Imam Bukhari : 81
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِمِنًى لِلنَّاسِ يَسْأَلُونَهُ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَقَالَ اذْبَحْ وَلَا حَرَجَ فَجَاءَ آخَرُ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَنَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ فَمَا سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ وَلَا أُخِّرَ إِلَّا قَالَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَ
hi byerile [Isma’il] u te, U ndzi byerile [Malik] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [‘Isa bin Talhah bin Ubaidillah] ku suka eka [Abdullah bin ‘Amru bin Al ‘Ash]; leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u yime eMina eka hajj wada’ a nyika vanhu nkarhi wo n’wi vutisa swivutiso. Kutani ku fika munhu a ku: 'A ndzi nga swi xiyi, swi tikomba onge loko ndzi byewula nhloko a ndzi nga dlayi'. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Ku dlaya, swi lulamile’ Kutani ku fika munhu un’wana kutani a ku: ‘A ndzi swi xiyanga, swi tikomba loko ndzi endla gandzelo a ndzi nga hoxi -jumrah-’. Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'yi lahleni swi lulamile'. Naswona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nga vutisiwanga hi nchumu wo karhi emahlweni na le ndzhaku handle ka loko a hlamula a ku: ‘Endla naswona swi lulamile’.
Imam Bukhari : 82
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ فِي حَجَّتِهِ فَقَالَ ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ قَالَ وَلَا حَرَجَ قَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ وَلَا حَرَجَ
hi byerile [Musa bin Isma’il] u te, U hi byerile [Wuhaib] u te, u hi byerile [Ayyub] ku suka eka [’Ikrimah] ku suka eka [Ibn ‘Abbas]; leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u vutisiwile hi munhu un’wana hi Hajj leyi a yi endla, munhu loyi u vutisile: ‘Ndzi dlaye xiharhi ndzi nga si lahlela juror’. U endle xikombiso hi voko ra yena, leswi a swi vula leswaku 'swi lulamile'. Naswona ndzi byewula ndzi nga si dlaya'. U endle xikombiso hi voko ra yena lexi vulaka leswaku 'swi lulamile'.
Imam Bukhari : 83
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ سَالِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُقْبَضُ الْعِلْمُ وَيَظْهَرُ الْجَهْلُ وَالْفِتَنُ وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْهَرْجُ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ فَحَرَّفَهَا كَأَنَّه يُرِيدُ الْقَتْلَ
hi byerile [Al Makki bin Ibrahim] u te, u hi byerile [Hanzhalah bin Abu Sufyan] ku suka eka [Salim] u te; Ndzi twe [Abu Hurairah] eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Vutivi byi ta tlakusiwa naswona ku pfumala vutivi ku ta hangalaka naswona ku lumbeta ku ta hangalaka naswona ku ta va na mpfilumpfilu wo tala’. U vutisiwile, sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Oho Murhumiwa wa Allah, ku vuriwa yini hi mpfilumpfilu?' Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Hi ndlela leyi’. Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u endle xikombiso hi voko ra yena ivi a ri rhetela. Onge leswi a a vula swona a ku ri ku dlaya.
