Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 41
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
Yala a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Al Mutsanna] ko, a y’a fɔ an ye [Yahya] ka bɔ [Hisham] ko, a y’a fɔ [n’ facɛ] ye ne fɛ ka bɔ [Aisha] la ko cira sallallahu nana a fɛ ani muso wɛrɛ tun b’a fɛ, o kɔ, kira sallallahu is nin:’? Aisyah y’a jaabi ko: ‘fulanah’, o kɔ, a y’a ka delili kofɔ. O la, Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘I tɛ se ka min sɔrɔ, i k’o bila, Ala kosɔn, Ala tɛna sɛgɛ fɔɔ i yɛrɛ ka sɛgɛ, ani diinɛ min ka di a ye ka tɛmɛ, o ye min be kɛ tuma bɛɛ tuma bɛɛ ani tuma bɛɛ’.
Hadith
Imam Bukhari : 42
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ
A fɔra an ye [Muslim bin Ibrahim] ko, a fɔra an ye [Hsyam] ko, a fɔra an ye [Qotadah] ka bɔ [Anas] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘A bena gwɛn ka bɔ jahanama kɔnɔ i n’a fɔ ala min be yen billet ni Ala tɛ ani a kɔnɔ i n’a fɔ a. Ani min b’a fɔ ko ala wɛrɛ tɛ yen ni Ala tɛ, ɲumanya b’a dusukun na i n’a fɔ alikama kisɛ, o tigi bena gwɛn ka bɔ jahanama kɔnɔ. Ani min b’a fɔ ko ala wɛrɛ tɛ yen ni Ala tɛ, ɲumanya b’a dusukun na min bonya be se mutaridi kisɛ ma, o tigi bena gwɛn ka bɔ jahanama kɔnɔ. Abu Abdullah ko; [Aban] ko; A y’a fɔ an ye [Qotadah] A y’a fɔ an ye [Anas] ka bɔ kira sallallaahu alayihi wasallam fɛ, a ko. Ani limaniya kumaden min be hadisi nin kɔnɔ, o yɛlɛmana ka kɛ ɲumanya kumaden ye.
Hadith
Imam Bukhari : 43
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ
A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ash Shabba] ko a ye [Jafar bin Aun] ka kuma mɛn; A y’a fɔ an ye [Abu Al Umais], a y’a fɔ an ye [Qais bin Muslim] ka bɔ [Thariq bin Shihab] ka bɔ [Umar bin Al Khaththab] la; Yahutucɛ dɔ tun be yen min ko: ‘E Amirul Mu’minin, aaya dɔ b’i ka gafe kɔnɔ i ye min kalan, n’o aaya tun jigira an yahutuw kan, an tun bena - aaya jigira loon min na - kɛ lafiɲɛlon ye -’ied-. O la, Umar bin Al Khaththab ko: ‘O ye vɛrise jumɛn ye?’ -Yahutu- ko: ‘Bi, ne y’i ka diinan dafa i ye, n ye n ka dugawuw dafa i ye, n sɔnna a ma ko silamɛya ka kɛ diinan ye i ye’. -QS. Al Maida vɛrise 3-. O la, Umar bin Al Khaththab y’a jaabi ko: ‘An b’o loon lɔn ani ayata jigira yɔrɔ min na cira sallallahu alayihi wasallam ma, o ye jumalon ye tuma min na a tun be arafa.
Hadith
Imam Bukhari : 44
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ
A fɔra an ye [Isma’il] A fɔra ne ye [Malik bin Anas] ka bɔ a belencɛ fɛ - [Abu Suhail bin Malik] - ka bɔ [a fa] fɛ, ko a y’a mɛn [Thalhah bin Ubaidullah] ko: Ala ka ciden dɔ nana Ala ka ciden fɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam ka dujed dujed a ka mɔgɔw kan. kanbelenya la, nka a ma se k’a faamu a b’a fɛ ka min fɔ, fɔɔ a gwɛrɛla -kiraba la- o kɔ, a ye silamɛya ɲininga, o kɔ, Rasulullah y’a jaabi ko: ‘Aw ka delili kɛ siɲɛ duuru suu ni tile’. O tigi ko: ‘Yala fɛɛn wɛrɛ be yen ni ne tɛ wa’. Cibi y’a jaabi ko: ‘Foyi tɛ yen ni thathawu tɛ’ -sunnat-’. Rasulullah ko: ‘Ani ka Ramadlan sunɔgɔ’. O tigi y’a ɲininga tugun ko: ‘Yala fɛɛn wɛrɛ be yen ni ne tɛ wa’. Rasulullah y’a jaabi ko: ‘Foyi tɛ yen ni thathawu tɛ’ -sunnat-’. O kɔ, Rasulullah ko: ‘Zakat’: O tigi ko: ‘Yala fɛɛn wɛrɛ be yen ka fara o kan ne fɛ wa’. Rasulullah y’a jaabi ko: ‘Foyi tɛ yen ni thathawu tɛ’ -sunnat-’. Talhah bin Ubaidullah ko: O kɔ, cɛɛ tagara k’a fɔ ko: ‘Ala ka sira la, ne tɛna dɔ fara a kan, ne tɛna dɔ bɔ a la’. O la, cira sallallaahu a ko: ‘A bena kunnadiya sɔrɔ n’a y’a dafa ni kɔnɔgwɛ ye’.
