Imam Bukhari : 6761
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ النَّصْرِيُّ وَكَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ذَكَرَ لِيذِكْرًا مِنْ ذَلِكَ فَدَخَلْتُ عَلَى مَالِكٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَأَذِنَ لَهُمَا قَالَ الْعَبَّاسُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ الظَّالِمِ اسْتَبَّا فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنْ الْآخَرِ فَقَالَ اتَّئِدُوا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفْسَهُقَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي مُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَالِ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ{ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ }الْآيَةَ فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ وَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ فَعَمِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ حَيَاتَهُ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ فَقَالُوا نَعَمْ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتُمَا حِينَئِذٍ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ تَزْعُمَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ فِيهَا كَذَا وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّهُ فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ ثُمَّ جِئْتُمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا عَلَى كَلِمَةٍ وَاحِدَةٍ وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ جِئْتَنِي تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنْ ابْنِ أَخِيكِ وَأَتَانِي هَذَا يَسْأَلُنِي نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلَانِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا وَإِلَّا فَلَا تُكَلِّمَانِي فِيهَا فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا بِذَلِكَ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ لَا أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَيَّ فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهَا
Neh warseh [Qabdullah bin Yuusuf] neh warseh [Al Layts] yoh warseh ['Uqail] [Ibnu Shihab] iyyeh, yoh warseh [Malik bin Aus an Nashri], kee [Mucammad bin Jubair bin Muth’im] kaadu yoo kassiise. Anu Maalik ongooroweh kaa essere'. Usuk elle iyyennal, ''Anu [Qumar] lih gexeh suge, tokkel kay buxah mari, ''Usmaan], [Abdurrahmaan bin Auf], [Zubair], kee [Sa'd] lih gexeh sugeeh, ''Atu lih gexeh suge'' axcuk essere. Qumar 'Yeey' iyyeh gacse. Oson culeenih, salaamatta iyyeenih daffeyeenih. Albaab num qagitak essereeh, ''Atu [Qali] kee [Abbas] idini teceeh inna' Qumar nammayak inkih idini yeceeh. Abbas tokkeek 'Yaa Amirul Mukminin, yoo kee zulmih yan marih fanat margaqa bey' axcuk essere. Usmaan kee kay kataysis edde anuk inki butta, tokkel 'Yaa Amirul Mukminin, nammayak fanat margaqa beyaanam kee inki num gersi numih fanat sissik cato ab' iyyen. Qumar cat kasle mari koo cataay, Yallih migaaqal siin xiibitaay baaxo qaran kee qaran soolisseh tan Yallih migaaqal siinil xiibita. Meqe NABI sallallaahu qaleyhi wasallam iyyem maay taaxigeeh: 'Nanu maraarinnino,wadir cabnam sadaqah -raarinnisinna-' iyyem? Toysa kataysis butta gacisseh, 'nummaak usug inki adda tannah tanim iyye'. qumar tokkel qali kee cabbasat garayeeh, yallih migaaqal siinil xiibitaay, sin nammay mataaxigaa yallih farmoyti inki adda tannah tan yab iyyem? nammay inkih gacsen, ' yeey'. Qumar tokkel iyyem, toh macaay anu away sin luk yaabam taqabi -nabiyyi gadda-. Inkinnah, Yalli isi farmoytih sallallaahu 'alaihi wasallam dubuh baxsa le gurral, usuk gersi numuh yaceem maduuda, kah kinnim Yalli iyyam: '-Yalli isi farmoytih yeceeh yan giclo, atu giclo sinnim geyte kee kalah tan -Qs. Al Hasiir; 6-, toh inkih baxsa le nabiiy sallallaahu qaleyhi wasallam. Tokkeek, Yallil, usug koh maacinnaay, baxsaluk