Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 101

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ فَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ بِهَا دَمًا وَلَا يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ لِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذِنَ لِرَسُولِهِ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكُمْ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهَا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ

موږ ته [عبدالله بن یوسف] وویل، ما ته [اللیث] وویل، ما ته [سعید] ویل شوي چې هغه د ابو سعید زوی دی چې له [ابو سیوریه] څخه دی چې هغه عمرو بن سعید ته وویل کله چې هغه مکې ته یوه ډله واستوله، ای امیره، اجازه راکړئ چې هغه خبره بیان کړم چې رسول الله صلی الله علیه وسلم یو ځل د مکې د آزادۍ په وخت کې په خپل خطبه کې بیان کړې وه. زما دواړو غوږونو واورېدل، زما زړه یې احساس کړه او زما دواړو سترګو ولیدل، هغه د الله تعالی ستاینه وکړه او الله تعالی یې پاک کړ او ویې ویل: په حقیقت کې مکه، الله تعالی هغه پاک کړی دی او خلکو - د مکې مشرکین - هغه پاک نه دی کړی. نو دا د هغه چا لپاره حلال نه دی چې په الله تعالی او د قیامت په ورځ ایمان لري چې په هغه کې وینه توی کړي، او د هیچا لپاره جائز نه ده چې په هغه کې ونې له منځه یوسي. که څوک د هغه جنګ له امله چې رسول الله صلی الله علیه وسلم په کې کړی و، د مرستې غوښتنه وکړي، نو ووایه: "بېشکه الله تعالی خپل رسول ته اجازه ورکړې او تاسو ته یې اجازه نه ده ورکړې". په حقیقت کې، الله تعالی ماته د ورځې په یوه وخت کې اجازه راکړې وه او بیا نن ورځ بیرته پاکه کړه لکه څنګه چې مخکې پاکه وه. نو هغه کسان چې حاضر دي باید دا هغه کسانو ته ورسوي چې حاضر نه دي. نو ابو شریج ته وویل شول: "عمرو څه وویل؟" هغه وویل: "زه له تا څخه ښه پوهیږم، ای ابو شریج: 'هغه به د هغو کسانو ساتنه ونه کړي چې ګناه کوي، وینه تویوي او غلا کوي".

Hadith Corroboration (9)

Hadith

Imam Bukhari : 102

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَذُكِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ مِنْكُمْ الْغَائِبَ وَكَانَ مُحَمَّدٌ يَقُولُ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَلِكَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ مَرَّتَيْنِ

موږ ته [عبدالله بن عبدالوهاب] روایت کړی دی، موږ ته [حماد] له [ایوب] څخه له [محمد] څخه له [ابن ابوبکره] له [ابوبکره] څخه روایت کړی دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: 'په حقیقت کې، ستاسو وینه، ستاسو خزانه، محمد صلی الله علیه وسلم وفرمایل؛ زه فکر کوم چې هغه وویل، 'او ستاسو عزت ستاسو لپاره حرام دی لکه څنګه چې ستاسو په دې میاشت کې ستاسو لپاره حرام دی. هغه کسان چې حاضر دي باید هغه کسانو ته چې حاضر نه دي، ورسوي.' او محمد صلی الله علیه وسلم وویل، 'دا سمه ده چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل، 'ایا ما دا نه دی رسولی؟' هغه دوه ځله تکرار کړ.

Hadith Corroboration (62)

Hadith

Imam Bukhari : 103

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْصُورٌ قَالَ سَمِعْتُ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَلِجْ النَّارَ

دا موږ ته [علي بن الجعد] وويل، دا موږ ته [صيبه] وويل، دا ماته [منصور] وويل، ما [ربعي بن جراسي] واورېدل چې ويل يې، ما [علي] وويل: رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي دي: زما په نوم دروغ مه وايئ، ځکه چې څوک زما په نوم دروغ وايي هغه به دوزخ ته ځي.

