Imam Bukhari : 6961
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنَا عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَخْرَجْتَ ذُرِّيَّتَكَ مِنْ الْجَنَّةِ قَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَاتِهِ وَكَلَامِهِ ثُمَّ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى
hi byerile [Yahya bin Bukair] u hi byerile [Al Laits] u hi byerile [Uqail] ku suka eka [Ibn Shihab] u hi byerile [Humaid bin Abdurrahman] ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Adam na Musa va kanetile hi Siku ra ku pfuka, Musa u te eka Adam, ‘Hi wena xivangelo lexi tiseke xa wena vana ni vatukulu va huma etilweni! ’ Loko Adamu a ku, ‘Wena Muxe, loyi Allah a n’wi hlawuleke hi rungula ra Yena ni marito ya Yena, u ndzi sola hikwalaho ka nchumu lowu a wu kunguhateriwe mina ndzi nga si tumbuluxiwa! 'Kutani i Adamu loyi a hluleke Muxe'.
Imam Bukhari : 6962
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجْمَعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ الْمَلَائِكَةَ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ
Swi hlamuseriwile eka hina [Muslim bin Ibrahim] u hi hlamuserile [Hisham] u hlamuserile eka hina [Qatadah] ku suka eka [Anas] radliyallahu’anhu u te, ‘Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Vapfumeri va ta hlengeletiwa hi Siku ra ku pfuka va ku, ‘Oh, loko ntsena hi nga kombela Hosi ya hina ku khongela leswaku Allah a ta nyika hi chavelela ku suka endhawini leyi ya hina.’ Kutani va fika eka Adam va ku, ‘O Adam, u kokwa wa vanhu hinkwavo, Allah u ku tumbuluxe hi voko ra yena, Allah u lerisile tintsumi leswaku ti ku khinsama, naswona u ku dyondzisile mavito ya hinkwaswo, kutani kombela Hosi ya hina ku khongela leswaku Allah a hi nyika nchavelelo.’ Adamu u te, ‘A ndzi na mfanelo yo ku endlela sweswo,’ kutani Adamu a n’wi byela xihoxo lexi a xi endleke.
Imam Bukhari : 6963
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَقَالَ أَوَّلُهُمْ أَيُّهُمْ هُوَ فَقَالَ أَوْسَطُهُمْ هُوَ خَيْرُهُمْ فَقَالَ آخِرُهُمْ خُذُوا خَيْرَهُمْ فَكَانَتْ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَلَمْ يَرَهُمْ حَتَّى أَتَوْهُ لَيْلَةً أُخْرَى فِيمَا يَرَى قَلْبُهُ وَتَنَامُ عَيْنُهُ وَلَا يَنَامُ قَلْبُهُ وَكَذَلِكَ الْأَنْبِيَاءُ تَنَامُ أَعْيُنُهُمْ وَلَا تَنَامُ قُلُوبُهُمْ فَلَمْ يُكَلِّمُوهُ حَتَّى احْتَمَلُوهُ فَوَضَعُوهُ عِنْدَ بِئْرِ زَمْزَمَ فَتَوَلَّاهُ مِنْهُمْ جِبْرِيلُ فَشَقَّ جِبْرِيلُ مَا بَيْنَ نَحْرِهِ إِلَى لَبَّتِهِ حَتَّى فَرَغَ مِنْ صَدْرِهِ وَجَوْفِهِ فَغَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ بِيَدِهِ حَتَّى أَنْقَى جَوْفَهُ ثُمَّ أُتِيَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهِ تَوْرٌ مِنْ ذَهَبٍ مَحْشُوًّا إِيمَانًا وَحِكْمَةً فَحَشَا بِهِ صَدْرَهُ وَلَغَادِيدَهُ يَعْنِي عُرُوقَ حَلْقِهِ ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَضَرَبَ بَابًا مِنْ أَبْوَابِهَا فَنَادَاهُ أَهْلُ السَّمَاءِ مَنْ هَذَا فَقَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مَعِيَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ قَالَ نَعَمْ قَالُوا فَمَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا فَيَسْتَبْشِرُ بِهِ أَهْلُ السَّمَاءِ لَا يَعْلَمُ أَهْلُ السَّمَاءِ بِمَا يُرِيدُ اللَّهُ بِهِ فِي الْأَرْضِ حَتَّى يُعْلِمَهُمْ فَوَجَدَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا آدَمَ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَرَدَّ عَلَيْهِ آدَمُ وَقَالَ مَرْحَبًا وَأَهْلًا بِابْنِي نِعْمَ الِابْنُ أَنْتَ فَإِذَا هُوَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا بِنَهَرَيْنِ يَطَّرِدَانِ فَقَالَ مَا هَذَانِ النَّهَرَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا النِّيلُ وَالْفُرَاتُ عُنْصُرُهُمَا ثُمَّ مَضَى بِهِ فِي السَّمَاءِ فَإِذَا هُوَ بِنَهَرٍ آخَرَ عَلَيْهِ قَصْرٌ مِنْ لُؤْلُؤٍ وَزَبَرْجَدٍ فَضَرَبَ يَدَهُ فَإِذَا هُوَ مِسْكٌ أَذْفَرُ قَالَ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي خَبَأَ لَكَ رَبُّكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَتْ الْمَلَائِكَةُ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ لَهُ الْأُولَى مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قَالُوا وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالُوا مَرْحَبًا بِهِ وَأَهْلًا ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ وَقَالُوا لَهُ مِثْلَ مَا قَالَتْ الْأُولَى وَالثَّانِيَةُ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى الرَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَقَالُوا مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ عَرَجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَقَالُوا لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ كُلُّ سَمَاءٍ فِيهَا أَنْبِيَاءُ قَدْ سَمَّاهُمْ فَأَوْعَيْتُ مِنْهُمْ إِدْرِيسَ فِي الثَّانِيَةِ وَهَارُونَ فِي الرَّابِعَةِ وَآخَرَ فِي الْخَامِسَةِ لَمْ أَحْفَظْ اسْمَهُ وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ وَمُوسَى فِي السَّابِعَةِ بِتَفْضِيلِ كَلَامِ اللَّهِ فَقَالَ مُوسَى رَبِّ لَمْ أَظُنَّ أَنْ يُرْفَعَ عَلَيَّ أَحَدٌ ثُمَّ عَلَا بِهِ فَوْقَ ذَلِكَ بِمَا لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ حَتَّى جَاءَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى وَدَنَا لِلْجَبَّارِ رَبِّ الْعِزَّةِ فَتَدَلَّى حَتَّى كَانَ مِنْهُ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى فَأَوْحَى اللَّهُ فِيمَا أَوْحَى إِلَيْهِ خَمْسِينَ صَلَاةً عَلَى أُمَّتِكَ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثُمَّ هَبَطَ حَتَّى بَلَغَ مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ مُوسَى فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَاذَا عَهِدَ إِلَيْكَ رَبُّكَ قَالَ عَهِدَ إِلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ ذَلِكَ فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ وَعَنْهُمْ فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ كَأَنَّهُ يَسْتَشِيرُهُ فِي ذَلِكَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ جِبْرِيلُ أَنْ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ فَعَلَا بِهِ إِلَى الْجَبَّارِ فَقَالَ وَهُوَ مَكَانَهُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَنَّا فَإِنَّ أُمَّتِي لَا تَسْتَطِيعُ هَذَا فَوَضَعَ عَنْهُ عَشْرَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مُوسَى فَاحْتَبَسَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُرَدِّدُهُ مُوسَى إِلَى رَبِّهِ حَتَّى صَارَتْ إِلَى خَمْسِ صَلَوَاتٍ ثُمَّ احْتَبَسَهُ مُوسَى عِنْدَ الْخَمْسِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَوْمِي عَلَى أَدْنَى مِنْ هَذَا فَضَعُفُوا فَتَرَكُوهُ فَأُمَّتُكَ أَضْعَفُ أَجْسَادًا وَقُلُوبًا وَأَبْدَانًا وَأَبْصَارًا وَأَسْمَاعًا فَارْجِعْ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ رَبُّكَ كُلَّ ذَلِكَ يَلْتَفِتُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِبْرِيلَ لِيُشِيرَ عَلَيْهِ وَلَا يَكْرَهُ ذَلِكَ جِبْرِيلُ فَرَفَعَهُ عِنْدَ الْخَامِسَةِ فَقَالَ يَا رَبِّ إِنَّ أُمَّتِي ضُعَفَاءُ أَجْسَادُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ وَأَسْمَاعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَأَبْدَانُهُمْ فَخَفِّفْ عَنَّا فَقَالَ الْجَبَّارُ يَا مُحَمَّدُ قَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ قَالَ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ كَمَا فَرَضْتُهُ عَلَيْكَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ قَالَ فَكُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا فَهِيَ خَمْسُونَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ وَهِيَ خَمْسٌ عَلَيْكَ فَرَجَعَ إِلَى مُوسَى فَقَالَ كَيْفَ فَعَلْتَ فَقَالَ خَفَّفَ عَنَّا أَعْطَانَا بِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا قَالَ مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ رَاوَدْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ فَتَرَكُوهُ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَلْيُخَفِّفْ عَنْكَ أَيْضًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُوسَى قَدْ وَاللَّهِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي مِمَّا اخْتَلَفْتُ إِلَيْهِ قَالَ فَاهْبِطْ بِاسْمِ اللَّهِ قَالَ وَاسْتَيْقَظَ وَهُوَ فِي مَسْجِدِ الْحَرَامِ
Ku byeriwile leswaku [Abdul Aziz bin Abdullah] u ndzi byerile [Sulaiman] ku suka eka [Syarik bin Abdullah] u te, ‘Ndzi twe [Anas bin Malik] a ku, ‘Loko Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a ri karhi a endla Isra’ ya yena ku suka eka mosque ya Kaaba, u tshineleriwile hi vanhu vanharhu -lava hi nkarhi wolowo a va nga si kuma nhlavutelo- loko a ri eGrand Mosque. Wanuna wo sungula a ku: ‘U kwihi wanuna loyi? ’ Wanuna wa vumbirhi a ku, ‘Kwalaho, wanuna lonene exikarhi ka vona! ' Kutani wanuna wa vunharhu a ku, 'Teka munhu wa vona lonene', vusiku byebyo a nga swi kotanga ku va vona vanharhu. Ku fikela vusiku lebyi landzelaka va tlhela va ta eka yena, hi nkarhi wolowo mbilu ya yena - yena - yi vonile, mahlo ya yena a ya etlele kambe ku nga ri mbilu ya yena. Hilaha ku fanaka vaprofeta, mahlo