koh maacinna. taturte waktit farmoyti koh yeceem kee sin fanat fikiikiseh, ta gadda awakâ fanah raqtem fan. Kee yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam sanat awqenta isi buxah marah ta gaddak yeceeh, tohuk lakal raqtem yeyyeeqeh Yallih gadda abeeh, toh kaadu isi manoh addat isi gadda elle xiinise innal. Yallih migaaqal xiibita toh inkih mataaxigaa ? Oson gacisen, 'Yeey'. Tokkel qumar qalii kee cabbasal yallih migaaqal siinil xiibita, isin nammay tah inkih mataaxigaana iyye? nammay inkih gacsen, ' yeey'. Qumar kaaduk Yalli isi nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasallam rabeeh, tokkeek Abu Bakr anu Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam wargih sugeeh tohih taagah Abu Bakr tet idniseeh, tet miraaciseh sugeeh, Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam kaadu wokkel sugeeh, woo wakti kaa miraacisak suge. Tokkeek Qumar Qali kee Abbaas foocal gaceeh, Abu Bakr tannal kee tannal yanim takkaleeh, Yalli usuk nummaak qadliino luk sugem, meqe num kinnim, qadliino luk sugem kee isi gadda wagsiisak numma katayak sugem yaaxigem takkay immay, iyye. Tokkeek Yalli Abu Bakr rabe, tokkeek anu - Qumar - excem anu away Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam kee kaaduk Abu Bakr waali kinniyo, tohih taagah anu namma sanatah uwwaytih amol reeda luk sugeeh, anu Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallah miraacisak sugeeh, Abu Bakr miraacisak sugeeh, Abu Bakr miraacisak suge. sittin gey, nammay inkih itta geyteh, atu yoo garayteh isi toobokoh xaylok isi saami essertuh - Qumar tama yab Abbaas fan ruube, usuk qammi Rasulullah kinniimih taagah-, ta tiya - maqna Qali - yoo fan yemeete isi barra isi abbah saami yoo essera - Qumar tama yab Qali fan ruube, kah kinnim usuk isi baxa-baxah suge u Rasulullah-. Tohih taagah anu excem, 'isin faxxeenik, anu uwwayti sin nammayah gabat aceeyyo, dubuk atu oggoltam faxximta masquuliyat kasaara Yallih xagana kee kay xagana, toh yaanam isin nammay inkih miraacisaanam yallih farmoyti sallallaahu 'alaihi wasallam miraacisak suge, kee kaadu Abu Bakr anu sin miraacisak suge, kee kaadu. Nammay inkih duude wayteenik, ku maganak gaddat yaabam yoo messerin, nammay inkih 'gadda nee nammayah cab' iyyaanam kee tohuk lakal anu 'anu nammayak inkih sin cabeyyo' axce. Away tu gactek, Yallih migaaqal siinih xiibitah, nammayak inkih ken gabat maabina?' Wokkel sugteh tan mango buttaati, 'Toh gita' axcuk gacsen, tokkel Qumar Qali kee Abbaas foocal gacseeh, 'Anu sin nammayak xiibitah - Yallih migaaqal - anu uwwayti sin nammayak gabat maabiyyo?' nammay inkih gacseenih, 'woh gita'. Qumar tokkeek iyyem isin nammay yok geyteenik lakal gersi margaqa gorrisan innaa? Kay idinil, ardi kee qaran xissiime numuh, anu umman way, baadal ellecabo tamaatem fan, tohuk kalah gersi margaqa maaba. tonnal sin nammay abe waytek, dubuk yol cab, kah kinnim anu nammayak inkih sin ciggiilisam duudah.
Imam Bukhari : 6762
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسٍأَحَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ قَالَ نَعَمْ مَا بَيْنَ كَذَا إِلَى كَذَا لَا يُقْطَعُ شَجَرُهَا مَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ قَالَ عَاصِمٌ فَأَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ أَنَسٍ أَنَّهُ قَالَ أَوْ آوَى مُحْدِثًا
Neh warseh [Muusa bin Ismaaqil] neh warseh [Qabdul Waahid] neh warseh [Aashim] iyyem, 'Anu [Anaas] essereeh, 'Yallih farmoyti (S.A.) Madiinah haram hinna?' Usuk gacseh: Yeey, tamah kee tamah fanat, kaadu caxa garuq takkem mafaxximta, faxe numuy taqabi bahta - umaane - wokkel, tokkel Yallih abaaro, malaykoota kee inkih tan seehadayti baxih amol tan'. 'Ashim iyyem, 'Muusa bin Anas yoo warseh usuk iyyem: 'Akkek umam aba mara dacrisa' iyye.
