Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 6741
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِفَقَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ قَالَ ابْنُ بُكَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ عَنْ اللَّيْثِ عَنَاقًا وَهُوَ أَصَحُّ
Пире [Кутайба бин Саид] каласа панӑ [Лайтс] [Укаилран] [Аз Зухри] мана [Убайдуллах бин Абдуллах бин Утба] [Абу Хурайраран] каланӑ: «Аллахӑн Элчи (Аллахӑн канӑҫлӑхӗпе пиллӗхӗ ун ҫине пултӑр) вилсен, Абура тата Калип хыҫҫӑн хӑш-пӗр ҫынсене лартнӑ Арабсем кафирсем патне таврӑннӑ, [Умар] [Абу Бакр] каланӑ: «Эсӗ ҫынсемпе мӗнле ҫапӑҫма пултаратӑн, енчен те Аллахӑн Элчи ҫапла каланӑ: «Мана ҫынсемпе ҫапӑҫма хушнӑ, вӗсем Лаа-ила-Иллаллах тесе каличчен, кам та Лаа-ила-иллах калать, вӑл хӑйӗн юнне манран тата ҫавӑн пек сӑлтавсемсӗр пуҫне тата тӳрре кӑларнӑ тесе пӗлтерет шутлав Аллах патӗнче,' Вара Абу Бакр каланӑ: «Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ кам кӗлӗпе закатне уйӑрать, ҫавна хирӗҫ ҫапӑҫӑп, чӑнах та, закат вӑл — пуянлӑх, Аллахпа, енчен те вӗсем мана пӗрре Аллахӑн Элчине тӳленӗ тӗвешӗн тӳлеме чарсан, эпӗ вӗсемпе ҫапӑҫӑп, мӗншӗн тесен вӗсем ӑна чарнӑ». Унтан [Умар] каланӑ: «Аллахпа тупа тӑватӑп, сасартӑк урӑх шухӑш пулмарӗ, эпӗ Аллах Абу Бакрӑн кӑкӑрне ҫапӑҫма уҫнине куртӑм, вӑл тӗрӗс каланине ӑнланса илтӗм». [Ибн Букаир] тата [Абдулла] [Аль-Лайтс] редакторпа пӗрле асӑннӑ 'inaaq Not `iqaal, пӗлтерӗшӗ пӗр пек пулсан та, тӗве, ку вара чӑнрах'.
Hadith
Imam Bukhari : 6742
حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَدِمَ عُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنِ بْنِ حُذَيْفَةَ بْنِ بَدْرٍ فَنَزَلَ عَلَى ابْنِ أَخِيهِ الْحُرِّ بْنِ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ وَكَانَ مِنْ النَّفَرِ الَّذِينَ يُدْنِيهِمْ عُمَرُ وَكَانَ الْقُرَّاءُ أَصْحَابَ مَجْلِسِ عُمَرَ وَمُشَاوَرَتِهِ كُهُولًا كَانُوا أَوْ شُبَّانًا فَقَالَ عُيَيْنَةُ لِابْنِ أَخِيهِ يَا ابْنَ أَخِي هَلْ لَكَ وَجْهٌ عِنْدَ هَذَا الْأَمِيرِ فَتَسْتَأْذِنَ لِي عَلَيْهِ قَالَ سَأَسْتَأْذِنُ لَكَ عَلَيْهِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَاسْتَأْذَنَ لِعُيَيْنَةَ فَلَمَّا دَخَلَ قَالَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ وَاللَّهِ مَا تُعْطِينَا الْجَزْلَ وَمَا تَحْكُمُ بَيْنَنَا بِالْعَدْلِ فَغَضِبَ عُمَرُ حَتَّى هَمَّ بِأَنْ يَقَعَ بِهِ فَقَالَ الْحُرُّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ خُذْ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنْ الْجَاهِلِينَ }وَإِنَّ هَذَا مِنْ الْجَاهِلِينَ فَوَاللَّهِ مَا جَاوَزَهَا عُمَرُ حِينَ تَلَاهَا عَلَيْهِ وَكَانَ وَقَّافًا عِنْدَ كِتَابِ اللَّهِ
Мана [Исмаил] [Ибн Вахб] [Юнусран] [Ибн Шихаб] мана [Убайдуллах бин Абдуллах бин Утбахран] каласа пачӗ, [Абдуллах бин Аббас] радлиаллаху анхума ҫапла каланӑ: «Уяйна бин Хин бин Худа бин бин мана унӑн ывӑлне чарса лартрӗ» -унӑн тӑванӗн ывӑлӗ-, Аль-Хурр бин Каис бин Хишн, тата вӑл Умар, Курра` - Коран вулама ӑста - яланах пынӑ ҫынсен ушкӑнӗнче пулнӑ, вӑл яланах Умарӑн меджлисӗпе канашлусене ҫӳренӗ, вӑл ҫитӗннӗ ҫын-и е ҫамрӑк-и. Вара Уяина хӑйӗн тӑванӗн ывӑлне каланӑ: «Эй, манӑн тӑванӑм, эсӗ ҫак эмирпа ҫав тери ҫывӑх-и, эпӗ унпа тӗл пулма ирӗк ыйтма пултаратӑн-и? Аль-Хурр бин Каис вара ҫапла хуравларӗ: «Юрӗ, эпӗ санран ирӗк ыйтӑп». Ибн Аббас каланӑ: «Унтан Аль-Хурр бин Каис «Уяина» валли ирӗк ыйтнӑ. Уяина Умарпа тӗл пулсан, вӑл ҫапла каланӑ: «Эй, Ибнул Хаттаб, Аллахпа тупа тӑватӑп, эсӗ пире нумай парне паман, пирӗн хушӑра тӗрӗслӗх туман». Умар сасартӑк ӑна айӑпласшӑн пуличченех тарӑхса кайрӗ. Анчах Уяина каланӑ: «Эй, эмирул му'минин, мана хӑвӑн асапунтан хӑтар, мӗншӗн тесен Аллах Хӑйӗн пророкне: «Каҫар мана, ырӑ ӗҫ ту, тӗттӗм ҫынсенчен пӑрӑн», — тенӗ. Аль А'раф 199-, ҫак наказани вара ухмах ҫынсен тыткаларӑшӗсен шутне кӗрет. Аллахпа тупа тӑватӑп, Умар ӑна Уяйна вуласа панӑ чухне хӑйӗн айӑпне пурнӑҫламан, Умар яланах Аллах кӗнекине пӑхӑннӑ ҫын пулнӑ.
