Imam Bukhari : 41
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
Phenda amenge [Muhammad bin Al Mutsanna] phenda, phenda amenge [Yahya] katar [Hisham] phenda, phenda [muro dad] mange katar [Aisyah] kaj o Profeto sallallallaahu alaihi wasallam avili leste thaj lesa sas aver džuvli, atunči o profeto sallallaahu alaihi wasallam pučlja: si akava? I Aisyah dineas anglal: 'o fulanah', atunć phendǎs pal-i laqi molitva. Odolesqe o Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam phendǎs: 'mukhen so naśti te pokinen, vaś o Allah, o Allah na ka ćorel pes źi kana tu korkoro na ka ćorel pes, thaj i religia savi si maj but drago lestar si savi kerel pes sajekh rutino thaj bi-laćhes'.
Imam Bukhari : 42
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ
Phenda amenge [Muslim bin Ibrahim] phenda, phenda amenge [Hisyam] phenda, phenda amenge [Qotadah] katar o [Anas] katar o Profeto sallallaahu alaihi Wasallam, vov phenda: 'Ka avel avri shudino katar o ćoro savo phenel kaj naj devlo numaj o Allah thaj ande lesko ilo si lačhipe sar o ćoro. Hem ka iklol kotar o jahanem kova ka vakerel kaj nane devlo numa o Allah hem kova isi le lačhipe sar baro sar jekh ćororo ko piro ilo. Hem ka iklol kotar o jahanem kova vakerela kaj nane devlo numa o Allah hem ko olesko ilo isi lačhipe sar baripe e mustardako. O Abu Abdullah phenda; [Aban] phenda; Phenda amenge [Qotadah] Phenda amenge [Anas] katar o Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam, vov phenda. Thaj i lafi imani ko akava hadisi si pherdi lafi lačhipe.
Imam Bukhari : 43
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ
Phenda amenge [Al Hasan bin Ash Shabbah] kaj aśundeas [Ja'far bin 'Aun] te phenel; Phenda amenge [Abu Al 'Umais], phenda amenge [Qais bin Muslim] katar [Thariq bin Shihab] katar [Umar bin Al Khaththab]; Sas jekh Židovo manuš savo phendǎs: 'O Amirul Mu'minin, si jekh ajeto anθ-i tiri knjiga savi tu ginaves, te sas kodo ajeto sikavdo amenge Řomenqe, amen kerasas - o dives kana sas sikavdo o ajeto - jekh prazniko -'ied-. O Umar bin Al Khaththab phenda: 'Savi ayat si odova?' -O Židovo- phenda: 'Avdive me perfektisardem tumari religia, thaj me pherdem mire baht pe tumende, thaj me aprovirisardem kaj o Islamo ka ovel religia tumenge'. -QS. Al Maidah verse 3-. Anda kodo o Umar bin Al Khaththab dineas anglal: 'Ame źanas kodo dives thaj o than kaj o ayat sas sikavdo e Profetosqe, kodolesqe o paraśtuj kana vov sas ko Arafah.
Imam Bukhari : 44
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ
Si phendo amenge [Ismail] Si phendo mange [Malik bin Anas] katar lesko papo - [Abu Suhail bin Malik] - katar [lesko dad], kaj vov aśundeas [Thalhah bin Ubaidullah] te phenel: Avilo ko Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam jekh manuš katar o narodo Najed pherdo praxosa lesko šero thaj vov našti te haćarel so vov sas baro, numaj vov našti te haćarel manglape te phenel, ji kana na reslo paše -ko Proroko sallallalahu Alaihi Wasallam- palo odova pučlja bašo Islam, o Proroko sallallalahu alaihi wasallam odgovoringja: 'Molinen pandž drom ko dive thaj rači'. O manuš phenda: 'Si vareso aver paše mande'. O Profeti sallallahu alaihi wasallam dineas anglal: 'Naj khanci numaj thathawu' -sunnat-'. O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phenda: 'Thaj te postina Ramadlan'. O manuš pale pučlja: 'Si vareso aver paše mande'. O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'Naj khanci numaj thathawu' -sunnat-'. Odoleske o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam vakergja: 'Zakat': O manuš vakergja: 'si nesavo aver palo odova bašo mande'. O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'Naj khanci numaj thathawu' -sunnat-'. O Talhah bin Ubaidullah phenda: Atunči o manuš gelo dur phenindoj: 'Ando Allah, me na ka vazdav ni ka ciknjarav les'. Odolesqe o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phendǎs: 'Ov ka ovel baxtalo te kerel les ćaćes'.