Imam Bukhari : 84
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ فَاطِمَةَ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ وَهِيَ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ قُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَى رَأْسِي الْمَاءَ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلَّا رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي حَتَّى الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فَأُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي قُبُورِكُمْ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ يُقَالُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي بِأَيِّهِمَا قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَاتَّبَعْنَا هُوَ مُحَمَّدٌ ثَلَاثًا فَيُقَالُ نَمْ صَالِحًا قَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُوقِنًا بِهِ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ
hi byerile [Musa bin Isma'il] u te, U hi byerile [Wuhaib] u te, U hi byerile [Hisyam] ku suka eka [Fatimah] ku suka eka [Asma'] u te: Ndzi hlangane na Aisyah loko a ri karhi a khongela. Endzhaku ka sweswo ndzi n’wi vutisile ndzi ku: ‘Xana vanhu va endla yini?’ Aisyah u kombetele exibakabakeni. Ku kumeka leswaku vanhu a va khongela hi nkarhi wa ku sirheleriwa ka dyambu. Kutani Aisha u te: ‘Ku vangama a ku ve eka Allah’. Ndzi vutisile nakambe: ‘I xikombiso xin’we ntsena?’ Kutani a kombetela hi nhloko, leswi vulaka ku pfumela hi nhloko. Hiloko ndzi joyina xikhongelo kambe ku pfuke ku pfilunganyeka, kutani ndzi hlantswe nhloko ya mina hi mati. Eka dyondzo ya yena, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u dzunise Allah a n’wi kwetsimisa, kutani a ku: ‘A ku na nchumu lowu nga kombisiwangiki eka mina, kambe ndzi wu vonile ku suka laha ku ya eParadeyisini na Tihele, kutani swi paluxiwile eka mina: leswaku mi ta langutana na miringo emasirheni ya n’wina ku fana na - kumbe ku lava ku fana na - miringo - leyi mina hi ndzexe ndzi nga swi tiviki leswaku Asma u vule yini’ exikarhi ka vona i ku ringiwa ka Al Masihud Dajjal- loyi a a ri na yena; 'munhu u ta vutisisiwa - esirheni ra yena -: 'U tiva yini hi wanuna loyi?' Loko ku ri mupfumeri kumbe loyi a tiyisekaka, - Asma’ a nga tiyiseki leswaku hi wihi eka lavambirhi loyi a vuriwaka - u ta hlamula a ku: ‘I Muhammad, Murhumiwa wa Allah u tile eka hina hi tinhlamuselo na nkongomiso. Hikwalaho ha amukela naswona ha landzela. Hi yena Muhammad,’ u vule kanharhu. Kutani eka yena ku vuriwa: ‘Etlela hi ku rhula, hakunene hi swi tivile leswaku u munhu loyi a tiyisekaka’. Loko ku ri mukanganyisi kumbe loyi a kanakana, - Asma' a nga tiyiseki leswaku hi wihi eka lavambirhi loyi a vuriwaka -, u ta hlamula; 'A ndzi tivi leswaku i mani, ndzi twe vanhu va vulavula hi swin'wana so I said it'.
Imam Bukhari : 85
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى قَالُوا إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَلَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرٍ حَرَامٍ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نُخْبِرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْدَهُ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَتُعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ رُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ قَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوهُ مَنْ وَرَاءَكُمْ
hi byerile [Muhammad bin Bashyar] u te, u hi byerile [Ghundar] u te, u hi byerile [Syu’bah] wa [Abu Jamrah] u vule leswaku ndzi tshame ndzi va mutoloki exikarhi ka [Ibn ‘Abbas] na vanhu, u te; leswaku ntlawa wa varhumiwa lava humaka eka Abdul Qais wu tile ku ta hlangana na Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam naswona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘I murhumiwa wa mani loyi kumbe i vanhu vahi lava?’. Murhumiwa a hlamula a ku: ‘Rabi’ah’. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Amukelani vanhu kumbe varhumiwa hi ku tirhandzela naswona handle ko tisola’. Varhumiwa va te: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, hi huma eka riendzo ro leha, kasi exikarhi ka ximutana xa hina na xa wena ku na ximutana xa vapfumeri va Mudlor, naswona a hi swi koti ku ta eka wena handle ka n’hweti yo kwetsima. Hi dyondzise hi xileriso xin’we lexi nga erivaleni, lexi hi nga xi titoloveta no xi dyondzisa vanhu va le mugangeni wa hina naswona hi ndlela yoleyo hi nga nghena etilweni’. Kutani va vutisa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam hi swakunwa. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u va lerisile swilo swa mune naswona a yirisa swilo swa mune, a va lerisa ku pfumela eka Allah un’we, u te: ‘Xana ma swi tiva leswaku swi vula yini ku pfumela eka Allah un’we?’. Va hlamule va ku: ‘Allah na Murhumiwa wa Yena va tiva ku antswa’. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamuserile: ‘Vona leswaku a ku na xikwembu lexi faneleke ku gandzeriwa handle ka Allah naswona Muhammad i murhumiwa wa Allah, endla swikhongelo, hakela zakat, titsona swakudya hi n’hweti ya Ramadan naswona u humesa n’we xa ntlhanu xa swilo leswi phangiweke swa nyimpi’. Naswona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u va yirise eka swilo swa mune, ku nga ku nwa eka al hantam, ad Dubbaa` na al Muzaffaat. Syu'bah u hlamuserile; minkarhi yin’wana a a vulavula hi naqir kasi minkarhi yin’wana a a vulavula hi muqoyyir -hayi naqir-. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘languta hinkwaswo u byela vanhu va le mugangeni wa wena’.