Hadith
Imam Bukhari : 6743
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهَا قَالَتْ أَتَيْتُ عَائِشَةَ حِينَ خَسَفَتْ الشَّمْسُ وَالنَّاسُ قِيَامٌ وَهِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا نَحْوَ السَّمَاءِ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَقُلْتُ آيَةٌ قَالَتْ بِرَأْسِهَا أَنْ نَعَمْ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ لَمْ أَرَهُ إِلَّا وَقَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَأُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ قَرِيبًا مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُسْلِمُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ مُحَمَّدٌ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ فَأَجَبْنَاهُ وَآمَنَّا فَيُقَالُ نَمْ صَالِحًا عَلِمْنَا أَنَّكَ مُوقِنٌ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ
Пире [Абдулла бин Маслама] [Малик] [Хисям бин Урва] [Фатима бин Аль Мундзир] [Асма' бин Абу Бакр] радлиаллаху 'анхума ҫинчен каласа панӑ, вӑл ҫапла каланӑ: «Эпӗ Айша патне хӗвел тӗттӗмленнӗ чухне килтӗм, ҫынсем кӗлтунӑ, вӑл та кӗлтунӑ». Ҫавӑн пекех эпӗ: „Мӗншӗн ҫынсем кӗлтӑваҫҫӗ?“ тесе ыйтрӑм. Унтан Айся аллипе тӳпенелле сулчӗ те субхааналлах терӗ. Эпӗ: «Ку тӗттӗмленни-и?» — тесе ыйтрӑм. — терӗ вӑл, пуҫне «тӗрӗс» тесе сулса. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам кӗлтуса пӗтерсен, вӑл Аллаха пуҫҫапнӑ та мухтанӑ, унтан ҫапла каланӑ: «Эпӗ халӗ тӑракан вырӑнта, пӗлӗтпе тамӑк таранах, эпӗ нихҫан та курманнисӗр пуҫне урӑх нимӗн те ҫук». Мана ҫакна уҫса пачӗҫ: сире Даджал элекӗ патӗнчи тупӑклӑхра тӗрӗслӗҫ. Ӗненекенсем е мӑсӑльмансем пирки калас пулсан, эпӗ ҫакна пӗлместӗп: «Мухаммед пирӗн пата уҫӑмлӑ доказательствӑсемпе килчӗ, эпир унӑн чӗнӗвӗсене итлерӗмӗр, ӗнентӗмӗр, анчах та сасӑ илтӗнчӗ: «Лайӑх ҫывӑр, эпир эсӗ хӑвна ху шаннине пӗлетпӗр». Икӗпитлӗ е иккӗленекен ҫынсем пирки калас пулсан — эпӗ пӗлместӗп, Асама хӑшне каланине — вӗсем: «Пӗлместӗп, ҫынсем мӗн каланине илтетӗп, унтан вӗсенчен тӗслӗх илетӗп», — теҫҫӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6744
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَعُونِي مَا تَرَكْتُكُمْ إِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِسُؤَالِهِمْ وَاخْتِلَافِهِمْ عَلَى أَنْبِيَائِهِمْ فَإِذَا نَهَيْتُكُمْ عَنْ شَيْءٍ فَاجْتَنِبُوهُ وَإِذَا أَمَرْتُكُمْ بِأَمْرٍ فَأْتُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ
Пире [Исмаил] каласа пачӗҫ Мана [Малик] [Абу Зинадран] [Аль А'раджран] [Абу Хурайраран] пророкран саллаллаху алейхи васалламран каласа пачӗҫ: «Эпӗ сире мӗн хӑваратӑп, сирӗн умӑртисем ҫеҫ пӗтнӗ, мӗншӗн тесен вӗсем хӑйсен пророкне ыйтса пӗлме тата хирӗҫлеме юратнӑ, эпӗ сирӗншӗн мӗн те пулин пӑрӑнсан, эпӗ сире мӗн те пулин хушсан, ӑна май пур таран ытларах тӑвӑр.