Hadith
Imam Bukhari : 45
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
A fɔra an ye [Ahmadu bin Abdullah bin Ali Al Manjufi] ko, a fɔra an ye [Rauh] ko, a fɔra an ye [‘Auf] ka bɔ [Al Hasan] ani [Muhamed] ka bɔ [Abu Hurairah], ko Ala ka ciden (s.a.w) ko: limaniya ni jigiya la sara kan ani a be to ni suu ye tuma bɛɛ fɔɔ ka taga se delili ma ani sutarali ka ban, o kɔ, a be taga soo ni qiroth fila ye, qiroth kelen kelen bɛɛ be bɛn Uhud kulu ma. Ni mɔgɔ min y’a delili kɛ ka taga soo sanni a ka sutara, o tigi bena taga soo ni qiroth kelen ye. Hadisi min ɲɔgɔnna nin, o fana fɔra ka bɔ [Usman Al Mu`adzin] fɛ, a ko; a y’a fɔ an ye [’Auf] ka bɔ [Muhamadu] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ.
Hadith
Imam Bukhari : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
A fɔra an ye [Muhamadu bin Ar’arah] ko, A fɔra an ye [Shu’bah] ka bɔ [Zubaid] fɛ ko a ko: Ne ye [Abu Wa’il] ɲininga Murji`ah koo la, o la a y’a jaabi ko: A fɔra ne ye [Abdullah] ko cira (s.a.w) ye silamɛ ye a ko: sariya tiɲɛni ani kɛlɛ kɛ n’a ye, o ye kufr ye.’
Hadith
Imam Bukhari : 47
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ
A y’a fɔ an ye [Qutaiba bin Sa’id] A y’a fɔ an ye [Isma’il bin Ja’far] ka bɔ [Humaid] la, A y’a fɔ ne ye [Anas bin Malik] ko, a y’a fɔ ne ye [‘Ubadah bin Ash Shamit], ko Ala ka ciden tun be yen ni silamɛ fila ye. wɛrɛw. O la, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Ne nana ka Lailatul Qadar ɲɛfɔ aw ye, nka nin ni nin ni nin ni nin ni nin ye ɲɔgɔn sɔsɔ fɔɔ a labanna ka wuli -Lailatul Qodar-, ani jigiya b’a la ko a bena fisaya aw ma, o la, aw k’a ɲini -Lailatul Qodar- tile wolonfilanan ni wɔɔrɔnan na.