Imam Bukhari : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِأَنَّهُ تَزَوَّجَ ابْنَةً لِأَبِي إِهَابِ بْنِ عَزِيزٍ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُ عُقْبَةَ وَالَّتِي تَزَوَّجَ فَقَالَ لَهَا عُقْبَةُ مَا أَعْلَمُ أَنَّكِ أَرْضَعْتِنِي وَلَا أَخْبَرْتِنِي فَرَكِبَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ وَقَدْ قِيلَ فَفَارَقَهَا عُقْبَةُ وَنَكَحَتْ زَوْجًا غَيْرَهُ
hi byerile [Muhammad bin Muqotil Abu Al Hasan] u te, u hi byerile [Abdullah] u te, u hi byerile [Umar bin Sa’id bin Abu Husain] u te, u ndzi byerile [Abdullah bin Abu Awalkah] ku suka eka [’Uqbah bin Al Harith]; leswaku u tekile wansati, n’wana wa Ibn Ihab bin ‘Aziz. Kutani wansati un’wana a fika a ku: ‘Ndzi tshame ndzi mamisa ‘Uqbah na wansati loyi a n’wi tekeke’. Kutani ‘Uqbah u byele wansati loyi: ‘A ndzi nga swi tivi leswaku u ndzi mamisa naswona a wu ndzi byelanga’. Kutani 'Uqbah u chayele movha wa yena ku ya hlangana na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam eMedina kutani a hundzisela xiphiqo xa yena. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘I yini swin’wana leswi hi faneleke ku swi endla, hambi leswi se a swi vuleke’. Kutani ‘Uqbah u n’wi dlaye vukati kutani a teka wansati un’wana.
Imam Bukhari : 87
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ قَالَكُنْتُ أَنَا وَجَارٌ لِي مِنْ الْأَنْصَارِ فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ وَهِيَ مِنْ عَوَالِي الْمَدِينَةِ وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَإِذَا نَزَلْتُ جِئْتُهُ بِخَبَرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ مِنْ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَإِذَا نَزَلَ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ فَنَزَلَ صَاحِبِي الْأَنْصَارِيُّ يَوْمَ نَوْبَتِهِ فَضَرَبَ بَابِي ضَرْبًا شَدِيدًا فَقَالَ أَثَمَّ هُوَ فَفَزِعْتُ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ طَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَا أَدْرِي ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ قَالَ لَا فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ
hi byerile [Abu Al Yaman] u hi byerile [Syu’aib] ku suka eka [Az Zuhri]. Hi ku ya hi ndlela yin’wana; Abu Abdullah u te; kutani a ku [Ibn Wahb]; yi vikile eka hina [Yunus] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka ['Ubaidullah bin Abdullah bin Abu Tsaur] ku suka eka [Abdullah bin 'Abbas] ku suka eka [Umar] a ku: Mina na muakelani wa mina wo huma eAnshar a hi ri emugangeni wa Banu Umayyah bin Zaid, a a ri un'wana wa vanhu lava tshembekaka eMedina, hi cincana ku kuma vutivi eka Murhumiwa sallallaahu 'alaihi wasallam, siku rin'wana ndzi hlangane na yena sallallaahu 'alaihi wasallam na siku rin'wana loyi a hlanganeke na Yena shallallahu 'alaihi wasallam, Loko nkarhi wa mina wu fika, ndzi vutisile hi nhlavutelo leyi nga rhelela siku rero na timhaka tin'wana. Naswona loko nkarhi wa muakelani wa mina wu fika, na yena u endla leswi fanaka. Loko nkarhi wa muakelani wa mina wu fika, u tile eka mina kutani a gongondza hi rito lerikulu swinene enyangweni wa mina, a ku: ‘Xana u kona?’ Hiloko ndzi hlamala kutani ndzi huma ndzi ya hlangana na yena. U te: ‘Ku humelerile xiphiqo lexikulu!’. Umar u te: 'Ndzi ye ndzi ya vona Hafshah, kutani swi kumeka leswaku a rila, ndzi n'wi vutisile: 'Xana Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u ku dlaye vukati?' Hafshah u hlamurile aku: 'A ndzi swi tivi'. Hiloko ndzi hlangana na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, loko ndzi yimile ndzi vutisile: 'Xana mi dlaya vukati bya vasati va n'wina?' Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile a ku: ‘E-e’. Hiloko ndzi ku: ‘Allah i Lonkulu’.
