Imam Bukhari : 41
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
hi byerile [Muhammad bin Al Mutsanna] u te, u hi byerile [Yahya] ku suka eka [Hisham] u te, u byerile [tatana] eka mina ku suka eka [Aisha] leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u tile eka yena naswona na yena a ku ri na wansati un'wana, kutani Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u vutisile: 'i mani loyi?' Aisyah u hlamurile: ‘fulanah’, kutani a vula hi xikhongelo xa yena. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘tshika leswi u nga swi kotiki, hikwalaho ka Allah, Allah a nge borheki ku kondza wena hi wexe u borheka, naswona vukhongeri lebyi rhandzekaka ngopfu hi Yena hi byona lebyi endliwaka minkarhi hinkwayo hi ntolovelo na ku ya emahlweni’.
Imam Bukhari : 42
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ
Swi byeriwe hina [Muslim bin Ibrahim] u te, swi byeriwe hina [Hisyam] u te, swi byeriwe hina [Qotadah] ku suka eka [Anas] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘U ta hlongoriwa etiheleni loyi a vulaka leswaku a ku na xikwembu handle ka Allah naswona embilwini ya yena ku na vunene lebyikulu ku fana na millet. Naswona u ta hlongoriwa etiheleni loyi a vulaka leswaku a ku na xikwembu handle ka Allah naswona lexi nga ni vunene lebyikulu ku fana ni ndzoho ya koroni embilwini yakwe. Naswona u ta hlongoriwa etiheleni loyi a vulaka leswaku a ku na xikwembu handle ka Allah naswona embilwini ya yena ku na vunene lebyi ringanaka na mbewu ya sinapi. Abu Abdullah u te; [Aban] u te; U hi byerile [Qotadah] U hi byerile [Anas] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u vurile. Naswona rito ripfumelo eka hadith leyi ri siviwe hi rito vunene.
Imam Bukhari : 43
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ
hi byerile [Al Hasan bin Ash Shabbah] leswaku u twe [Ja’far bin ‘Aun] a ku; U hi byerile [Abu Al ‘Umais], u hi byerile [Qais bin Muslim] ku suka eka [Thariq bin Shihab] ku suka eka [Umar bin Al Khaththab]; A ku ri na wanuna wa Muyuda loyi a nga ku: 'O Amirul Mu'minin, ku na ndzimana ebukwini ya wena leyi u yi hlayeke, loko ndzimana yoleyo a yi paluxeriwe hina Vayuda, a hi ta va hi endle - siku leri ndzimana yi paluxiweke ha rona - holideyi -'ied-.' Kutani Umar bin Al Khaththab u te: ‘Hi yihi ndzimana yoleyo?’. -Muyuda- u te: 'Namuntlha ndzi ku hetisisile vukhongeri bya wena, naswona ndzi hetisisile mikateko ya Mina eka wena, naswona ndzi amukerile leswaku Islam yi ta va vukhongeri eka wena'. -QS. Al Maidah ndzimana ya 3-. Kutani Umar bin Al Khaththab u hlamurile: ‘Ha ri tiva siku rero na ndhawu leyi ndzimana yi hlavuteriweke eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, ku nga hi Ravuntlhanu loko a sallallaahu ‘alaihi wasallam a ri e’Arafah.
Imam Bukhari : 44
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ
Swi byeriwile eka hina [Isma’il] Swi byeriwe mina [Malik bin Anas] ku suka eka buti wa yena - [Abu Suhail bin Malik] - ku suka eka [tata wa yena], leswaku u twe [Thalhah bin ‘Ubaidullah] a ku: Ku fike eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam wanuna wo huma eka vanhu va Najed nhloko ya yena yi tele hi ntshuri naswona rito ra yena a ri twala, kambe a nga swi twisisi leswi a a vula swona, ku kondza a tshinela -eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam- kutani a vutisa hi Islam, kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a hlamula a ku: ‘Khongela ka ntlhanu hi siku na vusiku’. Munhu loyi u te: 'Xana ku na swin'wana handle ka mina'. Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'A ku na nchumu handle ka thathawu' -sunnat-'. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Na ku titsona swakudya Ramadlan’. Munhu loyi u vutisile nakambe: ‘Xana ku na swin’wana handle ka mina’. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'A ku na nchumu handle ka thathawu' -sunnat-'. Kutani Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Zakat’: Munhu u te: ‘Xana ku na swin’wana handle ka sweswo eka mina’. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'A ku na nchumu handle ka thathawu' -sunnat-'. Talhah bin ‘Ubaidullah u te: Kutani wanuna loyi u fambile a ku: ‘Hi Allah, a ndzi nge yi engeteli kumbe ku yi hunguta’. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘U ta va na nkateko loko hi ku tshembeka a swi hetisisa’.