Hadith
Imam Bukhari : 48
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, A y’a fɔ an ye [Isimayili bin Ibrahima] y’a fɔ an ye [Abu Hayyan At Taimi] ka bɔ [Abu Zura] ka bɔ [Abu Huraira] ko; ko cira sallallaahu alayihi wasallam y’a yɛrɛ yira a tɔɲɔgɔnw na loon dɔ la, o kɔ, Mɛlɛkɛ Jibril ‘Alaihis Salam nana min y’a ɲininga o kɔ ko: ‘Limaniya ye mun ye?’. Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a jaabi ko: ‘Limaniya ye ka la Ala la, a ka mɛlɛkɛw la, a ka gafew la, i ka ɲɔgɔnyew la n’a ye, a ka cidenw na, ani ka la sukununi loon na’. -Jibirili 'Alaihis salam- ko: 'Silamɛya ye mun ye?' Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a jaabi ko: ‘Silamɛya ye k’i ka Ala bato, i kana foyi fara a kan, i ka delili kɛ, i ka wajibi zaka sara, i ka sun don ramadan kalo la’. -Jibirili salam- ko: 'Ihsan ye mun ye?' Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a jaabi ko: ‘Aw be Ala bato i n’a fɔ aw b’a yera ani n’aw m’a ye, a b’aw yera tiɲɛ na’. -Jibril ‘Alaihis salam- ko tugun ko: ‘Kiti loon bena kɛ tuma jumɛn?’ Nabi sallallahu alayihi wasallam y’a jaabi ko: ‘Mɔgɔ minw ɲiningara o koo la, olu tɛ lɔnniya sɔrɔ ka tɛmɛ ɲiningalikɛlaw kan. Nka ne bɛna tagamasiyɛnw ɲafɔ aw ye; -nin don-; ni jɔn tun y’a matigi wolo, ni ɲɔgɔmɛ fimanw tun be ɲɔgɔn dan ka boonw lɔ saan duuru kɔnɔ, o wagati ma lɔn fɔɔ Ala’. O kɔ, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a kalan ko: ‘Tiɲɛ na, kiti loon lɔnniya be Ala dɔrɔn lo fɛ’ -QS. Lukiman: saan 34-. O kɔ, Jibril ‘Alaihis ka foli bɔra, o kɔ, cira (s.a.w) ko; ‘aw ka na n’a ye yan’. Nka sahabaw ma foyi ye, o la, cira ko; ‘O ye Mɛlɛkɛ Gabiriyɛli ye min nana adamadenw fɛ k’u ka diinan kalan’. Abu Abdullah ko: ‘A ye fɛɛn minw bɛɛ ɲɛfɔ, u be jati limaniya ye.
Hadith
Imam Bukhari : 49
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ
A y’a fɔ an ye [Ibrahima bin Hamzah] ko, a y’a fɔ an ye [Ibrahima bin Sa’d] ka bɔ [Salih] ka bɔ [Ibn Shihab] ka bɔ [Ubaidila bin Abdullah] la ko [Abdullah bin Abdullah] y’a lakali a ye, ko a ko; y’a fɔ n ye [Abu Sufyan bin Harb] ko Heraqlius y’a fɔ a ye ko: ‘N y’i ɲininga, yala u hakɛ be cayara walima a be dɔgɔyara? O kama, i b’a fɔ k’u be caya ani limaniya bena to ka yiriwa o cogo la fɔɔ ka taga dafa. Ani, n’ b’i ɲininga ko yala mɔgɔ dɔ be yen min be ban diinan na sabu a b’a ka diinan kɔniya wa? O kɔ, i ko; Ni o tɛ, o cogo kelen na, ni limaniya bonyana ka yiriwa dusukun na, mɔgɔ si tɛna dimi o ra'.
Hadith
Imam Bukhari : 50
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ
A y’a fɔ an ye [Abu Nu’aim] A y’a fɔ an ye [Zakaria] ka [Amir] ko; N y’a mɛn [Numan bin Basiyiri] b’a fɔra ko; N y’a mɛn ko cira sallallaahu a ko: ‘Min ye halal ye, o gwɛnin lo, min ye haram ye, o fana gwɛnin lo. Nka, koo dɔ be u fila cɛ min be sigasiga - min tɛ gwɛ - mɔgɔ caaman t’o lɔn. O la, mɔgɔ o mɔgɔ b’a yɛrɛ mabɔ sigasigali la, o kɔrɔ ko a y’a ka diinan n’a ka bonya mara. Ani mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ben - ka - sigasigali kow kɛ, o tigi bɛ i n’a fɔ sagagbɛnbaga min bɛ a ta bɛganw lamɔ farakurun dɔ daa ra, a bɛ siranna min kan, ko a bɛna ben o kɔnɔ. Aw k’a lɔn ko dan be masacɛ bɛɛ la, aw k’a lɔn fana ko Ala ka bali minw be a ka dugukolo kan, dan minw be yen, ale ye minw bali. Ani aw k’a lɔn ko farikolo bɛɛ la, joli kuru dɔ be yen min n’a ka ɲi, farikolo fana ka ɲi, n’a tiɲɛna, farikolo fana tiɲɛna. A lɔn ko ale le ye dusukun ye’.