Hadith
Imam Bukhari : 6745
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَعْظَمَ الْمُسْلِمِينَ جُرْمًا مَنْ سَأَلَ عَنْ شَيْءٍ لَمْ يُحَرَّمْ فَحُرِّمَ مِنْ أَجْلِ مَسْأَلَتِهِ
Пире [Абдулла бин Язид Аль-Мукри] каласа панӑ [Саид] мана [Укаил] [Ибн Шихабран] [Амир бин Саид бин Абу Вакашран] [хӑйӗн ашшӗнчен] ҫапла каланӑ: пророк саллаллаху алейхи васаллам, вӑл ҫапла каланӑ: вара ыйту пирки мӗн те пулин чарнӑ, унччен ӑна чарман пулин те'.
Hadith
Imam Bukhari : 6746
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ سَمِعْتُ أَبَا النَّضْرِ يُحَدِّثُ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اتَّخَذَ حُجْرَةً فِي الْمَسْجِدِ مِنْ حَصِيرٍ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا لَيَالِيَ حَتَّى اجْتَمَعَ إِلَيْهِ نَاسٌ ثُمَّ فَقَدُوا صَوْتَهُ لَيْلَةً فَظَنُّوا أَنَّهُ قَدْ نَامَ فَجَعَلَ بَعْضُهُمْ يَتَنَحْنَحُ لِيَخْرُجَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ مَا زَالَ بِكُمْ الَّذِي رَأَيْتُ مِنْ صَنِيعِكُمْ حَتَّى خَشِيتُ أَنْ يُكْتَبَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ كُتِبَ عَلَيْكُمْ مَا قُمْتُمْ بِهِ فَصَلُّوا أَيُّهَا النَّاسُ فِي بُيُوتِكُمْ فَإِنَّ أَفْضَلَ صَلَاةِ الْمَرْءِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ
Пире [Исхак] каласа пачӗ ['Аффан] пире каласа пачӗ [Вухайб] пире [Муса бин Укба] каласа пачӗ Эпӗ [Абу Надлр] [Буср бин Саидран] [Заид бин Цабитран] каласа панине илтрӗм, пророк саллаллаху алейхи васаллам пӗрре мечӗт пӳлӗмне кайнӑ, унтан Рахуллахран алейхи васаллам унта темиҫе каҫ кӗлтунӑ, ун тавра темиҫе тус пуҫтарӑннӑ, унтан пӗр каҫхине вӗсем унӑн сассине илтмен, вӑл ҫывӑрнӑ тесе шутланӑ. Хӑш-пӗр юлташӗсем вара, пророк вӗсене хирӗҫ курӑнтӑр тесе, ӳсӗрнӗ пек турӗҫ, ҫавӑнпа та вӑл ҫапла каларӗ: «Эпӗ эсир мӗн тунине халӗ те куратӑп — каҫхи кӗлӗсем -, ҫавӑнпа та эпӗ сире ҫакна тума тивӗҫлӗ пуласран пӑшӑрханатӑп, енчен те вӑл сирӗн ҫине тивӗҫлӗ пулнӑ пулсан, эсир ӑна тума пултарайман пулӑттӑр пулин те. Эй, халӑх, хӑвӑрӑн килӗрте кӗлтӑвӑр, мӗншӗн тесен ҫын кӗлтума пултаракан чи кирлӗ кӗлӗ — хӑйӗн килӗнче, обязательнӑй кӗлӗсемсӗр пуҫне».
Hadith
Imam Bukhari : 6747
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَشْيَاءَ كَرِهَهَا فَلَمَّا أَكْثَرُوا عَلَيْهِ الْمَسْأَلَةَ غَضِبَ وَقَالَ سَلُونِي فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ ثُمَّ قَامَ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبِي فَقَالَ أَبُوكَ سَالِمٌ مَوْلَى شَيْبَةَ فَلَمَّا رَأَى عُمَرُ مَا بِوَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْغَضَبِ قَالَ إِنَّا نَتُوبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Пире ҫапла каласа пачӗҫ: [Юсуф бин Муса] пире [Абу Усама] [Бураид бин Абу Бурда] [Абу Бурда] [Абу Муса Аль Асиари] ҫапла каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи васалламран пӗррехинче ӑна килӗшмен япаласем ҫинчен ыйтнӑ, вӗсем тата ытларах ыйтусем панӑ чухне вӑл ҫилленсе кайнӑ та ҫапла каланӑ: Унтан такам ура ҫине тӑчӗ те ыйтрӗ: «Эй, Аллахӑн Элчи, кам манӑн атте? Расулуллах ҫапла хуравларӗ: «Санӑн аҫу Худзафа». Унтан тепӗр ҫын тӑчӗ те ыйтрӗ: «Эй, Аллахӑн Элчи, кам манӑн аттем? Расулуллах ҫапла хуравланӑ: «Санӑн аҫу — Салим, Сяибӑн чури». Умар тарӑхнипе пророкӑн сӑн-пичӗпе мӗн пулса тухнине курсан, Умар ҫапла каланӑ: «Эпир Аллах умӗнче ӳкӗнетпӗр».
