Imam Bukhari : 61
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الْأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْتُكَ فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ فِي نَفْسِكَ فَقَالَ سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ أَاللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنْ السَّنَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍوَرَوَاهُ مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ المُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
عبدالله بن یوسف له موږ څخه روایت کړی دی، هغه له سعید المقبوري څخه له سیاریک بن عبدالله بن ابو نمیر څخه روایت کړی دی چې هغه له انس بن مالک څخه اوریدلي دي چې ویل یې: کله چې موږ په مسجد کې له رسول الله صلی الله علیه وسلم سره ناست وو، یو سړی چې په اوښ سپور و، راغی او د جومات ته نږدې یې اوښ وتاړه او هغوی ته یې وویل: ستاسو څخه د چا نوم محمد دی؟ په دې وخت کې رسول الله صلی الله علیه وسلم د صحابه وو په مینځ کې تکیه وکړه، بیا موږ ځواب ورکړ: دا سړی، سپین پوستی شاته تکیه کوي. هغه سړي ورته وویل: ای د عبدالمطلب زویه! رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: هو، ما ستا ځواب درکړ. نو هغه سړي رسول الله صلی الله علیه وسلم ته وویل: زه له تاسو څخه یوه پوښتنه کوم چې ممکن ستاسو لپاره سخته وي مګر زما په وړاندې هیڅ احساس نه کوئ. نو رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: "پوښتنه وکړه چې ستا ستونزه څه ده؟" سړي وویل: "زه ستا د رب او له تا څخه د مخکې کسانو د رب په خاطر پوښتنه کوم. ایا الله تعالی ته د ټولو انسانانو لپاره لیږلی یې؟" رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: "په الله تعالی قسم، هو!" سړي وویل: "زه تاته د الله تعالی په نوم قسم درکوم، ایا الله تعالی تاته امر کړی چې موږ په ورځ او شپه کې پنځه ځله لمونځ وکړو؟" رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: "په الله تعالی قسم، هو!" سړي وویل: "زه تاته د الله تعالی په نوم قسم درکوم، ایا الله تعالی تاته امر کړی چې موږ هر کال په دې میاشت کې روژه ونیسو؟" رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: "په الله تعالی قسم، هو!" سړي وویل: "زه تاته د الله تعالی په نوم قسم درکوم، ایا الله تعالی تاته امر کړی چې زموږ له شتمنو څخه صدقه واخلئ او بیا یې زموږ په غریبانو وویشئ؟" رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: "په خدای قسم، هو، همداسې ده!" هغه کس وویل: "زه په هغه څه ایمان لرم چې تا راوړی دی او زه د خپل قوم رسول یم، زه دلام بن ثعلبه یم، د بني سعد بن بکر ورور یم". دا کیسه ده - لکه څنګه چې [موسی بن اسماعیل] او [علي بن عبدالحمید] له [سلیمان بن المغیره] له [ثابت] له [انس] څخه روایت کړې ده چې له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه دي".
Imam Bukhari : 62
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ رَجُلًا وَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُفَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ
موږ ته [اسماعیل بن عبدالله] ویلي دي، ما ته [ابراهیم بن سعد] له [صالح] له [ابن شهاب] له [عبیدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود] څخه خبر راکړی دی چې [عبدالله بن عباس] روایت کړی دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم یو کس د یو لیک سره ولیږه او امر یې وکړ چې دا لیک د بحرین امیر ته ورکړي. بیا د بحرین امیر دا لیک کسری ته ورکړ. کله چې هغه ولوست، نو هغه لیک یې څیری کړ. ما فکر وکړ چې بیا [ابن مسیب] وویل؛ بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم دعا وکړه چې دوی - د دوی ځواک - ټوټې ټوټې شي.