Imam Bukhari : 6763
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ تَلِيدٍ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ شُرَيْحٍ وَغَيْرُهُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ قَالَ حَجَّ عَلَيْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو فَسَمِعْتُهُ يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ لَا يَنْزِعُ الْعِلْمَ بَعْدَ أَنْ أَعْطَاكُمُوهُ انْتِزَاعًا وَلَكِنْ يَنْتَزِعُهُ مِنْهُمْ مَعَ قَبْضِ الْعُلَمَاءِ بِعِلْمِهِمْ فَيَبْقَى نَاسٌ جُهَّالٌ يُسْتَفْتَوْنَ فَيُفْتُونَ بِرَأْيِهِمْ فَيُضِلُّونَ وَيَضِلُّونَ فَحَدَّثْتُ بِهِ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو حَجَّ بَعْدُ فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي انْطَلِقْ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ فَاسْتَثْبِتْ لِي مِنْهُ الَّذِي حَدَّثْتَنِي عَنْهُ فَجِئْتُهُ فَسَأَلْتُهُ فَحَدَّثَنِي بِهِ كَنَحْوِ مَا حَدَّثَنِي فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ فَأَخْبَرْتُهَا فَعَجِبَتْ فَقَالَتْ وَاللَّهِ لَقَدْ حَفِظَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو
Neh warseh [Saaqid bin Taliid] yoh warseh [Ibnu Wahb] yoh warseh [Abdurrahmaan bin Syuraikh] kee gersi mari [Abul Aswad] ['Urwah] iyyem, ' [Qabdullah bin Amru] nee fan yemeeteeh, anu kaa obbeh, 'Anu obbeh ' Nabiyyi sallallahillahilahallah was: Yalli ixxiga koh yeceek widiril mabeya. -inki adda-, takkay immay Yalli keenik beeh, inki wakti sinni ixxiga diggoysak sugeh yan 'ulama' qidak, tohih taagah raqtem dubuk qarkakisak sugte, ken fatwa esseren, tohuk lakal ken logic elle rakittam fatwa yeceen, oson maqna keenik maqna luk sugeenim'. Anu tokkel tama cadiis Nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasallam barra aysiyah warse. Qabdullah bin Amru Hajjih gexe waqdi, Aysiyah intem, 'Yaa yi toobokoytih baxa, ku maganak Qabdullah lih walallaay, atu kaak beyteh tan innal, diggoysiyyi - riwayat - kaak esser. Anu kaadu qabdalla fan gexeeh kaa essere. Qabdalla tokkel yoh warseeh, tokkeek anu aysiyah fan gexeeh teetih warseh. Usuk cakkumsuteh iyyeh, 'Yallih salaamatta, Qabdullah bin Amru nummaak kaa hafseh.'
Imam Bukhari : 6764
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍ هَلْ شَهِدْتَ صِفِّينَ قَالَ نَعَمْ فَسَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ يَقُولُ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍيَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ لَقَدْ رَأَيْتُنِي يَوْمَ أَبِي جَنْدَلٍ وَلَوْ أَسْتَطِيعُ أَنْ أَرُدَّ أَمْرَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ لَرَدَدْتُهُ وَمَا وَضَعْنَا سُيُوفَنَا عَلَى عَوَاتِقِنَا إِلَى أَمْرٍ يُفْظِعُنَا إِلَّا أَسْهَلْنَ بِنَا إِلَى أَمْرٍ نَعْرِفُهُ غَيْرَ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ وَقَالَ أَبُو وَائِلٍ شَهِدْتُ صِفِّينَ وَبِئْسَتْ صِفُّونَ
Had neh warseh suge [Abdan] neh warseh sugem [Abu Hamzah] anu obbeh [Al A'maasi] usuk obbeh, 'Anu obbeh [Abu Wail] 'Shiffin carbih seehadaytiino litoo?' Usuku gacseh, 'Yeey. Anu oobbeh [Sahl bin Hunayif] iyyam'. -gersi gital edde yabneh- Has neh warseh [Muusa bin Ismaaqil] neh warseh [Abu Awanah] [Al A'masy] [Abu Wail] neh warseh; [Sahl bin Hunaif] iyyem, 'Yaa ummatta, isinni diini wagittaamal isinni logic cubbit fokkaaqaanama, kah kinnim Abu Gubna lih sugeh yan ayro, anu elle ascubennal, anu duude yoo tekkek, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam amri cinna, kee nanu ninni seefitte ninni tukteenal dubuk ninni faxximtaamih taagah, - Yallah fatta gacsa - toh neh sahhalosseh tukteena oggoltuh too nanu ellecaboh cednam dudne, toh kaxxam saduh sugte tekkooka'. Al A'masy iyyem, Abu Wail iyyem, 'Anu inki adda Shiffin carbi wagsiisak, Shiffin carbi mannah yan taqabih addat sugem' iyye.
