Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 61

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الْأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْتُكَ فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ فِي نَفْسِكَ فَقَالَ سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ أَاللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنْ السَّنَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ أَاللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍوَرَوَاهُ مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ المُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا

Yandi me zabisa beto [Abdullah bin Yusuf] me tuba, me songa beto [Al Laits] katuka na [Sa’id Al Maqburi] katuka na [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir] nde yandi waka [Anas bin Malik] ke tuba nde: Ntangu beto vandaka ti profete saw. mpi yandi tubaka na bo -banduku- : « Nani na kati na beno ke bingamaka Muhamed ? Na ntangu yina Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam kuditulaka na nima na kati ya banduku, na nima beto vutulaka : ‘Muntu yai, ya mpembe ke kuditulaka na nima’. Muntu yina tubaka na Yandi nde; 'O mwana ya Abdul Muththalib' Ntumwa vutulaka nde: 'Ee, mono me pesa nge mvutu'. Na yau muntu yina tubaka na Ntumwa : « Mono ke yula nge ngyufula mosi ya lenda vanda mpasi sambu na nge kansi nge ke kudiwa ve ata kima mosi sambu na mono ». Na yau, Ntumwa saw vutulaka nde: ‘Yula inki kele mpasi na nge’. Muntu yina tubaka nde: ‘Mono ke lomba nge sambu na Rabi na nge mpi Rabi ya bantu yina vandaka na ntwala na nge. Keti Allah muntu tindaka nge na bantu yonso?’ Ntumwa vutulaka nde: ‘Na zina ya Nzambi, ee yo kele mutindu yina!’. Muntu yina tubaka nde: ‘Mono ke zenga kieleka na zina ya Allah, keti Allah muntu pesaka nge ntuma nde beto samba mbala tanu na mpimpa ti mwini?’. Ntumwa vutulaka nde: ‘Na zina ya Nzambi, ee yo kele mutindu yina!’. Muntu yina tubaka nde : « Mono ke zenga kieleka na nge na zina ya Allah, keti Allah muntu me pesa nge ntuma nde beto buya madia na ngonda yai konso mvula ? Ntumwa vutulaka nde: ‘Na zina ya Nzambi, ee yo kele mutindu yina!’. Muntu yina tubaka nde: ‘Mono ke zenga kieleka na nge na zina ya Allah, keti Allah muntu pesaka nge ntuma ya kubaka makabu ya mawa na bamvwama yina kele na kati na beto mpi na nima kukabula yo na bansukami yina kele na kati na beto ?’. Ntumwa vutulaka nde: ‘Na zina ya Nzambi, ee yo kele mutindu yina!’. Muntu yina tubaka nde: ‘Mono ke kwikila na mambu ya nge me nata mpi mono kele kinati-nsangu ya bantu na mono, mono kele Dlamam bin Tsa’laba, mpangi ya Bani Sa’d bin Bakr’. Yau kele disolo - mutindu [Musa bin Isma’il] ti [Ali bin Abdul Hamid] ya [Sulaiman bin Al Mughirah] ya [Tsabit] ya [Anas] ya profete saw.

Hadith

Imam Bukhari : 62

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ رَجُلًا وَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُفَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ

Yandi me zabisa beto [Isma’il bin Abdullah] me tuba, me songa mono [Ibrahim bin Sa’d] katuka na [Salih] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] nde [Abdullah bin Abdullah] me pesa rapore, nde yandi vandaka ti ntuma ya profete. sambu na kupesa mukanda yina na Ntwadisi ya Bahrein. Na nima, mfumu ya Bahrein pesaka yo na Kisra. Ntangu yandi tangaka yo, yandi pasulaka mukanda yango. Mono yindulaka nde na ntangu yina [Ibn Musayyab] tubaka nde; na nima, Rasulullah sambaka nde bo - ngolo na bo - kupasuka na bitini-bitini.