Hadith
Imam Bukhari : 6748
حَدَّثَنَا مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ وَرَّادٍ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ قَالَ كَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى الْمُغِيرَةِاكْتُبْ إِلَيَّ مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ وَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنَّهُ كَانَ يَنْهَى عَنْ قِيلَ وَقَالَ وَكَثْرَةِ السُّؤَالِ وَإِضَاعَةِ الْمَالِ وَكَانَ يَنْهَى عَنْ عُقُوقِ الْأُمَّهَاتِ وَوَأْدِ الْبَنَاتِ وَمَنْعٍ وَهَاتِ
Пире каласа пачӗ [Моисей] пире [Абу Авана] каласа пачӗ [Абдул Малик] [Варрадран] Мугирӑн ҫыруҫи, ҫапла каланӑ: «Муавия [Мугирӑна] ҫапла ҫырнӑ: «Расулуллахран мӗн илтнине пурне те мана ҫырса парӑр! Унтан Мугира ҫырнӑ: «Набиюллах саллаллаху алейхи васаллам» кӗлӗ хыҫҫӑн вӑл яланах кӗлӗ каланӑ: ЛАА-ИЛАХА ИЛЛАХА, ВАХДАХУ ЛАА СЯРИИКА ЛАХУ, ЛАХУЛ МУЛКУ ВАЛАХУЛ ХАМДУ ВАХУВА 'АЛАА КУЛЛИ СЯИ'КАДИАЛАХА, ЛААМАЛАХА'. A'THAITA WALAA MU'THIYA LIMAA MANA'TA WALAA YANFA'U DZAL JADDI MINKAL JADDU -Аллахсӑр пуҫне урӑх нимӗнле тӗрӗс пуҫҫапу та ҫук, Унӑн юлташӗсем ҫук, Унӑн пур патшалӑхсем те, пур мухтав та Унӑн, Вӑл пурне те Пултаракан. Эй, Аллах, Эсӗ мӗн панине нимӗн те чӑрмантарма пултараймасть, Эсӗ мӗн паманнине никам та пама пултараймасть, пуянлӑх та усӑ памасть, Санран пурте пуянлӑх-'. Мугира вара ҫапла ҫырнӑ: «Вӑл ҫӑлкуҫӗ паллӑ мар сӑмахсене калама чарнӑ, ытлашши ыйтусем пама тата пуянлӑха сая яма чарнӑ». Вӑл ҫавӑн пекех амӑшӗсене пӑхӑнмасӑр пурӑнма, хӗрӗсене чӗррӗн пытарма тата ытти ҫынсене усӑ курма чӑрмантарма чарнӑ.
Hadith
Imam Bukhari : 6749
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ نُهِينَا عَنْ التَّكَلُّفِ
Пире каласа панӑ [Сулейман бин Харб] пире [Хаммад бин Заид] [Табитран] [Анасран] ҫапла каланӑ: «Пӗррехинче эпир [Умар] енче пулнӑ, вӑл: «Пире япаласем шухӑшласа кӑларма чарнӑ», — тенӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6750
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ حِينَ زَاغَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَذَكَرَ السَّاعَةَ وَذَكَرَ أَنَّ بَيْنَ يَدَيْهَا أُمُورًا عِظَامًا ثُمَّ قَالَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَسْأَلَ عَنْ شَيْءٍ فَلْيَسْأَلْ عَنْهُ فَوَاللَّهِ لَا تَسْأَلُونِي عَنْ شَيْءٍ إِلَّا أَخْبَرْتُكُمْ بِهِ مَا دُمْتُ فِي مَقَامِي هَذَا قَالَ أَنَسٌ فَأَكْثَرَ النَّاسُ الْبُكَاءَ وَأَكْثَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقُولَ سَلُونِي فَقَالَ أَنَسٌ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ أَيْنَ مَدْخَلِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ النَّارُ فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ فَقَالَ مَنْ أَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ قَالَ ثُمَّ أَكْثَرَ أَنْ يَقُولَ سَلُونِي سَلُونِي فَبَرَكَ عُمَرُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَسُولًا قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ عُمَرُ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ آنِفًا فِي عُرْضِ هَذَا الْحَائِطِ وَأَنَا أُصَلِّي فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ
Пире [Абул Яман] [Сюаиб] [Аз Зухри] ҫинчен каласа пачӗ. -тепӗр майлӑ асӑннӑ- мана каласа пачӗ [Махмуд] пире [Абдурразак] каласа пачӗ [Ма'мар] [Аз Зухрирен] каласа пачӗ мана [Анас бин Малик] радлиаллаху анху, пророк саллаллаху алейхи васаллам хӗвел тайӑлнӑ чухне тухса кайнӑ, унтан кӗлӗ тунӑ хыҫҫӑн кӗлтунӑ амвон ҫинче тата тӗнче пӗтесси ҫинчен аса илтерсе, вӑл пире тӗнче пӗтиччен пысӑк пулӑмсем пулса иртни ҫинчен каласа пачӗ, унтан ҫапла каларӗ: «Камӑн мӗн те пулин ыйтас килет, тархасшӑн! Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ сана хам вырӑнта чухне каласа памасан, эсӗ манран нимӗн ҫинчен те ан ыйт. Анас каланӑ: «Ҫынсем ӗсӗклесе макӑрнӑ та, Аллахӑн Элчи тата ыйтусем панӑ: «Ыйтӑр манран!» Анас малалла каланӑ: «Унтан ун умне такам тӑчӗ те: «Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ ӑҫта пурӑнатӑп?» — тесе ыйтрӗ. Вӑл ҫапла хуравларӗ: «Эсӗ тамӑкра». Вара Абдулла бин Худзайфа тӑчӗ те ыйтрӗ: «Кам манӑн атте, Аллахӑн Элчи?» Пророк ҫапла хуравланӑ: «Санӑн аҫу Худзайфа». Анас хӑйӗн сӑмахӗсене малалла тӑсрӗ: «Пророк тата ыйтусем пачӗ: «Ыйтӑр манран, ыйтӑр манран». Унтан Умар чӗркуҫҫийӗсене пӗрлештерчӗ те ҫапла каларӗ: «Эпир Аллахпа, Раббпа, Ислам тӗнпе, Мухаммед шаллаллаху алейхи васаллам Расулпа кӑмӑллӑ». Умар ҫакна каласан, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам шӑпланчӗ. Унтан Расулуллах алейхи васаллам каланӑ: «Эпӗ кам аллинче пулнине эпӗ кӗлтунӑ чухне ҫак стена хыҫӗнче пӗлӗтпе тамӑка кӑтартрӑм, эпӗ паянхи пек ырӑпа усаллине нихҫан та курман».