Imam Bukhari : 45
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Swi byeriwe hina [Ahmad bin Abdullah bin Ali Al Manjufi] u te, swi byeriwe hina [Rauh] u te, swi byeriwe hina [’Auf] ku suka eka [Al Hasan] na [Muhammad] ku suka eka [Abu Hurairah], leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u te: ‘Mani na mani loyi a heleketa miri wa Mumoslem, hi ripfumelo na hi ntshembo wa hakelo naswona u tshama a ri na ntsumbu ku kondza wu khongeriwa naswona ku lahliwa ku hela, kutani a ya ekaya na qiroth timbirhi, qiroth yin’wana na yin’wana yi ringana na Ntshava ya Uhud. Naswona loyi a nga ta yi khongela a ya ekaya yi nga si lahliwa, u ta ya ekaya na qiroth yin'we'. Hadith yo fana na leyi yi tlhele yi hlamuseriwa ku suka eka [Uthman Al Mu`adzin], u te; u hi byerile ['Auf] ku suka eka [Muhammad] ku suka eka [Abu Hurairah] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam.
Imam Bukhari : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
Swi byeriwe hina [Muhammad bin ‘Ar’arah] u te, Swi byeriwe hina [Syu’bah] ku suka eka [Zubaid] u te: Ndzi vutisile [Abu Wa’il] hi Murji`ah, kutani u hlamurile: Ku byeriwile mina [Abdullah] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘ku rhuketela Mamoslem i fasiq naswona ku lwisana na vona i kufr’.
Imam Bukhari : 47
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ
hi tivise [Qutaibah bin Sa’id] U hi byerile [Isma’il bin Ja’far] ku suka eka [Humaid], U ndzi byerile [Anas bin Malik] u te, u ndzi tivise [‘Ubadah bin Ash Shamit], leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u humile a ya hlamusela hi Laylatul Qadr, kutani a ku ri na Mamoslem mambirhi lama a ma kanetana. Kutani Muprofeta shallallahu 'alaihi wasallam u te: 'Ndzi tile ku ta mi hlamusela Laylatul Qadr, kambe hi ndlela leyi na ku kanetana ku kondza eku heteleleni Laylatul Qadr yi tlakusiwa, naswona onge swi nga antswa eka n'wina, kutani lava Laylatul Qadr hi masiku ya vunkombo, ya vutsevu na ya vuntlhanu '.
Imam Bukhari : 48
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ
hi byerile [Musaddad] u te, U hi byerile [Isma’il bin Ibrahim] u hi byerile [Abu Hayyan At Taimi] ku suka eka [Abu Zur’ah] ku suka eka [Abu Hurairah] u te; leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam siku rin’wana u humelele eka vanghana va yena, kutani Ntsumi Jibril ‘Alaihis Salam yi tile leyi endzhaku yi vutiseke: ‘Xana ripfumelo i yini?’. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Ripfumelo hi leswaku u pfumela eka Allah, tintsumi ta Yena, tibuku ta Yena, minhlangano na Yena, Varhumiwa va Yena, naswona u pfumela eka Siku ra ku Pfuka’. -Jibril 'Alaihis salam- u te: 'Xana Islam i yini?' Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Islam hi leswaku u gandzela Allah naswona u nga tihlanganisi nchumu na yena, u endla swikhongelo, u hakela zakat leyi bohaka, naswona u titsona swakudya hi n’hweti ya Ramadlan’. -Jibril 'Alaihis salam- u te: 'I yini ihsan?' Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘U gandzela Allah onge u n’wi vona naswona loko u nga n’wi voni, hakunene wa ku vona’. -Jibril 'Alaihis salam- u tlhele a ku: 'Xana Siku ra Vuavanyisi ri ta humelela rini?' Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Lava va vutisiwaka hi swona a va tivi swo tala ku tlula lava vutisaka. Kambe ndzi ta hlamusela swikombiso; -hi sweswo-; loko hlonga ri tswale n’wini wa rona, loko varisi va tikamela ta vantima va phikizana hi ku aka miako ku ringana malembe ya ntlhanu, nkarhi wa yona a wu tiviwi handle ka Allah’. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlayile: ‘Hakunene, ntsena eka Allah ku na vutivi bya Siku ra Vuavanyisi’ -QS. Luqman: 34-. Endzhaku ka sweswo ku xeweta ka Jibril 'Alaihis ku sukile, kutani Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te; 'n'wi tise laha'. Kambe vanghana a va vonanga nchumu, kutani Muprofeta u te; 'I Ntsumi Gabriel leyi nga ta eka vanhu ku ta dyondzisa vukhongeri bya vona'. Abu Abdullah u te: ‘Swilo hinkwaswo leswi hlamuseriweke hi yena sallallaahu ‘alaihi wasallam swi tekiwa tanihi ripfumelo.