Hadith Corroboration (105)

Hadith

Imam Bukhari : 104

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِلزُّبَيْرِإِنِّي لَا أَسْمَعُكَ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُحَدِّثُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ قَالَ أَمَا إِنِّي لَمْ أُفَارِقْهُ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

ابو الوليد وويل، موږ ته يې [صيوبة] له [جامع بن صياد] څخه له [عامر بن عبدالله بن زبير] څخه له [خپل پلار] څخه روايت کړی، ويې ويل: ما [عزبير] ته وويل: ما هيڅکله له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه د نورو خلکو په څېر خبرې نه دي اورېدلي؟ زبير ځواب ورکړ: ما هيڅکله له هغه څخه جلا نه شوم، ما له هغه څخه اورېدلي چې ويل يې: څوک چې زما په اړه دروغ وايي، هغه دې په دوزخ کې خپل ځای جوړ کړي.

Hadith Corroboration (105)

Hadith

Imam Bukhari : 105

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ أَنَسٌإِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

ابو معمر موږ ته خبر راکړی دی، هغه موږ ته [عبدالوارث] له [عبدالعزیز] څخه خبر راکړی دی، هغه وویل: [انس] وویل: هغه زه منع کړم چې تاسو ته ډیر حدیثونه ووایم ځکه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ویلي دي: "څوک چې په قصدي ډول زما په نوم زما په وړاندې دروغ ووایی، نو هغه باید په دوزخ کې خپل ځای جوړ کړي".

Hadith Corroboration (105)

Hadith

Imam Bukhari : 106

حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَقُلْ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

موږ ته [مکي بن ابراهيم] ويل شوي دي، موږ ته [يزيد بن ابو عبيد] له [سلمه] څخه ويل شوي دي چې ما له رسول الله صلی الله عليه وسلم څخه اورېدلي دي چې ويل يې: څوک چې زما په اړه داسې ووايي چې ما هيڅکله نه دي ويلي، نو هغه دې خپل ځای په دوزخ کې جوړ کړي.

Hadith Corroboration (105)

Hadith

Imam Bukhari : 107

حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

موږ ته [موسی علیه السلام] خبر راکړی دی [ابو عوانه] له [ابو حسین] څخه له [ابو صالح] څخه له [ابو هریره رضی الله عنه] څخه دی چې هغه وویل: ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي دي چې ویل یې: زما په نوم نومونه ولیکئ نه زما په لقب سره. ځکه چې څوک ما په خوب کې وویني هغه په حقیقت کې ما لیدلی دی، ځکه چې شیطان زما شکل نشي کولی. او څوک چې زما په وړاندې دروغ ووایی، هغه باید په دوزخ کې خپل ځای جوړ کړي.

Hadith Corroboration (154)

Hadith

Imam Bukhari : 108

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍهَلْ عِنْدَكُمْ كِتَابٌ قَالَ لَا إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ أَوْ فَهْمٌ أُعْطِيَهُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ أَوْ مَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ قُلْتُ فَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الْأَسِيرِ وَلَا يُقْتَلُ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ

موږ ته [محمد بن سلام] ویلي دي، موږ ته [وکیع] له [سفیان] له [مظفر] له [عشق الشعبي] له [ابو جحیفه] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: 'ما له [علي بن ابوطالب] څخه وپوښتل، 'ایا تاسو کتاب لرئ؟' هغه ځواب ورکړ، 'نه، پرته له دې چې د الله کتاب یا هغه پوهه چې مسلمان ته ورکړل شوې وي، یا هغه څه چې په دې پاڼه کې دي'. ما وویل، 'په دې پاڼه کې څه دي؟' هغه ځواب ورکړ، 'فدیه، بندیان آزاد کړئ، او هیڅ مسلمان د کافر په دفاع کې نه وژل کیږي'.

Hadith

Imam Bukhari : 109

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلًا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْقَتْلَ أَوْ الْفِيلَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ كَذَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ وَاجْعَلُوهُ عَلَى الشَّكِّ الْفِيلَ أَوْ الْقَتْلَ وَغَيْرُهُ يَقُولُ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا حَلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ فَمَنْ قُتِلَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُعْقَلَ وَإِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِأَبِي فُلَانٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الْإِذْخِرَ إِلَّا الْإِذْخِرَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ يُقَالُ يُقَادُ بِالْقَافِ فَقِيلَ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ شَيْءٍ كَتَبَ لَهُ قَالَ كَتَبَ لَهُ هَذِهِ الْخُطْبَةَ