Imam Bukhari : 88
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَكَادُ أُدْرِكُ الصَّلَاةَ مِمَّا يُطَوِّلُ بِنَا فُلَانٌ فَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَوْعِظَةٍ أَشَدَّ غَضَبًا مِنْ يَوْمِئِذٍ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ مُنَفِّرُونَ فَمَنْ صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيُخَفِّفْ فَإِنَّ فِيهِمْ الْمَرِيضَ وَالضَّعِيفَ وَذَا الْحَاجَةِ
Loko a hi byerile [Muhammad bin Kathir] u te, a hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Ibn Abu Khalid] ku suka eka [Qais bin Abu Hazim] ku suka eka [Abu Al Mas’ud Al Ansari] u te, munghana u vutisile: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, a ndzi nge swi koti ku tiyisela xikhongelo lexi rhangelaka hi munhu loyi a nga na ku hlaya ko leha’. Kutani a ndzi si tshama ndzi vona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nyika xilemukiso hi ku hlundzuka ku tlula leswi a swi nyikeleke siku rero, a ku: ‘Oho vanhu, mi endla leswaku vanhu va baleka. Kutani loyi a khongelaka ku rhangela vanhu, swi olovise. Hikuva exikarhi ka vona ku na vanhu lava vabyaka, vanhu lava tsaneke na vanhu lava nga na swilaveko'.
Imam Bukhari : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ الْمَدِينِيُّ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ اعْرِفْ وِكَاءَهَا أَوْ قَالَ وِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اسْتَمْتِعْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ قَالَ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ فَغَضِبَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوْ قَالَ احْمَرَّ وَجْهُهُ فَقَالَ وَمَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَرْعَى الشَّجَرَ فَذَرْهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ
Ku hlamuseriwe hina [Abdullah bin Muhammad] u te, Ku hlamuseriwe hina [Abdul Malik bin ‘Amr Al ‘Aqadi] u te, Ku hlamuseriwe hina [Sulaiman bin Bilal Al Madini] ku suka eka [Rabi’ah bin Abu Abdurrahman] ku suka eka [Yazid] khale ka hlonga ra Al Munba’ith, ku suka eka [Zaid bin Khalid Al Juhani] leswaku Muprofeta u hlayise allahu 'alaihi wasallam u vutisiwile hi wanuna hi nchumu lowu kumiweke, kutani Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te: ‘Lemuka bandi ra yona, kutani U te; nkwama ni xifunengeto xa wona, kutani u wu tivisa ku ringana lembe rin’we, endzhaku ka sweswo wu tirhise. Loko n'wini wa yona a ta kutani n'wi nyike yona'. Wanuna loyi u vutisile a ku: ‘Ku vuriwa yini hi munhu loyi a kumeke kamela?’ Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlundzukile ku kondza xikandza xa yena xi hundzuka xo tshwuka, kutani a ku: ‘I yini mhaka ya wena hi kamela, loko yi tshama yi ri karhi yi rhwala mati ekhwirini ra yona, yi ambale swiambalo leswaku yi ta kota ku ya hala na hala yi lava mati ni ku dya byanyi, kutani yi tshike ku kondza n’wini wa yona a ta ku ta yi teka’. Wanuna loyi u vutisile nakambe hi ku kuma mbuti, kutani a hlamula a ku: ‘I ya wena kumbe makwenu kumbe mpfundla’.
Imam Bukhari : 90
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَشْيَاءَ كَرِهَهَا فَلَمَّا أُكْثِرَ عَلَيْهِ غَضِبَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ سَلُونِي عَمَّا شِئْتُمْ قَالَ رَجُلٌ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ فَقَامَ آخَرُ فَقَالَ مَنْ أَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُوكَ سَالِمٌ مَوْلَى شَيْبَةَ فَلَمَّا رَأَى عُمَرُ مَا فِي وَجْهِهِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَتُوبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
hi byerile [Muhammad bin Al 'Ala`] u te, U hi byerile [Abu Usamah] ku suka eka [Buraid] ku suka eka [Abu Burdah] ku suka eka [Abu Musa] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a vutisiwile hi nchumu lowu a nga wu tsakeriki, loko a ya emahlweni a vutisiwa, u hlundzukile kutani a ku eka vanhu: ‘Ndzi vutiseni xin’wana na xin’wana lexi mi xi tsakelaka’. Kutani un’wana u vutisile a ku: ‘Tatana i mani?’ Hiloko a ku: ‘Tatana i mani?’ U hlamurile sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Tata wa wena i Hudzafah’. Un’wana u vutisile: ‘I mani tatana, O Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam?: ‘Tata wa wena i Salim, sahaya Syaibah’ Loko Umar a vona leswi a swi ri emahlweni ka yena, u te: ‘O Rasulullah, hi hundzuka eka Allah ‘azza wajalla’.
