Imam Bukhari : 6721
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالَجِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ وَغُلَامٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ قُلْ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَأَذِنَ لِي
Безгә [Габдел Азиз бин Абдуллаһ]га [Сөләйман бин Билал]ның [Яхьядан] [Убәйд бин Хунәйннән] [Ибн Аббасның] [Гомәрдән] радыйаллаһу ганһумның: «Мин Аллаһның Илчесе саллаллоҳу гаиләте һәм сәлләмнең эчемлек эчә торган урында, ә Аллаһның Илчесе саллаллоҳу гаиләте һәм сәлләмнең кара тәнле хезмәтчесе баскыч башында торганын белмәгән килеш килдем», – дип сөйләгәне риваять ителде. Мин: «Зинһар, әйтегез әле, мин Гомәр бин Хаттаб! Пәйгамбәр миңа рөхсәт бирде», – дидем.
Imam Bukhari : 6722
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَى كِسْرَى فَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ يَدْفَعُهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ كِسْرَى مَزَّقَهُ فَحَسِبْتُ أَنَّ ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ
Яхъя бин Букайр безгә Әл-Ләйтнең Юныстан, Ибн Шиһабтан, ул болай дип сөйләгәнен сөйләде. Убәйдулла бин Үтбә миңа Габдулла бин Аббасның аңа болай дип әйткәнен сөйләде: "Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) хаты белән Кисрага бер илче җибәрде, һәм ул үзенең ярдәмчесенә хатны Бахрейн хакименә тапшырырга, ә Бахрейн хакименә аны Кисрага тапшырырга боерды. Кисра аны укыгач, ул аны ертып ташлады". Һәм мин Ибн әл-Мусайябның: "Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) аларга бәла-каза китерүен, аларның тулысынча һәлак булуларын теләвен әйтте", - дип фаразлыйм.
Imam Bukhari : 6723
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْأَكْوَعِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَسْلَمَ أَذِّنْ فِي قَوْمِكَ أَوْ فِي النَّاسِ يَوْمَ عَاشُورَاءَ أَنَّ مَنْ أَكَلَ فَلْيُتِمَّ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ أَكَلَ فَلْيَصُمْ
Безгә [Мөсаддад], [Яхья], [Язид бин Әбу Убәйд], [Сәләмә бин Әл Әква] риваять кылдылар: Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) Бәнү Әсләмнән булган бер кешегә: «Ашура көнендә үз халкың арасында яки җәмгыять арасында игълан ит: кем ашаса, көннең калган өлешен тулысынча ашасын, кем ашамаса, ураза тотсын», – диде.
Imam Bukhari : 6724
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُقْعِدُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَلِي إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْوَفْدِ أَوْ الْقَوْمِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارَ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ وَنُخْبِرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا فَسَأَلُوا عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ وَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَأَظُنُّ فِيهِ صِيَامُ رَمَضَانَ وَتُؤْتُوا مِنْ الْمَغَانِمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ قَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَبْلِغُوهُنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
[Әли ибн Әл-Җәгъд] безгә [Шөгъбә] турында сөйләгәнен риваять итә. - башка риваятьтә - [Исхак] безгә [Ән-Нәдрил] турында [Шөгъбә] турында [Әбу Җәмрә] турында сөйләгәнен риваять итә. Ул болай ди: "[Ибн Аббас] мине үз караватына утыртты һәм миңа әйтте: "Габделкайсның илчесе Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) янына килде һәм сорады: "Бу илчеләр кемнәр?" Алар: "Рабигъ!" - дип җавап бирделәр. Шуннан соң Пәйгамбәр әйтте: "Рәхим итегез, илчеләр - яки әйтәләр кебек - рәхим итегез, кешеләр, хурлыксыз һәм үкенүсез". Алар әйттеләр: "Әй Аллаһның Илчесе, безнең белән сезнең арада Мудлар кяферләре бар, шуңа күрә безгә җәннәткә керергә һәм артыбыздагыларга хәбәр җиткерергә боерык бир", - диделәр. Аннары алар эчемлекләр турында сорадылар. Шуннан соң Пәйгамбәр аларга дүрт нәрсәне тыйды һәм дүрт нәрсәне боерды. Ул аларга Аллаһка ышанырга боерды. Ул сорады: «Сез Аллаһка ышануыгызны беләсезме?» Алар: «Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә!» – дип җавап бирделәр. Ул җавап бирде: «Бу – Аллаһтан башка илаһ юклыгына, аның бердәнбер, бернинди партнеры юклыгына һәм Мөхәммәднең Аллаһның Илчесе булуына шаһитлек бирү, намаз уку, зәкят бирү – һәм мин аның әмеренә Рамазан аенда ураза тоту кергән дип саныйм – һәм табышның биштән бер өлешен бирү». Пәйгамбәр аларга дуба, хантам, музаффат, нәкир кылудан тыйды, һәм, күрәсең, ул шулай ук «әлмукайяр» диде. Пәйгамбәр дәвам итте: «Боларның барысын да игътибарлы тотыгыз һәм моны артыгыздагыларга җиткерегез».