Hadith
Imam Bukhari : 6751
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ أَنَسٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ فُلَانٌ وَنَزَلَتْ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ }الْآيَةَ
Пире [Мухаммад бин Абдуррахим] каласа пачӗ [Раух бин Убадах] каласа пачӗ [Сюба] мана каласа пачӗ [Муса бин Анас] каланӑ: «Эпӗ [Анас бин Малик] ҫапла каланине илтрӗм: «Такам ыйтрӗ: «Эй, Аллах пророкӗ, кам манӑн аттем?» Апостол ҫапла хуравланӑ: «Сирӗн аҫӑр — А». Унтан ҫак сӑвӑ йӗрки анчӗ: '-Эй, ӗненекенсем, мӗн ҫинчен те пулин ан ыйтӑр...-. -Ыйтусем. Аль-Майда: 101-
Hadith
Imam Bukhari : 6752
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَبَّاحٍ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنْ يَبْرَحَ النَّاسُ يَتَسَاءَلُونَ حَتَّى يَقُولُوا هَذَا اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ
Пире [Аль-Хасан бин Шабба] каласа пачӗ [Шабаба] пире [Варка] [Абдулла бин Абдуррахманран] каласа пачӗ Эпӗ [Анас бин Малик] ҫапла каланине илтрӗм: «Аллахӑн Элчи ҫапла каланӑ: «Ҫынсем пӗр-пӗринчен ыйтиччен нихҫан та чарӑнмаҫҫӗ: «Аллах пур япалана та кам пултарнӑ?» '
Hadith
Imam Bukhari : 6753
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرْثٍ بِالْمَدِينَةِ وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى عَسِيبٍ فَمَرَّ بِنَفَرٍ مِنْ الْيَهُودِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ سَلُوهُ عَنْ الرُّوحِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَسْأَلُوهُ لَا يُسْمِعُكُمْ مَا تَكْرَهُونَ فَقَامُوا إِلَيْهِ فَقَالُوا يَا أَبَا الْقَاسِمِ حَدِّثْنَا عَنْ الرُّوحِ فَقَامَ سَاعَةً يَنْظُرُ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ يُوحَى إِلَيْهِ فَتَأَخَّرْتُ عَنْهُ حَتَّى صَعِدَ الْوَحْيُ ثُمَّ قَالَ{ وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الرُّوحِ قُلْ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي }
Пире каласа панӑ [Мухаммад бин Убайд бин Маймун] пире [Иса бин Юнус] [Аль-Амаси] [Ибрагим] [Алькама] [Ибн Масуд] ҫинчен каласа панӑ. иртсе кайрӗҫ те, хӑшӗ-пӗрисем: «Унран чун ҫинчен ыйтса пӑхӑр-ха! — Хӑшӗ-пӗрисем: «Ун ҫинчен унран ан ыйт, мӗншӗн тесен эсӗ курайманни санран илтме пултараймасть», — терӗҫ. Анчах хӑшӗ-пӗрисем ура ҫине тӑчӗҫ те ыйтрӗҫ: «Эй, Абул-Касим, пире чунсем ҫинчен каласа пар-ха! — Унтан вӑл пӗр хушӑ сӑнаса тӑчӗ, эпӗ ӑна ӑнлантарса панине пӗлтӗм, ҫавӑнпа унран пӑрӑнма тӑрӑшрӑм, ҫав уҫӑлӑва сирсе яма ӗлкӗриччен, унтан вӑл ҫак сӑвӑ йӗркине илсе кӑтартрӗ: «Сирӗнтен сывлӑшсем ҫинчен ыйтаҫҫӗ, сывлӑшсем манӑн раввин ӗҫӗ теҫҫӗ... — Ыйтусем. Аль-Исраа`: 85-.
