Imam Bukhari : 101
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ فَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ
Kwalandiswa kithi ['Abdullah bin Yusuf] ukuthi wathi, kwalandiswa kimi [Al Laith] ukuthi wathi, kwalandiswa kimi [Sa'id], uyindodana ka-Abu Sa'id, kusukela ku-[Abu Shuraih] ukuthi wathi ku-'Amr bin Sa'id lapho ethumela ithimba eMecca, "O Amir, ngivumele ngidlulise udaba uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) alunikeza entshumayelweni yakhe ngesikhathi sokukhululwa kweMecca. Izindlebe zami zakuzwa, inhliziyo yami yakuzwa futhi amehlo ami akubona, wadumisa u-Allah futhi wadumisa u-Allah wathi: 'Ngempela, Mecca, u-Allah uyihlanzile futhi abantu (abakhulekeli bezithixo baseMecca) abakayihlanzi. Ngakho-ke akuvumelekile kunoma ubani okholwa ku-Allah noSuku Lokugcina ukuchitha igazi kuyo, futhi akuvumelekile ukusiphula imithi kuyo. Uma umuntu ecela ukuthethelelwa ngenxa yokulwa okwalwiwa yi-Messenger of Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) kuyo, bese uthi: 'Ngempela, u-Allah uvumele i-Messenger yaKhe futhi akakuvumelanga.' Ngempela, u-Allah uSomandla ungivumele ngesikhathi esisodwa emini wabe esebuyisela ubumsulwa bami namuhla njengoba angihlanzile ngaphambili. Ngakho labo abakhona mabakudlulisele kulabo abangekho." Kwathiwa ku-Abu Shurayj, "U-'Amr utheni?" Wathi, "Ngazi kangcono kunawe, Abu Shurayj: "Ngeke avikele isoni, ummunyi wegazi, noma isela."
Imam Bukhari : 102
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَذُكِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ وَكَانَ مُحَمَّدٌ يَقُولُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَلِكَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ مَرَّتَيْنِ
Kwalandiswa kithi ['Abdullah bin 'Abdul Wahhab] ukuthi wathi, kwalandiswa kithi [Hammad] kusuka ku-[Ayyub] kusuka ku-[Muhammad] kusuka ku-[Ibn Abu Bakrah] kusuka ku-[Abu Bakrah] ukuthi uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi: "Ngempela, igazi lakho, ingcebo yakho," kusho uMuhammad; ngicabanga ukuthi uthe, 'futhi udumo lwakho lungcwele kuwe njengoba lolu suku lwakho lungcwele kule nyanga yakho. Labo abakhona mabaludlulisele kulabo abangekho.' Futhi uMuhammad wathi, "Isithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) sikhulume iqiniso njengoba sathi, 'Angizange ngikudlulisele?' wasiphinda kabili.
Imam Bukhari : 103
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْصُورٌ قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَلِجْ النَّارَ
Kwalandiswa kithi ['Ali bin Al Ja'd] ukuthi wathi, kwalandiswa kithi [Shu'bah] ukuthi wathi, kwalandiswa kimi [Manshur] ukuthi ngezwa [Rib'i bin Jirasy] ethi, ngezwa ['Ali] ethi, "UmProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi: "Ningangiqambi amanga (egameni lami), ngoba noma ubani ongiqambela amanga uzongena esihogweni."
Imam Bukhari : 104
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِلزُّبَيْرِإِنِّي لَا أَسْمَعُكَ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُحَدِّثُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أُفَارِقْهُ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Satshelwa [u-Abu Al Walid] ukuthi wathi, satshelwa [uShu'bah] kusuka ku-[Jami' bin Shaddad] kusuka ku-['Amir bin 'Abdullah bin Az Zubair] kusuka ku-[uyise] owathi, "Ngithe ku-[Az Zubair], "Angikaze ngikuzwe ukhuluma nganoma yini evela kuMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) njengoba abanye bekhuluma ngayo?" U-Az Zubair waphendula wathi, "Angikaze ngihlukane naye, ngamuzwa ethi: "Noma ubani oqamba amanga ngami, makalungiselele isihlalo sakhe esihogweni."