Imam Bukhari : 45
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Phende amenge [o Ahmad bin Abdullah bin Ali Al Manjufi] phenda, phende amenge [Rauh] phende, phende amenge ['Auf] katar [Al Hasan] thaj [Muhammad] katar [Abu Hurairah], kaj o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phenda: 'Kodo savo avel e truposa e muslimanenge, vash o nadezh jekh premija thaj vov si sajekh e truposa źi kana na rudzinel pes thaj o praxosardo si agorisardo, palal kodoja vov źal khere duje qiroth-ença, svako qiroth si barabar e Uhud-esqe plajesa. Thaj kon rugisarel la thaj źal khere anglal te praxosarel pes, vov ka źal khere jekhe qiroth'eça. Jekh hadisi sar akava sine vi phendo kotar o [Uthman Al Mu`adzin], vov phenda; phenda amenge ['Auf] katar [Muhammad] katar [Abu Hurairah] katar o Profeto sallallaahu alaihi wasallam.
Imam Bukhari : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
Si phendo amenge [Muhammad bin 'Ar'arah] phenda, Si phendo amenge [Syubah] katar o [Zubaid] phenda: Me pućhlem [Abu Wa'il] pal-o Murji`ah, odolesqe vov dineas anglal: Si phendo mange [Abdullah] kaj o Profeto sallalahu alaihi Wasallam phendǎs: O Profeto sallalaahu alaihi Wasallam phendǎs: O musliman si te del lenqe fasiq kufr'.
Imam Bukhari : 47
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ
Phenda amenge [Qutaibah bin Said] Phenda amenge [Ismail bin Ja'far] katar [Humaid], Phenda mange [Anas bin Malik] phenda, phenda mange ['Ubadah bin Ash Shamit], kaj o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam iklilo avri te mothol o Lailatul Qodar, atunči sas duj muslimanura save marde pen jekh avresa. Odolesqe o Proroko sallallahu alaihi wasallam vakergja: 'Me avilem te vakerav tumenge o Lailatul Qodar, numa so thaj odoja thaj odoja thaj odoja diskutirgjam jekh avresa dži ko agor te ovel vazdino -Lailatul Qodar-, thaj nadež kaj ka ovel tumenge pošukar, odolesqe roden les -Lailatul Qodar- ko šovto, pandžto thaj pandžto dive'.
Imam Bukhari : 48
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ
Phenda amenge [Musaddad] phenda, Phenda amenge [Ismail bin Ibrahim] phenda amenge [Abu Hayyan At Taimi] katar [Abu Zur'ah] katar [Abu Hurairah] phenda; kaj o Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam jek dive sikavgja pe peske amalenge, palo odova avilo o Angelo Jibril Alaihis Salam kova palo odova pučla: 'So si o imani?' O Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'O patǐvipen si te patǎn anθ-o Allah, lesqe anʒelǎ, lesqe knjige, maladimata lesa, lesqe pośanikane, thaj te patǎn anθ-o Dives e Uśtipnasqo'. -Jibril Alaihis salam- phenda: 'So si Islam?' O Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'Islam si te služinen e Allaheske thaj te na asocirinen khanči lesa, te keren molitve, te den o obligatoricno zakat, thaj te postinen ko masek Ramadlan'. -Jibril Alaihis salam- phenda: 'So si ihsan?' O Proroko sallallaahu alaihi wasallam dineas anglal: 'Tu služis e Allaheske sar te dikhes les thaj te na dikhes les, čačes vov dikhel tut'. -Jibril Alaihis pozdravipe- phenda pale: 'Kana ka ovel o dive e krisako?' O Prorok sallallahu alaihi wasallam dineas atùnći: 'Ola save si pućhle pal-e kodo na džanen maj but katar kodola save pućhen. Numa me ka phenav e semnura; -kadava si-; te sine kay yekh robo bijandilo pesko gazda, te sine kay o kale kamelakere pastune konkuringyona te vazden khera vash panj bersha, kote o duripe nane penjardo numay kotar o Allah’. Palo odova o Proroko Shallallahu Alaihi Wasallam čitisarda: 'Čačes, numa ko Allah isi o džanlipa taro dive taro sudo' -QS. Luqman: 34-. Palo odova, o Jibril Alaihis pozdravisarda les thaj gelo, palo odova o Proroko sallallahu alaihi wasallam vakergja; 'an les kathe'. Numa o sahaba na dikhlje khanchi, odolesqe o Proroko phenda; 'Vov si o Angelo Gabriel savo avilo e manušenge te sikavel lenge religia'. O Abu Abdullah phenda: 'Sa o bukja so vov phenda Shallallahu Alaihi Wasallam sine line sar vera.