موږ ته [ابو نعیم الفضل بن دکین] ویلي دي، موږ ته [سیبان] له [یحیی] څخه [ابو سلمه] له [ابو هریره] څخه خبر راکړی دی چې د خزاعه قبیلې د مکې د آزادۍ په ورځ د بنو لیث یو سړی د دوی د یو سړي - لیث قبیلې - د وژنې په غچ کې وژلی و. دا پیښه بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم ته ورسیده، بیا هغه په خپل موټر کې سپور شو او وعظ یې وکړ: 'په حقیقت کې، الله مکه د قتل یا د فیلانو له لښکرو څخه آزاده کړې ده'. ابو عبیدالله وویل، 'لکه څنګه چې ابو نعیم وویل، دوی د 'قتل' او 'فیل' ترمنځ په ځنډ سره مخ شول. په عین حال کې، بل کس وویل، 'فیل. بیا الله رسول الله صلی الله علیه وسلم او مومنان په دوی باندې بریالي کړل.' هغه وويل: پوه شه چې د مکې ځمکه زما څخه مخکې او زما وروسته د چا لپاره حلاله نه وه، پوه شه چې په حقیقت کې یوه ورځ زما لپاره د یوې شیبې لپاره حلاله وه. پوه شه، او په دې وخت کې دا حرامه شوې ده؛ اغزي باید پرې نه شي، ونې باید پرې نه شي، موندل شوي شیان باید ونه نیول شي پرته لدې چې اعلان شي او مالک یې ولټول شي. نو څوک چې ووژل شي، هغه به له دوو نیکیو څخه یو ترلاسه کړي: د تاوان غوښتنه وکړي یا د قرباني له کورنۍ څخه غچ واخلي. بیا یو یمنی اوسیدونکی راغی او ویې ویل: 'ای د الله رسوله، دا زما لپاره ولیکئ؟' بیا یې وویل: 'دا د ابو فلاني لپاره ولیکئ'. بیا د قریشو یو سړی وویل: 'ای د الله رسوله، د اذهر ونې پرته، ځکه چې موږ دا ونې په خپلو کورونو او قبرونو کې کاروو'. نو رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: 'د اذهر ونې پرته، د اذهر ونې پرته'. بیا ابو عبدالله ته وویل شول: 'د هغه لپاره څه لیکل شوي دي؟' هغه ځواب ورکړ، 'مخکې خطبه'.

Hadith Corroboration (7)

Hadith

Imam Bukhari : 110

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْهُ مِنِّي إِلَّا مَا كَانَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَلَا أَكْتُبُتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

موږ ته [علي بن عبدالله] ويلي دي، موږ ته [سفيان] ويلي دي، موږ ته [عمرو] ويلي دي، ما ته [وهب بن منبه] د [خپل ورور] له خولې ويلي دي، چې ما [ابو هريره] اورېدلي دي چې ويل يې: د رسول الله صلی الله عليه وسلم په صحابه وو کې له ما څخه ډېر حديثونه نشته، پرته له عبدالله بن عمرو. ځکه چې هغه ليکلی شي او زه يې نه شم ليکلی. [معمار] هم له [حمام] څخه له [ابو هريره] څخه روايت کړی دی.

Hadith

Imam Bukhari : 111

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا اشْتَدَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ قَالَ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا كِتَابُ اللَّهِ حَسْبُنَا فَاخْتَلَفُوا وَكَثُرَ اللَّغَطُ قَالَ قُومُوا عَنِّي وَلَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُفَخَرَجَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كِتَابِهِ

دا موږ ته [یحیی بن سلیمان] ویلي دي، دا ماته [ابن وهب] ویلي دي، دا ماته [یونس] له [ابن شهاب] څخه [عبیدالله بن عبدالله] له [ابن عباس] څخه روایت شوی دی، کله چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ناروغه شو، هغه وویل: 'ماته یو لیک راکړئ او زه به ستاسو لپاره یو څه ولیکم ترڅو تاسو زما وروسته ګمراه نه شئ'. عمر وویل: 'په حقیقت کې د رسول الله صلی الله علیه وسلم ناروغي ورځ تر بلې خرابیږي او زموږ تر څنګ د الله کتاب دی، چې زموږ لپاره کافي دی. بیا خلکو شخړه وکړه او شور او غوغا راپورته شوه، نو رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: 'زما څخه لرې شه، زما په وړاندې بحث کول مناسب نه دي'. نو ابن عباس راووت او ويې ويل: دا يوه پېښه ده، او په رښتيا هم د رسول الله صلی الله عليه وسلم او قرآن په شتون کې بايد هيڅ ډول پېښې رامنځته نشي.

