana va ku, ‘Hakunene, hakunene hi ta n’wi vutisa.’ Hiloko wanuna un’wana loyi a humaka eka vona a yima a vutisa a ku, ‘Oho Abul Qasim, xana moya i yini?’. A a miyerile. Hiloko ndzi gungulela ndzi ku, ‘Hakunene u amukela nhlavutelo’. Loko wanuna loyi a hundzuluka, u hlayile a ku: '-Naswona va ku vutisa hi moya-xiviri. Vula: 'Moya i mhaka ya Rabb ya mina, naswona a wu nyikiwanga vutivi handle ka switsongo-' -Qs. Al Israa`: 85-. Al A'masy u te, 'Leswi swi nga xiswona eka qira`ah ya hina'.
Imam Bukhari : 123
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ الْأَسْوَدِ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ الزُّبَيْرِ كَانَتْ عَائِشَةُ تُسِرُّ إِلَيْكَ كَثِيرًا فَمَا حَدَّثَتْكَ فِي الْكَعْبَةِ قُلْتُ قَالَتْ لِيقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ لَوْلَا قَوْمُكِ حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ قَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ بِكُفْرٍ لَنَقَضْتُ الْكَعْبَةَ فَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِ بَابٌ يَدْخُلُ النَّاسُ وَبَابٌ يَخْرُجُونَفَفَعَلَهُ ابْنُ الزُّبَيْرِ
Swi byeriwe hina ['Abdullah bin Musa] ku suka eka [Isra'il] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Aswad] u te, Ibn Az Zubair u ndzi byerile, ' ['Aisyah] u hlayise swihundla swo tala swa -hadith- eka wena. Xana u tshame a ku byela yini hi Kaaba?' Ndzi ku, ‘Aisyah u ndzi byerile, ‘Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u ndzi byerile: ‘O ‘Aishah, loko a ku nga ri hi vanhu va wena lava a va ha ri ekusuhi na nkarhi wa vona, Az Zubair u te, ‘Hi ku pfumala ku pfumela, ndzi ta cinca Kaaba, kutani ndzi ta endla tinyangwa timbirhi leswaku vanhu va nghena na yin’we leswaku va huma’. Endzhaku leswi swi endliwile hi Ibn Zubair’.
Imam Bukhari : 124
وَقَالَ عَلِيٌّحَدِّثُوا النَّاسَ بِمَا يَعْرِفُونَ أَتُحِبُّونَ أَنْ يُكَذَّبَ اللَّهُ وَرَسُولُهُحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ عَلِيٍّ بِذَلِكَ
Nakona Ali aku, 'Vulavula na vanhu kuya hi mpimo wa ku twisisa ka vona, xana u lava leswaku Allah na Murhumiwa wa Yena va hembiwa?' Swi byeriwe hina [‘Ubaidullah bin Musa] ku suka eka [Ma ‘ruf bin Kharrabudz] ku suka eka [Abu Ath Thufail] ku suka eka [‘Ali] hi ndlela yoleyo’.
Imam Bukhari : 125
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعاذٌ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثَلَاثًا قَالَ مَا مِنْ أَحَدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صِدْقًا مِنْ قَلْبِهِ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهِ النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا وَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
hi byerile [Ishaq bin Ibrahim] u te, u hi byerile [Mu'adz bin Hisham] u te, u ndzi byerile [tatana] ku suka eka [Qatadah] u te, u hi byerile [Anas bin Malik] leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u khandziye movha kasi Mu'adz a khandziye endzhaku ka yena. Kutani u te: ‘Oho Mu’adz bin Jabal!’ a ku: ‘Oho Mu’adz bin Jabal!’. Mu’adz u hlamurile aku, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, ndzi hetisisa xirhambo xa wena’. U tlhele a vitana a ku: 'Oho Mu'adz!' Mu’adz u hlamurile aku, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, ndzi hetisisa xirhambo xa wena’. Leswi swi phindhiwile kanharhu, kutani a ku: ‘A nga kona loyi a nga nyikelaka vumbhoni bya leswaku a ku na xikwembu lexi faneleke ku gandzeriwa handle ka Allah, naswona Muhammad i Murhumiwa wa Allah, wo tshembeka ku suka embilwini ya yena, handle ka loko Allah a ta n’wi yirisa tihele’. Mu'adz u vutisile a ku, 'Xana swa pfumeleriwa eka mina ku byela vanhu hi mhaka leyi, leswaku va ta tsaka hi swona?' U hlamurile a ku: 'Endzhaku va ta loloha -ku endla mintirho leyinene-'. Mu'adz u tlhele a hundzisela hadith loko a ri kusuhi no fa hikuva a chava xidyoho.
