Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 61

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الْأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْتُكَ فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ فِي نَفْسِكَ فَقَالَ سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ أَاللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنْ السَّنَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍوَرَوَاهُ مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ المُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا

Atugambye [Abdullah bin Yusuf] yagamba, atubuulidde [Al Laits] okuva ku [Sa’id Al Maqburi] okuva ku [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir] nti yawulira [Anas bin Malik] nga agamba nti: Bwe twali tutudde ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam mu Muzikiti, omusajja eyali yeebagadde engamiya yajja n’agisiba okumpi n’Omuzikiti n’abagamba -baswahaba-: ‘Ani ku mmwe ayitibwa Muhammad?’. Mu kiseera ekyo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yeesigamye emabega wakati mu baswahaaba, olwo ne tuddamu nti: ‘Omuntu ono, omuzungu yeesigamye emabega’. Omusajja n’amugamba nti; ‘Ayi mutabani wa Abdul Muththalib’ Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘Yee, nkuzzeemu’. Kale omuntu oyo yagamba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nti: ‘Nkubuuza ekibuuzo ekiyinza okukukaluubirira naye towulira kintu kyonna gyendi’. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘Buuza ekizibu kyo kye kiri’. Omusajja n’agamba nti: ‘Nkusaba ku lw’obulungi bwa Rabb wo ne Rabb w’abo abaakusooka. Allah ye yakutuma eri abantu bonna?’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘By Allah, yee bwekiri!’. Omuntu n’agamba nti: ‘Nkulayirira mu linnya lya Allah, Allah ye yakulagira tusaala emirundi etaano emisana n’ekiro?’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘By Allah, yee bwekiri!’. Omuntu n’agamba nti: ‘Nkulayirira mu linnya lya Allah, Allah ye yakulagira nti tusiiba mu mwezi guno buli mwaka?’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘By Allah, yee bwekiri!’. Omuntu oyo n’agamba nti: ‘Nkulayirira mu linnya lya Allah, Allah ye yabalagira okuggya esadaaka ku bagagga mu ffe olwo ne mugigabira abaavu mu ffe?’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaddamu nti: ‘By Allah, yee bwekiri!’. Omuntu oyo yagamba nti: ‘Nzikiriza bye muleese era ndi mubaka w’abantu bange, nze Dlamam bin Tsa’labah, muganda wa Bani Sa’d bin Bakr’. Eyo y’emboozi - nga bwe yayogerwa [Musa bin Isma’il] ne [Ali bin Abdul Hamid] okuva ku [Sulaiman bin Al Mughirah] okuva ku [Tsabit] okuva ku [Anas] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam

Hadith

Imam Bukhari : 62

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ رَجُلًا وَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُفَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ

Atugambye [Isma’il bin Abdullah] yagamba, yantegeezezza [Ibrahim bin Sa’d] okuva ku [Salih] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] nti [Abdullah bin ‘Abbas] yategeeza, nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yali atumye omuntu n’ebbaluwa n’amulagira ebbaluwa ewe Omukulembeze wa Bahrain. Olwo omukulembeze wa Bahrain n’agiwa Kisra. Bwe yagisoma, ebbaluwa yagiyuza. Nalowooza olwo [Ibn Musayyab] n’agamba nti; awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’asaba nti bo - amaanyi gaabwe - gakutulwamu ebitundutundu.

Hadith

Imam Bukhari : 63

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا أَوْ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَنْ قَالَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ

Atugambye [Muhammad bin Muqotil Abu Al Hasan Al Marwazi] atugambye [Abdullah] yagamba, atubuulidde [Syu’bah] okuva mu [Qotadah] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba: Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yawandiika ebbaluwa oba yali agenderera okuwandiika ebbaluwa, olwo nebamugamba, nti tebajja kusoma buwandiike okuggyako nga bwekiri essiddwako sitampu. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yakola sitampu eyakolebwa mu ffeeza ng’eriko akabonero; Muhammad Rasulullah, omuwandiisi w’ebitabo. Kyalinga nti nalaba enjeru ku mikono gye sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Olwo ne mbuuza Qotadah nti: ‘Ani eyakola akabonero ka Muhammad Rasulullah?’. Eky’okuddamu: ‘Anas’.