ya vona ya etlela kambe timbilu ta vona a ti etleli. Tintsumi a ti nga vulavuli na yena ku kondza ti n’wi tisa ti n’wi veka etlhelo ka xihlovo xa Zamzam, Jibril u tlhele a ti rhangela ku basisa muprofeta. Jibril u tlhele a tsema nhamu yakwe ku ya fika ehansi ka nhamu yakwe, ku ya fika exifuveni ni le khwirini rakwe. Jibril u tlhele a n’wi hlambisa hi mati ya Zamzam hi mavoko yakwe ku kondza ma fika ekhwirini rakwe, endzhaku ka sweswo ku tisiwa xibya lexikulu xa nsuku lexi a xi ri ni xibya lexi endliweke hi vumba bya nsuku lebyi taleke hi ripfumelo ni vutlhari. Hi swona, Jibril u tate misiha ya xifuva ni ya nhamu yakwe ivi a tlhela a swi rhunga swin’we. Kutani Jibril a n’wi yisa ematilweni ya misava kutani a gongondza eka yin’wana ya tinyangwa lerova vaaki va matilo va vutisa va ku, ‘I mani loyi? ' Gabriyele a ku, 'Tintsumi ti vutisa, 'I mani la nga na wena? ' Jibril u hlamurile, 'Na mina Muhammad'. Vaaki va matilo va vutisa va ku: ‘U rhumiwile? ' Jibril a hlamula a ku, 'Hi swona'. Vaaki va xibakabaka va tlhele va ku, ‘Mi amukeriwile, ha mi hoyozela eka riendzo ra n’wina’. Kutani vaaki va tilo a va tsakile swinene, a va nga swi tivi leswaku Allah a a lava yini eka Muhammad emisaveni, ku kondza Allah a va byela. Kutani exibakabakeni muprofeta u hlangane na Adamu, Jibril a n’wi tivisa, ‘Loyi i tata wa wena, Adamu. N’wi xeweta. Yena - Muhammad - u tlhele a xeweta laha Adam a hlamuleke aku, ‘U amukeriwile, u amukelekile ku endzela, n’wana wa mina, hakunene u n’wana lonene’. Ku kumeka leswaku exibakabakeni xa misava a ku ri na milambu yimbirhi leyi khulukaka, Muprofeta Muhammad u vutisile, ‘I yini milambu leyi yimbirhi, Wena Jibril? ' Gabriyele a hlamula a ku, 'Leyi i Nayili na Yufrata'. Kutani Jibril a ya emahlweni a yisa Muprofeta exibakabakeni, hi xitshuketa ku ve na nambu wun’wana lowu ehenhla ka wona a ku ri na xigodlho xa tiperela na tidayimani, Muprofeta u wu ba hi voko, hi xitshuketa wu nun’hwela ku fana na perfume ya adlfar. Muprofeta u vutisile, ‘I yini leswi, Wena Gabriyele? ' Jibril u hlamurile, 'Leri i tiva ra al Kautsar leri Hosi ya wena yi ku hlayiseke hi vomu'. Kutani Jibril a n’wi yisa etilweni ra vumbirhi, kutani tintsumi ti n’wi vutisa swivutiso hilaha tintsumi ti n’wi vutiseke hakona etilweni ro sungula. Va vutisa va ku: ‘I mani loyi? ' Jibril a hlamula a ku, 'Loyi i Gabriyele'. Va tlhela va vutisa va ku: ‘Naswona loyi i mani loyi a nga na wena? ' Jibril u hlamurile, 'Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam'.' Va vutisa va ku: ‘Xana u rhumiwile xana? Gabriyele a hlamula a ku, ‘Ina.’ Kutani tintsumi ta matilo ti ku, ‘Mi amukeriwile, ha mi hoyozela eka ku endzela ka n’wina.’ Gabriyele u tlhele a n’wi yisa etilweni ra vunharhu kutani tintsumi ti n’wi vutisa swivutiso tani hi leswi ti vutiseke tintsumi etilweni ro sungula na ra vumbirhi, kutani Gabriyele a n’wi yisa etilweni ra vumune, kutani va n’wi vutisa swivutiso tani hi leswi va vutiseke tintsumi leti a ti ri emahlweni ka yena, tilo rin’wana na rin’wana a ri ri na vaprofeta lava mavito ya vona Gabriyele a ma boxeke. Naswona hilaha ndzi tsundzukaka hakona exikarhi ka vona a ku ri na Idris etilweni ra vumbirhi, Harun etilweni ra vumune, na un’wana etilweni ra vuntlhanu loyi vito ra yena ndzi nga ri tsundzukiki, Ibrahim etilweni ra vutsevu, na Musa etilweni ra vunkombo hikuva u nyikiwile lunghelo ro kota ku vulavula hi ku kongoma na Allah. Kutani Musa a ku, ‘Oho Hosi, hilaha ndzi swi tivaka hakona a ku na munhu loyi a tlakukeke ku tlula mina,’ kutani Gabriyele a n’wi tlakusela ehenhla ka hinkwavo leswi ku nga riki na munhu loyi a swi tivaka handle ka Allah ku kondza a fika eSidratul Muntaha. Kutani Jibril a tshinelela Allah, Al Jabbar, Hosi ya ku vangama, Muprofeta u ye emahlweni a tshinela ku kondza mpfhuka exikarhi ka vona vambirhi wu va vurha byimbirhi kumbe ku tlula, naswona Allah u n’wi nyike nhlavutelo, exikarhi ka tinhlavutelo ta yena, Allah u lave swikhongelo swa makume ntlhanu eka vanhu va wena - Muhammad - vusiku na nhlikanhi. Kutani Muprofeta a rhelela a ya hlangana na Musa, Musa u n’wi khomile a ku, ‘Oho Muhammad, xana Hosi ya wena yi ku hlambanyile yini? ' Muprofeta u hlamurile, 'Allah u ndzi sindzisile ku khongela ka makume ntlhanu hi siku na vusiku'. Musa aku, 'Vanhu va wena avata tiya ku endla sweswo, tlhelela endzhaku leswaku