Imam Bukhari : 126
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ ذُكِرَ لِيأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ قَالَ أَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا إِنِّي أَخَافُ أَنْ يَتَّكِلُوا
Swi byeriwe hina [Musaddad] u te, swi byeriwe hina [Mu’tamir] u te, Ndzi twe [tatana] a ku, ndzi twe [Anas bin Malik] a ku, ‘Ku boxiwile eka mina leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a byela Mu’adz bin Jabal a ku: ‘Loyi a hlanganaka na Allah handle ko hlanganisa vatirhisani na Yena hi nchumu, kutani u ta nghena matilo'. Mu'adz u vutisile, 'Xana swi lulamile loko ndzi hundzisela sweswo eka vanhu?' U hlamurile a ku: 'U nga endli, hikuva ndzi chava leswaku va ta loloha -ku endla vupfuni-'.
Imam Bukhari : 127
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْجَاءَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ فَهَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ مِنْ غُسْلٍ إِذَا احْتَلَمَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَتْ الْمَاءَ فَغَطَّتْ أُمُّ سَلَمَةَ تَعْنِي وَجْهَهَا وَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَتَحْتَلِمُ الْمَرْأَةُ قَالَ نَعَمْ تَرِبَتْ يَمِينُكِ فَبِمَ يُشْبِهُهَا وَلَدُهَا
hi byerile [Muhammad bin Salam] u te, u hi byerile [Abu Mu’awiyah] u te, u hi byerile [Hisyam bin ‘Urwah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Zainab] n’wana wa Umm Salamah, ku suka eka [Ummu Salamah] u te, ‘Ummu Sulaim u tile eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a ku, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, hakunene Allah a nga khomiwi hi tingana etimhakeni ta ntiyiso. Xana swa boha leswaku vavasati va hlamba loko va lorha?' Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Ina, loko a vona mati’. Umm Salamah u tlhele a funengeta xikandza xa yena kutani a vutisa, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, xana wansati loyi wa lorha?’. U hlamule a ku: ‘Ina. Khombo eka n’wina. -loko swi nga ri tano- Kutani ku fana ka n'wana ku huma kwihi?'
Imam Bukhari : 128
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَهِيَ مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَادِيَةِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَاسْتَحْيَيْتُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنَا بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ أَبِي بِمَا وَقَعَ فِي نَفْسِي فَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ قُلْتَهَا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لِي كَذَا وَكَذَا
Ku hlamuseriwe hina [Isma’il] u te, ku hlamuseriwe mina [Malik] ku suka eka [‘Abdullah bin Dinar] ku suka eka [‘Abdullah bin ‘Umar], leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Hakunene, exikarhi ka mirhi ku na murhi lowu matluka ya wona ma nga wiki, naswona i xikombiso eka Mumoslem. Ndzi byele leswaku i murhi wihi?' Kutani vanhu a va ehleketa leswaku i mirhi ya nkova, kambe ndzi ehleketa leswaku i murhi wa ncindzu wa date. 'Abdullah u te, 'Kambe ndzi na tingana - ku swi paluxa -.' Kutani vanhu va ku, 'Oho Murhumiwa wa Allah, hi byele leswaku i murhi wihi?' Kutani Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'I murhi wa ncindzu wa date.' 'Abdullah u te, 'Kutani ndzi swi byerile tatana.' Hiloko tatana a ku, ‘A ndzi ta tsakela leswaku u swi paluxe hi nkarhi wolowo ku tlula leswaku ndzi ri ni swo tano ni swo tano.’