Imam Bukhari : 6765
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ الْمُنْكَدِرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُمَرِضْتُ فَجَاءَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا مَاشِيَانِ فَأَتَانِي وَقَدْ أُغْمِيَ عَلَيَّ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَبَّ وَضُوءَهُ عَلَيَّ فَأَفَقْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ فَقُلْتُ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَقْضِي فِي مَالِي كَيْفَ أَصْنَعُ فِي مَالِي قَالَ فَمَا أَجَابَنِي بِشَيْءٍ حَتَّى نَزَلَتْ آيَةُ الْمِيرَاثِ
Neh warseh [Qali bin Qabdullah] neh warseh [Sufyan] iyyem, anu [Ibnul Munakdir] iyyem obbeh, anu [Jabir bin Qabdullah] iyyem, 'Anu biyaakite wak Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam kee Abu Bakr ibah yoo gufne abe. nammay inkih yoo gufeenih anu is habbaaleh suge wak. Tokkeek Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam wudhuh wuduuheeh isi wudhuh amol yoh caxem anu xiinik xiinik ugtam fan. Tokkeek anu 'Ya Rasulullah' exceeh, inki inki adda Sufyan 'Ya Rasulullah -O hinnay Hi-, anu inni gaddat mannal margaqa beyaanam faxximtaah? Kee anu inni ikot maca abam tayseeh?' Jabir iyyem, 'usuk tu yoh magacsa, miraaciino wagittaamal aayat raddam fan'.
Imam Bukhari : 6766
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍجَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَ الرِّجَالُ بِحَدِيثِكَ فَاجْعَلْ لَنَا مِنْ نَفْسِكَ يَوْمًا نَأْتِيكَ فِيهِ تُعَلِّمُنَا مِمَّا عَلَّمَكَ اللَّهُ فَقَالَ اجْتَمِعْنَ فِي يَوْمِ كَذَا وَكَذَا فِي مَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَاجْتَمَعْنَ فَأَتَاهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْكُنَّ امْرَأَةٌ تُقَدِّمُ بَيْنَ يَدَيْهَا مِنْ وَلَدِهَا ثَلَاثَةً إِلَّا كَانَ لَهَا حِجَابًا مِنْ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ اثْنَيْنِ قَالَ فَأَعَادَتْهَا مَرَّتَيْنِ ثُمَّ قَالَ وَاثْنَيْنِ وَاثْنَيْنِ وَاثْنَيْنِ
Neh warseh [Musaddad] neh warseh [Abu'Awanah] [Abdurrahman bin Al Ashbahani] [Abu Shaalih Dzakwan] [Abu Saaqid], barra Rasulullah geyteeh, tet malkit tatrusseh, 'Ya Rasulullah geytuh, labha ayro tabaatabsa tonnal nanu koo kee koo nangoorowem dudnah. Yalli koo barse ixxiga nee barsam duudah'. farmoyti oggoleh iyyeh: yeey isin tannah tan ayro gaaboowanam duuddaanah, tonnaah tannah tan aracal, tohih taagah agbi gaaboowak Yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam yalli kaal barse ixxiga keenih barisak suge. Tokkeek Yallih Farmoyti (S.A.W) barra iyyem: 'Siinik numuk teyni sidiica taqwa le xaylo xaltam mafaxximta, woo sidiica xaylo jahannam fanah adaf kaah tekkek akke waytek'. Toysa inki barra esserte sugte Yallih farmoytaw nammay dubuk yenek macaay? Barra tah nammadda qagisseh. Toysa yallih farmoyti gacseh: 'nammay takke way, nammay takke way'.
Imam Bukhari : 6767
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي ظَاهِرِينَ حَتَّى يَأْتِيَهُمْ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ ظَاهِرُونَ
toh neh warsem [Ubaydullah bin Muusa] [Ismaaqil] [Qais] [Mughirah bin Syu'bah] Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasallam, usuk iyyem: 'Umman way yi ummaantih butta tan, numma gitat diggalsimtaah, Yalli nummah margaqa keenih tamaate'.
Imam Bukhari : 6768
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ يَخْطُبُ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَيُعْطِي اللَّهُ وَلَنْ يَزَالَ أَمْرُ هَذِهِ الْأُمَّةِ مُسْتَقِيمًا حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ أَوْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ
Neh warseh [Ismaaqil] neh warseh [Ibnu Wahb] [Yunus] fanah [Ibnu Shihab] yoh warseh [Humaid] iyyeh, anu [Muawiyyah bin Abu Sufyan] yaaba abeh sugem obbeeh, 'Anu obbeh Nabiyyi sallallaahu 'alaahi wasallam iyyem; 'Yalli meqe num yakkem faxa num, tokkel Yalli isi diini caagiidal qilmi kaa aba, dubuk anu Yallih yeceeh yan numih gabat agle, kee ta ummah caalat massat gexaah, baadal ellecabo tamaatem fan, hinnay editorial addal, 'Yallih margaqa guftam fan'.