Imam Bukhari : 49
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ
[Ibrahim bin Hamzah] u hi hlamuserile, [Ibrahim bin Sa’d] u hi hlamuserile ku suka eka [Salih] ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Ubaidullah bin Abdullah] leswaku [Abdullah bin ‘Abbas] u hlamusele na yena, leswaku u te; [Abu Sufyan bin Harb] u ndzi hlamusele leswaku Heraqlius u te eka yena: ‘Ndzi ku vutisile, xana nhlayo ya vona ya andza kumbe ya hunguteka? Kutani u vule leswaku va andza, naswona hi yona ndlela leyi ripfumelo ri nga ta ya emahlweni ri kula kukondza ri hetiseka. Nakona ndzi ku vutisile, xana u kona loyi a hambukaka hikwalaho ka ku hlundzukela vukhongeri bya yena? Kutani u te: e-e, hi ndlela leyi fanaka ripfumelo loko ri kurile embilwini a ri nge hlundzukisiwi eka rona.’
Imam Bukhari : 50
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ
hi byerile [Abu Nu'aim] U hi byerile [Zakaria] wa ['Amir] u te; Ndzi twe [An Nu’man bin Basyir] a ku; Ndzi twe Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Leswi nga halal swi le rivaleni naswona leswi nga haram na swona swi le rivaleni. Kambe exikarhi ka leswimbirhi ku na mhaka leyi kanakanisaka - leyi nga twisisekiki - leyi nga tiviwiki hi vanhu vo tala. Kutani loyi a tihambanisaka ni lava kanakanisaka swi vula leswaku u hlayise vukhongeri bya yena ni ku xiximeka ka yena. Naswona loyi a wa - a endla - eka swilo leswi kanakanisaka, hakunene u fana na murisi loyi a risa swifuwo swa yena etlhelo ka ribye leri a chavaka leswaku ri ta wela eka rona. Tiva leswaku hosi yin’wana na yin’wana yi na swipimelo, naswona tiva leswaku swipimelo swa ku yirisiwa ka Allah emisaveni ya Yona hi leswi yi swi yiriseke. Naswona tiva leswaku emirini wun’wana na wun’wana ku na xirhumbana xa ngati lexi loko xi ri kahle kutani miri wu kahle naswona loko wu onhakile kutani miri wu onhakile. Tiva, hi yena mbilu'.
Imam Bukhari : 51
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
Swi byeriwe hina [Ali bin Al Ja’di] u te, swi vikiwile eka hina [Syu’bah] ku suka eka [Abu Jamrah] u te: Ndzi tshame ndzi tshama na [Ibn ‘Abbas] loko a ndzi rhamba ku tshama ehenhla ka rug ya yena ivi a ku: ‘Tshama na mina ku kondza ndzi ku nyika xiphemu xa rifuwo ra mina’. Hiloko ndzi tshama na yena tinhweti timbirhi, kutani ndzi ku: Loko murhumiwa wa Abu Qais a ta ku ta vona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u va vutisile: ‘I vanhu vahi lava kumbe murhumiwa wa mani loyi? Va hlamula va ku: ‘Rabi’ah!’ U sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Mi amukeriwile, n’wina varhumiwa, hi ku tirhandzela naswona handle ko tisola’. Varhumiwa va te: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, a hi nge fiki eka wena handle ka n’hweti yo kwetsima, hikuva exikarhi ka hina na wena ku na rixaka ra Mudlor leri nga pfumeriki. Hikwalaho, hi dyondzise dyondzo leyi nga erivaleni leyi hi nga yi tirhisaka na leyi hi nga yi dyondzisaka vanhu va le mugangeni wa hina, leswaku hi ta kota ku nghena etilweni’. kutani va vutisa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hi swakunwa, kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u va lerisile swilo swa mune naswona a yirisa swilo swa mune, a va lerisa ku pfumela eka Allah un’we, kutani va vutisa: ‘Xana wa swi tiva leswaku swi vula yini ku pfumela eka Allah un’we?’. Va hlamule va ku: ‘Allah na Murhumiwa wa Yena va tiva ku antswa’. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamuserile: Vumbhoni bya leswaku a ku na xikwembu handle ka Allah na leswaku Muhammad i murhumiwa wa Allah, endla swikhongelo, hakela zakat, titsona swakudya hi n’hweti ya Ramadan naswona u humesa n’we xa ntlhanu xa swilo leswi phangiweke swa nyimpi’. Naswona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u va yirise eka swilo swa mune, ku nga, ku nga nwi nchumu eka al hantam, ad Dubbaa`, naqir na al Muzaffaat. Kumbe U sallallaahu 'alaihi wasallam loyi a vuriwaka muqoyyir -hayi naqir-. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘languta hinkwaswo u byela vanhu va le mugangeni wa wena’.