Hadith

Imam Bukhari : 63

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا أَوْ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَنْ قَالَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ

Yandi me songa beto [Muhammad bin Muqotil Abu Al Hasan Al Marwazi] me songa beto nde [Abdullah] me tuba, me songa beto [Syu’bah] katuka na [Qotadah] katuka na [Anas bin Malik] me tuba nde: Ntumwa sonikaka mukanda to vandaka ti lukanu ya kusonika mukanda yina tubaka nde yo vandaka ve mukanda ya testament, katula kaka kana bo me tula yo kashe. Yo yina, Ntumwa salaka kashe ya bo me sala na arza ti kidimbu; Muhamadi mfumu ya insi. Yo vandaka bonso nde mono monaka mpembe na maboko na yandi. Na nima, mono yulaka Qotadah nde: ‘Nani salaka kidimbu ya Muhamed Rasulullah?’ Mvutu kele nde: ‘Anasi’.

Hadith

Imam Bukhari : 64

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ إِذْ أَقْبَلَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَ وَاحِدٌ قَالَ فَوَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا وَأَمَّا الْآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ وَأَمَّا الثَّالِثُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ النَّفَرِ الثَّلَاثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ فَآوَاهُ اللَّهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَاسْتَحْيَا فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُ

Yau me zabisama na beto [Isma’il] tubaka, yau me zabisama na munu [Malik] katuka na [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] nde [Abu Murrah] - mpika ya ntama ya Uqail bin Abu Talib -, songaka yandi katuka na [Abu Waqid Al Laitsi], nde yandi vandaka Ntumwa ya Nzambi. lukutakanu na mosquée ti banduku na yandi, bantu tatu kwisaka. Zole na kati na bau talanaka na ntwala ya Ntumwa mpi yankaka kwendaka, zole na kati na bau landaka kuvanda ti Ntumwa kisika mosi na kati na bau vandaka kumonana na kiese na lukutakanu ti Ntumwa na ntangu ya zole vandaka na nima na bau, na ntangu ya tatu vandaka kubaluka. Na nima ya Ntumwa ya Nzambi manisa kukwenda na lukutakanu, yandi tubaka nde: ‘Keti nge ke zola nde mono zabisa nge mambu ya bantu yina tatu?’ Sambu na mosi na kati na bau, yandi lombaka Allah lutaninu, yau yina Allah taninaka yandi. Ya zole, yandi ke wa nsoni na Allah, na nima Allah ke wa nsoni na yandi. Na ntangu ya tatu vandaka kubuya Allah, Allah vandaka kubuya yandi’.

Hadith

Imam Bukhari : 65

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَمْسَكَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ أَوْ بِزِمَامِهِ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا فَسَكَتْنَا حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا لِيُبَلِّغ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّ الشَّاهِدَ عَسَى أَنْ يُبَلِّغَ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ مِنْهُ

Yandi me zabisa beto [Musaddad] me tuba, me songa beto [Bisyir] me tuba, me songa beto [Ibn Aun] katuka na [Ibn Sirin] katuka na [Tata na yandi], yandi me tuba, nde Ntumwa vandaka na zulu ya shamo na yandi ntangu bantu vandaka kusimba shamo. Yandi tubaka nde: ‘Inki kilumbu yai? '. Beto yonso vandaka pima mpi vandaka kuyindula nde Yandi ta pesa zina ya nkaka katula zina ya kilumbu yina me zabana dezia. Yandi tubaka nde: “Keti bubu kele ve kilumbu ya Nahar?” Beto vutulaka nde: ‘Yo kele mutindu yina’. Ntumwa yulaka diaka nde: ‘Ngonda yai kele inki? '. Beto yonso vandaka pima mpi vandaka kuyindula nde Yandi ta pesa zina ya nkaka katula zina ya ngonda yina me zabana dezia. Yandi tubaka nde: “Keti yai kele ve ngonda ya Zul Hijjah?” Beto vutulaka nde: ‘Yo kele mutindu yina’. Ntumwa tubaka nde: ‘Ya kieleka, menga na nge, kimvwama na nge ti lukumu ya bamfinangani kele haram - bunkete - mutindu kilumbu na nge, ngonda na nge ti ntoto na nge kele santu. -Yo yina- bika bantu yina kele pana kupesa yo na bantu yina kele ve pana, sambu bantu yina kele pana ta vanda ti kivuvu ya kupesa yo na bantu yina ke bakisa mbote kuluta bo’.