Imam Bukhari : 6769
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُلَمَّا نَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِنْ فَوْقِكُمْ }قَالَ أَعُوذُ بِوَجْهِكَ{ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ }قَالَ أَعُوذُ بِوَجْهِكَ فَلَمَّا نَزَلَتْ{ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ }قَالَ هَاتَانِ أَهْوَنُ أَوْ أَيْسَرُ
Neh warseh [Qali bin Qabdullah] neh warseh [Sufyaan], ['Amru] iyyem, 'Anu obbeh [Jabir bin Qabdullah] radliallahu 'anhuma iyyam, 'Aayat Yallih farmoyti fan oobe wak' Al an'aam: 65-, tokkeek Yallih farmoyti dooqa abe: 'Anu ku foocal dacayri faxa,' -Akkek ku ibih gubal-', Nabiyyi dooqa abe: 'Anu ku foocal dacayri faxa,' tokkeek tewqeh tan waqdi: '-akkek butta buttah koo abeeh, Yalli finger sinnik gersi marih cuso abe. kuraabiyo kee ferocity ta boodut sahlinih, hinnay usuk iyyem 'dago'.
Imam Bukhari : 6770
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ بْنُ الْفَرَجِ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ أَعْرَابِيًّا أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي وَلَدَتْ غُلَامًا أَسْوَدَ وَإِنِّي أَنْكَرْتُهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ لَكَ مِنْ إِبِلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا أَلْوَانُهَا قَالَ حُمْرٌ قَالَ هَلْ فِيهَا مِنْ أَوْرَقَ قَالَ إِنَّ فِيهَا لَوُرْقًا قَالَ فَأَنَّى تُرَى ذَلِكَ جَاءَهَا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِرْقٌ نَزَعَهَا قَالَ وَلَعَلَّ هَذَا عِرْقٌ نَزَعَهُ وَلَمْ يُرَخِّصْ لَهُ فِي الِانْتِفَاءِ مِنْهُ
Neh warseh [Asbagh bin Al Faraj] yoh warseh [Ibnu Wahb] [Yunus] [Ibnu Shihab] [Abu Salama bin Abdurrahmaan] [Abu Hurayrah], Beduin Qarab num suge - nomade, primitive - Rasulullah salla birtahu fan yemeete. jet data alqi kee anu tet cinneh'. Toysa Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam essere: atu kaadu gaali lito? usuk gacseh, 'woh gita'. Nabiyyi qagitak essere: 'Tokkeek, ma bisu leeh? ' Usug gacseh, 'Qisi'. farmoyti qagitak essereh: ' wokkel kaadu burraacin gititte matan?' Beduin Qarab gacseh, 'Toh gita, wokkel burraacin gititte tan'. Nabiyyi qagitak essereh: 'Tokkeek bisi ankek yamaateeh?' Beduin Qarab, 'Malayka, kalah tan ramiida, kalah kaadu, inkih yan uddur, room akah yaceenim maduudan' axcuk gacse.
Imam Bukhari : 6771
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّ أُمِّي نَذَرَتْ أَنْ تَحُجَّ فَمَاتَتْ قَبْلَ أَنْ تَحُجَّ أَفَأَحُجَّ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ حُجِّي عَنْهَا أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكِ دَيْنٌ أَكُنْتِ قَاضِيَتَهُ قَالَتْ نَعَمْ فَقَالَ اقْضُوا اللَّهَ الَّذِي لَهُ فَإِنَّ اللَّهَ أَحَقُّ بِالْوَفَاءِ
Neh warseh [Musaddad] [Abu Awanah] [Abu Bisyr] [Sa'id bin Jubair] [Ibn Abbas] luk, inki barra Nabiyyih sallallaahu 'alaihi wasallam' luk walalteh sugteeh, 'Yi ina Hajjih xagana culteh sugte, laakin is sissikuk abte Hajjih addat rabe? Nabi sallallaahu qaleyhi wasallam gacseh: kumaganah tet reedah ab cajji ab, atu moggoltaa kuuna mogo luk sugtek atu tet mekle num akke waytaa? barra gacisseh, ' yeey'. Tokkeek nabiyyi iyyem: 'Yallih mogo kib, kah kinnim Yalli mogo kaak gacsiyyih gar le'.