Imam Bukhari : 52
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Swi byeriwe hina [Abdullah bin Maslamah] u te, swi byeriwe hina [Malik] ku suka eka [Yahya bin Sa’id] ku suka eka [Muhammad bin Ibrahim] ku suka eka [Alqamah bin Waqash] ku suka eka [Umar], leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Swiendlo hinkwaswo swi titshege hi xikongomelo, naswona -hakelo- eka munhu un’wana na un’wana -yi titshege hi- yini a ku kunguhatiwile; Loyi a kunguhataka ku rhurha hikwalaho ka Allah na Murhumiwa wa Yena, kutani ku rhurha ka yena ku ta va eka Allah na Murhumiwa wa Yena. Loyi a kunguhataka ku rhurha hikwalaho ka misava leyi a lavaka ku yi fikelela kumbe hikwalaho ka wansati loyi a navelaka ku n’wi teka, kutani ku rhurha ka yena ku le ka leswi a kunguhataka ku swi endla’.
Imam Bukhari : 53
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ
Swi byeriwile eka hina [Hajjaj bin Minhal] u te, swi byeriwe eka hina [Syu’bah] u te, swi vikiwile eka mina [‘Adi bin Thabit] u te: Ndzi tshame ndzi twa [Abdullah bin Yazid] eka [Abu Mas’ud] eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Loko munhu a nyika ndyangu wa yena vutomi hi xikongomelo xo tshemba hakelo kutani a nyika tinyiko ta tintswalo'.
Imam Bukhari : 54
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
U hi byerile [Al Hakam bin Nafi’] u te, u hi byerile [Syu’aib] ku suka eka [Az Zuhri] u te, u ndzi byerile [‘Amir bin Sa’d] ku suka eka [S’d bin Abu Waqash] leswaku u vikile, leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Hakunene, a wu tirhisi mali yo tihanyisa hi xikongomelo xo tshemba xikandza xa Allah handle ka loko u ta va u nyikiwa hakelo ku katsa na nchumu lowu u wu phamelaka enon'wini wa nsati wa wena'.
Imam Bukhari : 55
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
hi byerile [Musaddad] u te, u hi byerile [Yahya] ku suka eka [Isma’il] u vurile, u ndzi byerile [Qais bin Abu Hazim] ku suka eka [Jarir bin Abdullah] u te: ‘Ndzi tshembisile ku tshembeka eka Murhumiwa wa Allah ku seketela xikhongelo, ku hakela zakat na ku tsundzuxa Mumoslem un’wana na un’wana’.
Imam Bukhari : 56
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ
hi byerile [Abu An Nu’man] u te, u hi byerile [Abu ‘Awanah] ku suka eka [Ziyad bin ‘Alaqah] u te; Ndzi twe [Jarir bin Abdullah] a vula leswaku loko Al Mughirah bin Syu’bah a fa, loko a yimile u dzunise Allah a n’wi kwetsimisa, a ku: ‘Swa boha eka wena ku chava Allah un’we naswona u nga tihlanganisi nchumu na Yena, naswona hi ku titsongahata loku heleleke ni ku rhula ku kondza ku fika murhangeri loyi a nga ta n’wi siva, naswona sweswi mutlhandlami wa yena a ta,’ kutani a ku: ‘Kombela ku rivaleriwa eka Allah Subhanahu wa Ta’ala eka murhangeri wa wena - Al Mughirah -, hikuva u tsakela ku nyika Sorry'. Kutani a ku: ‘Amma ba’du, hakunene ndzi ye eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani ndzi ku: ‘Ndzi ku tshembisa eka Islam’. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u nyikile swiyimo no tsundzuxa Mumoslem un’wana na un’wana, kutani ndzi tshembisile ku tshembeka eka yena eka mhaka yoleyo, naswona hikwalaho ka n’wini wa mosque leyi, ndzi ta tshama ndzi ri karhi ndzi ku nyika switsundzuxo.’ Kutani u endle Istighfar kutani a xika epulpiti.