Imam Bukhari : 6725
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ قَالَ قَالَ لِي الشَّعْبِيُّأَرَأَيْتَ حَدِيثَ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَاعَدْتُ ابْنَ عُمَرَ قَرِيبًا مِنْ سَنَتَيْنِ أَوْ سَنَةٍ وَنِصْفٍ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا قَالَ كَانَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ سَعْدٌ فَذَهَبُوا يَأْكُلُونَ مِنْ لَحْمٍ فَنَادَتْهُمْ امْرَأَةٌ مِنْ بَعْضِ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَحْمُ ضَبٍّ فَأَمْسَكُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُوا أَوْ اطْعَمُوا فَإِنَّهُ حَلَالٌ أَوْ قَالَ لَا بَأْسَ بِهِ شَكَّ فِيهِ وَلَكِنَّهُ لَيْسَ مِنْ طَعَامِي
[Мөхәммәд бин Әл Вәлид] безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә [Шугъба]ны [Тәүбә Әл-Әнбаридан] сөйләде, ул болай диде: [Әш-Шәгъби] миңа әйтте: "Син Пәйгамбәр саллаллоҳу гаеб һәм галәйһи вәссәламнән Әл-Хәсән хәдисен беләсеңме?" Мин [Ибн Гомәр] белән ике ел яки бер ярым ел утырдым, ләкин Пәйгамбәр саллаллоҳу гаеб һәм галәйһи вәссәламнән моны ишетмәдем, ул болай диде: "Пәйгамбәр саллаллоҳу гаеб һәм галәйһи вәссәламнең кайбер сәхабәләре, шул исәптән Сәгъд тә, ит ашаганнар. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаллоҳу гаеб һәм галәйһи вәссәламнең хатыны аларга кычкырып: "Әй... бу кәлтә ите!" - диде. Шулай итеп, алар ашаудан туктадылар. Шуннан соң Аллаһның пәйгамбәре саллаллоҳу гаеб һәм галәйһи вәссәлам: "Ашагыз", - диде, яки "ашагыз, бу хәләл", - диде. Яки "Проблема юк", - диде, риваятьче шикләнде, ләкин кәлтә минем ризыгым түгел".
Imam Bukhari : 6726
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مِسْعَرٍ وَغَيْرِهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ لِعُمَرَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَوْ أَنَّ عَلَيْنَا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَيَّ يَوْمٍ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ نَزَلَتْ يَوْمَ عَرَفَةَ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍسَمِعَ سُفْيَانُ مِنْ مِسْعَرٍ وَمِسْعَرٌ قَيْسًا وَقَيْسٌ طَارِقًا
[Абдуллаһ бин Зөбәер Әл-Хөмәйди] безгә [Суфиян] [Мисгардан] һәм тагын бер [Кайс бин Мөслимнән] [Тарик бин Шиһабтан] бер яһүд кешесе [Гомәргә] болай дип сөйләгән: «Әй, мөэминнәрнең әмире, әгәр безгә бу аять иңсә иде, атап әйткәндә: «Бүген мин сезнең динегезне камилләштердем, сезгә рәхмәтемне яудырдым һәм сезнең өчен Исламны дин итеп сайладым...» - «Мәида» сүрәсе, 2 нче аять, Без аны бәйрәм итәр идек». Шуннан соң Гомәр: «Мин аның кайсы көнне иңгәнен беләм. Ул җомга көнне Арафа көнендә иңгән», - диде. Суфиян аны Мисгардан, Мисгар аны Кайстан, ә Кайс аны Тариктан ишеткән.