Imam Bukhari : 129
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُنْذِرٍ الْثَّوْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ أَنْ يَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ فِيهِ الْوُضُوءُ
hi byerile [Musaddad] u te, u hi byerile ['Abdullah bin Daud] ku suka eka [Al A'masy] ku suka eka [Mundzir Ats Tsauri] ku suka eka [Muhammad Al Hanafiyah] ku suka eka ['Ali bin Abu Talib] u te, 'Ndzi munhu loyi a humesaka madzi hi ku olova, kutani a byela Miqdad bin Al Aswad ku vutisa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam hi.' xona. Kutani a n’wi vutisa hi mhaka leyi, kutani a hlamula a ku: ‘Ku ni vutihlamuleri bya yena byo hlamba.’
Imam Bukhari : 130
حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا قَامَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ أَيْنَ تَأْمُرُنَا أَنْ نُهِلَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ الشَّأْمِ مِنْ الْجُحْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ وَيَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ لَمْ أَفْقَهْ هَذِهِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Qutaibah bin Sa’id u ndzi byerile, Al Laith bin Sa’d u hi byerile, Nafi’, khale ka hlonga ra Abdullah bin Umar bin Al Khattab, ku suka eka Abdullah bin Umar, leswaku wanuna un’wana u tile kutani a yima emosque kutani a vutisa, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, u hi lerisile kwihi ku endla talbiyah?’. Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) u tlhele a hlamula a ku: ‘Vanhu va Medina va endla talbiyah ku suka eDhul Hulayfah, vanhu va Siriya ku suka eAl Juhfah, na vanhu va Najd ku suka eQarn.’ Ibn Umar u te, 'Vanhu va vula leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) u ta vula leswaku vanhu va Yemen va endla talbiyah ku suka eYalamlam.' Ibn Umar u te, 'A ndzi tiyiseki leswaku loyi wo hetelela u huma eka Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena).'
Imam Bukhari : 131
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَهُ مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ فَقَالَ لَا يَلْبَسُ الْقَمِيصَ وَلَا الْعِمَامَةَ وَلَا السَّرَاوِيلَ وَلَا الْبُرْنُسَ وَلَا ثَوْبًا مَسَّهُ الْوَرْسُ أَوْ الزَّعْفَرَانُ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ النَّعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ الْخُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا حَتَّى يَكُونَا تَحْتَ الْكَعْبَيْنِ
Swi hi byeriwile [Adam] u vurile, swi hi byeriwile hi [Ibn Abu Dzi’b] ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Ibn ‘Umar] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, na ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [Salim] ku suka eka [Ibn ‘Umar] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku a ku ri na wanuna loyi a vutiseke, ‘Xana munhu u fanele ku yini i mani loyi a endlaka ku ambala ka ihram?' U hlamurile: ‘A nga fanelanga ku ambala swiambalo, Imamah - xihuku lexi phutseriweke enhlokweni -, buruku, jazi, kumbe swiambalo leswi nun’hwelaka hi perfume kumbe za’faran. Loko a nga ri na tintangu, kutani a nga ha ambala swiambalo hi ku swi tsema ehansi ka mavoko’.
Imam Bukhari : 132
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ مَنْ أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ قَالَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فُسَاءٌ أَوْ ضُرَاطٌ
Ku vikiwile eka hina [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] u te, ku vikiwile eka hina [Abdurrazaq] u vurile, ku vikiwile eka hina [Ma’mar] ku suka eka [Hammam bin Munabbih] leswaku u twe [Abu Hurairah] a ku, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Ku hava xikhongelo xa munhu loyi a nga na ti hadats lexi nga ta amukeriwa ku kondza a endla ku hlamba hi xitombo'. Wanuna un’wana wo huma eHadlramaut u te, ‘Xana swi vuriwa yini hi ti- hadat, Wena Abu Hurairah?’. Abu Hurairah u hlamurile aku, ‘Fart kumbe hi mpfumawulo kumbe e-e’.