Hadith Corroboration (16)

Hadith

Imam Bukhari : 112

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَمْرٍو وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنْ الْفِتَنِ وَمَاذَا فُتِحَ مِنْ الْخَزَائِنِ أَيْقِظُوا صَوَاحِبَاتِ الْحُجَرِ فَرُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الْآخِرَةِ

موږ ته [شداقه] خبر راکړی دی [ابن عیینه] له [معمر] څخه [عز زهری] له [هند] څخه [ام سلمه] او [عمرو] څخه. او [یحیی بن سعید] له [عز زهری] له [هند] څخه [ام سلمه] څخه روایت کړی دی، 'یوه شپه رسول الله صلی الله علیه وسلم له خوبه راویښ شو او ویې ویل: 'سبحان الله - پاک دی الله - په دې شپه څه تهمت نازل شو؟ او د دوو خزانو - رماوي او فارسي - څخه څه خلاص شول؟ ویښ شئ، ای هغو خلکو چې د دیوالونو تر شا یاست - خونه - ځکه چې څومره خلک په دې نړۍ کې د الله د نعمتونو څخه خوند اخلي مګر په آخرت کې به بربنډ وي - هیڅ خیر به ترلاسه نه کړي.'

Hadith

Imam Bukhari : 113

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ

موږ ته یې [سعید بن عفیر] ویلي دي، هغه ماته [اللیطس] ویلي دي، هغه ماته [عبد الرحمن بن خالد بن مسافر] له [ابن شهاب] له [سالم] او [ابوبکر بن سلیمان بن ابو حثمة] څخه ویلي دي چې [عبدالله بن عمر] ویلي دي، 'رسول الله صلی الله علیه وسلم د خپل عمر په پای کې له موږ سره د ماسخوتن لمونځ وکړ. کله چې یې سلام وکړ، نو ولاړ شو او ویې ویل: 'ایا نن شپه مو پام نه دی کړی؟ په حقیقت کې، د هرو سلو کلونو په پای کې به د ځمکې پر مخ هیڅوک پاتې نه وي'.

Hadith Corroboration (49)

Hadith

Imam Bukhari : 114

حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ثُمَّ جَاءَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ ثُمَّ قَالَ نَامَ الْغُلَيِّمُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ أَوْ خَطِيطَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ

موږ ته [آدم] ویلي دي، موږ ته [شعبه] ویلي دي، موږ ته [الحکم] ویلي دي، ما [سعید بن جبیر] له [ابن عباس] څخه اوریدلي دي چې ویل یې: 'ما شپه د خپلې ترور - میمونه بنت الحارث - په کور کې تیره کړه، چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم میرمن وه. او په هغه وخت کې رسول الله صلی الله علیه وسلم ورسره و ځکه چې د هغه وار و. رسول الله صلی الله علیه وسلم د ماسخوتن لمونځ وکړ، بیا یې کور ته لاړ او څلور رکعته یې لمونځ وکړ، بیا ویده شو او بیا د لمانځه لپاره راویښ شو'. ابن عباس رضی الله عنهما ویلي دي: 'بیا هغه د ماشوم په څیر ویده شو - یو څه وخت لپاره ویښ شو - یا داسې څه - بیا هغه د لمانځه لپاره پورته شو. بیا زه پورته شوم او د هغه کیڼ اړخ ته ودریدم، بیا یې زه په ښي خوا کې ودرولم.' له هغې وروسته یې پنځه رکعته لمونځ وکړ، بیا یې دوه رکعته لمونځ وکړ، بیا ویده شو تر دې چې ما یې خرېټې واورېدې، بیا د سهار د لمانځه لپاره راووت.