Imam Bukhari : 6727
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَالْغَدَ حِينَ بَايَعَ الْمُسْلِمُونَ أَبَا بَكْرٍ وَاسْتَوَى عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَشَهَّدَ قَبْلَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ فَاخْتَارَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي عِنْدَهُ عَلَى الَّذِي عِنْدَكُمْ وَهَذَا الْكِتَابُ الَّذِي هَدَى اللَّهُ بِهِ رَسُولَكُمْ فَخُذُوا بِهِ تَهْتَدُوا وَإِنَّمَا هَدَى اللَّهُ بِهِ رَسُولَهُ
Яхъя бин Букайр безгә Әл-Ләйттән, Укайлдан, Ибн Шиһабтан риваять кылды: Әнәс бин Малик миңа Гомәрнең Пәйгамбәр үлгәннән соң икенче көнне, мөселманнар Әбү Бәкергә тугрылыкка ант иткәч һәм Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) минбәрендә басып торганда әйткәнен ишеткәнен сөйләде. Гомәр Әбү Бәкер алдында шаһитлек бирде һәм әйтте: "Әй Мөхәммәд! Аллаһ Үзенең Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) өчен сезнең белән булганнан өстен Үзендә булганны сайлады, һәм бу Аллаһ сезнең Илчегезне юл күрсәтә торган китап, шуңа күрә аны юл күрсәтегез, һәм сез юл күрсәтерсез. Аллаһ Үз Илчесен бары тик шушы китап белән генә юл күрсәтә".
Imam Bukhari : 6728
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَضَمَّنِي إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ
[Муса ибн Исмәгыйль] безгә [Вуһайб] безгә [Халидтан] [Икримадан] [Ибн Аббастан] ул болай диде: «Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) бервакыт мине кочаклап дога кылды: «Әй Аллаһ, аңа китапны - Коръәнне өйрәт».
Imam Bukhari : 6729
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَبَّاحٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ عَوْفًا أَنَّ أَبَا الْمِنْهَالِ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بَرْزَةَ قَالَإِنَّ اللَّهَ يُغْنِيكُمْ أَوْ نَعَشَكُمْ بِالْإِسْلَامِ وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَعَ هَاهُنَا يُغْنِيكُمْ وَإِنَّمَا هُوَ نَعَشَكُمْ يُنْظَرُ فِي أَصْلِ كِتَابِ الِاعْتِصَامِ
Безгә [Абдуллаһ бин Сабах]га [Мөгътәмир] болай дип сөйләгән: мин [Әуф] ишеттем, [Әбул Минһал] аңа әйткән, ул [Әбу Барза] нең: "Чыннан да, Аллаһ синең дәрәҗәңне Ислам һәм Мөхәммәд саллааһу галәйһи вәссәлам белән баетты яки күтәрде", - дигәнен ишеткән. Әбу Габдулла: "Монда "Аллаһ сине бай итте", - дип язылган, ә "Бу синең дәрәҗәңне күтәрү генә", - дигән баш мәкаләдә моны Имам Бохариның тагын бер мәкаләсе булган "әл-Игътишам" китабының оригиналында күрергә мөмкин", - дигән.
Imam Bukhari : 6730
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَتَبَ إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ يُبَايِعُهُ وَأُقِرُّ لَكَ بِذَلِكَ بِالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ عَلَى سُنَّةِ اللَّهِ وَسُنَّةِ رَسُولِهِ فِيمَا اسْتَطَعْتُ
[Исмәгыйль] безгә [Мәлик] миңа [Абдуллаһ бин Динардан] [Абдуллаһ бин Гомәр] Габдел Мәлик бин Мәрванга тугрылык белдерүе өчен хат җибәргәнен әйтте, аның эчтәлеге: "Мин сезгә Аллаһның һәм Аның илчесенең сөннәтләрен колымнан килгәнчә тыңлап һәм буйсынып ант итәм".