Imam Bukhari : 6772
حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَآخَرُ آتَاهُ اللَّهُ حِكْمَةً فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
Neh warseh [Syihab bin Ubbad] neh warseh [Ibraahim bin Humaid] [Ismaaqil] [Qais] [Qaas] [Qabdullah] iyyeh: Rasulullah sallallaahu qalayhi wasallam iyyem: 'Namma caagidih addat aysinu mayan; Yalli gadda kaah yeceeh yan num, tohuk lakal isi awqenta nummah addat xiinisah, kaadu Yalli qilmi - ixxiga - kaah yeceeh yan num, tohuk lakal taqabitte madqah edde yantifiqeeh, barsa'.
Imam Bukhari : 6773
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَسَأَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَنْ إِمْلَاصِ الْمَرْأَةِ هِيَ الَّتِي يُضْرَبُ بَطْنُهَا فَتُلْقِي جَنِينًا فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ شَيْئًا فَقُلْتُ أَنَا فَقَالَ مَا هُوَ قُلْتُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ فَقَالَ لَا تَبْرَحْ حَتَّى تَجِيئَنِي بِالْمَخْرَجِ فِيمَا قُلْتَ فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ فَجِئْتُ بِهِ فَشَهِدَ مَعِي أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌتَابَعَهُ ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ
Has neh warseh [Mucammad] neh warseh [Abu Mu'awiyah] neh warseh [Hsyyam] [kay abba] [Mughirah bin Syu'bah] iyyem, Qumar bin Khattab inki adda imlash wagittaamal essere, axcih barra lih angaaraw luk sugeh yan barra lih angaaraw luk sugeh yan. Qumar essereh sin fanak yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam wohuk yaabam toobbem manni tiyaay? Anu gacseh, 'Anu'. Qumar maca takkalen? ' Anu gacseh, 'Anu Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasallam iyyam obbeh, toh yaanam inki naqoosa hinnay inki naqoosa celtah tan tabna diyaat meklaanam'. Qumar tokkel iyyem ku maganak baxxo magexin atu inteemih asmat yoh bahtam fanah! Tokkeek anu iroh gexeeh [Mucammad bin Maslamah] geeh, kaa beeh usuk yoo luk seeco abeeh, usuk Nabiyyi sallallaahu alayihi wasallam kaak iyyem obbeeh, toh yaanam inki naqoosa hinnay inki naqoosa qimmoh addah tabna diyaat meklaanam.' Tama hadiis [Ibnu Abu Az Zinad] [kay abba] [Urwah] [Mughirah] fanah diggoyse.
Imam Bukhari : 6774
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَأْخُذَ أُمَّتِي بِأَخْذِ الْقُرُونِ قَبْلَهَا شِبْرًا بِشِبْرٍ وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَفَارِسَ وَالرُّومِ فَقَالَ وَمَنْ النَّاسُ إِلَّا أُولَئِكَ
Neh warseh [Acmad bin Yunus] neh warseh [Ibn Abu Dzi'b] [Al Maqburi] [Abu Hurayrah] Yalli kaa yayyaaqeh, Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasallam iyyem: 'Qiyaamah ayro inchih cuvious gino, inch cubit gino celta'. essereh, Yallih farmoytaw, Faaris kee Roomah innal? Nabiyyi gacseh: 'Keenik kalah gersi mari manni maraay?'
Imam Bukhari : 6775
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَنَا أَبُو عُمَرَ الصَّنْعَانِيُّ مِنْ الْيَمَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَتَتْبَعُنَّ سَنَنَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ شِبْرًا شِبْرًا وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ حَتَّى لَوْ دَخَلُوا جُحْرَ ضَبٍّ تَبِعْتُمُوهُمْ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى قَالَ فَمَنْ
Neh warseh [Macammad bin Qabdul Qaziiz] neh warseh [Abu Qumar Ash Shan'ani] Yamanak [Zaid bin Aslam] ['Atha bin Yasar] [Abu Sayid Al Khudzri] Nabiyyih sallallaahu sallallaahu 'alaihi wasallam, usuk iyyem: 'Abuu Qumar Ash Shan'ani] Yamanak Inchiik Inchiik Inchiik naharal Inchiik Inchiik Inchiik Inchiik Illaahih Wasallam, Usuk Iyyem: 'Nummaak, Atu Inchiik Inchiik Inchiik Inchiik Akah Yemeetenah, addat. xokkooka boodad, atu asmatah ken katayetto'. Nanu esserrem Yallih Farmoytaw Yahuud kee Nasaara? Nabiyyi gacseh: ' miyyaay ken akke waytek?'