Imam Bukhari : 63
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا أَوْ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَنْ قَالَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ
موږ ته [محمد بن مقوطیل ابو الحسن المروازي] خبر راکړی دی [عبدالله] ویلي دي، موږ ته [صیوبة] له [قطاده] څخه [انس بن مالک] له [انس بن مالک] څخه خبر راکړی دی چې وايي: رسول الله صلی الله علیه وسلم یو لیک ولیکه یا یې د لیکلو اراده وکړه، نو ورته وویل شول چې دوی به لیکنه تر هغه وخته ونه لولي چې مهر پرې نه وي. نو رسول الله صلی الله علیه وسلم د سپینو زرو یوه مهر جوړه کړه چې په هغې باندې "محمد رسول الله" نښه وه. دا داسې وه لکه څنګه چې ما د هغه په لاسونو کې سپین ولید. بیا ما له قتاده څخه وپوښتل: 'د محمد رسول الله نښه چا جوړه کړه؟' ځواب: 'انس'.
Imam Bukhari : 64
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ إِذْ أَقْبَلَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَ وَاحِدٌ قَالَ فَوَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا وَأَمَّا الْآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ وَأَمَّا الثَّالِثُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ النَّفَرِ الثَّلَاثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ فَآوَاهُ اللَّهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَاسْتَحْيَا فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُ
موږ ته [اسماعیل] ویلي دي، ما ته [مالک] له [اسحاق بن عبدالله بن ابو طلحه] څخه خبر راکړی دی چې [ابو مرة] - د عقیل بن ابو طالب پخوانی غلام - هغه ته [ابو واقد اللیثي] څخه خبر راکړ چې رسول الله صلی الله علیه وسلم کله چې د خپلو ملګرو سره په جومات کې په مجلس کې ناست و، درې کسان راغلل. دوه یې د رسول الله صلی الله علیه وسلم مخې ته وو او بل یې لاړ، دوه یې د رسول الله صلی الله علیه وسلم سره ناست وو، یو یې د رسول الله صلی الله علیه وسلم سره په مجلس کې خوشحاله ښکاریده پداسې حال کې چې دوهم یې د دوی شاته ناست و، پداسې حال کې چې دریم یې مخ واړاوه. کله چې رسول الله صلی الله علیه وسلم له مجلس څخه فارغ شو، نو ویې ویل: ایا تاسو غواړئ چې زه تاسو ته د دې دریو کسانو په اړه خبر درکړم؟ د دوی له ډلې څخه یو یې له الله تعالی څخه پناه وغوښته، نو الله تعالی یې ساتنه وکړه. دوهم، هغه له الله تعالی څخه شرمیږي، بیا الله تعالی هم له هغه څخه شرمیږي. پداسې حال کې چې دریم له الله تعالی څخه مخ واړوه، الله تعالی هم له هغه څخه مخ واړوه.
Imam Bukhari : 65
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَمْسَكَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ أَوْ بِزِمَامِهِ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ مِنْهُ
موږ ته [مصدد] ویلي دي، موږ ته [بصیر] ویلي دي، موږ ته [ابن عون] له [ابن سیرین] څخه [عبدالرحمن بن ابي بکره] له [خپل پلار] څخه روایت کړی دی، هغه ویلي دي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم په خپل اوښ باندې ناست و پداسې حال کې چې خلکو د اوښ ملا نیوله. هغه صلی الله علیه وسلم وویل: 'دا کومه ورځ ده؟'. موږ ټول چوپ وو او فکر مو کاوه چې هغه به د هغې ورځې له نوم پرته بل څه نوم کړي چې دمخه پیژندل شوې وه. هغه صلی الله علیه وسلم وویل: 'ایا نن د النحر ورځ نه ده؟' موږ ځواب ورکړ: 'سمه ده'. رسول الله صلی الله علیه وسلم بیا وپوښتل: 'دا کومه میاشت ده؟'. موږ ټول چوپ وو او فکر مو کاوه چې هغه به د هغې میاشتې له نوم پرته بل څه نوم کړي چې دمخه پیژندل شوې وه. رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: 'ایا دا د ذی الحجې میاشت نه ده؟' موږ ځواب ورکړ: 'سمه ده'. رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: 'په حقیقت کې، ستاسو وینه، ستاسو شتمني او ستاسو د ګاونډیانو عزت حرام دي - پاک دي - لکه څنګه چې ستاسو ورځ، ستاسو میاشت او ستاسو ځمکه مقدسه ده. - نو - هغه کسان چې حاضر دي باید دا هغه کسانو ته ورسوي چې حاضر نه دي، ځکه چې هغه کسان چې حاضر دي هیله ده چې دا هغه خلکو ته ورسوي چې له دوی څخه ښه پوهیږي'.