Imam Bukhari : 6731
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُعِثْتُ بِجَوَامِعِ الْكَلِمِ وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ وَبَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي أُتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الْأَرْضِ فَوُضِعَتْ فِي يَدِي قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقَدْ ذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتُمْ تَلْغَثُونَهَا أَوْ تَرْغَثُونَهَا أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا
[Габдел Азиз бин Абдуллаһ] безгә [Ибраһим бин Сагъд]дан [Ибн Шиһабтан] [Сәгыйд бин Әл Мусаййабтан] [Әбү Һөрәйрәдән] радиаллаһу ганһудан риваять кылды, Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай диде: «Мине мәгънәле кыска җөмлә белән җибәрделәр, һәм дошманнарымның күкрәгенә салынган курку ярдәм итте, һәм мин йоклаганда төш күрдем, миңа җир хәзинәләренең ачкычлары бирелде һәм алар минем кулыма бирелде». Әбү Һөрәйрә болай диде: «Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) вафат булды - сез байлыкның күплегеннән ләззәтләнеп яки җир хәзинәләрен суырып - яки шундый ук җөмләләр белән үлде».
Imam Bukhari : 6732
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ نَبِيٌّ إِلَّا أُعْطِيَ مِنْ الْآيَاتِ مَا مِثْلُهُ أُومِنَ أَوْ آمَنَ عَلَيْهِ الْبَشَرُ وَإِنَّمَا كَانَ الَّذِي أُوتِيتُ وَحْيًا أَوْحَاهُ اللَّهُ إِلَيَّ فَأَرْجُو أَنِّي أَكْثَرُهُمْ تَابِعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Безгә ['Абдуль-Азиз бин Абдуллаһ]га [Әл-Ләйт] безгә [Сәгыйдтән] [аның әтисеннән] [Әбу Һөрәйрәдән] Пәйгамбәрдән (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дип сөйләгәне риваять ителде: "Бер генә пәйгамбәргә дә кешеләр ышандырырлык итеп бернәрсә белән дә чагыштырып булмый торган могҗизалар бирелде - яки "кешеләр ышандырырлык итеп" редакциядә - ләкин миңа Аллаһ миңа вахий иткән рәвештә генә бирелде, шуңа күрә мин Кыямәт көнендә иң күп иярүчеләрдән булырга өметләнәм".
Imam Bukhari : 6733
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى شَيْبَةَفِي هَذَا الْمَسْجِدِ قَالَ جَلَسَ إِلَيَّ عُمَرُ فِي مَجْلِسِكَ هَذَا فَقَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ لَا أَدَعَ فِيهَا صَفْرَاءَ وَلَا بَيْضَاءَ إِلَّا قَسَمْتُهَا بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ قُلْتُ مَا أَنْتَ بِفَاعِلٍ قَالَ لِمَ قُلْتُ لَمْ يَفْعَلْهُ صَاحِبَاكَ قَالَ هُمَا الْمَرْءَانِ يُقْتَدَى بِهِمَا
Безгә ['Әмр ибн Аббас] [Абдуррахман] [Суфияннан] [Вәшилдән] [Әбу Вәилдән] риваять ителде, ул болай диде: "Мин бу мәчеттә [Шәйбә] янында утырдым. Ул әйтте: "Һәм [Гомәр] бервакыт сезнең мәҗлесегездә минем белән утырды һәм: "Мин сары яки ак төс калдырмасам иде, ләкин аны мөселманнар арасында таратсам иде", - диде. Мин аңа: "Син моны беркайчан да эшли алмассың", - дидем. Гомәр: "Ни өчен!" - диде. Мин: "Чөнки синең ике юлдашың - Аллаһның илчесе һәм Әбу Бәкер - беркайчан да моны эшләмәделәр", - дип җавап бирдем. Аннары ул: "Алар икесе дә үрнәк кешеләр", - диде.