Imam Bukhari : 133
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُعَيْمٍ الْمُجْمِرِ قَالَرَقِيتُ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ عَلَى ظَهْرِ الْمَسْجِدِ فَتَوَضَّأَ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أُمَّتِي يُدْعَوْنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ فَمَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْ
Swi byeriwe hina [Yahya bin Bukair] u te, swi byeriwe hina [Al Laits] ku suka eka [Khalid] ku suka eka [Sa’id bin Abu Hilal] ku suka eka [Nu’aim bin Al Mujmir] u te, ‘Ndzi khandziye mosque na [Abu Hurairah], kutani a endla ablution’ kutani a ku, ‘Ndzi twe Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: 'Hakunene, Ummah ya mina yi ta nyikeriwa hi Siku ra ku Pfuka hi swikandza leswi hatimaka hi mati lama saleke.' ku hlamba, mani na mani exikarhi ka n'wina loyi a nga andlala ku vonakala a a endle tano'.
Imam Bukhari : 134
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ ح وَعَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِأَنَّهُ شَكَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّجُلُ الَّذِي يُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهُ يَجِدُ الشَّيْءَ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ لَا يَنْفَتِلْ أَوْ لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا
hi hlamuserile ['Ali] u vule, u hi hlamuserile [Sufyan] u vurile, u hi hlamuserile [Az Zuhri] ku suka eka [Sa'id bin Al Musayyab]. -hi ndlela yin’wana swi vuriwa- Ku byeriwe hina ['Abbad bin Tamim] ku suka eka [buti wa yena], leswaku ku na munhu loyi a vilelaka hi ku kanakana ka yena eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, leswaku swi vonaka onge u kume swo karhi eka xikhongelo xa yena. U tlhele a ku: ‘U nga tshukatshuki kumbe ku famba ku kondza u twa mpfumawulo kumbe u nun’hwetela ku nun’hwela’.
Imam Bukhari : 135
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ صَلَّى وَرُبَّمَا قَالَ اضْطَجَعَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ مَرَّةً بَعْدَ مَرَّةٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍقَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ لَيْلَةً فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ اللَّيْلِ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا يُخَفِّفُهُ عَمْرٌو وَيُقَلِّلُهُ وَقَامَ يُصَلِّي فَتَوَضَّأْتُ نَحْوًا مِمَّا تَوَضَّأَ ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ عَنْ شِمَالِهِ فَحَوَّلَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ صَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ أَتَاهُ الْمُنَادِي فَآذَنَهُ بِالصَّلَاةِ فَقَامَ مَعَهُ إِلَى الصَّلَاةِ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْقُلْنَا لِعَمْرٍو إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَنَامُ عَيْنُهُ وَلَا يَنَامُ قَلْبُهُ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ رُؤْيَا الْأَنْبِيَاءِ وَحْيٌ ثُمَّ قَرَأَ{ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ }
Ku byeriwe hina ['Ali bin 'Abdullah] u te, ku byeriwe hina [Sufyan] ku suka eka ['Amru] u te, ku vikiwile eka mina [Kuraib] ku suka eka [Ibn 'Abbas], leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u etlele ku kondza a rhurhumela kutani a pfuka a khongela. Kumbe a ku, ‘Muprofeta a etlela ehansi a rhurhumela, kutani a yima a khongela. Kutani [Sufyan] hi ku landzelelana u hi hlamusele hadith, ku suka eka [’Amru] ku suka eka [Kuraib] ku suka eka [Ibn ‘Abbas] u te, ‘Vusiku byin’wana ndzi tshame endlwini ya mhani-ntsongo wa mina, Maimunah, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ivi ndzi endla xikhongelo xa nimadyambu. Ku fikela vusiku byin’wana, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u pfukile a endla xibya lexitsongo hi ku hlamba ko olova, kutani a yima a khongela. Ndzi tlhele ndzi n’wi joyina ku endla ablution ku suka eka xibya lexi a xi tirhisa ku hlamba, kutani ndzi n’wi tshinelela ndzi n’wi joyina ndzi khongela hi tlhelo ra yena ra ximatsi - Sufyan na yena u boxe tlhelo ra ximatsi -, u tlhele a ndzi yisa etlhelo ra yena ra xinene. Endzhaku ka sweswo u khongerile hilaha a lavaka hakona, ivi a etlela ehansi a etlela ku kondza a rhurhumela. Kutani ku fike munhu loyi a vitaneke xikhongelo a ta n’wi tivisa leswaku nkarhi wa xikhongelo wu fikile, u tlhele a famba na yena a khongela a nga ha tlhelanga a hlamba. Hiloko hi ku eka Amru, 'Vanhu va vula leswaku mahlo ya Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) ya etlela, kambe mbilu ya yena a yi etleli.' Amru u tlhele a ku, ‘Ndzi tshame ndzi twa Ubaid bin Umair a ku, ‘Milorho ya Vaprofeta i tinhlavutelo.’ Kutani a hlaya a ku: 'Hakunene, ndzi lorhe leswaku ndzi ta ku dlaya..' - Qs. Nsinya-Saffat: 102-.