Imam Bukhari : 66
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الْأَيَّامِ كَرَاهَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
محمد بن یوسف موږ ته ویلي دي، سفیان له العماسي څخه له ابو وائل څخه له ابن مسعود څخه روایت کړی دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم موږ ته د هغو سختو ورځو په اړه چې موږ به ورسره مخ شو، درس راکړ.
Imam Bukhari : 67
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا
محمد بن بصیر وویل، یحیی بن سعید وویل، سیوبه راته وویل، ابو طیة له انس بن مالک څخه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وفرمایل: "اساني وکړئ او سختي مه کوئ، ښه خبر ورکړئ او خلک مه تښتوئ".
Imam Bukhari : 68
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِيُذَكِّرُ النَّاسَ فِي كُلِّ خَمِيسٍ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ ذَكَّرْتَنَا كُلَّ يَوْمٍ قَالَ أَمَا إِنَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْ ذَلِكَ أَنِّي أَكْرَهُ أَنْ أُمِلَّكُمْ وَإِنِّي أَتَخَوَّلُكُمْ بِالْمَوْعِظَةِ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِهَا مَخَافَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا
عثمان بن ابي شیبه موږ ته ویلي دي، جریر له منصور څخه له ابو وائل څخه ویلي دي چې عبدالله هره پنجشنبه خلکو ته درس ورکاوه، بیا یو چا وویل: 'ای ابو عبدالرحمن، زه واقعیا غواړم چې تاسو هره ورځ موږ ته درس راکړئ' هغه وویل: 'زه واقعیا د دې کولو څخه ډډه کوم، ځکه چې زه له تاسو څخه د ستړي کیدو څخه ویره لرم، او زه غواړم تاسو ته داسې درس درکړم لکه څنګه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم موږ ته درس راکړ ځکه چې ویره لري چې ستړیا به موږ ونیسي'.
Imam Bukhari : 69
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ خَطِيبًا يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللَّهُ يُعْطِي وَلَنْ تَزَالَ هَذِهِ الْأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللَّهِ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ
موږ ته [سعید بن عفیر] خبر راکړی دی چې [ابن وهب] له [یونس] څخه له [ابن شهاب] څخه روایت کړی دی چې [حمید بن عبدالرحمن] ویلي دي چې ما له [معاویه] څخه واورېدل چې زموږ لپاره یې خطبه ورکوله، هغه وویل: ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي چې ویل یې: 'څوک چې الله وغواړي چې ښه وي، الله به یې په دین کې فقیه کړي. زه یوازینی کس یم چې ویش کوم او الله هغه څوک دی چې ورکوي. او دا امت به تل د الله د حکمونو په وړاندې ودریږي، دوی به د هغو خلکو له امله چې د دوی مخالفت کوي تر هغه چې د الله پریکړه راشي، زیان ونه رسوي.'
Imam Bukhari : 70
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَإِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً مَثَلُهَا كَمَثَلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ
علي بن عبدالله موږ ته خبر راکړی دی [سفیان] وايي، ابن ابو نجیح له مجاهد څخه روایت کړی دی چې وايي: زه یو ځل له ابن عمر سره مدینې ته تللی وم، خو ما له هغه څخه د رسول الله صلی الله علیه وسلم په اړه خبرې نه دي اوریدلي، پرته له یوې پېښې چې هغه وویل: موږ له رسول الله صلی الله علیه وسلم سره وو او بیا یې جماعت ولید. بیا یې وویل: 'په حقیقت کې، د ونو په منځ کې یوه ونه ده چې د مسلمان لپاره مثال دی'. ما غوښتل چې ووایم چې دا د خرما ونه وه، خو ځکه چې زه تر ټولو کوچنی وم، نو چوپ شوم. نو بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: 'دا د خرما ونه ده'.