Imam Bukhari : 91
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ فَقَالَ مَنْ أَبِي فَقَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ ثُمَّ أَكْثَرَ أَنْ يَقُولَ سَلُونِي فَبَرَكَ عُمَرُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيًّا فَسَكَتَ
hi byerile [Abu Al Yaman] u te, u hi byerile [Syu’aib] ku suka eka [Az Zuhri] u te, u ndzi byerile [Anas bin Malik] leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u humile, kutani Abdullah bin Hudzafah a langutana na yena kutani a ku: ‘I mani tatana?’. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Tata wa wena Hudzaafah’. Loko ku ri na swivutiso swo tala, Muprofeta u te: ‘Ndzi vutise?’. Kutani Umar u khinsamile ehansi kutani a ku: ‘Hi tsakisiwa hi Allah tani hi Rabb ya hina, Islam tani hi vukhongeri bya hina na Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam tani hi Muprofeta wa hina’. Hiloko Abdullah bin Hudzafah a miyela.
Imam Bukhari : 92
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا سَلَّمَ سَلَّمَ ثَلَاثًا وَإِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًا
U hi byerile [Abdah] u te, U hi byerile [Abdushshamad] u te, U hi byerile [Abdullah bin Al Mutsanna] u te; [Tsumamah bin Abdullah] u hi byerile ku suka eka [Anas] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku loko Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nyikela ku xeweta, u swi vule kanharhu naswona loko a vulavula xivulwa xin’we u xi phindhe kanharhu.
Imam Bukhari : 93
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الصَّفَارُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًا حَتَّى تُفْهَمَ عَنْهُ وَإِذَا أَتَى عَلَى قَوْمٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلَاثًا
hi byerile ['Abdah bin Abdullah Ash Shafar] U hi byerile [Abdushshamad] u te, U hi byerile [Abdullah bin Al Mutsanna] u te; [Tsumamah bin Abdullah] u hi byerile ku suka eka [Anas] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku loko Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a vulavula, u swi phindhe kanharhu ku kondza swi twisisiwa naswona loko a ta eka vanhu, u va xewete kanharhu.
Imam Bukhari : 94
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ سَافَرْنَاهُ فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقْنَا الصَّلَاةَ صَلَاةَ الْعَصْرِ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Swi byeriwe hina [Musaddad] u te, Swi byeriwe hina [Abu 'Awanah] ku suka eka [Abu Bisyir] ku suka eka [Yusuf bin Mahak] ku suka eka [Abdullah bin 'Amru] u te, Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u tshame a sala endzhaku eka hina eka riendzo leri a hi ri teka, ku kondza a hi kuma loko nkarhi wa xikhongelo wu ri kusuhi no hela, kutani hi endle ku hlamba hi ntsena ku sula milenge ya hina. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u huwelerile hi rito lerikulu: ‘khombo eka swirhendze leswi nga tsakamangiki, swi ta ya etiheleni’. U ri huwelerile kambirhi kumbe kanharhu.