Hadith

Imam Bukhari : 64

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ إِذْ أَقْبَلَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَ وَاحِدٌ قَالَ فَوَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا وَأَمَّا الْآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ وَأَمَّا الثَّالِثُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ النَّفَرِ الثَّلَاثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ فَآوَاهُ اللَّهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَاسْتَحْيَا فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُ

Kitugambye [Isma’il] yagamba, kigambibwa nze [Malik] okuva ku [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] nti [Abu Murrah] - eyali omuddu wa Uqail bin Abu Talib -, yamugamba okuva ku [Abu Waqid Al Laitsi], nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yali atudde mu lukungaana ku muzikiti naye banne, abantu basatu bajja. Babiri ku bo baatunuulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ate omulala n’avaawo, babiri ku bo ne bagenda mu maaso n’okutuula ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’omu ku bo alabika nga musanyufu mu lukiiko ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ate owookubiri n’atuula emabega waabwe, ate owookusatu n’akyuka. Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yamala okwetaba mu lukiiko, yagamba nti: ‘Oyagala nkubuulire ku bantu abo abasatu?’. Ate omu ku bo, yasaba Allah obukuumi, kale Allah n’amukuuma. Ekyokubiri, aswala Allah, olwo Allah n’amuswala. Ate owookusatu n’akyuka okuva ku Allah, Allah n’amukyuka’.

Hadith

Imam Bukhari : 65

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَمْسَكَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ أَوْ بِزِمَامِهِ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ مِنْهُ

Atubuulidde [Musaddad] yagamba, atubuulidde [Bisyir] yagamba, atubuulidde [Ibn ‘Aun] okuva ku [Ibn Sirin] okuva ku [Abdurrahman bin Abu Bakrah] okuva ku [kitaawe], yagamba, nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yatuula ku ngamiya ye ng’ate abantu bakutte emiguwa gy’engamiya. Ye sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Luno lunaku ki? '. Ffenna twasirika ne tulowooza nti ajja kutuuma ekintu ekirala okuggyako erinnya ly’olunaku eryali limanyiddwa edda. Ye sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Leero si lunaku lwa Nahar?’. Twaddamu nti: ‘Ekyo kituufu’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nate yabuuza nti: ‘Guno mwezi ki? '. Ffenna twasirika ne tulowooza nti ajja kutuuma ekintu ekirala okuggyako erinnya ly’omwezi eryali limanyiddwa edda. Ye sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Guno si mwezi gwa Dhul Hijjah?’. Twaddamu nti: ‘Ekyo kituufu’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Mazima omusaayi gwo, eby’obugagga byo n’ekitiibwa kya baliraanwa bo biba haram - birongoofu - nga bwe bitukuvu olunaku lwo, omwezi gwo n’ettaka lyo. -N’olwekyo- abo abaliwo bakituuse eri abo abataliiwo, kubanga abantu abaliwo tusuubira nti bajja kusobola okukituusa eri abantu abategeera obulungi’.

Hadith

Imam Bukhari : 66

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الْأَيَّامِ كَرَاهَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا

Atubuulidde [Muhammad bin Yusuf] yagamba, atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Abu Wa’il] okuva ku [Ibn Mas’ud] yagamba; nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yatulabula n’essomo ku nnaku enzibu ze twagenda okwolekagana nazo.

Hadith

Imam Bukhari : 67

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا

Atubuulidde [Muhammad bin Basysyar] yagamba, atubuulidde [Yahya bin Sa’id] yagamba, atubuulidde [Syu’bah] Atugambye [Abu At Tayyah] okuva ku [Anas bin Malik] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba: ‘kyangu era tokaluubiriza, muwe amawulire amalungi era todduka bantu’.

Hadith

Imam Bukhari : 68

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِيُذَكِّرُ النَّاسَ فِي كُلِّ خَمِيسٍ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ ذَكَّرْتَنَا كُلَّ يَوْمٍ قَالَ أَمَا إِنَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْ ذَلِكَ أَنِّي أَكْرَهُ أَنْ أُمِلَّكُمْ وَإِنِّي أَتَخَوَّلُكُمْ بِالْمَوْعِظَةِ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِهَا مَخَافَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا

Atugambye [Uthman bin Abu Syaibah] yagamba, atubuulidde [Jarir] okuva ku [Mansur] okuva ku [Abu Wa’il] yagamba; nti [Abdullah] yawa abantu emisomo buli Lwakuna, olwo omuntu n’agamba nti: ‘Owange Abu Abdurrahman, njagala nnyo otusomese emisomo buli lunaku’ yagamba nti: ‘Mazima ddala nkyayagala okukikola, kubanga ntya okukuboola, era njagala okukuyigiriza essomo nga Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yatuyigiriza eby’okuyiga olw’okutya ekyo obukoowu bujja kututuukako'.