Imam Bukhari : 71
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَلَى غَيْرِ مَا حَدَّثَنَاهُ الزُّهْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
موږ ته [الحميدي] ويلي دي، موږ ته [سفيان] ويلي دي، ما ته [اسماعيل بن ابو خالد] ويلي دي - د هغه حديث څخه چې هغه موږ ته له الزهري څخه روايت کړی دی - وايي: ما [قيس بن ابو حازم] اورېدلي دي چې ويل يې: ما [عبدالله بن مسعود] اورېدلي دي چې ويل يې: رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي دي: "تاسو حسد نشئ کولی پرته له دوو شیانو څخه: یو د هغه چا سره چې الله تعالی مال ورکړي او بیا هغه مال د حق په لاره کې وکاروي او بل هغه چا سره چې الله تعالی حکمت ورکړي او بیا هغه په هغې عمل کوي او نورو ته یې ورزده کوي".
Imam Bukhari : 72
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ
[محمد بن غریر الزهري] ما ته وویل، [یعقوب بن ابراهیم] موږ ته وویل، [زما پلار] ما ته د [صالح] له [ابن شهاب] څخه خبر راکړ، هغه راته وویل چې [عبیدالله بن عبدالله] هغه ته د [ابن عباس] له قوله خبر راکړ، چې هغه او الحرو بن قیس بن حشین الفزاري د موسی علیه السلام د ملګري په اړه بحث کاوه، ابن عباس وویل: هغه خضر علیه السلام دی. ناڅاپه ابی بن کعب د دوی مخې ته تېر شو، بیا ابن عباس هغه ته غږ وکړ او ویې ویل: زه او زما دا ملګری د موسی علیه السلام د ملګري په اړه بحث کاوه، له هغه څخه د هغه لارې په اړه پوښتنه وشوه چې بالاخره دوی ته ورسیده، ایا تاسو کله هم د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه دا خبره اوریدلې ده؟ [ابی بن کعب] ځواب ورکړ: هو، سمه ده، ما یو ځل له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې ویل یې: 'کله چې موسی علیه السلام د بني اسرائیلو د مشرانو په ډله کې و، یو څوک راغی او پوښتنه یې وکړه: ایا تاسو داسې څوک پیژنئ چې له تاسو څخه هوښیار وي؟' موسی علیه السلام وویل: 'نه'. نو الله تعالی موسی علیه السلام ته سلام وحی کړ: 'زموږ بنده شته چې نوم یې هضلیر دی'. نو موسی علیه السلام د هغه سره د لیدو لپاره لاره وغوښته. الله تعالی د موسی علیه السلام لپاره کب د نښې په توګه وټاکه او ورته یې وویل: 'که تاسو کب ورک کړئ، بیرته راشئ، وروسته به ورسره مخ شئ'. نو موسی علیه السلام په سمندر کې د کب په لاره روان شو. د موسی علیه السلام شاګرد وویل: 'ایا تاسو پوهیږئ کله چې موږ په ډبره کې د پناه ځای په لټه کې وو؟ په حقیقت کې، ما هیر کړی و - د کب په اړه خبر ورکړم او هیڅوک یې هیر نه کړل چې ما ته د شیطان پرته د دې په اړه خبر راکړي'. نو موسی علیه السلام وویل: 'دا هغه ځای دی چې موږ یې لټوو'. بیا دوی دواړه بیرته راستانه شول، د خپلو اصلي پښو په تعقیب. نو بالاخره دوی دواړه د حیدر علیه السلام سره ولیدل. دا د دواړو کیسه ده لکه څنګه چې الله تعالی په خپل کتاب کې بیانوي.
Imam Bukhari : 73
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ
دا موږ ته [ابو معمر] وویل، دا موږ ته [عبدالوارث] وویل، دا موږ ته [خالد] له [عکرمه] څخه [ابن عباس] څخه روایت شوی دی چې وايي: یوه ورځ رسول الله صلی الله علیه وسلم زما په څنګ کې و او ویې ویل: "ای الله! هغه ته کتاب ورزده کړه".