Imam Bukhari : 105
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ أَنَسٌإِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Satshelwa [u-Abu Ma'mar] ukuthi wathi, satshelwa [u-'Abdul Warith] kusuka ku-['Abdul 'Aziz] ukuthi [u-Anas] uthe, "Wangivimbela ukunixoxela ama-hadith amaningi ngoba uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi: "Noma ubani oqamba amanga ngamabomu ngami (egameni lami), makalungiselele isihlalo sakhe esihogweni."
Imam Bukhari : 106
حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَقُلْ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Kwalandiswa kithi [uMakki bin Ibrahim] ukuthi wathi, kwalandiswa kithi [uYazid bin Abu 'Ubaid] evela ku-[Salamah] ukuthi wathi, "Ngizwile uMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam ethi: "Noma ubani osho ngami engingakakushongo, makalungiselele isihlalo sakhe esihogweni."
Imam Bukhari : 107
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[UMusa] usitshele ukuthi u-[Abu 'Awanah] ovela ku-[Abu Hushaishin] ovela ku-[Abu Salih] ovela ku-[Abu Hurairah] wathi, "Ngizwile uMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam ethi: "Ngiqambe ngegama lami hhayi ngesiteketiso sami. Ngoba noma ngubani ongibona ephusheni lakhe ungibonile ngempela, ngoba uSathane akanakufana nesimo sami. Futhi noma ngubani oqamba amanga ngami, makalungiselele isihlalo sakhe esihogweni."
Imam Bukhari : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍهَلْ عِنْدَكُمْ كِتَابٌ قَالَ لَا إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ أَوْ فَهْمٌ أُعْطِيَهُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ أَوْ مَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ قُلْتُ فَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ
Satshelwa [Muhammad bin Salam] ukuthi wathi, satshelwa [Waki'] kusuka ku-[Sufyan] kusuka ku-[Mutharrif] kusuka ku-[Ash Sha'bi] kusuka ku-[Abu Juhayfah] ukuthi wathi, "Ngibuze ['Ali bin Abi Talib], "Unayo incwadi?" wathi, "Cha, ngaphandle kweNcwadi ka-Allah noma ukuqonda okunikezwe umSulumane, noma okukuleli phepha." Ngathi, "Kuyini okukuleli phepha?" Wathi, "Isihlengo, ukukhulula isiboshwa, nokuthi umSulumane akufanele abulawe ngokuvikela umuntu ongakholwa."
Imam Bukhari : 109
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلًا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ أَوْ الْفِيلَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ كَذَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ وَاجْعَلُوهُ عَلَى الشَّكِّ الْفِيلَ أَوْ الْقَتْلَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِأَبِي فُلَانٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الْإِذْخِرَ إِلَّا الْإِذْخِرَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ فَقِيلَ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ شَيْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ
Satshelwa [u-Abu Nu'aim Al Fadl ibn Dukain] ukuthi [uShayban] wasitshela kusukela ku-[Yahya] kusukela ku-[Abu Salamah] kusukela ku-[Abu Hurairah] ukuthi isizwe samaKhaza'ah sabulala indoda evela eBanu Laith ngosuku lokunqotshwa kweMakkah, njengesijeziso sokubulawa kwendoda evela kubo (isizwe samaLaith). Lesi sigameko sabe sesidluliselwa kuMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye), owagibela intaba yakhe wanikeza intshumayelo: "Ngempela, u-Allah ukhulule iMakkah ekubulaweni, noma ebuthweni lezindlovu." U-Abu Ubaidullah wathi, "Yileyo ndlela u-Abu Nu'aim akusho ngayo, babenqikaza phakathi 'kokubulala' 'nendlovu'. Ngenkathi abanye bethi, "Indlovu. U-Allah wabe esenika uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ukunqoba kanye nabakholwayo phezu kwabo. Wathi: "Yazini ukuthi izwe laseMakka alivumelekile kunoma ubani ngaphambi kwami noma ngemva kwami, yazini ukuthi lalivumelekile kimi okwesikhashana ngosuku olulodwa. Yazini ukuthi ngalesi sikhathi seliyicala; ameva alo akufanele anqunywe, imithi yalo akufanele igawulwe, futhi okutholakala kulo akufanele kuthathwe ngaphandle kokumemezela nokufuna umnikazi walo. Ngakho-ke noma ubani obulawayo uzoba nesenzo esisodwa kwezimbili ezinhle: ukucela isihlengo noma ukucela isinxephezelo emndenini wesisulu." Kwabe sekufika indoda evela eYemen yathi, "O Messenger of Allah, ngibhalele lona?" Yathi: "Libhalele u-Abu othile." Indoda evela kumaQuraish yathi, "Ngaphandle komuthi we-Idhir, O Messenger of Allah, ngoba siwusebenzisa ezindlini zethu nasemathuneni ethu." Ngakho-ke uMprofethi, sengathi u-Allah angambusisa futhi amnike ukuthula, wathi: "Ngaphandle komuthi we-Idhir, ngaphandle komuthi we-Idhir." Kwabe sekuthiwa ku-Abu Abdullah, "Kubhalweni phansi ngawo?" Waphendula wathi, "Intshumayelo."
