Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 হাদিছ
হাদিছ
Imam Bukhari : 81
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِمِنًى لِلنَّاسِ يَسْأَلُونَهُ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَقَالَ اذْبَحْ وَلَا حَرَجَ فَجَاءَ آخَرُ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَنَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ فَمَا سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ قُدِّمَ وَلَا أُخِّرَ إِلَّا قَالَ افْعَلْ وَلَا حَرَجَ
আমাক [ইছমাইলে] কৈছে, মোক [মালিক] [ইবনে শ্বিহাব]ৰ পৰা [‘ইছা বিন তালহাহ বিন উবাইদিল্লাহ]ৰ পৰা [আব্দুল্লাহ বিন আমৰু বিন আল আছ]ৰ পৰা কৈছে; যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে হজ ৱাদাত মিনাত থিয় হৈ মানুহক তেওঁক প্ৰশ্ন কৰাৰ সুযোগ দিছিল। তেতিয়া কোনোবাই আহি ক’লে: ‘মই গম পোৱা নাছিলো, দেখা গ’ল যেতিয়া মই মূৰটো চুলি কটালোঁ তেতিয়া মই বধ কৰা নাছিলো’। গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে: ‘বধ কৰক, ঠিকেই আছে’ তাৰ পিছত আন এজন ব্যক্তি আহি ক’লে: ‘মই গম পোৱা নাছিলো, আপাত দৃষ্টিত যেতিয়া মই কুৰবানী কৰিছিলো তেতিয়া মই -জুমৰাহ- নিক্ষেপ কৰা নাছিলো। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: ‘পেলাওক আৰু ঠিকেই আছে’। আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক আগতে আৰু পিছত কোনো কথা সোধা হোৱা নাছিল যদিহে তেওঁ উত্তৰ নিদিলে: ‘কৰক আৰু ঠিকেই আছে’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 82
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ فِي حَجَّتِهِ فَقَالَ ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ قَالَ وَلَا حَرَجَ قَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ وَلَا حَرَجَ
আমাক কৈছে [মুছা বিন ইছমাইলে] কৈছে, আমাক কৈছে [উহাইবে] কৈছে, আমাক [আয়ুব] [‘ইক্ৰিমাহ]ৰ পৰা [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰা কৈছে; যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক কোনোবাই তেওঁ কৰা হজ্জৰ বিষয়ে সুধিছিল, ব্যক্তিজনে সুধিছিল: 'মই জুৰি নিক্ষেপ কৰাৰ আগতে এটা জন্তু বধ কৰিলোঁ'। হাতখনেৰে ইংগিত এটা কৰিলে, তাৰ অৰ্থ হ’ল ‘ঠিক আছে’। আৰু বধ কৰাৰ আগতে চুলি কটাওঁ'। হাতেৰে এটা ইংগিত দিলে তাৰ অৰ্থ হ’ল ‘ঠিক আছে’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 83
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ سَالِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُقْبَضُ الْعِلْمُ وَيَظْهَرُ الْجَهْلُ وَالْفِتَنُ وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْهَرْجُ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ فَحَرَّفَهَا كَأَنَّه يُرِيدُ الْقَتْلَ
আমাক কৈছে [আল মাক্কি বিন ইব্ৰাহিমে] কৈছে, আমাক কৈছে [হানজালাহ বিন আবু চুফিয়ানে] [ছালিম]ৰ পৰা ক’লে; মই [আবু হুৰাইৰা] ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা শুনিছো, তেওঁ কৈছিল: ‘জ্ঞানৰ প্ৰসাৰ হ’ব আৰু অজ্ঞানতা বিয়পিব আৰু নিন্দা বিয়পিব আৰু বহুত বিশৃংখলতাৰ সৃষ্টি হ’ব’। তেওঁক সোধা হ’ল, চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম: ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, বিশৃংখলতা বুলিলে কি বুজায়?’ গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ দিলে: ‘এইদৰে’। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে হাতখনেৰে ইংগিত দিলে আৰু তাৰ পিছত হেলনীয়া কৰিলে। যেন তেওঁ যিটো বুজাব বিচাৰিছিল সেয়া হত্যা।
হাদিছ
Imam Bukhari : 84