Hadith

Imam Bukhari : 69

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ خَطِيبًا يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللَّهُ يُعْطِي وَلَنْ تَزَالَ هَذِهِ الْأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللَّهِ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ

Atubuulidde [Sa’id bin ‘Ufair] Atubuulidde [Ibnu Wahab] okuva ku [Yunus] okuva ku [Ibn Shihab] yagamba nti, [Humaid bin Abdurrahman] yagamba; Nawulira [Mu’awiyyah] ng’atuwa okubuulira, n’agamba nti; Nawulira Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti: ‘Oyo Allah ayagadde abeere mulungi, Allah ajja kumufuula faqiq mu ddiini. Nze nzekka agaba so nga Allah y’agaba. Era ummah eno bulijjo ejja kuyimirira ku biragiro bya Allah, tebajja kubonaabona olw’abantu abaziwakanya okutuusa ng’okusalawo kwa Allah kutuuse.’

Hadith

Imam Bukhari : 70

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَإِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً مَثَلُهَا كَمَثَلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ

Atubuulidde [Ali bin Abdullah] Atubuulidde [Sufyan] yagamba, agambye [Ibn Abu Najih] okuva ku [Mujahid] yagamba; Lumu nawerekera [Ibn Umar] e Madiina, naye saamuwulira nga ayogera ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam okujjako ekintu kimu ekyaliwo gyeyagamba nti: Twali ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam era oluvanyuma yasisinkanibwa ekibiina. Awo n’agamba nti: ‘Mazima mu miti mulimu omuti ogubeera olugero eri Omusiraamu’. Nnali njagala kugamba nti gwali muti gwa date naye olw’okuba nnali nsinga obuto nnasirika. Kale olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Ogwo muti gwa date’.

Hadith

Imam Bukhari : 71

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَلَى غَيْرِ مَا حَدَّثَنَاهُ الزُّهْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا

Atubuulidde [Al Humaidi] yagamba, atubuulidde [Sufyan] yagamba, agambye [Isma’il bin Abu Khalid] - ne hadith ey’enjawulo ku eyo gye yatugamba okuva ku Az Zuhri - yagamba; Nawulira [Qais bin Abu Hazim] ng’agamba nti; Nawulira [Abdullah bin Mas’ud] ng’agamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Toyinza kukwatirwa buggya okuggyako ebintu bibiri; -okwolekera omuntu Allah gw’awa obugagga olwo n’akozesa obugagga obwo mu kkubo ly’amazima n’eri omuntu Allah gw’awa amagezi n’oluvannyuma n’abikola n’agayigiriza abalala’.

Hadith

Imam Bukhari : 72

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ

[Muhammad bin Gharair Az Zuhri] yang’amba, [Ya’qub bin Ibrahim] yatugamba, [Taata wange] yantegeeza okuva ku [Salih] okuva ku [Ibn Shihab], yantegeeza nti [’Ubaidullah bin Abdullah] yamugamba okuva ku [Ibn ‘Abbas], nti ye ne Al Hurru bin Qais bin Hishin Al Fazari baali bakaayana ku mubeezi ku Musa ‘Alaihis Salam, Ibn ‘Abbas yagamba nti; ye Khidir ‘Alaihis Salam. Amangu ago Ubay bin Ka’b n’ayita mu maaso gaabwe, olwo Ibn ‘Abbas n’amuyita n’amugamba nti: ‘Nze ne mukwano gwange ono twali tuyomba ku mubeezi wa Musa ‘Alaihis Salam, eyabuuzibwa ku kkubo eryasembayo okubasisinkana, wali owuliddeko Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’anyumya ensonga eno?’. [Ubay bin Ka’ab] yaddamu nti: Yee, ekyo kituufu, lumu nnawulira Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’agamba nti: ‘Musa bwe yali mu bakulembeze b’Abaana ba Isirayiri, waliwo eyajja n’abuuza nti: waliwo gw’omanyi akusinga omugezi?’. Musa yagamba nti ‘Alaihis salam: ‘Nedda’. Kale Allah Ta’ala yabikkulira Musa ‘Alaihis okulamusa nti: ‘Waliwo, kwe kugamba, omuddu waffe ayitibwa Hidlir’. Bwatyo Musa ‘Alaihis Salam yasaba engeri gy’ayinza okumusisinkana. Allah yakolera Musa ebyennyanja ng’akabonero n’amugamba nti; 'bw'ofiirwa ebyennyanja, komawo, ojja kumusisinkana oluvannyuma'. Bwatyo Musa ‘Alaihis Salam n’agoberera ekkubo ly’ebyennyanja mu nnyanja. Omuyigirizwa wa Musa ‘Alaihis salam yagamba nti: ‘Obadde omanyi bwe twali tunoonya obubudamu mu lwazi? Mu butuufu, neerabira -okubuulira ku- byennyanja era tewali yeerabira kubyogera okuggyako Sitaani’. Kale Musa ‘Alaihis Salam n’agamba nti: ‘Ekyo kye kifo kye tunoonya’. Awo bombi ne baddayo, nga bagoberera ebigere byabwe eby’olubereberye. Kale ku nkomerero bombi baasisinkana Hidlir ‘Alaihis salam’. Eyo y’emboozi y’ababiri nga Allah bw’aginyumya mu kitabo kye.