Imam Bukhari : 110
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْهُ مِنِّي إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَلَا أَكْتُبُتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Satshelwa ['Ali bin 'Abdullah] ukuthi wathi, satshelwa [Sufyan] ukuthi wathi, satshelwa ['Amru] ukuthi wathi, satshelwa ['Wahhab bin Munabbih] kumfowabo ukuthi wathi, ngamuzwa [u-Abu Hurairah] ethi, "Akekho ophuma kubangane boMprofethi uSallallahu 'alaihi wasallam onehadith eziningi kunami, ngaphandle kuka-'Abdullah bin 'Amru. Ngoba uyakwazi ukubhala mina angikwazi." [UMa'mar] naye walandisa ku-[Hammam] ku-[Abu Hurairah]."
Imam Bukhari : 111
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قَالَ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ قَالَ قُومُوا عَنِّي وَلَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُفَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كِتَابِهِ
UYahya bin Sulaiman wasitshela, u-Ibn Wahhab wangitshela, uYunus wangitshela ku-Ibn Shihab okuvela ku-Ubaidullah bin Abdullah okuvela ku-Ibn Abbas, owathi: "Lapho uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) egula kakhulu, wathi: "Nginike incwadi ukuze ngikubhalele okuthile ukuze ungaphambuki ngemva kwami." U-Umar wathi: "UmProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) egula kakhulu, futhi iNcwadi ka-Allah inathi, eyanele thina. Abantu base beqala ukuphikisana futhi kwaba nokuxokozela, ngakho uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) wathi: "Sukani kimi, akufanele kube khona ukuphikisana phambi kwami." U-Ibn Abbas waphuma wathi: "Lokhu kuyinhlekelele, futhi empeleni akukho nhlekelele okufanele yenzeke phambi koMprofethi ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) kanye neQur'aan."
Imam Bukhari : 112
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَمْرٍو وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنْ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنْ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَةِ
Satshelwa [uSadaqah] ukuthi [u-Ibn 'Uyainah] wasitshela ku-[uMa'mar] kusuka ku-[u-Az Zuhri] kusuka ku-[uHind] kusuka ku-[u-Umm Salamah] kanye no-['Amr]. Futhi kusuka ku-[uYahya bin Sa'id] kusuka ku-[u-Az Zuhri] kusuka ku-[uHind] kusuka ku-[u-Umm Salamah] owathi, "Ngobunye ubusuku uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wavuka wathi: "Subhaanallah (Udumo malube ku-Allah), yisiphi isivivinyo esivezwe namuhla ebusuku? Futhi yini evuliwe ezingcebweni ezimbili (iRamawi nePheresiya)? Vukani, nina bantu abangemuva kwezindonga (amakamelo), ngoba bangaki abantu abaphila bejabulela izibusiso zika-Allah kuleli zwe kodwa abazobe behamba ze ku-Here After (abatholi lutho oluhle)."
Imam Bukhari : 113
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ
Satshelwa [uSa'id bin 'Ufair] ukuthi wathi, kwatshelwa kimi [uAl Laith] ukuthi wathi, kwatshelwa kimi ['Abdurrahman bin Khalid bin Musafir] kusukela ku-[Ibn Shihab] kusukela ku-[Salim] kanye [no-Abu Bakr bin Sulaiman bin Abu Hatzmah] ukuthi ['u-Abdullah bin 'Umar] wathi, "UmProfethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathandaza nathi umthandazo 'ka-Isha' ekupheleni kokuphila kwakhe. Ngemva kokuqeda ukubingelela, wasukuma wathi: "Awucabangi yini ngalobu busuku bakho? Ngempela, ekupheleni kweminyaka eyikhulu, akukho muntu ozosala ebusweni bomhlaba."