Hadith
Imam Bukhari : 51
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
A fɔra an ye [Ali bin Al Ja’di] ko, a fɔra an ye [Syu’bah] ka bɔ [Abu Jamrah] ko: Ne tun siginin be [Ibn ‘Abbas] fɛ loon dɔ la tuma min na a ye n weele ka sigi a ka tapi kan ani o kɔ, a ko: ‘Aw ka to n’ fɛ fɔɔ n’ ka n’ ka nafolo dɔ di aw ma’. O la, n tora n’a ye kalo fila kɔnɔ, o kɔ, n ko: Tuma min na Abu Qayisi ka ciden nana kira sallallaahu ‘alaihi wasallam filɛ, a y’u ɲininga ko: ‘Nin ye jama jumɛn ye walima nin ye jɔn ka ciden ye? U y’a jaabi ko: ‘Rabiya!’ A ko: ‘Aw ni ce, aw ni sɔn, aw nimisara’. Cidenw ko: ‘E Ala ka ciden, an tɛ se ka na i fɛ fɔɔ kalo senuman na, bari an n’i cɛ, Mudlor kabila be yen minw ye kafiriw ye. O la, i ka kalan gwɛnin dɔ di an ma, an be se ka min kɛ waleyali la ani an be se ka min kalan an ka dugu mɔgɔw la, walisa an ka se ka don sankolo la’. o kɔ, u ye cira ɲininga minfɛnko la, o kɔ, cira ye fɛɛn naani ci u ma, ka koo naani bali, k’u ci u ka la Ala kelenpe la, o kɔfɛ, u y’a ɲininga ko: ‘Aw b’a lɔn ka la Ala kelenpe la, o kɔrɔ ye min ye wa?’. U y’a jaabi ko: ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ’. Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a ɲɛfɔ ko: Aw ka seereya kɛ ko ala wɛrɛ tɛ yen ni Ala tɛ, ani ko Muhamadu ye Ala ka ciden ye, aw ka seli kɛ, ka zaka sara, ka sun don ramadan kalo la ani ka kɛlɛ bolofɛnw tilanyɔrɔ duurunan bɔ’. Ani, cira y’u bali koo naani na, o ye ko u kana fɛɛn si min al hantam, ad dubbaa`, an naqir ani al muzaffaat la. Walima A be weele ko muqoyyir -not naqir-. Nabi ko: ‘aw ye fɛɛn bɛɛ kɔlɔsi k’a fɔ aw ka dugu mɔgɔw ye’.
Hadith
Imam Bukhari : 52
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
A fɔra an ye [Abdullah bin Maslamah] ko, a fɔra an ye [Malik] ka bɔ [Yahya bin Sa’id] ka bɔ [Muhamadu bin Ibrahima] ka bɔ [Alqama bin Waqash] ka bɔ [Umar] la, ko Ala ka ciden be jigi la a kan ani ko: ‘All a, -a be bɔ- min tun laɲinina; Mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka taga jamana wɛrɛ la Ala n’a ka ciden kosɔn, o tuma na, a ka tagama bɛ kɛ Ala n’a ka ciden fɛ. Mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka taga jamana wɛrɛ la, a b’a fɛ ka se diɲɛ min na, walima a b’a fɛ ka muso min furu, o tuma na, a ka taga jamana wɛrɛ la, a b’a fɛ ka min kɛ’.
Hadith
Imam Bukhari : 53
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ
A fɔra an ye [Hajjaj bin Minhal] ko, a fɔra an ye [Syu’bah] ko, a fɔra ne ye [Adi bin Thabit] ko: Ne ye [Abdullah bin Yazid] mɛn loon dɔ la ka bɔ [Abu Mas’ud] fɛ ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘Ne be mɔgɔ dɔw dɛmɛ a ka denbaya kama. sara o kɔ, a be saraka di’.
Hadith
Imam Bukhari : 54
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
A y’a fɔ an ye ko [Al Hakam bin Nafi’] ko, a y’a fɔ an ye [Syu’aib] ka bɔ [Az Zuhri] ko, a y’a fɔ ne ye [‘Amir bin Sa’d] ka bɔ [Sa’d bin Abu Waqash] ko a ye rapɔɔri di, ko Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Tiɲɛ na, aw tɛ Ala ka ɲɛda kɛ. i bena ladiyali sɔrɔ ani fɛɛn dɔ b’a la i b’a dumu i muso daa la’.
Hadith
Imam Bukhari : 55
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
A y’a fɔ an ye [Musaddad] ko, a y’a fɔ an ye [Yahya] ka bɔ [Isma’il] ko, a y’a fɔ ne ye [Qais bin Abu Hazim] ka bɔ [Jarir bin Abdullah] ko: ‘Ne ye kantigiya layidu ta Ala ka ciden ye ka seli sabati, ka zaka sara ani ka silamɛ bɛɛ ladili’.