Imam Bukhari : 6734
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَأَلْتُ الْأَعْمَشَ فَقَالَ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ يَقُولُحَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْأَمَانَةَ نَزَلَتْ مِنْ السَّمَاءِ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ وَنَزَلَ الْقُرْآنُ فَقَرَءُوا الْقُرْآنَ وَعَلِمُوا مِنْ السُّنَّةِ
Али бин Абдулла безгә Суфьян болай дип сөйләде: Мин Әл-Әгъмәштән сорадым, һәм ул болай диде: Зәйд бин Ваһб болай диде: Мин Хөзәйфәнең болай дигәнен ишеттем: Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) безгә әманәт күктән кешеләрнең йөрәкләренә төшә, Коръән төшә, һәм алар Коръән укыйлар һәм сөннәтне беләләр, диде.
Imam Bukhari : 6735
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ سَمِعْتُ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيَّ يَقُولُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِإِنَّ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَحْسَنَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَ{ إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لَآتٍ وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ }
[Адәм бин Әбу Ийас] безгә сөйләде, [Шөгъбә] безгә сөйләде, [Әмрү бин Мурра] безгә сөйләде, мин [Мурра Әл-Хәмдани] әйткәнен ишеттем, [Абдуллаһ] әйтте: "Иң яхшы сүз - Аллаһ китабы, иң яхшы юл - Мөхәммәд саллаллаһу галәйһи вәссәламнең юлы, ә иң начар гамәлләр - яңа уйлап табылган эшләр", - диде, аннары ул аятьне китерде: "Сезгә вәгъдә ителгән нәрсә, һичшиксез, булачак..." - Әнгам: 134-.
Imam Bukhari : 6736
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَكُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ
Безгә Мөсәддәд сөйләде, Суфьян сөйләде, әз-Зүһри сөйләде, Убәйдулладан, Әбү Һөрәйрәдән, һәм Зәйд бин Халид әйтте: "Без Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) белән идек, һәм ул әйтте: "Чыннан да, мин сезнең арагызда Аллаһ китабы буенча хөкем итәрмен".
Imam Bukhari : 6737
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ أُمَّتِي يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ أَبَى قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَنْ يَأْبَى قَالَ مَنْ أَطَاعَنِي دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ عَصَانِي فَقَدْ أَبَى
Безгә [Мөхәммәд бин Синан] [Фулайһ]тан [Хилал бин Али]тан ['Әсә бин Ясар]дан [Әбү Һөрәйрә]дан Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигән: «Минем өммәтемнең барысы да җәннәткә керәчәк, баш тартучылардан кала». Сәхабәләр сорадылар: «Әй Аллаһның Илчесе, кем каршы тора?» Пәйгамбәр җавап бирде: «Миңа буйсынган кеше җәннәткә керә, ә миңа буйсынмаган кеше каршы тора».
Imam Bukhari : 6738
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَادَةَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مِينَاءَ حَدَّثَنَا أَوْ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَتْ مَلَائِكَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ نَائِمٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّهُ نَائِمٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ الْعَيْنَ نَائِمَةٌ وَالْقَلْبَ يَقْظَانُ فَقَالُوا إِنَّ لِصَاحِبِكُمْ هَذَا مَثَلًا فَاضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّهُ نَائِمٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ الْعَيْنَ نَائِمَةٌ وَالْقَلْبَ يَقْظَانُ فَقَالُوا مَثَلُهُ كَمَثَلِ رَجُلٍ بَنَى دَارًا وَجَعَلَ فِيهَا مَأْدُبَةً وَبَعَثَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ فَقَالُوا أَوِّلُوهَا لَهُ يَفْقَهْهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّهُ نَائِمٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ الْعَيْنَ نَائِمَةٌ وَالْقَلْبَ يَقْظَانُ فَقَالُوا فَالدَّارُ الْجَنَّةُ وَالدَّاعِي مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنْ أَطَاعَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَنْ عَصَى مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَمُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرْقٌ بَيْنَ النَّاسِتَابَعَهُ قُتَيْبَةُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ جَابِرٍ خَرَجَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә [Мөхәммәд бин Убада] безгә [Язид] безгә [Сәлим бин Хәйян] сөйләде һәм ул аны мактады, безгә [Сәгыйд бин Мина] әйтте, яки мин [Җабир бин Габдуллаһ] әйткәнен ишеттем: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам йоклаганда фәрештәләр килделәр, шуңа күрә кайбер фәрештәләр: "Ул йоклый!" диделәр. Кайберләре: "Аның күзләре йоклый, ләкин йөрәге уяу", - диделәр. Аннары алар: "Чыннан да, бу дустыгыз мисал, шуңа күрә аңа мисал китерегез", - диделәр. Аннары кайберәүләр: "Ул йоклый!" - диделәр. Башкалары: "Аның күзләре йоклый, ләкин йөрәге уяу", - диделәр. Аннары алар: "Аның мисалы йорт төзеп, аны ризык белән тутырган, аннары чакыручы җибәргән кеше кебек. Чакыруны кабул иткән кеше өйгә керә һәм ашый, ә чакыруны кабул итмәгән кеше өйгә керми һәм ашамый", - диделәр. Фәрештәләр: "Зинһар, бу мисалны аңласын өчен аңлатыгыз", - диделәр. Аннары кайберәүләр: "Чыннан да, ул йоклый!" - диделәр. Башкалар: "Күз йоклыйдыр, ләкин йөрәк уяу", - диделәр. Аннары алар: "Бу йорт җәннәт, һәм чакыручы Мөхәммәд (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын). Кем Мөхәммәдкә (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) буйсынса, Аллаһка буйсына, ә кем Мөхәммәдкә (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) буйсынмаса, Аллаһка буйсына", - диделәр. Бу хәдисне [Кутайбә] [Әл-Ләйтс] [Халид] [Сәгыйд бин Әбу Хилал] [Җабир] раслады: "Безне Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләм каршы алды".
Imam Bukhari : 6739
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَيَا مَعْشَرَ الْقُرَّاءِ اسْتَقِيمُوا فَقَدْ سَبَقْتُمْ سَبْقًا بَعِيدًا فَإِنْ أَخَذْتُمْ يَمِينًا وَشِمَالًا لَقَدْ ضَلَلْتُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا
[Әбу Нуъайм] безгә [Суфиян]га [Әл-Амасидан] [Ибраһимнан] [Хәммәмнән] [Хүзәйфәдән] риваять кылды, ул болай диде: «Әй, Коръән әһелләре, нык торыгыз, чөнки шулай итеп сез зур җиңүгә ирешәчәксез, ләкин уңга һәм сулга тайпылсагыз, адашачаксыз».
Imam Bukhari : 6740
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَتَى قَوْمًا فَقَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَيْشَ بِعَيْنَيَّ وَإِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْعُرْيَانُ فَالنَّجَاءَ فَأَطَاعَهُ طَائِفَةٌ مِنْ قَوْمِهِ فَأَدْلَجُوا فَانْطَلَقُوا عَلَى مَهَلِهِمْ فَنَجَوْا وَكَذَّبَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَأَصْبَحُوا مَكَانَهُمْ فَصَبَّحَهُمْ الْجَيْشُ فَأَهْلَكَهُمْ وَاجْتَاحَهُمْ فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ أَطَاعَنِي فَاتَّبَعَ مَا جِئْتُ بِهِ وَمَثَلُ مَنْ عَصَانِي وَكَذَّبَ بِمَا جِئْتُ بِهِ مِنْ الْحَقِّ
Әбу Курайб безгә Әбу Усама безгә Бурайдтан, Әбу Бурдадан, Әбу Мусадан, Пәйгамбәр (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) болай диде: Минем мисалым һәм мин китергән хәбәрнең мисалы бер кеше кебек, ул бер халык янына килеп: "Әй, кешеләр, мин үз күзләрем белән гаскәр күрдем һәм ялангачларны кисәтүчемен, шуңа күрә үзегезне коткарыгыз, үзегезне коткарыгыз", - диде. Аның халкының бер төркеме аңа буйсынды һәм алар юлларын дәвам иттеләр һәм исән-сау булдылар, ләкин бер төркеме кире какты һәм үз урыннарында калды, гаскәр иртәнге сәгатьләрдә аларга һөҗүм итеп, аларны тоткынлыкка алганчы. Бу миңа буйсынучыларның һәм мин китергән хәбәргә иярүчеләрнең мисалы, һәм миңа буйсынмаучыларның һәм мин китергән хакыйкатьне инкяр итүчеләрнең мисалы.