Imam Bukhari : 114
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ ثُمَّ قَالَ نَامَ الْغُلَيِّمُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ
Kwalandiswa kithi [u-Adam] ukuthi wathi, kwalandiswa kithi [uShu'bah] ukuthi wathi, kwalandiswa kithi [u-Al Hakam] ukuthi ngezwa [uSa'id bin Jubair] evela ku-[u-Ibn 'Abbas] ethi, "Ngachitha ubusuku endlini kamalumekazi wami (uMaimuna bint Al Harith), umkaMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye). Ngaleso sikhathi, uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wayenaye ngoba kwase kuyithuba lakhe. UMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathandaza umthandazo ka-'Isha', wabe esebuyela endlini yakhe wathandaza ama-rak'ah amane, wabe eselala wavuka ukuze athandaze futhi." U-Ibn 'Abbas uthe, "Wabe eselala njengengane (evuka isikhashana) - noma into efana naleyo -, wabe esevuka ukuze athandaze. Ngabe sengivuka ngama ngakwesobunxele sakhe, wangibeka ngakwesokudla sakhe. Ngemva kwalokho wathandaza ama-rak'ah amahlanu, wabe esethandaza ama-rak'ah amabili, wabe eselala kwaze kwaba yilapho ngimuzwa ekhonkotha, wabe esephuma ukuyothandaza umthandazo we-Fajr."
Imam Bukhari : 115
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَوْلَا آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا ثُمَّ يَتْلُو{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ الرَّحِيمُ }إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لَا يَحْضُرُونَ وَيَحْفَظُ مَا لَا يَحْفَظُونَ
Satshelwa ['Abdul 'Aziz bin 'Abdullah] ukuthi wathi, kwatshelwa kimi [Malik] kusuka ku-[Ibn Shihab] kusuka ku-[Al A'raj] kusuka ku-[Abu Hurairah] ukuthi wathi, "Ngempela, abantu bathi, "U-Abu Hurairah ungoyena ohamba phambili (elandisa ama-hadith avela kuMthunywa ka-Allah sallallaahu 'alaihi wasallam), kodwa ukube bekungengenxa yamavesi amabili eNcwadini ka-Allah, bengingeke ngiwalandise." Wabe esephinda ivesi: '(Ngempela, labo abafihla lokho esikwembule njengokucacisa nesiqondiso)' kuze kube sekupheleni kwevesi.. '(U-Allah Unesihe Kakhulu)' (Qs. Al Baqarah: 159-160). Ngempela, abafowethu abavela kumaMuhajirin, babematasa ngokuhweba ezimakethe, kanye nabafowethu abavela kuma-Ansar, babematasa ngomsebenzi wabo wokuphatha ingcebo yabo. Ngenkathi u-Abu Hurairah ehlala enoMthunywa ka-Allah sallallaahu 'alaihi wasallam esimweni sokungabi nandaba. ngendlala, wayehlala ekhona lapho abantu bengenakukwazi ukuba khona, futhi wayekwazi ukukhumbula lapho abantu bengenakukwazi ukukhumbula.”
Imam Bukhari : 116
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ قَالَ ابْسُطْ رِدَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ضُمَّهُ فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ
Kwalandiswa kithi [Ahmad bin Abu Bakr Abu Mus'ab] owathi, kwalandiswa kithi [Muhammad bin Ibrahim bin Dinar] owathi, kusuka ku-[Abu Dhi'b] owathi, kusuka ku-[Sa'id Al Maqburi] owathi, kusuka ku-[Abu Hurairah] owathi, "Ngithe, 'O Messenger of Allah, ngizwile kuwe ama-hadith amaningi kodwa ngikhohliwe.' Wathi, "Yendlala ishawl yakho." Ngakho ngayindlala, futhi (njengokungathi) wathatha okuthile ngesandla sakhe, wathi, "Yithathe." Ngakho ngayithatha, futhi kusukela lapho angikaze ngikhohlwe." Kwalandiswa kithi [Ibrahim bin Al Mundhir] owathi, kwalandiswa kithi [Ibn Abu Fudaik] owathi, "Yithululele esandleni sakhe."