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ فَاطِمَةَ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ وَهِيَ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ قُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَى رَأْسِي الْمَاءَ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلَّا رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي حَتَّى الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فَأُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي قُبُورِكُمْ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ يُقَالُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي بِأَيِّهِمَا قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَاتَّبَعْنَا هُوَ مُحَمَّدٌ ثَلَاثًا فَيُقَالُ نَمْ صَالِحًا قَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُوقِنًا بِهِ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ
আমাক কৈছে [মুছা বিন ইছমাইলে] ক’লে, আমাক কৈছে [উহাইবে] ক’লে, আমাক [হিছ্যাম] [ফাতিমাহ]ৰ পৰা [আছমা’ৰ পৰা কৈছে] ক’লে: মই আইছিয়াক লগ পাইছিলো যেতিয়া তাই নামাজ পঢ়ি আছিল। ইয়াৰ পিছত মই তেওঁক সুধিলোঁ: 'মানুহে কি কৰি আছে?' আইছিয়াই আকাশলৈ ইংগিত দিলে। দেখা গ’ল যে সূৰ্যগ্ৰহণৰ সময়ত মানুহে প্ৰাৰ্থনা কৰি আছিল। গতিকে আইছাই ক’লে: ‘আল্লাহৰ মহিমা হ’ব’। মই আকৌ সুধিলোঁ: 'মাত্ৰ এটা চিন?' তাৰ পিছত মূৰেৰে ইংগিত দিলে, মানে সন্মতি প্ৰকাশ কৰি মাত দিলে। গতিকে মইও প্ৰাৰ্থনাত যোগ দিলোঁ কিন্তু এটা বিভ্ৰান্তিকৰ অনুভৱৰ সৃষ্টি হ’ল, গতিকে মই মোৰ মূৰটো পানীৰে ডুবাই দিলোঁ। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁৰ ধৰ্মধ্বনিত আল্লাহৰ প্ৰশংসা কৰি তেওঁক পবিত্ৰ কৰিলে, তাৰ পিছত ক’লে, ‘মোক দেখুওৱা একো নাই, কিন্তু মই ইয়াৰ পৰা জান্নাত আৰু জাহান্নামলৈকে দেখিছো, তাৰ পিছত মোৰ ওচৰত অৱতীৰ্ণ হ’ল: যে তোমালোকক তোমালোকৰ কবৰত পৰীক্ষাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব যেনে - বা প্ৰায় তেনেকুৱা - পৰীক্ষা - যিটো মই নিজেই নাজানো যে আছমাই কি কৈছিল’ সেইবোৰৰ মাজত আলৰ পৰীক্ষা মছিহুদ দজ্জ্বল-; 'এজন ব্যক্তিক সোধা হ'ব - তেওঁৰ কবৰত -: 'আপুনি এই মানুহজনৰ বিষয়ে কি জানে?' মুমিন বা যিজনে নিশ্চিত, - আছমা’ নিশ্চিত নহয় যে দুয়োটাৰ ভিতৰত কোনটো বুজোৱা হৈছে - উত্তৰ দিব: ‘তেওঁ মহম্মদ, আল্লাহৰ ৰাছুল আমাৰ ওচৰলৈ আহিছে ব্যাখ্যা আৰু হিদায়ত লৈ। গতিকে আমি আদৰণি জনাইছো আৰু আমি অনুসৰণ কৰোঁ। তেওঁ মহম্মদ,’ তাই তিনিবাৰকৈ ক’লে। তাৰ পিছত তেওঁক কোৱা হয়: ‘শান্তিৰে শুই থাকা, সঁচাকৈয়ে আমি জানিছো যে আপুনি নিশ্চিত ব্যক্তি’। ভণ্ড বা সন্দেহ কৰাজনৰ কথা ক’বলৈ গ’লে, - আছমা’ নিশ্চিত নহয় যে দুয়োটাৰে কোনটো বুজোৱা হৈছে -, উত্তৰ দিব; 'তেওঁ কোন নাজানো, মানুহে কিবা এটা কথা কোৱা শুনিলোঁ গতিকে ক'লোঁ'।
হাদিছ
Imam Bukhari : 85
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى قَالُوا إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَلَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرٍ حَرَامٍ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نُخْبِرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْدَهُ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَتُعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ رُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ قَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوهُ مَنْ وَرَاءَكُمْ
আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন বছিয়াৰ] কৈছে, আমাক কৈছে [গুন্দৰে] কৈছে, আমাক কৈছে [আবু জামৰাহ]ৰ [ছ্যু’বাহ] কৈছে যে মই এসময়ত [ইবনে আব্বাছ] আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত দোভাষী আছিলো, তেওঁ ক’লে; যে আব্দুল কাইছৰ পৰা ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক লগ কৰিবলৈ আহিছিল আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে: ‘এইজন কাৰ ৰাছুল বা কোনজন মানুহৰ?’ ৰাছুলে উত্তৰ দিলে: ‘ৰবিয়া’। তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে, ‘মানুহ বা ৰাছুলসকলক ইচ্ছাকৃতভাৱে আৰু অনুশোচনা নকৰাকৈ আদৰণি জনোৱা’। ৰাছুলসকলে ক’লে, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, আমি বহু দূৰ যাত্ৰাৰ পৰা আহিছো, আনহাতে আমাৰ গাওঁ আৰু তোমাৰ গাঁৱৰ মাজত মুদলৰ কাফিৰৰ এখন গাঁও আছে, আৰু আমি পবিত্ৰ মাহৰ বাহিৰে তোমাৰ ওচৰলৈ আহিবলৈ অক্ষম। আমাক এটা স্পষ্ট আজ্ঞাৰে শিকাওক, যিটো আমি আমাৰ গাঁৱৰ মানুহক অনুশীলন কৰি শিকাব পাৰো আৰু সেইদৰে আমি স্বৰ্গত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰো'। তাৰ পিছত তেওঁলোকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক পানীয়ৰ বিষয়ে সুধিলে। গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁলোকক চাৰিটা বস্তুৰ আদেশ দিলে আৰু চাৰিটা বস্তু নিষিদ্ধ কৰিলে, তেওঁলোকক একমাত্ৰ আল্লাহক বিশ্বাস কৰিবলৈ আদেশ দিলে, তেওঁ ক’লে: ‘আপুনি জানেনে একমাত্ৰ আল্লাহক বিশ্বাস কৰাৰ অৰ্থ কি?’। তেওঁলোকে উত্তৰ দিলে: ‘আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুলে ভালকৈ জানে’। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে বুজাইছে: ‘সাক্ষ্য দিয়ক যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো ইবাদতৰ যোগ্য ঈশ্বৰ নাই আৰু মহম্মদ আল্লাহৰ ৰাছুল, নামাজ আদায় কৰক, জাকাত দিয়ক, ৰমজান মাহত ৰোজা দিয়ক আৰু যুদ্ধৰ লুটপাতৰ পঞ্চমাংশ দিব’। আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁলোকক চাৰিটা বস্তুৰ পৰা নিষেধ কৰিছিল, অৰ্থাৎ আল হাণ্টাম, আদ ডুব্বা` আৰু আল মুজাফতত মদ্যপান কৰা। ছ্যু’বাহে বুজাই দিলে; কেতিয়াবা তেওঁ নাকিৰ আৰু কেতিয়াবা মুকয়ৰ -নাকিৰ- নহয়। তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে: ‘সকলো কথা চোৱা আৰু নিজৰ গাঁৱৰ মানুহক কোৱা’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِأَنَّهُ تَزَوَّجَ ابْنَةً لِأَبِي إِهَابِ بْنِ عَزِيزٍ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُ عُقْبَةَ وَالَّتِي تَزَوَّجَ فَقَالَ لَهَا عُقْبَةُ مَا أَعْلَمُ أَنَّكِ أَرْضَعْتِنِي وَلَا أَخْبَرْتِنِي فَرَكِبَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ وَقَدْ قِيلَ فَفَارَقَهَا عُقْبَةُ وَنَكَحَتْ زَوْجًا غَيْرَهُ
আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন মুকোটিল আবু আল হাছানে] কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুল্লাই] কৈছে, আমাক কৈছে [উমৰ বিন ছাইদ বিন আবু হুছেইনে] কৈছে, মোক [আব্দুল্লাহ বিন আবু আৱালকাহ] [‘উকবাহ বিন আল হাৰিথ]ৰ পৰা কৈছে; যে তেওঁ ইবনে ইহাব বিন আজিজৰ কন্যা এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰাইছিল। তেতিয়া এগৰাকী মহিলা আহি ক’লে: ‘মই এবাৰ ‘উকবাহ আৰু তেওঁ বিয়া কৰাই দিয়া মহিলাগৰাকীক’ স্তনপান কৰাইছিলো। গতিকে উকবাহে মহিলাগৰাকীক ক’লে: ‘মই নাজানিছিলো যে তুমি মোক স্তনপান কৰাইছিলা আৰু তুমি মোক কোৱা নাছিলা’। গতিকে উকবাহে নিজৰ বাহনখন চলাই মদীনাত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক লগ ধৰিলে আৰু তেওঁৰ সমস্যাটো বুজাই দিলে। গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে, ‘আমি আৰু কি কৰিম, যদিও তেওঁ ইতিমধ্যে কৈছে’। গতিকে উকবাহে তাইক তালাক দি আন এগৰাকী মহিলাক বিয়া কৰালে।
হাদিছ
Imam Bukhari : 87
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ قَالَكُنْتُ أَنَا وَجَارٌ لِي مِنْ الْأَنْصَارِ فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ وَهِيَ مِنْ عَوَالِي الْمَدِينَةِ وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَإِذَا نَزَلْتُ جِئْتُهُ بِخَبَرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ مِنْ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَإِذَا نَزَلَ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ فَنَزَلَ صَاحِبِي الْأَنْصَارِيُّ يَوْمَ نَوْبَتِهِ فَضَرَبَ بَابِي ضَرْبًا شَدِيدًا فَقَالَ أَثَمَّ هُوَ فَفَزِعْتُ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ طَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَا أَدْرِي ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ قَالَ لَا فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ
আমাক কৈছে [আবু আল ইয়ামানে] [আজ জুহৰী]ৰ পৰা আমাক [ছ্যুআইব] কৈছে। আনটো পথ অনুসৰি; আবু আব্দুল্লাই ক’লে; আৰু ক’লে [ইবনে ৱাহব]; আমাক [ইউনুছ] [ইবনে শ্বিহাব]ৰ পৰা [উবাইদুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ বিন আবু ছাউৰ]ৰ পৰা [আব্দুল্লাহ বিন আব্বাছ]ৰ পৰা [উমৰ]ৰ পৰা ৰিপৰ্ট কৰিছে যে: মই আৰু আনছাৰৰ পৰা মোৰ ওচৰ-চুবুৰীয়া বানু উমাইয়া বিন জাইদ গাঁৱত আছিলো, তেওঁ মদীনাৰ অন্যতম বিশ্বাসযোগ্য লোক আছিল, আমি পাল পাতি ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা জ্ঞান আহৰণ কৰিছিলোঁ আলাইহি ৱাছাল্লাম, এদিন তেওঁক লগ পাইছিলোঁ ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম আৰু আন এটা দিন তেওঁক লগ পোৱা ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম, যেতিয়া মোৰ পাল আহিল, তেতিয়া মই সেইদিনা নামি অহা ওহী আৰু অন্যান্য বিষয়ৰ বিষয়ে সুধিলোঁ। আৰু মোৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ পাল আহিলে সিও একেই কাম কৰে। মোৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ পাল আহিলত তেওঁ মোৰ ওচৰলৈ আহি মোৰ দুৱাৰত খুব জোৰেৰে টোকৰ মাৰি ক’লে: ‘তেওঁ আছেনে?’। গতিকে মই থতমত খাই ওলাই আহিলোঁ তেওঁক লগ কৰিবলৈ। তেওঁ ক’লে: ‘এটা গুৰুতৰ সমস্যা হৈছে!’। উমৰে ক’লে, ‘মই হাফশ্বাহক চাবলৈ গৈছিলো, আৰু দেখা গ’ল যে তেওঁ কান্দি আছে, মই তেওঁক সুধিলোঁ: ‘নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে আপোনাক তালাক দিছিল নেকি?’ হাফশ্বাহে উত্তৰ দিলে: ‘মই নাজানো’। গতিকে মই নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক লগ পালোঁ, থিয় হৈ থাকোঁতে মই সুধিলোঁ: ‘আপুনি আপোনাৰ পত্নীসকলক বিবাহ বিচ্ছেদ কৰিছেনে?’ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ দিলে: ‘নাই’। গতিকে মই ক’লোঁ: ‘আল্লাহ মহান’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 88
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَكَادُ أُدْرِكُ الصَّلَاةَ مِمَّا يُطَوِّلُ بِنَا فُلَانٌ فَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَوْعِظَةٍ أَشَدَّ غَضَبًا مِنْ يَوْمِئِذٍ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ مُنَفِّرُونَ فَمَنْ صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيُخَفِّفْ فَإِنَّ فِيهِمْ الْمَرِيضَ وَالضَّعِيفَ وَذَا الْحَاجَةِ
আমাক [মুহাম্মাদ বিন কাথিৰে] ক’লে, আমাক [ছুফিয়ান] [ইবনে আবু খালিদ]ৰ পৰা [কাইছ বিন আবু হাজিম]ৰ পৰা [আবু আল মাছুদ আল আনছাৰী]ৰ পৰা ক’লে, এজন বন্ধুৱে সুধিলে: ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, মই দীঘলীয়া আবৃত্তি কৰা কোনোবাই নেতৃত্ব দিয়া নামাজটো প্ৰায়েই সহ্য কৰিব নোৱাৰো’। গতিকে মই কেতিয়াও নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে সেইদিনা দিয়াতকৈ বেছি খঙেৰে সতৰ্কবাণী দিয়া দেখা নাই যে, ‘হে মানুহবোৰ, তোমালোকে মানুহক পলায়ন কৰা। গতিকে যিয়ে মানুহক নেতৃত্ব দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে, তেওঁক লঘু কৰক। কাৰণ তেওঁলোকৰ মাজত ৰোগী, দুৰ্বল আৰু প্ৰয়োজন থকা মানুহ আছে'।
হাদিছ
Imam Bukhari : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ الْمَدِينِيُّ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ اعْرِفْ وِكَاءَهَا أَوْ قَالَ وِعَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اسْتَمْتِعْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ قَالَ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ فَغَضِبَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوْ قَالَ احْمَرَّ وَجْهُهُ فَقَالَ وَمَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَرْعَى الشَّجَرَ فَذَرْهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ
আমাৰ ওচৰত [আব্দুল্লাহ বিন মহম্মদে] কৈছে, আমাৰ ওচৰত [আব্দুল মালিক বিন আমৰ আল আকাদীয়ে] কৈছে, আমাৰ [চুলেমান বিলাল আল মাদিনী] [ৰবিয়া বিন আবু আব্দুৰহমান]ৰ পৰা [ইয়াজিদ] আল মুনবাইথৰ পূৰ্বৰ দাস, [জৈদ বিন খালিদ আল জুহানী]ৰ পৰা বৰ্ণিত হৈছে যে হজৰত ছাল্লাল্লাহুৰ পৰা আলাইহি ৱাছাল্লামক এজন ব্যক্তিয়ে পোৱা বস্তুৰ বিষয়ে সুধিছিল, গতিকে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে, ‘ইয়াৰ ফিতা চিনি পাওক, নহ’লে তেওঁ ক’লে; বেগটো আৰু ইয়াৰ কভাৰটো, তাৰ পিছত এবছৰৰ বাবে ঘোষণা কৰক, তাৰ পিছত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰক। যদি ইয়াৰ মালিক আহে তেন্তে তেওঁক দিয়ক'। মানুহজনে সুধিলে: 'উটটো পোৱা ব্যক্তিজনৰ কথা কি ক'ব?' গতিকে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে খং কৰিছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁৰ মুখ ৰঙা নহ’ল, তাৰ পিছত ক’লে: ‘উটটোৰ লগত আপোনাৰ কি ব্যৱসায়, যিহেতু ই সদায় পেটত পানী কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে, জোতা পিন্ধিছে যাতে ই পানী বিচাৰি আগলৈ পিছলৈ যাব পাৰে আৰু ঘাঁহ খাব পাৰে, গতিকে ইয়াৰ মালিকে ল’বলৈ অহালৈকে ইয়াক এৰি দিয়ক’। মানুহজনে আকৌ ছাগলীটো বিচাৰি পোৱাৰ কথা সুধিলে, গতিকে তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘আপোনাৰ বাবে বা আপোনাৰ ভাইৰ বাবে বা পহুৰ বাবে’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 90
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَشْيَاءَ كَرِهَهَا فَلَمَّا أُكْثِرَ عَلَيْهِ غَضِبَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ سَلُونِي عَمَّا شِئْتُمْ قَالَ رَجُلٌ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ فَقَامَ آخَرُ فَقَالَ مَنْ أَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُوكَ سَالِمٌ مَوْلَى شَيْبَةَ فَلَمَّا رَأَى عُمَرُ مَا فِي وَجْهِهِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَتُوبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
আমাক [মুহাম্মাদ বিন আল আলা`] কৈছে, আমাক [আবু উছামাহ] [বুৰৈদৰ] পৰা [আবু বুৰ্দাহ]ৰ পৰা [আবু মুছা]ৰ পৰা কৈছে; ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক এবাৰ তেওঁৰ ভাল নোপোৱা কথা এটাৰ বিষয়ে সোধা হৈছিল, যেতিয়া তেওঁক সোধা হৈছিল, তেতিয়া তেওঁ খং উঠিছিল আৰু মানুহক কৈছিল: ‘আপুনি যি ভাল পায় মোক সুধিব’। গতিকে কোনোবাই সুধিলে: 'মোৰ দেউতা কোন?' তেওঁ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ দিলে: ‘তোমাৰ পিতৃ হুজ্জাফাহ’। আন এজনে সুধিলে: ‘মোৰ পিতৃ কোন, হে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম?: ‘তোমাৰ পিতৃ ছালিম, সহয়া ছায়াইবা’ যেতিয়া উমৰে তেওঁৰ মুখত যি আছে দেখিলে, তেতিয়া তেওঁ ক’লে: ‘হে ৰাছুলুল্লাহ, আমি আল্লাহ আজ্জা ৱাজাল্লাৰ ওচৰত তওবা কৰো।
হাদিছ
Imam Bukhari : 91
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ فَقَالَ مَنْ أَبِي فَقَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ ثُمَّ أَكْثَرَ أَنْ يَقُولَ سَلُونِي فَبَرَكَ عُمَرُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيًّا فَسَكَتَ
আমাক কৈছে [আবু আল ইয়ামানে] কৈছে, আমাক কৈছে [ছ্যুআইবে] [আজ জুহৰীয়ে] কৈছে, মোক [আনাছ বিন মালিক] কৈছে যে আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম ওলাই আহিল, তাৰ পিছত আব্দুল্লাহ বিন হুদজাফাহে তেওঁৰ সন্মুখত থাকি ক’লে: ‘মোৰ পিতৃ কোন?’। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ দিলে: ‘তোমালোকৰ পিতৃ হুদজাফাহ’। যেতিয়া অধিক প্ৰশ্ন হয় তেতিয়া নবীয়ে ক’লে: ‘মোক সুধিব?’। গতিকে উমৰে আঁঠু লৈ ক’লে: ‘আমি আল্লাহক আমাৰ ৰাব হিচাপে, ইছলামক আমাৰ ধৰ্ম হিচাপে আৰু মহম্মদ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামক আমাৰ নবী হিচাপে সন্তুষ্ট’। গতিকে আব্দুল্লাহ বিন হুজ্জাফাহ মৌন হৈ পৰিল।
হাদিছ
Imam Bukhari : 92
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا سَلَّمَ سَلَّمَ ثَلَاثًا وَإِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًا
আমাক কৈছে [আবদাহে] কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুছছামাদে] কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুল্লাহ বিন আল মুছান্নাই] কৈছে; [চুমামাহ বিন আব্দুল্লাই] ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা [আনাছৰ] পৰা আমাক কৈছে যে যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে ছালাম দিছিল তেতিয়া তিনিবাৰকৈ কৈছিল আৰু এটা বাক্য কওঁতে তিনিবাৰ আওৰাইছিল।
হাদিছ
Imam Bukhari : 93
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الصَّفَارُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًا حَتَّى تُفْهَمَ عَنْهُ وَإِذَا أَتَى عَلَى قَوْمٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلَاثًا
আমাক কৈছে [আব্দাহ বিন আব্দুল্লাহ আছ শ্বাফাৰে] আমাক কৈছে [আব্দুছছামাদে] কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুল্লাহ বিন আল মুছান্নাই] কৈছে; [চুমামাহ বিন আব্দুল্লাই] ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা [আনাছৰ] পৰা আমাক কৈছে যে যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কথা ক’লে, তেতিয়া তেওঁ তিনিবাৰ আওৰাইছিল যেতিয়ালৈকে বুজিব পৰা নাযায় আৰু যেতিয়া তেওঁ মানুহৰ ওচৰলৈ আহিছিল তেতিয়া তেওঁ তেওঁলোকক তিনিবাৰ সম্ভাষণ জনাইছিল।
হাদিছ
Imam Bukhari : 94
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ سَافَرْنَاهُ فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقْنَا الصَّلَاةَ صَلَاةَ الْعَصْرِ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
আমাক কোৱা হৈছে [মুছাদ্দাদে] কৈছে, আমাক [আবু আৱানাহ]ক কোৱা হৈছে [আবু বিছিৰ]ৰ পৰা [ইউছুফ বিন মহক]ৰ পৰা [আব্দুল্লাহ বিন আমৰু]ৰ পৰা কোৱা হৈছে, নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলাম এবাৰ আমি কৰা যাত্ৰাত আমাৰ পৰা পিছ পৰি ৰৈছিল, যেতিয়ালৈকে তেওঁ আমাক নাপালে যেতিয়ালৈকে নামাজৰ সময় প্ৰায় শেষ হৈছিল, গতিকে আমি তাৰ ভিতৰত অবজু কৰিলোঁ মাত্ৰ আমাৰ ভৰি দুখন মচি। গতিকে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ডাঙৰ মাতেৰে চিঞৰিলে: ‘যি গোৰোহা তিতি নাথাকে, সেইবোৰ নৰকলৈ যাব’। সি দুই-তিনিবাৰ চিঞৰি উঠিল।
হাদিছ
Imam Bukhari : 95
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ سَلَامٍ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ قَالَ عَامِرٌ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَهُمْ أَجْرَانِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَآمَنَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَبْدُ الْمَمْلُوكُ إِذَا أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ وَرَجُلٌ كَانَتْ عِنْدَهُ أَمَةٌ فَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهَا وَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا فَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِثُمَّ قَالَ عَامِرٌ أَعْطَيْنَاكَهَا بِغَيْرِ شَيْءٍ قَدْ كَانَ يُرْكَبُ فِيمَا دُونَهَا إِلَى الْمَدِينَةِ
আমাক [মুহাম্মাদ ইবনু ছালাম] কৈছে, আমাক কৈছে [আল মুহাৰিবীয়ে] কৈছে, আমাক কৈছে [ছালিহ বিন আল হায়ায়ানে] কৈছে, কৈছে [‘আমিৰ আছি ছিয়া’বি]; মোক [আবু বুৰ্দাহ] [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা কৈছে, আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: ‘তিনিজন মানুহ আছে যিসকলক দুবাৰ পুৰস্কাৰ দিয়া হ’ব; কিতাবৰ লোকৰ পৰা কোনোবা এজন যিয়ে নিজৰ নবীক বিশ্বাস কৰে আৰু মহম্মদ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামত বিশ্বাস কৰে, আৰু আল্লাহৰ অধিকাৰ আৰু নিজৰ মালিকৰ অধিকাৰ পূৰণ কৰা বান্দা। আৰু যিজনৰ এগৰাকী মহিলা দাসী আছে আৰু তাইৰ লগত ভাল ব্যৱহাৰ কৰে, তাইক ভালকৈ শিক্ষিত কৰে, আৰু তাইক উত্তম শিক্ষা শিকাই, তাৰ পিছত তাইক মুক্ত কৰি বিয়া কৰাব, তেতিয়া তেওঁৰ দুটা পুৰস্কাৰ হ’ব।' আমিৰে ক’লে: ‘মই তোমাক এই সমস্যাটো বিনা পুৰস্কাৰ দি দিলোঁ, আৰু সঁচাকৈয়ে মদীনালৈ গৈ এই সমস্যাটো পাবলৈ গৈছো’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 96