Hadith

Imam Bukhari : 73

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ

Kitugambye [Abu Ma’mar] yagamba, kitugambye [Abdul Warits] yagamba, kitugambye [Khalid] okuva ku [’Ikrimah] okuva ku [Ibn ‘Abbas] yagamba: Olunaku lumu Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yali ku mabbali gange n’agamba nti: ‘Ayi Allah, muyigirize Ekitabo’.

Hadith

Imam Bukhari : 74

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ فَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكَرْ ذَلِكَ عَلَيَّ

[Isma’il bin Abu Uwais] yatunyumiza, [Malik] yannyumiza okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [‘Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah] okuva ku [Abdullah bin ‘Abbas] yagamba; Najja nga nvuga endogoyi, mu kiseera ekyo nali kumpi kutuuka mu myaka gy’obuvubuka, era Omubaka wa Allah yali asaala e Mina nga tatunudde mu bbugwe. Bwentyo nayita mu maaso g’ennyiriri ezimu olwo ne ndeka endogoyi n’egenda okunoonya emmere nga bw’eyagala. Olwo ne nzirayo wakati mu nnyiriri nga tewali annenya.’

Hadith

Imam Bukhari : 75

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَعَقَلْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِي وَأَنَا ابْنُ خَمْسِ سِنِينَ مِنْ دَلْوٍ

Ang’ambye [Muhammad bin Yusuf] yagamba, Atugambye [Abu Mushir] yagamba, Ambulidde [Muhammad bin Harb] Ang’ambye [Az Zubaidi] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Mahmud bin Ar Rabbi’] yagamba nti: ‘Nzijukira okuva ewa Nabbi, bweyasiiga amalusu ge mu maaso gange, mu kiseera ekyo nali wa myaka etaano gyokka’.

Hadith

Imam Bukhari : 76

حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَاضِي حِمْصَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ نَعَمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ

Nga amaze okutugamba [Abu Al Qasim Khalid bin Khali] -omulamuzi mu Himshi-, yagamba nti; atubuulidde [Muhammad bin Harb] yagamba, Atubuulidde [Al Auza’i] atugambye [Az Zuhri] okuva ku [’Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] okuva ku [Ibn ‘Abbas] nti ye ne Al Hurru bin Qais bin Hishin Al Fazari bayomba ku mukwano Musa ‘Alaihis salam, Ibn ‘Abbas yagamba; ye Khidlir 'Alaihis salam. Amangu ago Ubay bin Ka’b n’ayita mu maaso gaabwe bombi, bwatyo Ibn ‘Abbas n’amuyita n’amugamba nti: ‘Nze ne mukwano gwange twali tuyomba ku mukwano gwange Musa ‘Alaihis salam, eyabuuzibwa ku kkubo eryasembayo okumugatta, wali owuliddeko Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’anyumya ku nsonga eno?’. [Ubay bin Ka’ab] yaddamu nti: Yee, ekyo kituufu, lumu nnawulira Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’agamba nti: ‘Musa bwe yali mu bakulembeze b’Abaana ba Isirayiri, waliwo eyajja n’abuuza nti: waliwo gw’omanyi akusinga omugezi?’. Musa yagamba nti ‘Alaihis salam: ‘Nedda’. Kale Allah Ta’ala yabikkulira Musa ‘Alaihis okulamusa nti: ‘Waliwo, kwe kugamba, omuddu waffe ayitibwa Hidlir’. Bwatyo Musa ‘Alaihis Salam yasaba engeri gy’ayinza okumusisinkana. Allah yakolera Musa ebyennyanja ng’akabonero n’amugamba nti; 'bw'ofiirwa ebyennyanja, komawo, ojja kumusisinkana oluvannyuma'. Bwatyo Musa ‘Alaihis Salam n’agoberera ekkubo ly’ebyennyanja mu nnyanja. Omuyigirizwa wa Musa ‘Alaihis salam yagamba nti: ‘Obadde omanyi bwe twali tunoonya obubudamu mu lwazi? Mu butuufu, neerabira -okubuulira ku- byennyanja era tewali yeerabira kubyogera okuggyako Sitaani’. Kale Musa ‘Alaihis Salam n’agamba nti: ‘Ekyo kye kifo kye tunoonya’. Awo bombi ne baddayo, nga bagoberera ebigere byabwe eby’olubereberye. Kale ku nkomerero bombi baasisinkana Hidlir ‘Alaihis salam’. Eyo y’emboozi y’ababiri nga Allah bw’aginyumya mu kitabo kye.