Xikwembu xa wena xita ku nyika ku wisa na vanhu va wena'. Hiloko Muprofeta a hundzuluka a languta Jibril onge hiloko a kombela xitsundzuxo mayelana na xiringanyeto xa Musa, kutani Gabriel a komba hi voko, ‘Yana emahlweni, loko u swi lava’. Kutani Jibril u tlhele a yi tlakusela eka Allah wa matimba hinkwawo Jabbar loyi hi nkarhi wolowo a ha ri exiluvelweni xa Yena, Muprofeta u te, ‘Oho Rabb, hi nyike ku wisa, hikuva vanhu va mina a va nge swi koti ku khongela ka makume ntlhanu hi siku! ' Kutani Allah u yi hungute ka khume, kutani Muprofeta a tlhelela eka Muxe naswona Muxe a n'wi sivela, Muxe a hambeta a n'wi khorwisa lerova Muprofeta a tlhela a burisana na Hosi ya yena, lerova Allah a swi endla ntsena swi boha swikhongelo swa ntlhanu hi siku na vusiku. Muxe u tlhele a n’wi sivela loko ku boheka ka xikhongelo ku ri ka ntlhanu ntsena, Muxe u te, ‘Oho Muhammad, ndzi tshame ndzi kucetela Vana va Israele, vanhu va mina, eka nchumu lowutsongo ku tlula lowu kambe va wu tshikile, hambi leswi vanhu va wena va tsaneke emirini, mimiri ya vona, timbilu ta vona, ku vona ka vona na ku twa ka vona, kutani tlhelela eka Hosi ya wena leswaku yi ta hi nyika ku ntshunxeka.’ Naswona eka swiletelo leswi hinkwaswo, Muprofeta u hundzuluke eka Gabriyele leswaku a n’wi tsundzuxa, kambe Gabriyele a nga hlundzukanga hi swona hinkwaswo. Kutani Gabriyele a tlhela a n’wi kurisa ra vuntlhanu, kutani Muprofeta a ku, ‘Oho Hosi, vanhu va mina i vanhu lava tsaneke emirini, timbilu ta vona, ku twa ka vona, ku vona ka vona, na mimiri ya vona, kutani hi nyike ku ntshunxeka.’ Allah Lonkulu ngopfu u hlamurile a ku, ‘Oho Muhammad! ' Muprofeta u hlamurile, 'Ndzi hlamula xirhambo xa Wena.' Allah u yise emahlweni marito ya Yena, ‘Hakunene, a ka ha ri na ku cinca eka swileriso swa Mina tani hi leswi ndzi mi boheke swona eka buku yo angarhela’. Allah u yisa emahlweni xileriso xa Yena, xiendlo xin’wana na xin’wana lexinene xi hakeriwa ka khume, kutani swikhongelo swa ntlhanu swi tsariwile ka makume ntlhanu eka buku ya ummul, hambi leswi u swi endleke ka ntlhanu ntsena’. Hiloko Muprofeta a tlhelela eka Musa kutani Musa a vutisa aku, ‘U endlile yini? ' Muprofeta u hlamurile, 'Allah hakunene u hi nyikile ku wisa, hikuva xiendlo xin'wana na xin'wana lexinene xi hakeriwa ka khume'. Musa aku, ‘Hi Allah, ndzi tshame ndzi kucetela vana va Israel ku endla swin’wana swo olova kutlula sweswo kambe va swi tshikile, kutani tlhelela eka Hosi ya wena leswaku yita ku nyika ku wisa’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile, ‘Oho Musa, hi Allah, ndzi khomiwa hi tingana hi Hosi ya mina hikwalaho ka ku kombisa ku vilela loku ndzi ku endleke eka Yena’. Musa aku, 'Okay then, ndzi kombela u rhelela hi vito ra Allah'. Hiloko Muprofeta u pfukile kutani a etlela loko a ri eGrand Mosque.
Imam Bukhari : 6964
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ لِأَهْلِ الْجَنَّةِ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَقُولُونَ لَبَّيْكَ رَبَّنَا وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ فَيَقُولُ هَلْ رَضِيتُمْ فَيَقُولُونَ وَمَا لَنَا لَا نَرْضَى يَا رَبِّ وَقَدْ أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ فَيَقُولُ أَلَا أُعْطِيكُمْ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ فَيَقُولُونَ يَا رَبِّ وَأَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ ذَلِكَ فَيَقُولُ أُحِلُّ عَلَيْكُمْ رِضْوَانِي فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا
hi byerile [Yahya bin Sulaiman] u ndzi byerile [Ibn Wahb] u te, u ndzi byerile [Malik] ku suka eka [Zaid bin Aslam] ku suka eka [‘Atha’ bin Yasar] ku suka eka [Abu Sa’id Al Khudzri] radliyallahu’anhu u te, ‘Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Allah u vitana vanhu va tilo, ‘N’wina vanhu va matilo! ' Va hlamula va ku, 'Ina, hi hetisisa xirhambo xa Wena, naswona vunene hinkwabyo byi le mavokweni ya Wena! Allah u ye emahlweni a ku, ‘Xana u enerisekile! ' Va hlamula va ku, 'Hi nga eneriseka njhani, We Hosi, loko u hi nyikile nchumu lowu U nga si tshamaka u wu nyika xin'wana xa swivumbiwa swa Wena! Allah u tlhele a ku, ‘Xana ndzi ta ku nyika nchumu wa nkoka ku tlula hinkwaswo sweswo? ’ Va vutisa va ku, ‘Oho Hosi, i yini lexi nga xa nkoka ku tlula hinkwaswo sweswo? ' Allah u hlamurile, 'Sweswi ndzi ku nyika tintswalo ta Mina, leswaku ndzi nga ku hlundzukeli hilaha ku nga heriki! ' .