Hadith Corroboration (54)

Hadith

Imam Bukhari : 115

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَوْلَا آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا ثُمَّ يَتْلُو{ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ الرَّحِيمُ }إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لَا يَحْضُرُونَ وَيَحْفَظُ مَا لَا يَحْفَظُونَ

دا موږ ته ویل شوي دي [عبدالعزیز بن عبدالله] وویل، دا ما ته ویل شوي دي [مالک] له [ابن شهاب] له [الاعرج] له [ابو هریره] څخه ویل شوي دي، 'په حقیقت کې خلک وايي، ابو هریره هغه څوک دی چې له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه حدیث تر ټولو زیات نقل کړی دی، که چیرې د الله په کتاب کې دوه آیتونه نه وای نو ما به یې نه وای رسولی'. بیا یې دا آیت ولوست: '-په حقیقت کې، هغه کسان چې هغه څه پټوي چې موږ یې د وضاحت او لارښوونې په بڼه رالیږلي دي-' ...... د آیت تر پایه پورې.. '-الله ډیر مهربان دی-' - سوره البقره: ۱۵۹-۱۶۰-. په حقیقت کې، زموږ د مهاجرینو وروڼه، دوی په بازارونو کې په سوداګرۍ بوخت دي، او زموږ د انصارو وروڼه، دوی د خپلو شتمنیو په اداره کولو کې په خپل کار بوخت دي.' ابو هریره به تل د رسول الله صلی الله علیه وسلم سره د وږې په وخت کې ملګری و، هغه به تل حاضر و کله چې خلک حاضر نه وو، او هغه به هغه وخت حفظ کاوه کله چې خلک یې حفظ نه شو کولی.

Hadith Corroboration (19)

Hadith

Imam Bukhari : 116

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ قَالَ ابْسُطْ رِدَاءَكَ فَبَسَطْتُهُ قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ضُمَّهُ فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ

موږ ته [احمد بن ابوبکر ابو مصعب] روایت کړی دی، موږ ته [محمد بن ابراهیم بن دینار] له [ابو ذیعب] څخه [سعید المقبوري] له [ابو هریره] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: ما وویل: ای د الله رسوله، ما له تاسو څخه ډیر حدیثونه اوریدلي دي، مګر ما هیر کړي دي. بیا یې وویل: 'خپل څادر خپور کړئ'. نو ما هغه خپور کړ، بیا یې - لکه څنګه چې - په خپل لاس کې یو څه ونیول، بیا یې وویل: 'واخله'. ما هغه واخیست، نو له هغه وخت راهیسې ما هیڅکله هم دا هیر نه کړ. موږ ته [ابراهیم بن المنذر] بیان کړی دی، موږ ته [ابن ابو فدیق] د دې په څیر یو مدیر سره بیان کړی دی، یا یې ویلي دي، 'په لاسونو کې یې واچوئ'.

Hadith

Imam Bukhari : 117

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ

دا موږ ته [اسماعیل] ویلي دي، دا ماته [زما ورور] له [ابن ابو ذیعب] څخه [سعید المقبوري] له [ابو هریره] څخه روایت شوی دی، هغه ویلي دي: "زه د رسول الله صلی الله علیه وسلم حدیث په دوو لوښو کې ساتم، یو مې خپور کړ او خپور یې کړ، بل یې، که زه یې ورسوم، نو دا حلق به پرې شي".

Hadith

Imam Bukhari : 118

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ فَقَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

موږ ته [حجاج] ویلي دي، موږ ته [شعبه] ویلي دي، ما ته [علي بن مدرک] له [ابو زرعة بن عمرو] له [جریر] څخه روایت کړی دی، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ته هغه وخت وویل شول کله چې له هغه څخه وغوښتل شول چې د حج په مراسمو کې خلکو ته نصیحت وکړي، "بیا کافران مه کیږئ، چې یو بل ووژنئ".