Hadith

Imam Bukhari : 66

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِالْمَوْعِظَةِ فِي الْأَيَّامِ كَرَاهَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا

Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Yusuf] me tuba, me songa beto [Sufyan] katuka na [Al A’masy] katuka na [Abu Wa’il] katuka na [Ibn Mas’ud] me tuba; nde Ntumwa kebisaka beto ti dilongi mosi ya ke tubila bilumbu ya mpasi yina beto ta kutana ti yo.

Hadith

Imam Bukhari : 67

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا

Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Basysyar] me tuba, me songa beto [Yahya bin Sa’id] me tuba, me songa beto [Syu’bah] Yandi me songa mono [Abu At Tayyah] katuka na [Anas bin Malik] katuka na profete sallallaahu ya mpa sala nde yo vanda mpasi mpi tina ve.

Hadith

Imam Bukhari : 68

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِيُذَكِّرُ النَّاسَ فِي كُلِّ خَمِيسٍ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ ذَكَّرْتَنَا كُلَّ يَوْمٍ قَالَ أَمَا إِنَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْ ذَلِكَ أَنِّي أَكْرَهُ أَنْ أُمِلَّكُمْ وَإِنِّي أَتَخَوَّلُكُمْ بِالْمَوْعِظَةِ كَمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَوَّلُنَا بِهَا مَخَافَةَ السَّآمَةِ عَلَيْنَا

Yandi me songa beto [Utman bin Abu Syaibah] me tuba, me songa beto [Jarir] katuka na [Mansur] katuka na [Abu Wa’il] me tuba; yina [Abdullah] vandaka kupesa malongi na bantu konso Kiya, na nima muntu mosi kutubaka nde: ‘O Abu Abdurrahman, mono kezola mpenza nde nge longa beto malongi konso kilumbu’ yandi tubaka nde: ‘Mono kele mpenza ti keti-keti na kusala yo, sambu mono kewa boma ya kulembisa nge, mpi mono kezola kulonga nge dilongi mosi bonso yina profete vandaka kulonga beto. kulemba ta simba beto’.

Hadith

Imam Bukhari : 69

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ خَطِيبًا يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَاللَّهُ يُعْطِي وَلَنْ تَزَالَ هَذِهِ الْأُمَّةُ قَائِمَةً عَلَى أَمْرِ اللَّهِ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ

Yandi me songa beto [Sa’id bin Ufair] Yandi me songa beto [Ibnu Wahab] katuka na [Yunus] katuka na [Ibnu Shihab] tubaka nde, [Humaid bin Abdurrahman] tubaka nde; Mono waka [Mu’awiyyah] ke sala disolo sambu na beto, yandi tubaka nde; Mu kuwaka Ntumwa Saw ke tuba nde: ‘Konso muntu yina Nzambi ke zola nde yandi vanda mbote, Nzambi ta sala nde yandi kuma faqiq na dibundu. Mono mosi mpamba ke kabulaka ntangu Allah ke pesaka. Mpi ummah yai ta telema ntangu yonso na nsiku ya Allah, bo ta mona mpasi ve sambu na bantu yina ke telamina bo tii kuna lukanu ya Allah ta kwisa.’

Hadith

Imam Bukhari : 70

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَإِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً مَثَلُهَا كَمَثَلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ

Yandi me zabisa beto [Ali ben Abdullah] Yandi me songa beto [Sufyan] me tuba, me songa mono [Ibn Abu Najih] katuka na [Mujahid] me tuba; Kilumbu mosi mono kwendaka ti [Ibn Omar] na Medina, kansi mono waka yandi ve ke tubila Ntumwa katula kaka diambu mosi yina yandi tubaka nde: Beto vandaka ti Ntumwa mpi na nima dibundu kutanaka ti yandi. Na nima Yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka, na kati ya banti kele ti nti mosi ya kele kingana sambu na Muzuluma’. Mono zolaka kutuba nde yo vandaka nti ya dati kansi sambu mono vandaka leke mono vandaka pima. Na yau, na nima Ntumwa tubaka nde: ‘Yo kele nti ya dati’.