Imam Bukhari : 74
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ فَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكَرْ ذَلِكَ عَلَيَّ
[اسماعیل بن ابو اویس] له موږ سره روایت کړی، [مالک] له ما سره له [ابن شهاب] له [عبیدالله بن عبدالله بن عتبه] له [عبدالله بن عباس] څخه روایت کړی چې وايي: زه په خره سپور راغلم، هغه وخت زه نږدې بلوغ ته رسیدلی وم، او رسول الله صلی الله علیه وسلم په منی کې لمونځ کاوه پرته له دې چې دیوال ته مخ واړوي. نو زه د ځینو صفونو مخې ته تېر شوم بیا مې خر پریښود چې خواړه ومومي لکه څنګه چې یې خوښه وي. بیا زه د صفونو په مینځ کې بیرته لاړم او هیچا ما ملامت نه کړ.
Imam Bukhari : 75
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَعَقَلْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِي وَأَنَا ابْنُ خَمْسِ سِنِينَ مِنْ دَلْوٍ
محمد بن یوسف وویل، ابو مشیر وویل، محمد بن حرب راته وویل، زبیدي راته وویل، عز زهري له محمود بن ربیع څخه وویل: "زه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه په یاد لرم، کله چې هغه زما په مخ خپل لاړې ولګولې، هغه وخت زه یوازې پنځه کلن وم".
Imam Bukhari : 76
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَاضِي حِمْصَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ نَعَمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ
هغه موږ ته [ابو القاسم خالد بن خلي] - چې په حمشي کې قاضي دی - خبر راکړ، هغه وویل؛ موږ ته [محمد بن حرب] ویلي، موږ ته [العوضی] موږ ته [عز زهری] له [عبیدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود] له [ابن عباس] څخه روایت کړی چې هغه او الحرو بن قیس بن حشین الفزاری د موسی علیه السلام د ملګري په اړه بحث وکړ، ابن عباس وویل؛ هغه خدلرضی الله عنهما دی. ناڅاپه ابی بن کعب د دوی دواړو مخې ته تېر شو، نو ابن عباس هغه ته غږ وکړ او ویې ویل: زه او زما ملګری د موسی علیه السلام د ملګري په اړه بحث کاوه، له هغه څخه د هغه لارې په اړه پوښتنه وشوه چې بالاخره یې هغه سره یوځای کړ، ایا تاسو کله هم د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه د دې موضوع په اړه اوریدلي دي؟ [ابی بن کعب] ځواب ورکړ: هو، سمه ده، ما یو ځل له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې ویل یې: 'کله چې موسی علیه السلام د بني اسرائیلو د مشرانو په ډله کې و، یو څوک راغی او پوښتنه یې وکړه: ایا تاسو داسې څوک پیژنئ چې له تاسو څخه هوښیار وي؟' موسی علیه السلام وویل: 'نه'. نو الله تعالی موسی علیه السلام ته سلام وحی کړ: 'زموږ بنده شته چې نوم یې هضلیر دی'. نو موسی علیه السلام د هغه سره د لیدو لپاره لاره وغوښته. الله تعالی د موسی علیه السلام لپاره کب د نښې په توګه وټاکه او ورته یې وویل: 'که تاسو کب ورک کړئ، بیرته راشئ، وروسته به ورسره مخ شئ'. نو موسی علیه السلام په سمندر کې د کب په لاره روان شو. د موسی علیه السلام شاګرد وویل: 'ایا تاسو پوهیږئ کله چې موږ په ډبره کې د پناه ځای په لټه کې وو؟ په حقیقت کې، ما هیر کړی و - د کب په اړه خبر ورکړم او هیڅوک یې هیر نه کړل چې ما ته د شیطان پرته د دې په اړه خبر راکړي'. نو موسی علیه السلام وویل: 'دا هغه ځای دی چې موږ یې لټوو'. بیا دوی دواړه بیرته راستانه شول، د خپلو اصلي پښو په تعقیب. نو بالاخره دوی دواړه د حیدر علیه السلام سره ولیدل. دا د دواړو کیسه ده لکه څنګه چې الله تعالی په خپل کتاب کې بیانوي.