Imam Bukhari : 136
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَرَفَةَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالشِّعْبِ نَزَلَ فَبَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَلَمْ يُسْبِغْ الْوُضُوءَ فَقُلْتُ الصَّلَاةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ الصَّلَاةُ أَمَامَكَ فَرَكِبَ فَلَمَّا جَاءَ الْمُزْدَلِفَةَ نَزَلَ فَتَوَضَّأَ فَأَسْبَغَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ أَنَاخَ كُلُّ إِنْسَانٍ بَعِيرَهُ فِي مَنْزِلِهِ ثُمَّ أُقِيمَتْ الْعِشَاءُ فَصَلَّى وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا
Swi hi byeriwile hi ['Abdullah bin Maslamah] ku suka eka [Malik] ku suka eka [Musa bin 'Uqbah] ku suka eka [Kuraib] khale ka hlonga ra Ibn 'Abbas, ku suka eka [Usamah bin Zaid] leswaku u n'wi twile a ku, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u sukile e'Arafah ku kondza endzhaku ko fika enkoveni - gondzo leri nga etlhelo ka ntshava - yena u rhelerile a ya chulula, ivi a hlamba kambe hi ku hlamba hi ku olova. Ndzi tlhele ndzi vutisa ndzi ku, ‘Xana u ta khongela, Wena Murhumiwa wa Allah? ' A hlamula a ku: 'Xikhongelo xa ha ri emahlweni ka wena'. Kutani u khandziye hanci ya yena ku kondza a fika eMuzdalifah, u xikile eka hanci kutani a hlamba hi ku helela, kutani ku vuriwa iqamah, naswona u endle xikhongelo xa Maghrib. Kutani vanhu va boha tikamela ta vona etindhawini ta vona, kutani ku vuriwa Iqamat Isha`, u tlhele a endla xikhongelo xa Isha `handle ko khongela swikhongelo swin'wana exikarhi'.
Imam Bukhari : 137
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ بِلَالٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَمَضْمَضَ بِهَا وَاسْتَنْشَقَ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَجَعَلَ بِهَا هَكَذَا أَضَافَهَا إِلَى يَدِهِ الْأُخْرَى فَغَسَلَ بِهِمَا وَجْهَهُ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُمْنَى ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُسْرَى ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَرَشَّ عَلَى رِجْلِهِ الْيُمْنَى حَتَّى غَسَلَهَا ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً أُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا رِجْلَهُ يَعْنِي الْيُسْرَى ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ
hi byerile [Muhammad bin 'Abdurrahman] u te, u hi byerile [Abu Salamah Al Khaza'i Manshur bin Salamah] u te, u hi byerile [Ibn Bilal] - ku nga Sulaiman - ku suka eka [Zaid bin Aslam] ku suka eka ['Atha' bin Yasar] ku suka eka [Ibn 'Abbas], leswaku u endle ablution, u hlamba xikandza xa yena, kutani a teka khapu ya mati hi voko ra yena a ri tirhisa ku hlamba nomu na istintsaq, kutani a tlhela a teka xikopu xa voko a endla hi ndlela leyi -a xi chela hi voko lerin’wana-, ivi hi mavoko mambirhi a hlamba xikandza, ivi a teka xikotela xa mati a hlamba voko ra xinene, ivi a tlhela a teka xikopu xa mati a hlamba voko ra ximatsi. Kutani u sula nhloko, kutani u teka xikopu xin’we xa mati u funengeta nenge wa yena wa xinene leswaku a wu hlamba, kutani u teka xikopu xin’wana xa mati u hlamba nenge wa yena wa ximatsi. Endzhaku ka sweswo u te, ‘Hi yona ndlela leyi ndzi voneke Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a endla ablution’.