Imam Bukhari : 95
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ سَلَامٍ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ قَالَ عَامِرٌ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَهُمْ أَجْرَانِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَآمَنَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَبْدُ الْمَمْلُوكُ إِذَا أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ وَرَجُلٌ كَانَتْ عِنْدَهُ أَمَةٌ فَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهَا وَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا فَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِثُمَّ قَالَ عَامِرٌ أَعْطَيْنَاكَهَا بِغَيْرِ شَيْءٍ قَدْ كَانَ يُرْكَبُ فِيمَا دُونَهَا إِلَى الْمَدِينَةِ
hi byerile [Muhammad Ibnu Salam], U hi byerile [Al Muharibi] u te, U hi byerile [Salih bin Al Hayyan] u te, u te [‘Amir Asy Sya’bi]; u ndzi byerile [Abu Burdah] ku suka eka [tata wa yena] u te, Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) u te: ‘Ku na vanhu vanharhu lava nga ta hakeriwa kambirhi; munhu wo huma eka Vanhu va Buku loyi a pfumelaka eka Muprofeta wa yena naswona a pfumelaka eka Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam, na nandza loyi a hetisisaka timfanelo ta Allah na timfanelo ta n’wini wa yena. Naswona munhu loyi a nga na nandza wa xisati naswona a n’wi khomaka kahle, a n’wi dyondzisa kahle, a n’wi dyondzisa tidyondzo letinene ngopfu, kutani a n’wi ntshunxa a n’wi teka, kutani u ta va ni hakelo yimbirhi.’ Ku vula 'Amir: 'Ndzi ku nyikile xiphiqo lexi handle ka hakelo, naswona hakunene ndzi fambile ndzi ya xi kuma hi ku ya eMedina'.
Imam Bukhari : 96
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَأَشْهَدُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ عَطَاءٌ أَشْهَدُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَظَنَّ أَنَّهُ لَمْ يُسْمِعْ فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي الْقُرْطَ وَالْخَاتَمَ وَبِلَالٌ يَأْخُذُ فِي طَرَفِ ثَوْبِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَطَاءٍ وَقَالَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَشْهَدُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
hi hlamuserile [Sulaiman bin Harb] u te, U hi hlamuserile [Syu’bah] ku suka eka [Ayyub] u te; Ndzi twe [‘Atho’] a ku; Ndzi twe [Ibn ‘Abbas] a ku: Ndzi vonile leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam -a a yingisa ‘Atho’, u te; Ndzi vone Ibn 'Abbas a ku; - leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u humile na Bilal, -naswona a ehleketa leswaku a nga swi twi, - kutani Muprofeta u dyondzise vavasati lava dyondzo kutani a va lerisa ku nyika tintswalo, kutani wansati un'wana u n'wi nyike swingwavila swa nsuku na swingwavila, kutani Bilal a swi nghenisa exikhwameni xa hembe ya yena. Ku vule Abu Abdullah; kutani [Isma’il] a ku; ku suka eka [Ayyub] ku suka eka [‘Atho’], naswona u te; ku suka eka [Ibn ‘Abbas] leswaku u nyikele vumbhoni byo lwisana na Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam
Imam Bukhari : 97
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَسْعَدُ النَّاسِ بِشَفَاعَتِكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ ظَنَنْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنْ لَا يَسْأَلُنِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ أَحَدٌ أَوَّلُ مِنْكَ لِمَا رَأَيْتُ مِنْ حِرْصِكَ عَلَى الْحَدِيثِ أَسْعَدُ النَّاسِ بِشَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ خَالِصًا مِنْ قَلْبِهِ أَوْ نَفْسِهِ
Swi byeriwile eka hina [Abdul 'Aziz bin Abdullah] u te, swi byeriwe mina [Sulaiman] ku suka eka ['Amru bin Abu 'Amru] ku suka eka [Sa'id Al Maqburi] ku suka eka [Abu Hurairah], leswaku u te: u komberile -eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'O Rasulullah loyi a nga ta va munhu wo tsakisa swinene hi ku khongela ka wena eka Siku ra Vuavanyisi?' Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u hlamurile a ku: ‘A ndzi ehleketerile, O Abu Hurairah, leswaku a ku na munhu loyi a ku rhangeleke ku vutisa hi mhaka leyi, hikuva ndzi vone ndlela leyi a wu yingisela hadith ha yona. Munhu wo tsakisa swinene hi ku khongelela ka mina hi Siku ra Vuavanyisi i munhu loyi a vulaka Laa ilaaha illallah hi mbilu hinkwayo ku suka embilwini kumbe moya-xiviri wa yena'.