Hadith

Imam Bukhari : 71

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَلَى غَيْرِ مَا حَدَّثَنَاهُ الزُّهْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا

Yandi me zabisa beto [Al Humaidi] me tuba, me songa beto [Sufyan] me tuba, me songa mono [Isma’il bin Abu Khalid] - ti hadith ya kuswaswana ti yina yandi me songa beto katuka na Az Zuhri - me tuba; Mono waka [Qais bin Abu Hazim] ke tuba nde; Mono waka [Abdola bin Mas’ud] ke tuba nde; Ntumwa tubaka nde: ‘Nge lenda vanda ve na kimpala katula kaka mambu zole; -na muntu yina Allah ke pesa kimvwama ebuna yandi ke sadila kimvwama yina na nzila ya kieleka mpi na muntu yina Allah ke pesa mayele ebuna yandi ke sadila yo mpi ke longa yo na bantu ya nkaka’.

Hadith

Imam Bukhari : 72

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ

Yandi me songa mono [Muhammad bin Gharair Az Zuhri] me tuba nde, me songa beto [Ya’qub bin Ibrahim] me tuba, me songa [tata na mono] na mono katuka na [Salih] katuka na [Ibn Shihab], yandi me songa nde [‘Ubaidullah bin Abdullah] me pesa yandi rapore katuka na [Ibn bin Abdullah] nde Al-Abbas. bo vandaka kutula ntembe sambu na nduku na yandi Musa, Ibn Abbas tubaka nde; yandi kele Khidlir 'Alaihis salam. Na mbala mosi Ubay bin Ka’b lutaka na ntwala na bo zole, yo yina Ibn ‘Abbas bingaka yandi mpi tubaka nde: ‘Mono ti nduku na mono vandaka kuswana sambu na nduku Musa ‘Alaihis salam, yina bo yulaka sambu na nzila yina nsuka-nsuka nataka yandi kisika mosi, keti nge me waka dezia Ntumwa sallalamlah’alahi vandaka sambu na mambu yai? [Ubay bin Ka’ab] vutulaka nde: Ee, yo kele mutindu yina, mono waka kilumbu mosi Rasulullah ke tuba nde: ‘Ntangu Musa vandaka na kati ya bamfumu ya Bana ya Israele, muntu mosi kwisaka mpi yulaka nde: keti nge me zaba muntu mosi ya me luta nge mayele? Musa tubaka nde: “Ve.” Na yau, Allah Taala zabisaka Musa ‘Alaihis mbote nde: ‘Kele, disongidila, nsadi na beto na zina ya Hidlir’. Yo yina, Musa ‘Alaihis Salam lombaka nzila ya kukutana ti yandi. Allah salaka mbisi sambu na Moize bonso kidimbu mpi tubilaka yandi nde; 'kana nge me vidisa mbisi, vutuka, nge ta kutana ti yandi na nima'. Yo yina, Musa ‘Alaihis Salam landaka nzila ya mbisi yina vandaka na nzadi-mungwa. Longoki ya Musa ‘Alaihis salam tubaka nde: ‘Keti nge zabaka ntangu beto vandaka kusosa kisika ya kubumbana na ditadi? Ya kieleka, mono vilaka -kuzabisa mambu ya- mbisi mpi muntu mosi ve vilaka kutubila mono mambu na yo katula kaka Satana’. Na yau, Musa ‘Alaihis Salam tubaka nde: ‘Yau kele kisika ya beto ke sosa’. Na nima, bo zole vutukaka, bo landaka bitambi na bo ya kisina. Na nsuka, bo zole kutanaka ti Hidlir. Yau kele disolo ya zole mutindu Allah ke tuba yau na Mukanda na yandi.

Hadith

Imam Bukhari : 73

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ

Yau me zabisama na beto [Abu Ma’mar] tubaka, yau me zabisama na beto [Abdul Warits] tubaka, yau me zabisama na beto [Khalid] katuka na [‘Ikrimah] katuka na [Ibn ‘Abbas] tubaka nde: Kilumbu mosi Ntumwa ya Nzambi vandaka na lweka na mono mpi tubaka nde: ‘O Nzambi, longa yandi mambu ya Nzambi’.