Imam Bukhari : 117
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ
Kwalandiswa kithi [u-Isma'il] owathi, kwalandiswa kimi [umfowethu] kusuka ku-[Ibn Abu Dhi'b] kusuka ku-[Sa'id Al Maqburi] kusuka ku-[Abu Hurairah] owathi, "Ngigcina ulwazi (ama-hadith) oluvela kuMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ezitsheni ezimbili. Esinye ngiyasisakaza futhi ngisidlulisele, esinye uma ngisidlulisele khona-ke lomphimbo ubuzonqunywa."
Imam Bukhari : 118
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ فَقَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
Satshelwa [uHajjaj] ukuthi wathi, satshelwa [uShu'bah] ukuthi wathi, kwatshelwa mina ['Ali ibn Mudrik] kusukela ku-[Abu Zur'ah ibn 'Amr] kusukela ku-[Jarir] ukuthi uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi kuye lapho ecelwa ukuba eluleke abantu ngesikhathi seHajj Yokuvalelisa: "Ningabuyeli ekungakholweni nize nibulalane."
Imam Bukhari : 119
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Satshelwa ['Abdullah bin Muhammad] ukuthi wathi, satshelwa [Sufyan] ukuthi wathi, satshelwa ['Amr] ukuthi wathi, satshelwa ['Sa'id bin Jubair] ukuthi ngathi ku-[Ibn 'Abbas], "Ngempela, uNauf Al-Bakali ucabanga ukuthi uMose akayena uMose waBantwana bakwa-Israyeli, kodwa uMose omunye." U-Ibn Abbas wabe esethi, "Isitha sika-Allah siqamba amanga, ngempela [Ubay bin Ka'b] wasitshela kuMprofethi uSallallaahu 'alaihi wasallam: "UMose uMprofethi ka-Allah wema phambi kwaBantwana bakwa-Israyeli enikeza intshumayelo, wabuzwa: "Ngubani ohlakaniphe kakhulu kubantu?" UMose waphendula: "Mina." Ngakho u-Allah Ophakeme wamsola ngoba akazange anikezwe ulwazi ngalokho. U-Allah Ophakeme wamtshela: "Kukhona inceku phakathi kwezinceku zami ehlala endaweni yokuhlangana kwezilwandle ezimbili ehlakaniphe kakhulu kunawe." UMose wathi, "O Nkosi, ngingahlangana kanjani nayo?" Kwathiwa kuye: "Letha inhlanzi ngebhasikidi, uma uyilahla, khona-ke yilona isiqondiso." UMose wabe esehamba nenceku yakhe egama linguYusya' bin Nun, bobabili bathwala izinhlanzi ngebhasikidi baze bafika edwaleni elikhulu. Base bebeka amakhanda abo edwaleni balala. Inhlanzi yabe isiphuma ebhasikidini (inhlanzi yagxuma yaya olwandle)' (Qs. Al Kahfi: 61). Lesi sigameko samangaza uMusa nomfundi wakhe, ngakho baqhubeka ubusuku nemini yohambo lwabo. Kwaze kwaba yilapho ekuseni uMose ethi encekwini yakhe, '(Letha lapha ukudla kwethu, ngempela sikhathele ngenxa yohambo lwethu)' (Qs. Al Kahfi: 62). UMose akazange azizwe ekhathele ngaphandle kokufika lapho eya khona njengoba eyaliwe. Ngakho umfundi wakhe wathi kuye: '(Uyazi ukuthi safuna nini indawo yokukhosela edwaleni ngaphambilini? Ngempela ngikhohliwe ukuxoxa ngenhlanzi. Futhi akekho ongikhohlwayo ngaphandle kukaSathane)' (Qs. Al Kahfi: 63). UMose wabe esethi: '(Yile ndawo esiyifunayo. Base bebuya bobabili ukuze balandele izinyathelo zabo futhi)' (Qs. Al Kahfi: 64). Lapho befika edwaleni, bathola indoda egqoke ingubo ekhululekile. UMose wambingelela. UKhidr wabe esethi, "Ungibingelela kanjani esikhundleni sakho?" UMose waphendula, "NginguMose." UKhidr wabe esebuza, "UMose wabantwana bakwa-Israyeli?" UMose waphendula, "Kunjalo." UMose wabe esethi: "(Ngikulandele ukuze ungifundise ulwazi lweqiniso oluvela phakathi kwezesayensi ozifundiswe zona?)' uKhidrir waphendula wathi: "Ngempela, awusoze wakwazi ukungibekezelela)' (Qs. Al Kahfi: 