Hadith
Imam Bukhari : 6754
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَاتَّخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي اتَّخَذْتُ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَنَبَذَهُ وَقَالَ إِنِّي لَنْ أَلْبَسَهُ أَبَدًا فَنَبَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ
Пире каласа панӑ [Абу Нуаим] пире [Суфьян] [Абдуллах бин Динар] [Ибн Умар] радиаллаху анхума ҫинчен каласа панӑ, вӑл ҫапла каланӑ: «Пророк саллаллаху алейхи васаллам ылтӑн ҫӗрӗ тӑхӑннӑ, унтан унӑн юлташӗсем те ылтӑн ҫӗрӗсем тунӑ, унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланӑ: Эпӗ ылтӑн ҫӗрӗ тӑхӑнаттӑм, — унтан ӑна пӑрахрӗ те: «Эпӗ ӑна урӑх нихҫан та тӑхӑнмастӑп», — терӗ, ҫапла вара туссем те ҫӗррисене пӑрахрӗҫ».
Hadith
Imam Bukhari : 6755
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُوَاصِلُوا قَالُوا إِنَّكَ تُوَاصِلُ قَالَ إِنِّي لَسْتُ مِثْلَكُمْ إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِي فَلَمْ يَنْتَهُوا عَنْ الْوِصَالِ قَالَ فَوَاصَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَيْنِ أَوْ لَيْلَتَيْنِ ثُمَّ رَأَوْا الْهِلَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَأَخَّرَ الْهِلَالُ لَزِدْتُكُمْ كَالْمُنَكِّلِ لَهُمْ
Пире каласа пачӗ [Абдулла бин Мухаммад] пире [Хишам] каласа пачӗ [Ма'мар] [Аз Зухри] [Абу Салама] [Абу Хурайра] ҫинчен каланӑ: «Пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Ан типӗ тытӑр!» Юлташӗсем хирӗҫлесе: «Эсӗ хӑв та типӗ тытатӑн!» — терӗҫ. Пророк ҫапла хуравланӑ: «Эпӗ сан пек мар, манӑн Ҫӳлхуҫа мана яланах апат-ҫимӗҫ парать». Анчах туссем хӑйсен кӑмӑлне пӑрахмарӗҫ». Абу Хурайра малалла каланӑ: «Ҫапла вара, Аллахӑн Элчи салляллаху алейхи васаллам вӗсемпе икӗ кун е икӗ каҫ суналланӑ, унтан юлташӗсем ҫӗнӗ уйӑх — ҫурла уйӑх — курнӑ. Унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Ҫак ҫурла уйӑхӗ кая юлсан, эпӗ вӗсене айӑпласшӑн пулнӑ пек, типӗ тытассине ӳстеретӗп», — тенӗ.
Hadith
Imam Bukhari : 6756
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ خَطَبَنَا عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَلَى مِنْبَرٍ مِنْ آجُرٍّ وَعَلَيْهِ سَيْفٌ فِيهِ صَحِيفَةٌ مُعَلَّقَةٌ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا عِنْدَنَا مِنْ كِتَابٍ يُقْرَأُ إِلَّا كِتَابُ اللَّهِ وَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ فَنَشَرَهَا فَإِذَا فِيهَا أَسْنَانُ الْإِبِلِ وَإِذَا فِيهَا الْمَدِينَةُ حَرَمٌ مِنْ عَيْرٍ إِلَى كَذَا فَمَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلَا عَدْلًا وَإِذَا فِيهِ ذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلَا عَدْلًا وَإِذَا فِيهَا مَنْ وَالَى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلَا عَدْلًا
Пире ['Умар бин Хафс бин Гиятс] каласа пачӗ [Манӑн атте] пире каласа пачӗ [Аль А'маси] Мана каласа пачӗ [Ибрагим Ат Тайми] Мана каласа пачӗ [Манӑн атте] ҫапла каларӗ: «[Али] радлиаллаху анху пире пӗҫернӗ кирпӗчрен тунӑ амвон ҫинче нимӗнле хӗҫ те ҫакӑнса тӑман амвон ҫинче калаҫрӗ. Вара Али каланӑ: «Аллахпа тупа тӑватӑп, пирӗн Аллах кӗнекисӗр пуҫне тата ҫак тетрадьре мӗн ҫырнисӗр пуҫне вулама сӑваплӑ кӗнеке ҫук». Унтан Али ӑна уҫнӑ та, унта тӗве шӑлӗсем пулнӑ иккен, унта ҫапла ҫырнӑ пулнӑ: «Медина хули шывран пуҫласа — Мединӑри тусем — кунта ҫитичченех харам, ҫавӑнпа та кам усал ӗҫ тӑвать — йӗркене пӑсать — унта, вара вӑл — Аллах ылханӗ, ангелсен ылханӗ, Аллах хӑйӗн тивӗҫне йышӑнмасть-и, ҫук-и — Аллах ылханӗ е сунна, ҫырура вара ҫапла ҫырнӑ: «Кам та кам хӑйӗн малтанхи юлташӗ ирӗк памасӑр пӗр-пӗр халӑхпа килӗшӳ тӑвать, уншӑн вара Аллах, ангелсем тата пур ҫынсен ылханӗ, Аллах унӑн ӗҫӗсене, вӗсем обязательнӑй е сунна пулсан та, йышӑнмасть».