Hadith Corroboration (61)

Hadith

Imam Bukhari : 119

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا

عبدالله بن محمد موږ ته خبر راکړی دی، سفیان موږ ته خبر راکړی دی، عمرو راته خبر راکړی دی، سعید بن جبیر راته ویلي دي، ما ابن عباس ته وویل، 'یقیناً نوف البکالي فکر کوي چې موسی د بني اسراییلو موسی نه و، بلکې بل موسی و'. بیا ابن عباس وویل، 'د الله دښمن دروغ وایي، په حقیقت کې [ابی بن کعب] موږ ته د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی: 'د الله پیغمبر موسی د بني اسراییلو په وړاندې ودرېد او خطبه یې ورکوله، بیا ترې وپوښتل شول: 'تر ټولو هوښیار څوک دی؟' موسی ځواب ورکړ: 'زه یم'. نو الله تعالی هغه ملامت کړ ځکه چې هغه ته د دې په اړه معلومات نه وو ورکړل شوي. بیا الله تعالی هغه ته وحی وکړه: 'زما په بندګانو کې یو بنده شته چې د دوو سمندرونو په سنگم کې ژوند کوي چې له تا څخه هوښیار دی'. بیا موسی علیه السلام وویل: "ای ربه، زه څنګه ورسره مخامخ کېدای شم؟" نو ورته وویل شول: "کب په ټوکرۍ کې راوړه، که چیرې دې ورک کړ، نو دا لارښوونه ده." بیا موسی علیه السلام د خپل غلام یوسیع بن نون سره روان شو، او دوی دواړه کب په ټوکرۍ کې واخیست تر هغه چې یوې لویې ډبرې ته ورسیدل. بیا دوی دواړو خپل سرونه په ډبره کېښودل او ویده شول. بیا کب له ټوکرۍ څخه راووت - او کب د سمندر په لور ټوپ کړ - " - سورة الکهف: 61-. دې پیښې موسی علیه السلام او د هغه شاګرد حیران کړل، نو دوی د شپې او ورځې پاتې سفر ته دوام ورکړ. تر هغه چې یوه سهار موسی علیه السلام خپل خادم ته وویل: "زموږ خواړه راوړه، یقینا موږ له خپل سفر څخه ستړي شوي یو -" - سورة الکهف: 62-. موسی علیه السلام تر هغه وخته پورې ستړی نه شو تر څو چې د امر سره سم منزل ته ونه رسیدو. نو د هغه شاګرد ورته وویل: "ایا تاسو پوهیږئ چې موږ کله په ډبره کې پناه واخیسته؟ په حقیقت کې، ما د کب یادونه هیره کړه. او هیڅوک ما نه هیروي پرته له شیطان څخه" - "سوال". الكهف: ۶۳-. بيا موسى وويل: '- دا هغه ځای دی چې موږ يې په لټه کې يو. بيا دواړه د خپلو اصلي قدمونو د تعقيب لپاره راستانه شول - ' -سوال. الكهف: ۶۴-. کله چې دواړه ډبرې ته ورسېدل، نو يو سړی يې وموند چې پراخې جامې يې اغوستې وې. موسى ورته سلام وکړ. بيا خضلير وويل: 'ته په خپل ځای کې څنګه سلام کوې؟' موسى ځواب ورکړ، 'زه موسى يم'. خضلير ځواب ورکړ، 'موسى بني اسرائيل؟' موسى ځواب ورکړ، 'هو'. بيا موسى وويل: '- ايا زه ستا پيروي کولی شم چې ته ماته د هغه علم څخه صحيح علم راکړې چې تاته ښوول شوی دی؟' -سوال. الكهف: ۶۶-۶۷-. خضلير وويل: 'اي موسى، زه د الله له علم څخه علم لرم چې هغه ماته ښوولی دی چې ته يې نه پوهېږې، او ته هم هغه علم لرې چې هغه راته ښوولی دی چې زه يې هم نه پوهېږم'. موسی علیه السلام وویل: "که خدای کول، ته به ما یو صبرناک سړی ومومې، او زه به په هیڅ کار کې ستا مخالفت ونه کړم" - سورة الکهف: ۶۹-. نو دواړه په ساحل کې روان شول پداسې حال کې چې د دوی دواړو هیڅ یوه کښتۍ نه درلوده، بیا یوه کښتۍ له هغه ځایه تېره شوه. دوی خبرې وکړې ترڅو د کښتۍ خلک دواړه ونیسي. ځکه چې خضلیر پیژندل شوی و، نو دوی دواړه یې پرته له پیسو ونیول. بیا د کښتۍ په غاړه کې یوه کوچنۍ مرغۍ راغله چې د سمندر اوبو ته یې غوټه وهله ترڅو یو یا دوه غوټه وڅښي. بیا خضلیر وویل: "ای موسی، زما او ستا پوهه د الله تعالی د پوهې په پرتله د دې مرغۍ د غوټې په څیر بل څه نه دي." بیا خضلیر په قصدي ډول د کښتۍ تخته واخیسته او هغه یې ماته کړه. موسی علیه السلام وویل: "دوی موږ بې ګټې راوستلي دي، خو ولې دې د مسافرو د ډوبولو لپاره ویجاړه کړه؟" خضلیر وویل: "- ما نه وو ویلي، 'په حقیقت کې تاسو به هیڅکله زما سره صبر ونکړئ -' موسی ځواب ورکړ: '- زما د هیرولو لپاره ما ته سزا مه راکوه او زما په چارو کې ما ته هیڅ ډول ستونزې مه راوله -' - سورة الکهف: 72-73-. دا لومړۍ پیښه د دې لپاره وه چې موسی هیر کړی و. بیا دوی دواړه لاړل تر هغه چې دوی یو کوچنی ماشوم سره ولیدل چې د خپلو دوو ملګرو سره لوبې کولې. بیا خضلیر د ماشوم سر ونیو، پورته یې کړ او په مرګ یې وواهه. نو موسی وپوښتل: '- ولې تاسو یو پاک روح وژنئ، نه دا چې هغه بل کس وژلی وي؟' - سورة الکهف: 74-. خضلیر ځواب ورکړ: '- ایا ما تاسو ته نه وو ویلي، چې په حقیقت کې تاسو به زما سره صبر ونکړئ؟ - سورة الکهف: 75-. ابن عیینه وویل، 'دا تایید دی. ''- نو دواړه لاړل تر هغه چې کله دوی د یو ځانګړي هیواد خلکو ته ورسیدل، دوی د هغه هیواد خلکو څخه د دوی د میلمستیا غوښتنه وکړه، مګر د هغه هیواد خلکو نه غوښتل چې دوی یې میلمستیا وکړي. بیا دوی دواړو ولیدل چې د کور دیوال نږدې نړیدلی و. نو خضلیر دیوال جوړ کړ - '' - سورة الکهف: ۷۷-. رسول الله صلی الله علیه وسلم خپله کیسه دوام ورکړه: 'خضلیر دا په خپلو لاسونو سره وکړ. بیا موسی علیه السلام وویل: '- که تاسو وغواړئ، نو تاسو به خامخا د دې لپاره اجرت واخلئ. خضلیر ځواب ورکړ: 'دا زما او ستاسو ترمنځ د جلاوالي شیبه ده -' - سورة الکهف: ۷۷-۷۸-. رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: 'الله دې په موسی علیه السلام رحم وکړي. موږ واقعیا هیله لرو چې موسی علیه السلام صبر وکړي ترڅو موږ د دوی دواړو په اړه ډیری کیسې واورو.'