Imam Bukhari : 138
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍيَبْلُغُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا أَتَى أَهْلَهُ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ وَجَنِّبْ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا فَقُضِيَ بَيْنَهُمَا وَلَدٌ لَمْ يَضُرُّهُ
Swi byeriwe hina ['Ali bin 'Abdullah] u te, swi byeriwe hina [Jarir] ku suka eka [Mansur] ku suka eka [Salim bin Abu Al Ja'd] ku suka eka [Kuraib] ku suka eka [Ibn 'Abbas] na ku ya fika eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u te: 'Loko un'wana wa n'wina a lava ku ya eka nsati wa yena -ku endla timhaka ta masangu-, kutani a a hlaye; 'ALLAHUMMA JANNIBNASY SYAITHAANA WA JANNIBISY SYAITHAANA MAA RAZAQTANAA -O Allah, hi hlayise ekule na Sathana naswona u veka Sathana ekule na leswi U hi nyikeke swona -vana-'. Loko u katekisiwa hi n’wana eka vuxaka exikarhi ka lavambirhi, Sathana a nge swi koti ku vavisa n’wana yoloye.’
Imam Bukhari : 139
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِتَابَعَهُ ابْنُ عَرْعَرَةَ عَنْ شُعْبَةَ وَقَالَ غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ إِذَا أَتَى الْخَلَاءَ وَقَالَ مُوسَى عَنْ حَمَّادٍ إِذَا دَخَلَ وَقَالَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَ
hi byerile [Adam] u te, u hi byerile [Syu'bah] ku suka eka [Abdul 'Aziz bin Shuhaib] u te, Ndzi twe [Anas] a ku, 'Loko Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a nghena exihambukelweni, kutani a khongela: ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA MINAL KHUBUTSI WAL KHBA`ITS -O Allah, I seek vutumbelo eka Wena eka mademona ya xinuna ni ya xisati-'. Naswona hadith leyi yi tiyisisiwile hi [Ibn ‘Ar’arah] ku suka eka [Syu’bah], naswona [Ghundar] u te ku suka eka [Syu’bah] u te, ‘Loko u ya exihambukelweni’. Naswona [Muxe] ku suka eka [Hammad], ‘Loko yi nghena’. Nakona [Sa’id bin Zaid] u te, u hi byerile [Abdul ‘Aziz], ‘Loko mi lava ku nghena’.
Imam Bukhari : 140
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْخَلَاءَ فَوَضَعْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَ مَنْ وَضَعَ هَذَا فَأُخْبِرَ فَقَالَ اللَّهُمَّ فَقِّهْهُ فِي الدِّينِ
hi byerile [‘Abdullah bin Muhammad] u te, u hi byerile [Hasyim bin Al Qasim] u hi byerile [Warqa’] ku suka eka [‘Ubaidullah bin Abu Yazid] ku suka eka [Ibn ‘Abbas], leswaku kan’we Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nghena exihambukelweni, kutani ndzi veka xibya lexi teleke hi mati. Kutani u vutisile a ku: ‘I mani loyi a vekeke leswi?’ Ndzi tlhele ndzi n’wi byela, kutani a ku: ‘O Allah, n’wi tlharihile eka vukhongeri’.