Hadith
Imam Bukhari : 6757
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاصَنَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا تَرَخَّصَ فِيهِ وَتَنَزَّهَ عَنْهُ قَوْمٌ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَتَنَزَّهُونَ عَنْ الشَّيْءِ أَصْنَعُهُ فَوَاللَّهِ إِنِّي أَعْلَمُهُمْ بِاللَّهِ وَأَشَدُّهُمْ لَهُ خَشْيَةً
Пире [Умар бин Хафс] каласа пачӗ [манӑн атте] мана каласа пачӗ [Аль-Амаси] пире [мӑсӑльмансем] [Масрукран] каласа пачӗ: «[Айся] Аллах унпа ҫырлахтӑр терӗ: «Пророк саллаллаху алейхи васаллам уншӑн юрӑхлӑ япала тунӑ, анчах хӑшӗ-пӗрисем ӑна йышӑнман унта-. Ҫак хыпар вара пророк патне ҫитнӗ, вӑл вара Аллаха пуҫҫапнӑ та мухтанӑ, унтан ҫапла каланӑ: «Мӗнле сӑлтавпа вӗсем эпӗ пултарнӑ япалана сирсе янӑ, Аллахшӑн, эпӗ Аллаха чи лайӑх пӗлекен тата унран чи хӑракан ҫын».
Hadith
Imam Bukhari : 6758
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَكَادَ الْخَيِّرَانِ أَنْ يَهْلِكَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ لَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفْدُ بَنِي تَمِيمٍ أَشَارَ أَحَدُهُمَا بِالْأَقْرَعِ بْنِ حَابِسٍ التَّمِيمِيِّ الْحَنْظَلِيِّ أَخِي بَنِي مُجَاشِعٍ وَأَشَارَ الْآخَرُ بِغَيْرِهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعُمَرَ إِنَّمَا أَرَدْتَ خِلَافِي فَقَالَ عُمَرُ مَا أَرَدْتُ خِلَافَكَ فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَتْ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ إِلَى قَوْلِهِ عَظِيمٌ }قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ فَكَانَ عُمَرُ بَعْدُ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَلِكَ عَنْ أَبِيهِ يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ إِذَا حَدَّثَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَدِيثٍ حَدَّثَهُ كَأَخِي السِّرَارِ لَمْ يُسْمِعْهُ حَتَّى يَسْتَفْهِمَهُ
Пире [Мухаммад бин Мукатил] каласа пачӗ [Ваки] каласа пачӗ [Нафи' бин Умар] [Ибн Абу Авалка] ҫапла каланӑ: «Бани Тамим элчи Саллаллаху алей пророкпа тӗл пулсан икӗ суйласа илнӗ ҫынна яхӑн, Абу Бакрпа Умар, пӗтнӗ, икӗ суйланӑ юлташӗсенчен пӗри Абу Бакр тата Умар пулнӑ. Хабис Ат Тамими Аль Ханжали, Бани шӑллӗ Муджаси', ыттисем вара ыттисем ҫине кӑтартрӗҫ. Ҫавӑнпа та Абу Бакр Умара каланӑ: «Эсӗ манпа тавлашасшӑн кӑна!» Умар унран пӑрӑнчӗ те: «Эпӗ санпа пачах та тавлашма шутламастӑп! Иккӗшӗн сассисем пророк патӗнче ытларах та ытларах шавланса пычӗҫ, ҫакӑн пек сӑвӑ йӗрки тухрӗ: «Эй, ӗненекенсем, хӑвӑрӑн сассусене пророк сассинчен ҫӳлерех ан хӑпартӑр-» -Qs. Аль-Худжурат: 2-3-. Ибн Абу Авалка каланӑ: «[Ибну Зубайр] ҫапла каланӑ: «Каярахпа Умар — вӑл хӑйӗн аслашшӗнчен Абу Бакр ҫинчен асӑнман — енчен те вӑл саллаллаху алейхи васаллам пророкпа калаҫура вӑрттӑн калаҫу тытакан ҫын пек калаҫнӑ пулсан, ӑна ытти ҫынсем чӑннипех ӑнланса иличчен илтмен пулӗччӗҫ».
Hadith
Imam Bukhari : 6759
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي مَرَضِهِ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ قَالَتْ عَائِشَةُ قُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ فِي مَقَامِكَ لَمْ يُسْمِعْ النَّاسَ مِنْ الْبُكَاءِ فَمُرْ عُمَرَ فَلْيُصَلِّ لِلنَّاسِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ فِي مَقَامِكَ لَمْ يُسْمِعْ النَّاسَ مِنْ الْبُكَاءِ فَمُرْ عُمَرَ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ فَفَعَلَتْ حَفْصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُنَّ لَأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ لِلنَّاسِ فَقَالَتْ حَفْصَةُ لِعَائِشَةَ مَا كُنْتُ لِأُصِيبَ مِنْكِ خَيْرًا
Пире каласа пачӗ [Исмаил] мана [Малик] [Хисям бин Урвӑран] [хӑйӗн ашшӗнчен] ['Айсяхран] Уммул Мукмининран каласа пачӗ, Расулулла саллаллаху алейхи васаллам чирленӗ чухне ҫапла каланӑ: «Абу Бакра халӑха ертсе пыма кала». Айся каларӗ: «Эпӗ ҫапла каларӑм: «Сан вырӑнна Абу Бакр пулсан, вӑл макӑрма юратнӑран ӑна илтмелле сасӑпа вулама пултараймасть, Умара халӑха ертсе пыма хуш кӑна! Анчах пророк ҫапах та каланӑ: «Абу Бакра халӑха ертсе пыма кала! Айся каланӑ: «Ҫавӑнпа та эпӗ Хафсӑна ҫапла сӗнетӗп: «Пророка ҫапла калӑр: «Сан вырӑнна Абу Бакр пулсан, вӑл сасӑпа вулама пӗлмест, ҫавӑнпа та макӑрма юратнӑран чӗлхесӗр пек туйӑнать, Умара халӑха ертсе пыма хуш! — Хафшах ҫавӑнтах Айся сӗнӗвне пурнӑҫларӗ. Унтан Расулуллах алейхи васаллам каланӑ: «Эсир Юсуфӑн пиччӗшӗсем пекех — кавар тума юратакансем — Абу Бакара халӑха ертсе пыма хушӑр!» Ҫавӑнпа та Хафшах Айсияна каланӑ: «Санӑн канашу мана нимӗнле ырлӑх та илмерӗ иккен».