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَأَشْهَدُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ عَطَاءٌ أَشْهَدُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَظَنَّ أَنَّهُ لَمْ يُسْمِعْ فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي الْقُرْطَ وَالْخَاتَمَ وَبِلَالٌ يَأْخُذُ فِي طَرَفِ ثَوْبِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَطَاءٍ وَقَالَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَشْهَدُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
আমাক [চুলাইমান বিন হাৰ্বে] বর্ণনা কৰিছে, [আয়ুব] ৰ পৰা আমাক [ছ্যু’বাহ] বর্ণনা কৰিছে; [‘আথো’] কোৱা শুনিলোঁ; মই [ইবনে আব্বাছে] কোৱা শুনিলোঁ: মই সাক্ষী হ’লোঁ যে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম -আথো’ৰ আজ্ঞা পালন কৰি আছিল, তেওঁ কৈছিল; ইবনে আব্বাছে কোৱা দেখিলোঁ; - যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে বিলালৰ লগত ওলাই আহিছিল, -আৰু তেওঁ ভাবিছিল যে তেওঁ শুনা নাই, - গতিকে নবীয়ে মহিলাসকলক এটা পাঠ শিকাইছিল আৰু তেওঁলোকক দান-বৰঙণি দিবলৈ আদেশ দিছিল, গতিকে এগৰাকী মহিলাই তেওঁক সোণৰ কাণফুলি আৰু আঙঠি দিছিল, আৰু বিলালে সেইবোৰ নিজৰ চাৰ্টৰ পকেটত ভৰাইছিল। আবু আব্দুল্লাই কয়; আৰু [ইছমাইলে] ক’লে; [আয়ুব]ৰ পৰা [‘আথো’]ৰ পৰা, আৰু তেওঁ ক’লে; [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰা যে তেওঁ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ বিৰুদ্ধে সাক্ষ্য দিছিল
হাদিছ
Imam Bukhari : 97
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَسْعَدُ النَّاسِ بِشَفَاعَتِكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ ظَنَنْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنْ لَا يَسْأَلُنِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ أَحَدٌ أَوَّلُ مِنْكَ لِمَا رَأَيْتُ مِنْ حِرْصِكَ عَلَى الْحَدِيثِ أَسْعَدُ النَّاسِ بِشَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ خَالِصًا مِنْ قَلْبِهِ أَوْ نَفْسِهِ
আমাক কোৱা হৈছে [আব্দুল আজিজ বিন আব্দুল্লাই] কৈছে, মোক [চুলাইমানক] [আমৰু বিন আবু আমৰু]ৰ পৰা [ছাইদ আল মকবুৰী]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কোৱা হৈছে, যে তেওঁ কৈছিল: সুধিছিল -আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামক: ‘হে ৰাছুলুল্লাহ কোন হ’ব আপোনাৰ শ্বাফটত আটাইতকৈ সুখী ব্যক্তি হ’ব বিচাৰৰ দিন?' ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে উত্তৰ দিলে, ‘হে আবু হুৰাইৰা, মই সন্দেহ কৰিছিলোঁ যে এই বিষয়ত আপোনাৰ আগতে কোনোৱেই সোধা নাছিল, কাৰণ মই দেখিছিলোঁ যে আপুনি হাদীছৰ প্ৰতি কিমান মনোযোগী আছিল। কিয়ামতৰ দিনত মোৰ শ্বাফীত থকা আটাইতকৈ সুখী ব্যক্তিজন হ’ল সেইজন ব্যক্তি যিয়ে নিজৰ হৃদয় বা আত্মাৰ পৰা আন্তৰিকতাৰে লা ইলাহা ইল্লাল্লাহ কয়’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 98
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ الْعِبَادِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّواقَالَ الْفِرَبْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامٍ نَحْوَهُ
আমাক [ইছমাইল বিন আবু উৱেইছে] কৈছে, মোক [মালিক] [হিছ্যাম বিন উৰৱাহ]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা [আব্দুল্লাহ বিন আমৰু বিন আল আছ]ৰ পৰা কৈছে, ক’লে; আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কোৱা শুনিছিলোঁ: ‘সঁচাকৈয়ে আল্লাহে বান্দাৰ পৰা জ্ঞান কাঢ়ি লোৱাৰ সমান্তৰালভাৱে জ্ঞান বাতিল নকৰে, কিন্তু আল্লাহে আলিমসকলক বিদায় দি জ্ঞান বাতিল কৰে যাতে যেতিয়া কোনো আলিম বাকী নাথাকে তেতিয়া মানুহে অজ্ঞানসকলৰ মাজৰ পৰা নেতা নিয়োগ কৰিব, যেতিয়া তেওঁলোকক কোৱা হ’ব তেতিয়া তেওঁলোকে জ্ঞান অবিহনে ফতোৱা দিয়ে, তেওঁলোক বিপথে পৰিচালিত হয় আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ'। ছাইদ আল ফিৰাব্ৰিয়ে আমাক কৈছে 'আব্বাছে ক'লে, আমাক কৈছে কুটাইবাহে আমাক হিছামৰ পৰা জাৰিৰক এইদৰেও কৈছে।