Imam Bukhari : 6965
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ حَدَّثَنَا هِلَالٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَوْمًا يُحَدِّثُ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ فِي الزَّرْعِ فَقَالَ لَهُ أَوَلَسْتَ فِيمَا شِئْتَ قَالَ بَلَى وَلَكِنِّي أُحِبُّ أَنْ أَزْرَعَ فَأَسْرَعَ وَبَذَرَ فَتَبَادَرَ الطَّرْفَ نَبَاتُهُ وَاسْتِوَاؤُهُ وَاسْتِحْصَادُهُ وَتَكْوِيرُهُ أَمْثَالَ الْجِبَالِ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى دُونَكَ يَا ابْنَ آدَمَ فَإِنَّهُ لَا يُشْبِعُكَ شَيْءٌ فَقَالَ الْأَعْرَابِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا تَجِدُ هَذَا إِلَّا قُرَشِيًّا أَوْ أَنْصَارِيًّا فَإِنَّهُمْ أَصْحَابُ زَرْعٍ فَأَمَّا نَحْنُ فَلَسْنَا بِأَصْحَابِ زَرْعٍ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ
Swi hlamuseriwile na hina [Muhammad bin Sinan] u hlamuserile na hina [Fulaih] u hlamuserile na hina [Hilal] ku suka eka [‘Ata’ bin Yasar] ku suka eka [Abu Hurairah], leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam siku rin’wana u hundzisele hadith loko Mubedouin a ri na yena: ‘Munhu un’wana wo huma eParadeyisini u kombele Hosi ya yena mpfumelelo wo byala. Allah u te, 'Xana a wu nyikiwanga mpfumelelo wo byala swo tala hilaha u lavaka hakona?' Wanuna loyi u hlamurile a ku, ‘Ina, kambe ndzi lava ku byala! Kutani wanuna loyi u hatlise a byala mbewu, kutani tinhloko ta swimilana swa yena ti kula hi ku hatlisa swinene, ku fana ni ku tswariwa ka swona, lerova na yena a hatlisa a tshovela, ntshovelo wa wona a wu ri wukulu ku fana ni ntshava. Kutani Allah a ku, ‘Yi teke, Wena n’wana wa Adamu, hakunene a ku na nchumu lowu nga ta ku enerisa!’. Bedouin yi te, 'Oho Murhumiwa wa Allah, -loko swi ri tano- a wu nge kumi munhu wo fana na loyi handle ka ku suka eka Quraysh kumbe Ansar, hikuva va tsakela ku byala, loko hi ri hina, a hi swi tsakeli ku byala!' Muprofeta Muhammad u hlekile.
Imam Bukhari : 6966
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قُلْتُ إِنَّ ذَلِكَ لَعَظِيمٌ قُلْتُ ثُمَّ أَيُّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ تَخَافُ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قُلْتُ ثُمَّ أَيُّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ بِحَلِيلَةِ جَارِكَ
hi byerile [Qutaibah bin Sa'id] u hi byerile [Jarir] ku suka eka [Mansur] ku suka eka [Abu Wail] ku suka eka ['Amru bin Syurahbil] ku suka eka ['Abdullah] u te, 'Nkarhi wun'wana ndzi vutisile Muprofeta sallaahu'alaijiwasallam, hi xihi xidyoho lexikulu emahlweni ka Allah?' Muprofeta u hlamurile a ku, ‘U munhu wo ringana na Allah, hambi leswi a nga yena loyi a ku tumbuluxeke’. Ndzi tlhele ndzi ku, 'Loko swi ri tano kutani i mhaka leyikulu!' kutani ndzi vutisa nakambe, ‘Kutani i yini swin’wana? ' Muprofeta u hlamurile a ku: 'U dlaye n'wana wa wena hikuva a wu vilerisiwa hi leswaku u ta dya na wena'. Kutani ndzi vutisa ndzi ku, ‘Kutani i yini swin’wana?’ Muprofeta u hlamurile: 'U endle vuoswi na nsati wa muakelani wa wena'.
Imam Bukhari : 6967
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَاجْتَمَعَ عِنْدَ الْبَيْتِ ثَقَفِيَّانِ وَقُرَشِيٌّ أَوْ قُرَشِيَّانِ وَثَقَفِيٌّ كَثِيرَةٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ قَلِيلَةٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتَرَوْنَ أَنَّ اللَّهَ يَسْمَعُ مَا نَقُولُ قَالَ الْآخَرُ يَسْمَعُ إِنْ جَهَرْنَا وَلَا يَسْمَعُ إِنْ أَخْفَيْنَا وَقَالَ الْآخَرُ إِنْ كَانَ يَسْمَعُ إِذَا جَهَرْنَا فَإِنَّهُ يَسْمَعُ إِذَا أَخْفَيْنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَا أَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ }الْآيَةَ
hi byerile [Humaidi] u hi byerile [Sufyan] u hi byerile [Mansur] ku suka eka [Mujahid] ku suka eka [Abu Ma’mar] ku suka eka [Abdullah] radliyallahu’anhu u te, ‘A ku ri na vanhu vambirhi ku suka eka rixaka ra Tsaqif na qurays, kumbe vanhu vambirhi va qurasy. Un’wana wa rixaka ra ka Tsaqif a ri ri ni mafurha yo tala ya le khwirini, kasi mafurha ya vona ya xivindzi a ma ri matsongo swinene. Kutani un’wana wa vona a ku, ‘Xana u ehleketa leswaku Allah u ta swi twa leswi hi swi vulaka? ' Loko van'wana va ku, 'Allah wa twa loko hi swi vula hi rito leri tlakukeke, naswona a nga swi twi loko hi swi vula hi ku miyela -exihundleni-'. Kutani un’wana a ku, ‘Loko A hi twa loko hi swi vula hi rito leri tlakukeke, hakunene na yena wa hi twa loko hi swi vula hi ku olova! Kutani Allah u paluxe ndzimana leyi: '-Naswona xin'wana na xin'wana lexi u xi tumbetaka, xi ta nyikela vumbhoni eka wena, hambi ku ri ku twa ka wena, kumbe ku vona ka wena kumbe nhlonge ya wena-', -Qs. Fushshilat: ndzimana ya 22-.
Imam Bukhari : 6968
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَيْفَ تَسْأَلُونَ أَهْلَ الْكِتَابِ عَنْ كُتُبِهِمْ وَعِنْدَكُمْ كِتَابُ اللَّهِ أَقْرَبُ الْكُتُبِ عَهْدًا بِاللَّهِ تَقْرَءُونَهُ مَحْضًا لَمْ يُشَبْ
hi byerile [Ali bin Abdullah] u hi byerile [Hatim bin Wardan] u hi byerile [Ayyub] ku suka eka [’Ikrimah] ku suka eka [Ibn Abbas] radliyallahu’anhuma, u te, ‘U nga vutisa njhani vanhu va buku hi buku ya vona loko u ri na Buku ya Allah, buku leyi nga ekusuhi swinene eka xitshembiso na Allah, leyi u yi hlayaka handle ko kavanyetiwa hi swilo swin’wana’.
Imam Bukhari : 6969
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَيَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ كَيْفَ تَسْأَلُونَ أَهْلَ الْكِتَابِ عَنْ شَيْءٍ وَكِتَابُكُمْ الَّذِي أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْدَثُ الْأَخْبَارِ بِاللَّهِ مَحْضًا لَمْ يُشَبْ وَقَدْ حَدَّثَكُمْ اللَّهُ أَنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ بَدَّلُوا مِنْ كُتُبِ اللَّهِ وَغَيَّرُوا فَكَتَبُوا بِأَيْدِيهِمْ الْكُتُبَ قَالُوا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِذَلِكَ ثَمَنًا قَلِيلًا أَوَلَا يَنْهَاكُمْ مَا جَاءَكُمْ مِنْ الْعِلْمِ عَنْ مَسْأَلَتِهِمْ فَلَا وَاللَّهِ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا مِنْهُمْ يَسْأَلُكُمْ عَنْ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَيْكُمْ
hi byerile [Abul Yaman] u hi byerile [Syu’aib] ku suka eka [Azzuhri] u ndzi byerile [’Ubaidullah bin Abdullah] leswaku [Abdullah bin Abbas] u te, ‘Oho Mamoslem hinkwawo, mi nga vutisa njhani vanhu va buku hi nchumu wo karhi, kasi buku ya n’wina leyi Allah yi yi rhumeleke ehansi eka muprofeta wa n’wina sallallaahu ‘alaihi wasallam i mahungu ya sweswinyana mayelana na Allah lawa ya nga kavanyetiwiki hi xin’wana na xin’wana, naswona Allah u mi byerile leswaku Vanhu va buku va onhile Buku ya Allah va yi cinca. Endzhaku ka sweswo va tsale tibuku ta Allah hi mavoko ya vona, kutani va ku, ‘Leswi swi huma eka Allah’, leswi va swi xaveke hi nxavo wutsongo. Xana vutivi lebyi nga ta eka wena a byi ku siveli ku va vutisa? Doo, hi Allah, a hi nge voni na un’we wa vona a ku vutisa hi leswi u hlavuteriweke swona’.
Imam Bukhari : 6970
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ }قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكَ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَؤُهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا أَقْرَأَهُ
hi byerile [Qutaibah bin Sa’id] u hi byerile [Abu ‘Awanah] ku suka eka [Musa bin Abu ‘Aisyah] ku suka eka [Sa’id bin Jubair] ku suka eka [Ibn Abbas] hi rito ra Allah: ‘-U nga tshuki u tshukatshukisa ririmi-’ -Qs. Al Qiyamah: 16-, Ibn Abbas u te, ‘Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u titwe a karhele swinene endzhaku ka tinhlavutelo leti paluxiweke kutani a fambisa milomu ya yena’. Ibn Abbas u tlhele a ku eka mina, ‘Kutani ndzi va rhurhisele havumbirhi bya vona eka wena tani hi leswi Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a va rhurhiseke havumbirhi bya vona’. Sa’id u te, ‘Naswona ndzi va rhurhisile hi vumbirhi bya vona tani hi leswi Ibn Abbas a va susumeteleke havumbirhi bya vona,’ kutani a fambisa milomu ya yena leswaku Allah a paluxa ndzimana leyi: ‘-U nga tshuki u susumeta ririmi ra wena ku ri hlaya leswaku u ri eku hatliseni, hikuva i Ku Boheka ka Hina ku ri hlengeleta ni ku ri hlaya-’ -Qs. Al Qiyamah: 16-17-. Ibn Abbas u te, 'Ku hlengeleta leswi vuriwaka i, ku swi hlengeleta exifuveni xa wena, kutani u swi hlaya: '-Kutani loko hi swi hlayile, kutani landzela ku hlaya-' -Qs. Al Qiyamah: 18-. Ibn ‘Abbas u te, ‘Kutani n’wi yingisele hi vukheta u miyela, kutani Hi boheka ku ku endla u kota ku yi hlaya’. Ibn Abbas u te, ‘Loko Jibril a hlangana na Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, kutani u swi twile hi vukheta, naswona loko Jibril a yile ekaya, kutani u swi hlayile tani hi leswi Jibril a swi hlayaka’.