Imam Bukhari : 77
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنْ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَ مِنْهَا نَقِيَّةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتْ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتْ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا وَأَصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ إِسْحَاقُ وَكَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ قَيَّلَتْ الْمَاءَ قَاعٌ يَعْلُوهُ الْمَاءُ وَالصَّفْصَفُ الْمُسْتَوِي مِنْ الْأَرْضِ
موږ ته [محمد بن العلاء] ویلي دي، موږ ته [حماد بن اسامه] له [برید بن عبدالله] له [ابو برده] له [ابو موسی] له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی دی، هغه وویل: 'د هغه لارښوونې او پوهې مثال چې الله تعالی ما ته د راوړلو لپاره لیږلی دی، په ځمکه باندې د سخت باران په څیر دی. د خاورې په مینځ کې یو ډول دی چې اوبه جذبوي ترڅو ډیر نباتات او واښه وکري. او په مینځ کې سخته خاوره ده چې اوبه ساتي - ولاړ - ترڅو انسانان یې وڅښي، څاروي وخوري او اوبه ورکړي. او له بلې خوا، د درې په څیر ځمکه ده چې اوبه نشي ساتلی او نباتات نشي کرلی. مثال د هغه چا په څیر دی چې د الله تعالی دین پوهیږي او کولی شي له هغه څه څخه ګټه پورته کړي چې زه ورسره لیږل شوی وم، هغه یې زده کړه او هغه یې زده کړه، او همدارنګه د هغه چا مثال چې نشي کولی په رتبه کې لوړ شي او د هغه څه سره چې زه ورسره لیږل شوی وم د الله تعالی لارښوونه ونه مني. ابو عبدالله وویل؛ [اسحاق] وویل: 'او د دې ډول ځمکو په منځ کې هغه د درې په بڼه دي چې اوبه تر کنډو پورې ساتي او د دوی په منځ کې د صحارا هواره دښته ده'.
Imam Bukhari : 78
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَثْبُتَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا
موږ ته [عمران بن میسره] ویلي دي، موږ ته [عبدالوارث] له [ابو طیة] څخه [انس بن مالک] ویلي دي، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم ویلي دي: "په حقیقت کې د قیامت له نښو څخه د علم لوړوالی او د ناپوهۍ خپریدل، د شرابو څښل او د زنا ښکاره عمل دی".
Imam Bukhari : 79
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍقَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَا يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَقِلَّ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَكْثُرَ النِّسَاءُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ
موږ ته [مصدد] روایت شوی، موږ ته [یحیی] له [شعبه] څخه [قتاده] له [انس بن مالک] څخه روایت شوی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وویل: په یقیني توګه د قیامت له نښو څخه د علم کمښت او د ناپوهۍ خپریدل، ښکاره زنا، د ښځو ډیروالی او د نارینه وو کموالی دی، تر دې چې پنځوس ښځې د یو سړي سره مساوي دي.
Imam Bukhari : 80
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ فِي أَظْفَارِي ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمَ
موږ ته [سعید بن عفیر] ویلي دي چې ما ته [اللیث] ویلي دي چې ما ته [عقیل] له [ابن شهاب] څخه [حمزه بن عبدالله بن عمر] څخه روایت شوی دی چې [ابن عمر] ویلي دي: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي دي چې ویل یې: کله چې زه ویده وم، ما خوب ولید چې ما ته یو ګیلاس شیدې ورکړل شوې، بیا ما هغه وڅښلې تر هغه چې ما ولیدل چې زما له نوکانو څخه ښه لید راوځي، بیا ما هغه خپل ګران ملګري عمر بن الخطاب ته ورکړ. خلکو وپوښتل: 'ای د الله رسوله، تاویل څه شی دی؟' هغه ځواب ورکړ: 'پوهه'.