Imam Bukhari : 98
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ الْعِبَادِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّواقَالَ الْفِرَبْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامٍ نَحْوَهُ
hi byerile [Isma’il bin Abu Uwais] u te, u ndzi byerile [Malik] ku suka eka [Hisyam bin ‘Urwah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abdullah bin ‘Amru bin Al ‘Ash] u te; Ndzi twe Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) a ku: ‘Hakunene, Allah a nga herisi vutivi hi nkarhi wun’we na ku byi tekela malandza, kambe Allah u herisa vutivi hi ku hundza eka swidyondzi leswaku loko ku nga ri na swidyondzi leswi saleke, vanhu va ta hlawula varhangeri exikarhi ka lava nga riki na vutivi, loko va komberiwa va nyika fatwa handle ka vutivi, va hambukile naswona ku hambukisa'. Said Al Firabri U hi byerile 'Abbas u te, U hi byerile Qutaibah U hi byerile Jarir ku suka eHisham hi ndlela leyi na yena.
Imam Bukhari : 99
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ الْأَصْبَهَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ ذَكْوَانَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّقَالَتْ النِّسَاءُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَنَا عَلَيْكَ الرِّجَالُ فَاجْعَلْ لَنَا يَوْمًا مِنْ نَفْسِكَ فَوَعَدَهُنَّ يَوْمًا لَقِيَهُنَّ فِيهِ فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ فَكَانَ فِيمَا قَالَ لَهُنَّ مَا مِنْكُنَّ امْرَأَةٌ تُقَدِّمُ ثَلَاثَةً مِنْ وَلَدِهَا إِلَّا كَانَ لَهَا حِجَابًا مِنْ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ وَاثْنَتَيْنِ فَقَالَ وَاثْنَتَيْنِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ ثَلَاثَةً لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ
hi byerile [Adam] u te, U hi byerile [Syu'bah] u te, u ndzi byerile [Ibnu Al Ashbahani] u te; Ndzi twe [Abu Shalih Dzakwan] a swi vula eka [Abu Sa’id Al Khudri]; Vavasati va ku eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘vavanuna va hi hlurile leswaku hi hlangana na wena, kutani hi nyike siku rin’we ro hlangana na wena, nkulukumba’. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u va tshembisile un’we ku hlangana na vona, kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u va dyondzisile dyondzo kutani a va lerisa, exikarhi ka yona u te: ‘A nga kona eka n’wina loyi a rhangelaka hi vana va yena vanharhu handle ka loko ku ta va xifunengeto xa yena ku suka etiheleni’. Ku vula munhu: 'ku vuriwa yini hi vanhu vambirhi?' Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Naswona vambirhi’. U hi byerile [Muhammad bin Basysyar] u te, U hi byerile [Ghundar] u te, U hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Abdurrahman Al Ashbahani] ku suka eka [Dzakwan] ku suka eka [Abu Sa’id Al Khudri] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Naswona hi sanad yo fana na leyi ku suka eka [Abdurrahman Al Ashbahani] u te; Ndzi twe [Abu Hazm] ku suka eka [Abu Hurairah] a ku: ‘Vanhu vanharhu lava nga si fika emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi’.
Imam Bukhari : 100
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَكَانَتْ لَا تَسْمَعُ شَيْئًا لَا تَعْرِفُهُ إِلَّا رَاجَعَتْ فِيهِ حَتَّى تَعْرِفَهُ وَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حُوسِبَ عُذِّبَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ أَوَلَيْسَ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى{ فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا }قَالَتْ فَقَالَ إِنَّمَا ذَلِكِ الْعَرْضُ وَلَكِنْ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ يَهْلِكْ
Swi byeriwe hina [Sa’id bin Abu Maryam] u te, swi vikiwile eka hina [Nafi’ bin Umar] u te, swi byeriwile eka mina [Ibn Abu Awalkah] leswaku [Aishah] nsati wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nga twanga nchumu lowu a nga wu twisisi handle ka loko a vutisa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hi mhaka leyi ku kondza yena swi twisisile, naswona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a ku: ‘Loyi a xupuriwaka swi vula leswaku wa xanisiwa’ Aisyah u te: kutani ndzi vutise Muprofeta: ‘Xana Allah Ta’ala a nga vulanga leswaku: ‘Ku nga ri khale u ta xupuriwa hi ku hlayela ko olova’ Aisyah u te: Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Hakunene leswi vulaka swona i nhlamuselo ya -ku titoloveta-. Hambiswiritano, un’wana ni un’wana loyi ku kanetiwaka hi ku hlayela ka yena hakunene u ta va ekhombyeni.’