Imam Bukhari : 49
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ
Phenda amenge [Ibrahim bin Hamzah] phenda, phenda amenge [Ibrahim bin Sa'd] katar [Salih] katar [Ibn Shihab] katar [Ubaidillah bin Abdullah] kaj [Abdullah bin Abbas] raportirisarda leske, kaj vov phenda; informisarda man [Abu Sufyan bin Harb] kaj o Heraqlius phenda leske: 'Me pučlem tut, si lengere numerora vazdine ja cikne? Anda kodo phenes ke von barjon, thaj kade o patjaimo ka barjol zhi kana ka ovel perfektno. Thaj me puchav tumen, si vareko savo kerel apostato soske vov na mangel peski religia? Atunci phenes; Te na si, atunči sa kadja, te o patǐvipen barǒl thaj barǒl anθ-o ilo, khonik na ka avel xolǎrdo lesa’.
Imam Bukhari : 50
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ
Phenda amenge [Abu Nuaim] Phenda amenge [Zakaria] kotar o [Amir] phenda; Me aśundem [An Nu'man bin Basir] te phenel; Aśundem e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam te phenel: 'So si halal si klaro thaj so si haram si vi klaro. Ferik ke mashkar le duj si jek pushimasko pushipe - vago - so but manush chi djanen. Kodo kon dur del pes katar o dujto drom vov inkerdas peski religia thaj pesko patyiv. Thaj kon godi perel - kerel - ande dujbe, vov si čačes sar jekh pastuxo savo ćhivel peske źivutren pe rig e ćororeski savi vov daral te perel ande leste. Džani kaj svako kraj isi le granice, hem džan kaj o granice taro Allaheskere zabrane ki Leski phuv si odola so Ov zabraninela. Thaj te źanen kaj anθ-e svako trupo si jekh rat savo te si laćho atunć o trupo si laćho thaj te si dukhado atunć o trupo si dukhado. Zhanen, vov si o ilo'.
Imam Bukhari : 51
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
Si phendo amenge [Ali bin Al Ja'di] phenda, si phendo amenge [Syubah] katar [Abu Jamrah] phenindoj: Me jekhvar beślem e [Ibn Abbas] kana vov akharda man te beśav pe lesqo kovlo thaj palal phendǎs: 'Aćhon manθar źi kana me dav tumen jekh kotor katar muro barvalipe'. Odolesqe me beślem lesa duj ćhona, palal kodoja phendem: Kana o Abu Qais-esqo śerutno avilo te dikhel e Prorokes sallallaahu alaihi Wasallam, vov pućhlăs len: 'Savo klan si akava vaj kasqo śerutno si akava? Von dine anglal: 'Rabi'ah!' Ov Shallallahu Alaihi Wasallam phenda: 'Bahtale, O mesažura, voljasa thaj bizo žalipe'. O poslanike phende: 'O Allahesko Poslaniko, amen nashti te avas tumende numa ko sveto masek, soske mashkar amende thaj tumende isi o Mudlor tribu so si kafiri. Kodolesqe, sikav amenqe jekh śukar siklǒvipen so śaj te thovas anθ-i praktika thaj so śaj te sikavas e manuśenqe anθ-o amaro gav, kadja te śaj te inkras anθ-o rajo'. Odolesqe pučle e Prorokes Sallallahu Alaihi Wasallam bašo pipe, adava o Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam phenda lenge štar bukja thaj zabranisarda štar bukja, phenda lenge te paćanen ko jekhutno Allah, palo odova pučle: 'Džanen so značinel te paćanen ko jekhutno Allah?' Von dine atùnći: 'O Allah thaj lesqo Poslaniko źanen maj miśto'. O Proroko sallallaahu alaihi wasallam phenda: Mothovipe kaj nane devlo numa o Allah thaj kaj o Muhamed si o Allahesko poslaniko, kerel molitve, del zakat, postinel ko masek Ramazani thaj del jekh pandžto kotor taro maripnasko čorro'. Thaj o Proroko sallallalahu alaihi wasallam zabranisarda len katar štar butja, kodo si, te na pijen khanči katar o al hantam, ad Dubbaa`, an naqir thaj al Muzaffaat. Vaj He Shallallahu Alaihi Wasallam akharel pes muqoyyir -na naqir-. O Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam vakergja: 'le sama taro sa thaj vakeren e manušenge ko tumaro gav'.