Imam Bukhari : 6971
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ هُشَيْمٍ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَافِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُخْتَفٍ بِمَكَّةَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَإِذَا سَمِعَهُ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ }أَيْ بِقِرَاءَتِكَ فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ{ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }عَنْ أَصْحَابِكَ فَلَا تُسْمِعُهُمْ{ وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا }
ndzi byerile ['Amru bin Zurarah] ku suka eka [Husyaim] u hi byerile [Abu Bisyr] ku suka eka [Sa'id bin Jubair] ku suka eka [Ibn Abbas] radliyallahu'anhuma mayelana na marito ya Allah Ta'ala: '-U nga ma hlayi hi rito leri tlakukeke eka xikhongelo xa wena, naswona a wu ma vuli hi ku miyela-' -Qs. Al Isra’: ndzimana ya 110-, Ibn Abbas u te, ‘Ndzimana leyi yi paluxiwile loko Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ha tumbele eMecca, loko a khongela na vanghana va yena, u hlaye Qur’an hi rito leri tlakukeke, leswaku loko vafundhisi va swikwembu va yi twa, va rhukana Qur’an, Loyi a yi rhumeleke ehansi na ntsumi leyi yi yi tiseke. Kutani Allah u tshinye muprofeta wa Yena sallallaahu 'alaihi wasallam shallallahu 'alaihi wasallam hi ndzimana leyi nge: '-U nga yi hlayi hi rito leri tlakukeke eka xikhongelo xa wena-' -Qs. Al Isra': ndzimana ya 110-, ku nga hi ku hlaya ka wena, leswaku loko vatshembheki va va twa va ta sola Qur'an, '-naswona ku nga ri hi rito ra le hansi-, hi leswaku eka vanghana va wena, leswaku u nga swi koti ku va endla va twa, -Lava ndlela ya le xikarhi exikarhi ka leswimbirhi- ', -Qs. Al Isra: ndzimana ya 110-.
Imam Bukhari : 6972
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا }فِي الدُّعَاءِ
hi byerile [Ubaid bin Ismail] u hi byerile [Abu Usamah] ku suka eka [Hisyam] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Aisyah] radliyallahu'anha, u te, 'Nndzimana leyi: '-U nga sefi ku hlaya ka wena loko u khongela naswona u nga ku hlayi hi ku miyela ngopfu-', -Qs. Al Isra`: Ndzimana 110-, yi paluxiwile mayelana na xikhongelo'.
Imam Bukhari : 6973
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِوَزَادَ غَيْرُهُ يَجْهَرُ بِهِ
U hi byerile [Ishaq] u hi byerile [Abu ‘Ashim] u hi byerile [Ibn Juraij] U hi byerile [Ibn Shihab] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A hi exikarhi ka lava nga hlayiki Qur’an,’ kasi van’wana va engeterile, ‘naswona va loudened xona''.
Imam Bukhari : 6974
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحَاسُدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ فَهُوَ يَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا لَفَعَلْتُ كَمَا يَفْعَلُ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ فِي حَقِّهِ فَيَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ عَمِلْتُ فِيهِ مِثْلَ مَا يَعْمَلُ
Swi hi byeriwile [Qutaibah] u hi byerile [Jarir] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Salih] ku suka eka [Abu Hurairah] u te, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘A ku na mavondzo handle ka swilo swimbirhi; munhu loyi Allah a n’wi nyikeke Koran, kutani a yi hlaya vusiku hinkwabyo ni vusiku. Kutani munhu loyi wa mavondzo aku, ‘Loko a ndzi nyikiwile vutlhari ku fana na munhu yoloye, a ndzi ta va ndzi endle ku fana na yena’. Naswona munhu loyi a nyikiwaka rifuwo, kutani a ri tirhisa hi ku ya hi timfanelo ta yena. Kutani munhu loyi wa mavondzo aku, ‘Loko a ndzi nyikiwile rifuwo ra so and so, a ndzi ta va ndzi endle tani hi leswi a endleke swona’.
Imam Bukhari : 6975
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِسَمِعْتُ سُفْيَانَ مِرَارًا لَمْ أَسْمَعْهُ يَذْكُرُ الْخَبَرَ وَهُوَ مِنْ صَحِيحِ حَدِيثِهِ
hi byerile [‘Ali bin Abdullah] u hi byerile [Sufyan] [Azzuhri] u vule ku suka eka [Salim] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘A ku na mavondzo handle ka swilo swimbirhi; wanuna loyi Allah a n’wi nyikeke Koran, kutani a yi hlaya vusiku hinkwabyo ni siku hinkwaro. Naswona munhu loyi Allah a n’wi nyikaka rifuwo, kutani u ri heta vusiku hinkwabyo ni siku hinkwaro’. Ali bin Abdullah u te, 'Ndzi twe Sufyan minkarhi yo tala, kambe a ndzi n'wi twanga a vulavula hi hadith -hi mavitanelo ya akhbartu -Ndzi chumayela-, kambe hi mavitanelo ya 'An -dari-.' Naswona leyi i hadith ya ntiyiso swinene leyi a nga na yona'.
Imam Bukhari : 6976
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ وَزِيَادُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ قَالَ الْمُغِيرَةُأَخْبَرَنَا نَبِيُّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رِسَالَةِ رَبِّنَا أَنَّهُ مَنْ قُتِلَ مِنَّا صَارَ إِلَى الْجَنَّةِ
hi byerile [Al Fadll bin Ya’qub] u hi byerile [‘Abdullah bin Ja’far Ar Raqqi] u hi byerile [Al Mu’tamir bin Sulaiman] u hi byerile [Sa’id bin Ubaidullah Ats Tsaqafi] u hi byerile [Bakar bin Abdullah Al Muzani], na [Ziyad bin Jubair bin Hayyah] ku suka eka [Jubair bin Hayyah], [Mughirah] u te, ‘Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hi tivise ku suka eka rungula ra Rabb wa hina, leswaku mani na mani eka hina loyi a dlayiweke, u ta ya etilweni’.