Imam Bukhari : 6776
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنْ نَفْسٍ تُقْتَلُ ظُلْمًا إِلَّا كَانَ عَلَى ابْنِ آدَمَ الْأَوَّلِ كِفْلٌ مِنْهَا وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ مِنْ دَمِهَا لِأَنَّهُ أَوَّلُ مَنْ سَنَّ الْقَتْلَ أَوَّلًا
Neh warseh [Al Humaidi] neh warseh [Sufyan] neh warseh [Al A'masy] ['Qabdullah bin Murrah] [Masruq] [Abdullah] iyyem, 'Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasallam iyyem: 'Numtin amoh num isi baxih saamih addat qadliino mali, akke waytek'. Inki inki wak Sufyan editorial elle warsannal, 'qabalat culteh tan dambiilitte quukak, usuk qimmoh addah abeh yan num kinniimih taagah'.
Imam Bukhari : 6777
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ السَّلَمِيِّأَنَّ أَعْرَابِيًّا بَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَأَصَابَ الْأَعْرَابِيَّ وَعْكٌ بِالْمَدِينَةِ فَجَاءَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقِلْنِي بَيْعَتِي فَأَبَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَاءَهُ فَقَالَ أَقِلْنِي بَيْعَتِي فَأَبَى ثُمَّ جَاءَهُ فَقَالَ أَقِلْنِي بَيْعَتِي فَأَبَى فَخَرَجَ الْأَعْرَابِيُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْمَدِينَةُ كَالْكِيرِ تَنْفِي خَبَثَهَا وَيَنْصَعُ طِيبُهَا
toh neh warseenih [ismaaqil] yoh warseh [malik] [mucammad bin al munkaadir] [jabir bin qabdullah Salmi], too inki beduin qarab rasullaah shallallahu 'alaihi wasallam islaam diggah, tohuk lakal beduin qarab islaam fan raasullah liqna luk sugeeh, Rasuullah laqna luk suge. iyyem, 'Yaa Rasulullah, ku maganak yi xagana duug,' takkay immay Nabiyyi qammaxxaagak suge. Tokkeek usug qagitak kaa fan yemeeteeh, 'Ku maganak yi xagana duug!' iyye. Takkay farmoyti qammaxxaagak raaqeh. Tokkeek usug qagitak sidoc haytoh addah yemeeteeh, 'kumagan yi xagana duug' iyye. Takkay immay Rasulullah cineh, tokkel Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam iyye: 'Madiinah furnay celta, birtaak rust kaqlisaah, meqem kaadu filter abak geytima'.
Imam Bukhari : 6778
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكُنْتُ أُقْرِئُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَلَمَّا كَانَ آخِرُ حَجَّةٍ حَجَّهَا عُمَرُ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بِمِنًى لَوْ شَهِدْتَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَتَاهُ رَجُلٌ قَالَ إِنَّ فُلَانًا يَقُولُ لَوْ مَاتَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ لَبَايَعْنَا فُلَانًا فَقَالَ عُمَرُ لَأَقُومَنَّ الْعَشِيَّةَ فَأُحَذِّرَ هَؤُلَاءِ الرَّهْطَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ قُلْتُ لَا تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ يَغْلِبُونَ عَلَى مَجْلِسِكَ فَأَخَافُ أَنْ لَا يُنْزِلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا فَيُطِيرُ بِهَا كُلُّ مُطِيرٍ فَأَمْهِلْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ دَارَ الْهِجْرَةِ وَدَارَ السُّنَّةِ فَتَخْلُصَ بِأَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ فَيَحْفَظُوا مَقَالَتَكَ وَيُنْزِلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا فَقَالَ وَاللَّهِ لَأَقُومَنَّ بِهِ فِي أَوَّلِ مَقَامٍ أَقُومُهُ بِالْمَدِينَةِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَكَانَ فِيمَا أُنْزِلَ آيَةُ الرَّجْمِ
Neh warsem [Muusa bin Ismaaqil] neh warsem [Qabdul Waahid] neh warsem [Ma'mar] [Az Zuhri] [Ubaydullah bin Qabdullah] iyyem, yoh warsem [Ibnu Abbaas] radiallahu 'anhu, usuk iyyem 'Anu Abdurrahman bin Auf'ik yakriye. [Qumar] ellecaboh addah Hajj abe waqdi, Abdurrahmaan Miinah addal iyyem, 'Amirul Mukminin kaak xayyoowe wak, A iyyem, 'Amirul Mukminin rabek, anu diggah, toh kee toh kee toh kee toh kee toh'. Tokkeek Qumar, 'Anu asmatah carra sooleh, sinni reeda qanbisam faxa marah diggoysaanam faxximta' iyye. Abdurrahmaan hayyeh maabin kaak iyye. kah kinnim ta cajjih uddur ku majlis kibbiima seehadayti baxi mirocti ittat bahta!' Tohih taagah anu bohoy liyo, ku fayitte elle faxximtannal edde xoqoysime waanam takkeh, tohih taagah, Madiinah hijra kee amaan le arac takkem fan, Nabiyyih sallallaahu 'alaihi wasallam Muhajirin kee Ansar fanah yan kataysiisik kibbimtam fan, uxih uddurruteh. Tokkeek oson ku mabla cubbit haanam kee elle faxximtannal ken afeytisan'. Tokkeek Ibnu Abbaas iyyem: 'Yallih qimmol kaa luk sooleh suge wak Madiina Munawwarah addal kaa luk sooleh suge'. Ibnu Abbaas elle iyyennal, 'Tokkeek Madiina gufneeh, usuk iyyem: Yalli Macammad sallallaahu qaleyhi wasallam numma luk ruubeeh, kitab kaa luk oobise, oobisen aayatitteh addat xaahi aayat suge' iyye.