Hadith Corroboration (13)

Hadith

Imam Bukhari : 120

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْقِتَالُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ أَحَدَنَا يُقَاتِلُ غَضَبًا وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً فَرَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ قَالَ وَمَا رَفَعَ إِلَيْهِ رَأْسَهُ إِلَّا أَنَّهُ كَانَ قَائِمًا فَقَالَ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

موږ ته [عثمان] ویلي دي، موږ ته [جریر] له [منصور] څخه [ابو وائل] له [ابو موسی] څخه روایت شوی دی، هغه وویل: یو سړی رسول الله صلی الله علیه وسلم ته راغی او پوښتنه یې وکړه: "ای د الله رسوله، د الله په لاره کې جنګ فی سبیل الله څه ته ویل کیږي؟ ځکه چې زموږ ځینې له غوسې څخه جنګیږي او ځینې له جوش څخه؟" بیا یې خپل سر د سوال کوونکي په لور پورته کړ، او تر هغه چې پوښتنه کوونکی ولاړ نه وي، سر یې نه پورته کاوه. بیا یې ځواب ورکړ: "څوک چې د الله د کلمې د لوړولو لپاره جنګیږي، نو هغه د الله په لاره کې جنګیږي" عَزَّ وَجَلَّ.

Hadith Corroboration (20)