হাদিছ
Imam Bukhari : 99
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ الْأَصْبَهَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ ذَكْوَانَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّقَالَتْ النِّسَاءُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَلَبَنَا عَلَيْكَ الرِّجَالُ فَاجْعَلْ لَنَا يَوْمًا مِنْ نَفْسِكَ فَوَعَدَهُنَّ يَوْمًا لَقِيَهُنَّ فِيهِ فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ فَكَانَ فِيمَا قَالَ لَهُنَّ مَا مِنْكُنَّ امْرَأَةٌ تُقَدِّمُ ثَلَاثَةً مِنْ وَلَدِهَا إِلَّا كَانَ لَهَا حِجَابًا مِنْ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ وَاثْنَتَيْنِ فَقَالَ وَاثْنَتَيْنِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ ثَلَاثَةً لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ
আমাক কৈছে [আদমে] ক’লে, আমাক কৈছে [ছ্যু’বাহে] ক’লে, মোক কৈছে [ইবনু আল আছবাহানীয়ে] ক’লে; মই [আবু ছালিহ জ্জাকৱান] [আবু ছাইদ আল খুদ্ৰী]ৰ পৰা কোৱা শুনিছিলো; মহিলাসকলে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক ক’লে: ‘পুৰুষসকলে আপোনাক লগ কৰিবলৈ আমাক পৰাস্ত কৰিছে, গতিকে আপোনাৰ লগত লগ হ’বলৈ আমাক এদিন দিয়ক ছাৰ’। গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁলোকক লগ কৰিবলৈ এজনৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলে, তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁলোকক এটা পাঠ শিকাই আৰু আদেশ দিলে, তাৰ ভিতৰত তেওঁ ক’লে: ‘তোমালোকৰ কোনো এজনৰ আগত তেওঁৰ তিনিটা সন্তান নাই যদিহে ই নিজৰ বাবে জাহাজৰ পৰা ওৰণি নহয়’। কোনোবাই ক'লে: 'দুজন মানুহ কেনেকুৱা?' ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে উত্তৰ দিলে: ‘আৰু দুজনো’। আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন বাছিয়াৰে] কৈছে, আমাক কৈছে [গুন্দৰে] কৈছে, আমাক [ছ্যু’বাহ] [আব্দুৰহমান আল আছবাহানী]ৰ পৰা [জ্জাকৱান]ৰ পৰা [আবু ছাইদ আল খুদ্ৰী]ৰ পৰা নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা কৈছে। আৰু [আব্দুৰ ৰহমান আল আছবাহানী]ৰ পৰা এনেদৰে চানাদৰ সৈতে ক’লে; মই [আবু হাজম] [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা শুনিছিলো যে: ‘যৌৱনকাল পোৱা নাই তিনিজন মানুহ’।
হাদিছ
Imam Bukhari : 100
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَكَانَتْ لَا تَسْمَعُ شَيْئًا لَا تَعْرِفُهُ إِلَّا رَاجَعَتْ فِيهِ حَتَّى تَعْرِفَهُ وَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حُوسِبَ عُذِّبَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ أَوَلَيْسَ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى{ فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا }قَالَتْ فَقَالَ إِنَّمَا ذَلِكِ الْعَرْضُ وَلَكِنْ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ يَهْلِكْ
আমাক কোৱা হৈছে [ছাইদ বিন আবু মৰিয়ামে] কৈছে, আমাক [নাফী বিন উমৰে] কোৱা হৈছে, মোক [ইবনে আবু আৱালকাহ] কোৱা হৈছে যে [আইছা] ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পত্নীয়ে এনেকুৱা কথা শুনা নাছিল যিটো তেওঁ বুজি নাপালে যদিহে তেওঁ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামক এই বিষয়ে সোধা নাছিল বুজি পাইছিল, আৰু নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে এবাৰ কৈছিল: ‘যিজনক শাস্তি দিয়া হয় তাৰ অৰ্থ হ’ল তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয়’ আইছিয়াই ক’লে: গতিকে মই নবীক সুধিলোঁ: ‘আল্লাহ তাআলাই কোৱা নাছিলনে যে: ‘অতি সোনকালে তেওঁক লঘু হিচাপত শাস্তি দিয়া হ’ব’ আইছিয়াহে ক’লে: গতিকে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে: ‘সঁচাকৈয়ে ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ব্যাখ্যা -অভ্যাস-ৰ। অৱশ্যে যাৰ হিচাপৰ ওপৰত বিতৰ্ক হ’ব, তেওঁ নিশ্চয় বিপদত পৰিব।'