Hadith

Imam Bukhari : 74

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ فَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكَرْ ذَلِكَ عَلَيَّ

Yandi me zabisa beto [Isma’il bin Abu Uwais] me tuba nde, Yandi me songa mono [Malik] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] katuka na [Abdullah bin Abdullah] tubaka nde; Mono kwisaka na zulu ya mpunda ya nkento, na ntangu yina mono vandaka pene-pene ya kukuma toko, mpi Ntumwa ya Allah vandaka kusamba na Mina kukonda kutala kibaka. Yo yina mono lutaka na ntwala ya bandonga ya nkaka mpi na nima mono yambulaka mpunda ya nkento sambu yandi sosa konso madia yina yandi ke zola. Na nima mono vutukaka na kati-kati ya ndonga mpi muntu mosi ve pesaka mono foti’.

Hadith

Imam Bukhari : 75

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَعَقَلْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِي وَأَنَا ابْنُ خَمْسِ سِنِينَ مِنْ دَلْوٍ

Yau me zabisama na munu [Muhammad bin Yusuf] tubaka, Yau me zabisama na beto [Abu Mushir] tubaka, Yau me zabisama na munu [Muhammad bin Harb] Yau me zabisama na munu [Az Zubaidi] katuka na [Az Zuhri] katuka na [Mahmud bin Ar Rabi na munu’] tubaka nde: ‘Mono ke yibuka luse na yandi na ntangu yina, ntangu yandi tubaka nde: ‘Mono ke yibuka luse na yandi. Mono vandaka kaka ti bamvula tanu’.

Hadith

Imam Bukhari : 76

حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَاضِي حِمْصَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ نَعَمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ

Na nima ya kusonga beto [Abu Al Qasim Khalid bin Khali] -zuzi mosi na Himshi-, yandi tubaka nde; me zabisa beto [Muhammad bin Harb] me tuba nde, Yandi me songa beto [Al Auza’i] me songa beto [Az Zuhri] katuka na [‘Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] katuka na [Ibn ‘Abbas] nde yandi ti Al Hurru bin Qais bin Hishin Al Fazari’ vandaka kutuba mambu ya me tala nduku na yandi. tubaka nde; yandi kele Khidlir 'Alaihis salam. Na mbala mosi Ubay bin Ka’b lutaka na ntwala na bo zole, yo yina Ibn ‘Abbas bingaka yandi mpi tubaka nde: ‘Mono ti nduku na mono vandaka kuswana sambu na nduku Musa ‘Alaihis salam, yina bo yulaka sambu na nzila yina nsuka-nsuka nataka yandi kisika mosi, keti nge me waka dezia Ntumwa sallalamlah’alahi vandaka sambu na mambu yai? [Ubay bin Ka’ab] vutulaka nde: Ee, yo kele mutindu yina, mono waka kilumbu mosi Rasulullah ke tuba nde: ‘Ntangu Musa vandaka na kati ya bamfumu ya Bana ya Israele, muntu mosi kwisaka mpi yulaka nde: keti nge me zaba muntu mosi ya me luta nge mayele? Musa tubaka nde: “Ve.” Na yau, Allah Taala zabisaka Musa ‘Alaihis mbote nde: ‘Kele, disongidila, nsadi na beto na zina ya Hidlir’. Yo yina, Musa ‘Alaihis Salam lombaka nzila ya kukutana ti yandi. Allah salaka mbisi sambu na Moize bonso kidimbu mpi tubilaka yandi nde; 'kana nge me vidisa mbisi, vutuka, nge ta kutana ti yandi na nima'. Yo yina, Musa ‘Alaihis Salam landaka nzila ya mbisi yina vandaka na nzadi-mungwa. Longoki ya Musa ‘Alaihis salam tubaka nde: ‘Keti nge zabaka ntangu beto vandaka kusosa kisika ya kubumbana na ditadi? Ya kieleka, mono vilaka -kuzabisa mambu ya- mbisi mpi muntu mosi ve vilaka kutubila mono mambu na yo katula kaka Satana’. Na yau, Musa ‘Alaihis Salam tubaka nde: ‘Yau kele kisika ya beto ke sosa’. Na nima, bo zole vutukaka, bo landaka bitambi na bo ya kisina. Na nsuka, bo zole kutanaka ti Hidlir. Yau kele disolo ya zole mutindu Allah ke tuba yau na Mukanda na yandi.