66-67). UKhidrir waqhubeka nenkulumo yakhe, "O Mose, nginolwazi oluvela olwazini luka-Allah angifundise lona ongalwazi, futhi nawe unolwazi angifundise lona engingalwazi." UMose wathi: "(Uma uNkulunkulu ethanda, uzongithola ngibekezele, futhi ngeke ngikuphikise kunoma iyiphi indaba)" (Qs. Al Kahfi: 69). Ngakho bobabili bahamba ogwini bengenasikebhe, kwadlula umkhumbi. Bakhuluma ukuze abantu abasesikebheni babathathe. Ngenxa yokuthi uKhidrir wayeseqashelwe, babathatha bobabili ngaphandle kwenkokhelo. Kwabe sekufika inyoni encane yahlala eceleni komkhumbi, ishaya amanzi olwandle ukuze iphuze nge-peck eyodwa noma ezimbili. UKhidrir wabe esethi, "O Mose, ulwazi lwami nolwazi lwakho uma luqhathaniswa nolwazi ngo-Allah alulutho ngaphandle kokuchotshozwa yile nyoni emanzini olwandle." UKhidrir wabe esethatha ngamabomu ipulangwe lesikebhe walilimaza. UMose wathi, "Basithathele mahhala, kodwa kungani ulimaze ukuze uminzise abagibeli balo?" UKhidrir wathi: '(Angishongo yini ukuthi, "Ngempela, awusoze wangibekezelela)' UMose waphendula wathi: '(Ungangijezisi ngokukhohlwa kwami futhi ungangithwalisi ubunzima ezindabeni zami)' (Qs. Al Kahfi: 72-73). Isigameko sokuqala kwakungenxa yokuthi uMose wakhohlwa. Base behamba bobabili baze bahlangana nomntwana omncane owayedlala nabangani bakhe ababili. UKhidrir wabe esebamba ikhanda lomntwana, waliphakamisa walishaya waze wafa. Ngakho uMose wabuza: '(Kungani ubulele umphefumulo omsulwa, hhayi ngoba ubulele omunye umuntu?)' (Qs. Al Kahfi: 74). UKhidr waphendula wathi: '(Angikutshelanga yini ukuthi ngeke ukwazi ukungibekezelela?)' (Imibuzo. Al Kahfi: 75). U-Ibn 'Uyainah wathi, "Lokhu kuyisiqinisekiso. '(Ngakho bobabili bahamba kwaze kwaba yilapho befika kubantu bomuzi, bacela abantu bomuzi ukuba babajabulise, kodwa abantu bomuzi babengafuni ukubajabulise. Base bethola edolobheni udonga lwendlu olwaluzodilika. Ngakho uKhidr waphakamisa udonga)' (Imibuzo. Al Kahfi: 77). Isithunywa sika-Allah saqhubeka nendaba yaso: "UKhidr wakwenza ngezandla zakhe. UMose wabe esethi, '(Uma uthanda, ungathatha umvuzo ngalokho. UKhidr waphendula wathi, "Lesi yisikhathi sokuhlukana phakathi kwami nawe)' (Imibuzo. Al Kahfi: 77-78). UmProfethi uSallallahu 'alaihi wasallam wathi: "Sengathi u-Allah angaba nesihawu kuMose. Sithemba ngempela ukuthi uMose angaba nesihawu ukuze sizwe izindaba eziningi ngabo."
Imam Bukhari : 120
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْقِتَالُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ أَحَدَنَا يُقَاتِلُ غَضَبًا وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً فَرَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ قَالَ وَمَا رَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ قَائِمًا فَقَالَ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Satshelwa ['Uthman] ukuthi wathi, satshelwa [Jarir] kusuka ku-[Manshur] kusuka ku-[Abu Wa'il] kusuka ku-[Abu Musa] ukuthi wathi, "Indoda ethile yeza kuMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) yabuza, 'O Mthunywa ka-Allah, kuyini ukulwa endleleni ka-Allah? Ngoba abanye bethu balwa ngenxa yentukuthelo kanti abanye ngenxa yentshiseko.'" Waphakamisa ikhanda lakhe waya kumbuzi, futhi akazange aphakamise ikhanda lakhe ngaphandle kokuthi umbuzo wasukuma. Waphendula wathi, "Noma ngubani olwela ukuphakamisa izwi lika-Allah, khona-ke ulwa ngendlela ka-Allah, oPhezukonke."