Imam Bukhari : 6977
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ مَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ شَيْئًا وَقَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ شَيْئًا مِنْ الْوَحْيِ فَلَا تُصَدِّقْهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ{ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ }
hi byerile [Muhammad bin Yusuf] u hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Ismail] ku suka eka [Ash Sya’bi] ku suka eka [Masruq] ku suka eka [Aisyah] radliyallahu’anhuma, u te, ‘Loyi a mi byelaka leswaku Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam u tumbeta swo karhi...loko [Muhammad] a vule leswaku, u hi byerile [Abu Amir Al ‘Aqadi] . u hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Ismail bin Abu Khalid] ku suka eka [Ash Sya’bi] ku suka eka [Masruq] ku suka eka [’Aisyah] u te, ‘Loyi a ku byelaka leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u tumbete swo karhi eka nhlavutelo, kutani u nga swi kholwi, hikuva Allah Ta’ala u ri: ‘-O Murhumiwa, hundzisela leswi rhumeriweke eka wena ku suka eka Hosi ya wena, loko u nga swi endli swi endle kutani u nga hundziseli rungula....-' -Qs. Al Maidah: 67-.
Imam Bukhari : 6978
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ ثُمَّ أَيْ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ أَيْ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَهَا{ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ }الْآيَةَ
hi byerile [Qutaibah bin Sa’id] u hi byerile [Jarir] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Wail] ku suka eka [’Amru bin Syurahbil] u te, [Abdullah] u te, ‘Munhu un’wana u te, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, hi xihi xidyoho lexikulu emahlweni ka Allah? ' Muprofeta u hlamurile: 'U munhu wo ringana na Allah, hambi leswi hi yena a ku tumbuluxeke'. Wanuna loyi u vutisile nakambe, ‘Kutani i yini swin’wana? ' Muprofeta u hlamurile aku: 'U dlaye n'wana wa wena hikuva a chava ku dya na wena'. Wanuna loyi u vutisile nakambe, ‘Kutani yini? ' Muprofeta a hlamula a ku: 'U endle vuoswi na wansati wa muakelani wa wena'. Kutani Allah u paluxe ndzimana leyi yi swi lulamisaka: '-Na lava va nga vitaneli Swikwembu swin'wana handle ko vitana Allah, naswona va nga dlayi mimoya leyi Allah a yi yiriseke handle ka xivangelo lexinene, naswona va nga endli vuoswi, naswona mani na mani loyi a endlaka leswi u ta va na xidyoho naswona nxupulo wu ta andzisiwa hikwalaho ka yena-'. -Qs. Al Furqan: 68-69-.
Imam Bukhari : 6979
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا بَقَاؤُكُمْ فِيمَنْ سَلَفَ مِنْ الْأُمَمِ كَمَا بَيْنَ صَلَاةِ الْعَصْرِ إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ أُوتِيَ أَهْلُ التَّوْرَاةِ التَّوْرَاةَ فَعَمِلُوا بِهَا حَتَّى انْتَصَفَ النَّهَارُ ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِيَ أَهْلُ الْإِنْجِيلِ الْإِنْجِيلَ فَعَمِلُوا بِهِ حَتَّى صُلِّيَتْ الْعَصْرُ ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِيتُمْ الْقُرْآنَ فَعَمِلْتُمْ بِهِ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ فَأُعْطِيتُمْ قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ فَقَالَ أَهْلُ الْكِتَابِ هَؤُلَاءِ أَقَلُّ مِنَّا عَمَلًا وَأَكْثَرُ أَجْرًا قَالَ اللَّهُ هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ حَقِّكُمْ شَيْئًا قَالُوا لَا قَالَ فَهُوَ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ أَشَاءُ
hi byerile ['Abdan] u hi byerile [Abdullah] u hi byerile [Yunus] ku suka eka [Azzuhri] u ndzi byerile [Salim] ku suka eka [Ibn Umar] radliyallahu'anhuma, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'Vukona bya wena exikarhi ka miganga ya khale byi fana na xikombiso exikarhi ka xikhongelo xa 'Asr ku fikela loko dyambu ri pela.' Valandzeri va Torah va nyikiwa Torah naswona va yi endla ku fikela exikarhi ka madyambu, kutani va nga ha swi koti ku yi tirhisa hikwalaho va nyikiwa qirath yin’we. Kutani vapfumeri va Evhangeli va nyikiwa Evhangeli naswona va yi tirhisa ku kondza xikhongelo xa 'Asr xi simekiwa kutani va nga ha swi koti ku xi tirhisa, naswona va nyikiwa qirath yin'we. Kutani u nyikiwa Qur’an u yi endla ku kondza dyambu ri pela, kutani u nyikiwa ti qirath timbirhi na ti qirath timbirhi. Vanhu va Buku va kombise ku vilela, "Vona - Mamoslem - va tirha ehansi ku tlula hina, kambe hikokwalaho ka yini va ri na hakelo yo tala?" Allah u hlamurile a ku, "Kambe xana ndzi ku dyoherile?" Va hlamula va ku: “E-e.” Allah u tlhele a ku, "Hi wona tintswalo ta Mina leti ndzi ti nyikaka loyi ndzi n'wi lavaka."
Imam Bukhari : 6980
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ ح و حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ الْأَسَدِيُّ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
ndzi byerile [Sulaiman] u hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Al Walid] -hi ndlela yin’wana swi boxiwile- u ndzi byerile [Abbad bin Ya’qub Al Asadi] u hi byerile [Abbad bin Al ‘Awwam] ku suka eka [Ash Syaibani] ku suka eka [Al Walid bin ‘Aizar] ku suka eka [Abu ‘Amru na Asy Syaibani] ku suka eka [Ibn Mas’ud] . radliallahu 'anhu, leswaku a Wanuna u tshame a vutisa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, hi wihi mukhuva wa nkoka swinene? ' Muprofeta u hlamurile: 'Khongela hi nkarhi, tinyiketela eka vatswari va wena, na jihad fi sabilillah'.