Imam Bukhari : 52
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Phende amenge [Abdullah bin Maslamah] phenda, phende amenge [Malik] katar [Yahya bin Said] katar [Muhammad bin Ibrahim] katar [Alqamah bin Waqash] katar [Umar], kaj o Poslaniko e Allahesko sallallaahu alaihi Wasallam phenda: 'Sa e akcije dependinen kotar o pokinipe, thaj so - - sas kerdo; Koj so mangla te emigririnel bašo Allah thaj Lesko Poslaniko, adava olesko emigriribe ka ovel ko Allah thaj Lesko Poslaniko. Kodo kon kamel te emigril anda e luma kaj kamel te resel vaj anda jekh źuvli savi kamel te ansuril pes, atunć lesqi emigràcia si so vov kamel te kerel.' .
Imam Bukhari : 53
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ
Si phendo amenge [Hajjaj bin Minhal] phenda, si phendo amenge [Syubah] phenda, si raportirime mange ['Adi bin Thabit] phenda: Me jekhvar aśundem [Abdullah bin Yazid] katar [Abu Mas'ud] katar o Profeto sallallaahu alaihi Wasallam, vov phenda: 'Me te del varekas jekh źivdipe leske familijake butivar ande nadež premija atunči vov del almos'.
Imam Bukhari : 54
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
Phenda amenge [Al Hakam bin Nafi] phenda, phenda amenge [Syuaib] katar [Az Zuhri] phenda, phenda mange [Amir bin Sa'd] katar [Sa'd bin Abu Waqash] kaj vov raportirisarda, kaj o Allahesko Poslaniko sallallaahu alaihi Wasallam phenda: 'Ćaćes, tume na ćhiven o źivdipe savo si kerdo te na aźukeren tumenqe premisardo, inkluzivno vareso so thoves ande tiri romniko muj'.
Imam Bukhari : 55
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
Phende amenge [Musaddad] phenda, phende amenge [Yahya] katar [Ismail] phenda, phende mange [Qais bin Abu Hazim] katar [Jarir bin Abdullah] phenda: 'Me lav sama e Allahesko Poslaniko te inkerel o namazi, te pokinel zakat thaj te dav sovli sakone muslimanesqe'.
Imam Bukhari : 56
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ
Phenda amenge [Abu An Nu'man] phenda, phenda amenge [Abu Awanah] katar [Ziyad bin 'Alaqah] phenda; Me aśundem [Jarir bin Abdullah] te phenel kaj kana o Al Mughirah bin Syubah mulo, kana beśelas vov luvudisardas e Allahes thaj svetosardas les, phenindoj: 'Si tumenqe obligacia te daran katar o jekhto Allah thaj te na asocirin khanć Lesa, thaj te avel tumenqe pherdo podavipen thaj ćaćimos źi kana avel jekh śerutno, thaj akana avel jekh śerutno,' atunć vov phendǎs: 'Mangen o Allah te jertisaren le Subhanala'. vash tumaro sherutno - Al Mughirah -, soske vov mangel te jertil'. Pala kodo phendas: 'Amma ba'du, čačes me gelem ko Proroko sallallalahu alaihi wasallam atunči me phendem: 'Me dav tut lav e Islamoske'. Palo odova o Proroko sallallaahu alaihi wasallam dende kondicie thaj sovli sine sakova muslimani, odolesqe me lav lesqe lav bašo odova, thaj bašo lačhipe e gazdasko taro akava džamija, me ka dav tumen svako sovli’ Palo odova kergja Istighfar thaj iklilo tele taro mistor.