Hadith

Imam Bukhari : 77

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنْ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَ مِنْهَا نَقِيَّةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتْ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتْ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا وَأَصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ إِسْحَاقُ وَكَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ قَيَّلَتْ الْمَاءَ قَاعٌ يَعْلُوهُ الْمَاءُ وَالصَّفْصَفُ الْمُسْتَوِي مِنْ الْأَرْضِ

Atugambye [Muhammad bin Al ‘Ala`] yagamba, atubuulidde [Hammad bin Usamah] okuva ku [Buraid bin Abdullah] okuva ku [Abu Burdah] okuva ku [Abu Musa] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Olugero lw’okulungamya n’okumanya Allah bye yansindika okuleeta lulinga enkuba ey’amaanyi etonnya ku ttaka. Mu ttaka mulimu ekika ekisobola okunyiga amazzi ne lisobola okulima ebimera n’omuddo bingi. Era wakati waliwo ettaka amakalu erikwata amazzi - nga liyimiridde - abantu basobole okuganywa, okuliisa ebisolo n’okufukirira ebimera. Ate ku ludda olulala, waliwo ettaka eriringa ekiwonvu eritasobola kukwata mazzi era nga tesobola kulima bimera. Olugero lulinga omuntu ategeera eddiini ya Allah era asobola okweyambisa ebyo bye natumibwa naye, yabisoma n’abisomesa, era n’olugero lw’omuntu atasobola kusituka mu ddaala n’atakkiriza kulambika kwa Allah n’ebyo bye nnatumibwa naye’. Abu Abdullah yagambye nti; [Ishaq] yagamba nti: ‘Era mu bika by’ettaka bino mulimu ebyo ebiri mu ngeri y’ebiwonvu ebisobola okukwata amazzi okutuuka ku bbali era mu byo mulimu eddungu lya Sahara erya fulaati’.

Hadith

Imam Bukhari : 78

حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَثْبُتَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا

Kitugambibwa [‘Imran bin Masarah] yagamba, kitugambye [Abdul Warits] okuva ku [Abu At Tayyah] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba, kigambibwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam nti: ‘Mazima, mu bubonero bw’Essaawa mulimu okusituka kw’okumanya n’okusaasaana kw’obutamanya n’okunywa omwenge n’okukola mu lwatu obwenzi'.

Hadith

Imam Bukhari : 79

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍقَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَا يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَقِلَّ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَكْثُرَ النِّسَاءُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ

Kyatunyumizibwa [Musaddad] yagamba, kyatunyumizibwa [Yahya] okuva ku [Syu’bah] okuva ku [Qotadah] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba: Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Mazima, mu bubonero bw’Essaawa mulimu ebbula ly’okumanya n’okusaasaana kw’obutamanya, obwenzi obw’olubeerera, omuwendo gw’abakazi omungi n’obutono abasajja, okutuuka ku kigero nti abakazi amakumi ataano benkana omusajja omu yekka.

Hadith

Imam Bukhari : 80

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ فِي أَظْفَارِي ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمَ

Kitutegeezeddwa [Sa’id bin ‘Ufair] yagamba nti, Kigambibwa gyendi [Al Laits] yagamba nti, Kigambibwa nze [’Uqail] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [Hamzah bin Abdullah bin Umar] nti [Ibn Umar] yagamba nti: Nawulira Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti: ‘Bwe nnali nneebase, naloose bwentyo Naweebwa egiraasi y’amata olwo ne nginywa okutuusa lwe nnalaba ekifaananyi ekirungi nga kiva mu nviiri zange, olwo ekisigadde ne nkiwa mukwano gwange ow’ekitiibwa Umar bin Al Khaththab’. Abantu beebuuza nti: ‘Ta’wil kye ki, ggwe omubaka wa Allah?’. Yaddamu nti: ‘Okumanya’.