Imam Bukhari : 6779
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي هُرَيْرَةَوَعَلَيْهِ ثَوْبَانِ مُمَشَّقَانِ مِنْ كَتَّانٍ فَتَمَخَّطَ فَقَالَ بَخْ بَخْ أَبُو هُرَيْرَةَ يَتَمَخَّطُ فِي الْكَتَّانِ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَإِنِّي لَأَخِرُّ فِيمَا بَيْنَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى حُجْرَةِ عَائِشَةَ مَغْشِيًّا عَلَيَّ فَيَجِيءُ الْجَائِي فَيَضَعْ رِجْلَهُ عَلَى عُنُقِي وَيُرَى أَنِّي مَجْنُونٌ وَمَا بِي مِنْ جُنُونٍ مَا بِي إِلَّا الْجُوعُ
Neh warseh [Sulaymaan bin Harb] neh warseh [Cammad] [Ayyub] fanah [Mucammad] iyyem, 'Inki adda nanu [Abu Hurayrah] xaqut sugneeh, woo wakti namma qanxix - qanxix - qutbi saro sarteeh, 'Bakh..bakh - an saro dresse Hurairah baxxaqsa luk suge -, A' anu inki adda Nabiyyi sallallaahu 'alaihi wasallam minbar kee Qayshah qari fanat radeeh, garab lowsiisih sugeeh, tokkel numuk teyni yemeeteeh, isi ibah tet filla fan hayya heeh, anu cabbu luk sugem celta, walah anu cabbu luk sugem hinna, kaxxam satqiteh sugeemih taagah.'
Imam Bukhari : 6780
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ قَالَ سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍأَشَهِدْتَ الْعِيدَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ وَلَوْلَا مَنْزِلَتِي مِنْهُ مَا شَهِدْتُهُ مِنْ الصِّغَرِ فَأَتَى الْعَلَمَ الَّذِي عِنْدَ دَارِ كَثِيرِ بْنِ الصَّلْتِ فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَذَانًا وَلَا إِقَامَةً ثُمَّ أَمَرَ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَ النِّسَاءُ يُشِرْنَ إِلَى آذَانِهِنَّ وَحُلُوقِهِنَّ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَتَاهُنَّ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Neh warseh [Mucammad bin Kaasir] neh warseh [Sufyan] [Abdurrahmaan bin Abbaas] iyyem, ' [Ibnu Abbas] inki adda essereeh 'Atu qiid salaatah yallih farmoyti sallallaahu 'alaihi wasallam luk sugteeh? ' Usuk gacseh, 'Toh numma, kay xaqut sugeh an arac akke waytek, anu nummaak qunxuk sugeemik xabba haanam kaa geyam maduuda. Usuk 'realm - salat waado - Katsir bin Shalt deqsitta magaalal gexeeh, tokkel salat abeeh, tokkel sermon abe'. -Ibnu Abbaas salat azaan kee iqaamat maqaddoosinna- Tokkeek sadaqa akah yaceenim amriseeh, tohih taagah barra aytil sugte ayti kee filli keenik yeyyeeqeeniih, Bilal kaadu tama duyye beyuh ken fanah gexeeh, tokkeek usuk 'Nabiyyi wasallahallahallah' fanah yuduureh.