Imam Bukhari : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ
Phenda amenge [Muhammad bin Sinan] phenda, phenda amenge [Fulaih]. Thaj jekh kasavo hadisi si vi phendo katar aver drom, kodo si: Si phendo mange [Ibrahim bin Al Mundzir] phendas, si phendo amenge [Muhammad bin Fulaih] phendas, si phendo mange [muro dad] phendas, si phendo mange [Hilal bin Ali] katar [Atho’ bin Yasar] katar [Aburai Hullarah] Kana phendas o Profeto: o alaihi Wasallam sas ano jekh khedipe te diskutiril pa jekh narodo, jekhvareste avilo jekh Beduino Arabo thaj pučlja: 'Kana ka avel o dive e krisako?' Numa, o Proroko sallallahu alaihi wasallam gelo maj dur peski vorba. Ano mashkar, nesave manusha phenen; 'aśundeas so phendǎs ama na kamlǎs so phendǎs,’ thaj si vi varesave save phenen; 'ke vov na aśundeas so phendǎs'. Dzi ko agor o Profeti Sallallahu Alaihi Wasallam agorisarda piri vorba, phenindoj: 'Kaj si o manuš savo pučlja pal-o Dives e Sudo?' O manuš phenda: 'Me, O Allahesko Poslaniko!'. Odolesqe o Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam phendǎs: 'Ako o patǐvipen si xasardo atunć aźukeren o agor e lumàqo'. O manush pushlas: 'Sar hasajlas o mandato?' O Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'Te na den pes e butja e ekspertonge, atunči ka aźukeras o agor e lumiako'.
Imam Bukhari : 58
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Phende amenge [Abu An Nu'man 'Arim bin Al Fadlal] phende, phende amenge [Abu Awanah] katar [Abu Bisyir] katar [Yusuf bin Mahak] katar [Abdullah bin Amru] phende: O Profeto sallallaahu alaihi wasallam sas jekhvar mukhlo palal amende pe jekh drom źi kana sas amen arakhadino o vaxt, ablucia numaj te thovas amare punre. Odolesqe o Proroko sallallahu alaihi wasallam cipisardas baro glasosa: 'jaj e talonenge save naj ćorre, von ka źan ko ćoro'. Duj trin drom cipisardas.
Imam Bukhari : 59
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
Phenda amenge [Qutaibah bin Said] Phenda amenge [Ismail bin Ja'far] katar [Abdullah bin Dinar] katar [Ibn Umar] phenda; O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam vakergja: 'Ando čačipe, maškar o kašta isi jekh kasht saveske lila na perena. Thaj kodo si paramiči pala jekh musliman'. O Proroko sallallahu alaihi wasallam pučlja: 'Phen mange, savo kasht si odova?' Anda kodo le amala gindisarde ke so sas te phenel pes sas jekh kasht ande dolina. O Abdullah phenda: 'Me gindisardem ano miro ilo kaj o kasht si palma, numa me ladžavdem te phenav. Odoleske o sahaba pučle: 'O Allahesko Poslaniko, savo kasht si odova?' O Shallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'Date palm'.
Imam Bukhari : 60
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
Phenda amenge [Khalid bin Makhlad] Phenda amenge [O Sulaiman] Phenda amenge [Abdullah bin Dinar] katar o [Ibn Umar] katar o Profeto sallallaahu Alaihi Wasallam, vov phendas: 'Ćaćes, maśkar e kaśta si jekh kaśt savesqe lila na peren. Thaj kodo si paramiči pala jekh musliman'. O Proroko sallallahu alaihi wasallam pučlja: 'Phen mange, savo kasht si odova?' Anda kodo le amala gindisarde ke so sas te phenel pes sas jekh kasht ande dolina. O Abdullah phenda: Me gindisardem ko miro ilo o kasht si kurma, numa me ladžavdem te phenav. Atunči o manuša phende: 'O Allahesqo Poslaniko, savo kasht si kodo?' O Shallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'Date palm'.