Hadith
Imam Bukhari : 6760
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَجَاءَ عُوَيْمِرٌ الْعَجْلَانِيُّ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ فَقَالَ أَرَأَيْتَ رَجُلًا وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلًا فَيَقْتُلُهُ أَتَقْتُلُونَهُ بِهِ سَلْ لِي يَا عَاصِمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ فَكَرِهَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا فَرَجَعَ عَاصِمٌ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَرِهَ الْمَسَائِلَ فَقَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لَآتِيَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ وَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى الْقُرْآنَ خَلْفَ عَاصِمٍ فَقَالَ لَهُ قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ فِيكُمْ قُرْآنًا فَدَعَا بِهِمَا فَتَقَدَّمَا فَتَلَاعَنَا ثُمَّ قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَمْسَكْتُهَا فَفَارَقَهَا وَلَمْ يَأْمُرْهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِفِرَاقِهَا فَجَرَتْ السُّنَّةُ فِي الْمُتَلَاعِنَيْنِ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْظُرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَحْمَرَ قَصِيرًا مِثْلَ وَحَرَةٍ فَلَا أُرَاهُ إِلَّا قَدْ كَذَبَ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَسْحَمَ أَعْيَنَ ذَا أَلْيَتَيْنِ فَلَا أَحْسِبُ إِلَّا قَدْ صَدَقَ عَلَيْهَا فَجَاءَتْ بِهِ عَلَى الْأَمْرِ الْمَكْرُوهِ
Пире каласа пачӗ [Адам] пире [Мухаммад бин Абдуррахман бин Абу Дзи'б] каласа пачӗ [Аз Зухри] [Сахл бин Саадран Саиди пек] каланӑ: «Уваймир Аль-Аджлани Ашим бин Ади патне пынӑ та ҫапла каланӑ: «Эсир мӗн шутлатӑр, енчен те ҫын хӑйӗн арӑмне тепӗр арҫынпа тупать пулсан, вара эсир арҫынна вӗлеретӗр? упӑшкине вӗлернӗшӗн вӗлернӗ? Эй, Ашим, маншӑн Расулуллахран ыйт! Унтан Ашим пророкран ыйтнӑ. Ахӑртнех, пророк саллаллаху алейхи ва саллам ыйтусем пама юратман, вӗсене критикленӗ те. Ашим киле кайнӑ та ӑна пророк ытлашши ыйту пама юратманни ҫинчен каласа панӑ. Уваймир хӑй тӗллӗнех ҫапла каларӗ: «Эпӗ чӑнах та пророк патне каятӑп! Уваймир килчӗ, ҫав вӑхӑтрах Аллах Таала Ашим хыҫӗнчи Корана уҫса пачӗ. Пророк малалла каланӑ: «Аллах сирӗн хушшӑра Коран янӑ». Вара Апостол упӑшкипе арӑмне чӗнсе илнӗ. Иккӗшӗ те унта пулнӑ, пӗр-пӗрне пӑхнӑ. Унтан Уваймир каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ ӑна хӳтӗлеме пӑрахсан, эсӗ ман арӑма суятӑн. Пророк хӗрарӑма ҫийӗнчех уйӑрнӑ та упӑшкине уйрӑлма хушман, ҫак уйрӑлу вара пӗр-пӗриншӗн тӑрӑшакан упӑшкисемпе арӑмӗсемшӗн сунна — ҫул-йӗр — пулса тӑнӑ. Унтан пророк саллаллаху алейхи васаллям каланӑ: «Тархасшӑн, ача ҫине тимлӗх уйӑрӑр, енчен те хӗрарӑм хӗрлӗ те кӗске, геккон пек ача ҫуратать пулсан, эпӗ Уваймир суйнӑ тесе урӑх нимӗн те каламастӑп, анчах та хӗрарӑм тӗксӗм хура куҫлӑ тата икӗ ҫурӑмлӑ ача ҫуратать пулсан, эпӗ Уваймир ҫавӑн пек тӳрӗ кӑмӑллӑ пулнӑ тесе урӑх нимӗн те шутламастӑп йӑнӑш'. Каярахпа хӗрарӑм ача ҫуратса панӑ, унӑн уйрӑмлӑхӗсем питӗ лайӑх пулнӑ — ашшӗ пек мар —».