Imam Bukhari : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ
Swi hlamuseriwile eka hina [Muhammad bin Sinan] u te, u hi byerile [Fulaih]. Naswona yi tlhele yi hlamuseriwa hadith leyi fanaka ku suka eka ndlela yin’wana, ku nga Yi hlamuseriwe eka mina [Ibrahim bin Al Mundzir] u te, u hi byerile [Muhammad bin Fulaih] u te, u ndzi byerile [tata wa mina] u te, u ndzi byerile [Hilal bin Ali] ku suka eka [Atho’ bin Yasar] ku suka eka [Abu Hurairah] u te: Loko Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a ri eka a loko va hlengeletana va bula hi vanhu, hi xitshuketa Muarabu wa Mubedouin u tile kutani a vutisa a ku: ‘Awara yi ta fika rini?’ Kambe Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u ye emahlweni ni mbulavulo wakwe. Hi nkarhi wolowo vanhu van’wana va te; 'u swi twile leswi a swi vuleke kambe a nga swi tsakeli leswi a swi vuleke,' naswona van'wana va te; 'leswaku a nga swi twanga leswi a swi vuleke.' Ku fikela eku heteleleni Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a heta mbulavulo wa yena, loko a ri karhi a ku: ‘U kwihi munhu loyi a vutiseke hi Awara?’. Munhu loyi u te: ‘Mina, Wena Murhumiwa wa Allah!’. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loko ku tshemba ku lahleka kutani yimela makumu ya misava’. Munhu yoloye u vutisile: ‘Xana xileriso xi nyamalarile njhani?’ Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘Loko timhaka ti nga tshikiwi eka vativi, kutani hi ta va hi rindzele makumu ya misava’.
Imam Bukhari : 58
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Swi byeriwile eka hina [Abu An Nu’man ‘Arim bin Al Fadlal] u te, swi byeriwile eka hina [Abu ‘Awanah] ku suka eka [Abu Bisyir] ku suka eka [Yusuf bin Mahak] ku suka eka [Abdullah bin ‘Amru] u te: Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a sala endzhaku eka hina eka riendzo leri a hi ri endla ku kondza A hi kuma loko nkarhi wa xikhongelo wu ri kusuhi no va endzhaku, hi endle ku hlamba hi ku sula milenge ya hina ntsena. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u huwelerile hi rito lerikulu: ‘khombo eka swirhendze leswi nga tsakamangiki, swi ta ya etiheleni’. U huwelerile kambirhi kumbe kanharhu.
Imam Bukhari : 59
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
[Qutaibah bin Sa’id] u hlamuserile na hina [Isma’il bin Ja’far] ku suka eka [Abdullah bin Dinar] ku suka eka [Ibn Umar] u te; Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Hakunene, exikarhi ka mirhi ku na murhi lowu matluka ya wona ma nga wiki. Naswona xexo i xikombiso xa Mumoslem.’ Muprofeta shallallahu 'alaihi wasallam u vutisile: 'Ndzi byele, i murhi wihi wolowo?' Kutani vanghana va vona a va ehleketa leswaku u vula murhi lowu nga enkoveni. Abdullah u te: ‘A ndzi ehleketa embilwini ya mina leswaku murhi i murhi wa date, kambe a ndzi ri ni tingana ku wu vula. Kutani vanghana va vutisa va ku: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, i murhi wihi wolowo?’. Yena shallallahu 'alaihi wasallam u hlamurile: 'Nsinya wa date.'
Imam Bukhari : 60
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
[Khalid bin Makhlad] u hi byerile [Sulaiman] u hi byerile [Abdullah bin Dinar] ku suka eka [Ibn Umar] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘Hakunene, exikarhi ka mirhi ku na murhi lowu matluka ya wona ma nga wiki. Naswona xexo i xikombiso xa Mumoslem.’ Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u vutisile: 'Ndzi byele, i murhi wihi wolowo?' Kutani vanghana va vona a va ehleketa leswaku u vula murhi lowu nga enkoveni. Abdullah u te: A ndzi ehleketa embilwini ya mina leswaku murhi i date palm, kambe a ndzi ri na tingana ku swi vula. Kutani vanhu va ku: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, i murhi wihi wolowo?’. U hlamurile sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Nsinya wa date.’ .