Hadith

Imam Bukhari : 77

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنْ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ الْغَيْثِ الْكَثِيرِ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَ مِنْهَا نَقِيَّةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتْ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتْ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا وَسَقَوْا وَزَرَعُوا وَأَصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ إِسْحَاقُ وَكَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ قَيَّلَتْ الْمَاءَ قَاعٌ يَعْلُوهُ الْمَاءُ وَالصَّفْصَفُ الْمُسْتَوِي مِنْ الْأَرْضِ

Yandi tubaka nde: ‘Kingana ya lutwadisu mpi ya nzayilu yina kele bonso Nzambi tindaka mono na b Na kati ya ntoto kele ti mutindu mosi yina lenda baka masa sambu yo yedisa banti mpi matiti mingi. Mpe na kati kati kele ntoto ya ngolo yina ke kangaka masa - ya kukangama - samu bantu lenda kunwa yau, kudisa bibulu mpe kupesa ba yinti ya masa. Mpi na ndambu yankaka, kele ti ntoto mosi ya kele bonso muwanda yina lenda bumba ve masa mpi yo lenda yedisa ve banti. Kingana kele bonso muntu yina ke bakisa dibundu ya Allah mpi lenda baka mambote ya mambu yina bo tindaka mono ti yandi, yandi longukaka yo mpi longaka yo, mpi mpi kingana ya muntu yina lenda tombuka ve na kiyeka mpi ke ndimaka ve lutwadisu ya Allah ti mambu yina bo tindaka mono ti yandi’. Abu Abdola tubaka nde; [Ishaq] tubaka nde: ‘Mpi na kati ya mitindu yai ya ntoto kele ti yina kele na mutindu ya miwanda yina lenda simba masa tii na nsuka mpi na kati na yo kele ti ntoto ya zelo na zelo ya Sahara yina kele ti ntoto ya zelo na zelo’.

Hadith

Imam Bukhari : 78

حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَثْبُتَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا

Yau me zabisama na beto [‘Imran bin Maisarah] tubaka, yau me zabisama na beto [Abdul Warits] katuka na [Abu At Tayyah] katuka na [Anas bin Malik] tubaka, yau me tubama na Ntumwa saw. kusala bizumba na meso ya bantu yonso’.

Hadith

Imam Bukhari : 79

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍقَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَا يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَقِلَّ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَكْثُرَ النِّسَاءُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ

Yandi me songa beto [Musaddad] me tuba, me songa beto [Yahya] katuka na [Syu’bah] katuka na [Qotadah] katuka na [Anas bin Malik] me tuba nde: ‘Ya kieleka, na kati ya bidimbu ya Ngunga kele kukonda nzayilu mpi kukonda kuzaba mambu mingi mpi kukonda kuzaba mambu mingi, kukangula nzila ya nene ya bantu, - na kufwanisa - bankento makumi tanu kele kiteso mosi ti muntu mosi mpamba. bakala.

Hadith

Imam Bukhari : 80

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ فِي أَظْفَارِي ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمَ

Yau me zabisama na beto [Sa’id bin ‘Ufair] tubaka, Yau me zabisama na munu [Al Laits] tubaka, Yau me zabisama na munu [‘Uqail] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Hamzah bin Abdullah bin Umar] nde [Ibn Umar] tubaka nde: Mono waka Ntumwa ya Nzambi tubaka nde: nde bo pesaka mono dikopa mosi ya miliki mpi na nima mono nwaka yo tii kuna mono monaka kima mosi ya mbote ke basika na manzaka na mono, na nima mono pesaka yo yina bikalaka na nduku na mono ya lukumu Umar bin Al Khaththab’. Bantu vandaka kuyula nde: ‘Inki kele ta’wil, O Ntumwa ya Nzambi?’. Yandi vutulaka nde: ‘Nzayilu’.