Hadith
Imam Bukhari : 56
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ
A y’a fɔ an ye [Abu An Nu’man] ko, a y’a fɔ an ye [Abu Awana] ka bɔ [Ziyad bin Alaqa] ko; N y’a mɛn [Jarir bin Abdullah] y’a fɔ ko tuma min na Al Mughirah bin Syu’bah sara, k’a to a lɔnin na, a ye Ala tando k’a saniya, k’a fɔ ko: ‘Wajibi lo i ka siran Ala kelenpe ɲɛ ani i kana foyi fara a kan, ani ni kololi dafalen ye ani ni hakilisigi ye fɔɔ ka taga se ɲɛmɔgɔ wɛrɛ ma min bena a nɔnabila, ani sisan, a y’a fɔ ko: ‘Ala ka na’. Subhanahu wa Ta’ala ye i ka ɲɛmɔgɔ ye - Al Mughirah -, bari a ka di a ye ka yafa di’. O kɔ, a ko: ‘Amma ba’du, tiɲɛ na, ne tagara cira sallallaahu asallam fɛ o kɔ, n ko: ‘Ne b’i layidu di silamɛya ma’. O kɔ, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye saratiw di ani ka silamɛ bɛɛ ladili, o la, n ye kantigiya di a ma o koo la, ani nin misiri tigi kosɔn, n bena ladili di aw ma tuma bɛɛ.’ O kɔ, a ye Istighfar kɛ ka jigi ka bɔ minbar kan.
Hadith
Imam Bukhari : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Sinan] ko, a y’a fɔ an ye [Fulaih]. Ani hadisi ɲɔgɔn dɔ fana fɔra ka bɔ cogo wɛrɛ la, o min ye A fɔra ne ye [Ibrahima bin Al Mundzir] ko, a fɔra an ye [Muhamed bin Fulaih] ko, a fɔra ne ye [n facɛ] ko, a fɔra ne ye [Hilal bin Ali] ka bɔ [Athora bi] ka bɔ [Athora bi] ko: sallallaahu ‘alaihi wasallam tun be lajɛn dɔ la ka baro kɛ jama dɔ kan, yɔrɔnin kelen, arabu beduin dɔ nana k’a ɲininga ko: ‘Lahara loon bena na tuma jumɛn?’ Nka, cira (s.a.w) y’a ka baro ta ɲɛ. O wagati ra, dɔw ko; ‘a ka min fɔ, a y’o mɛn nka a ka kuma ma diya a ye,’ ani dɔw fana be yen minw b’a fɔ ko; ‘ko a ma min fɔ, a m’o mɛn’. Fo ka taga se laban na, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a ka baro ban, k’a fɔ ko: ‘Mɔgɔ min ye kiti loon ɲininga, o tigi be min?’. O tigi ko: ‘Ne, Ala ka ciden!’. O la, cira sallallaahu a ko: ‘Ni lannaya tununa o tuma na, aw ka diɲɛ laban makɔnɔ’. O tigi y’a ɲininga ko: ‘Manda tununa cogo di?’ Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a jaabi ko: ‘Ni koow ma to lɔnnikɛlaw bolo, o tuma na, an bena to ka diɲɛ laban makɔnɔ’.
Hadith
Imam Bukhari : 58
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
A fɔra an ye [Abu An Nu’man ‘Arim bin Al Fadlal] ko, a fɔra an ye [Abu ‘Awanah] ka bɔ [Abu Bisyir] ka bɔ [Yusufu bin Mahak] ka bɔ [Abdullah bin ‘Amru] ko: Kira sallallaahu ‘alaihi wasallam tun be sɔrɔ an fɛ wagati dɔ la. delili wagati tun be ɲini ka ban, an tun be ko k’an seenw jɔɔsi dɔrɔn. O la, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam pɛrɛnna ni kaanba ye ko: ‘bɔnɛ ye talonw ye minw ma jigi, u bena taga jahanama kɔnɔ’. A kulera siɲɛ fila walama siɲɛ saba.
Hadith
Imam Bukhari : 59
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
A y’a fɔ an ye [Qutaiba bin Sa’id] A y’a fɔ an ye [Isma’il bin Ja’far] ka bɔ [Abdullah bin Dinar] ka bɔ [Ibn Umar] ko; Nabi sallallahu ko: ‘Tiɲɛ na, yiri dɔ be yen yiriw cɛma, a furaburuw tɛ ben. O ye ntalen ye silamɛ fɛ’. Cibi y’a ɲininga ko: ‘A fɔ n ye, o ye yiri jumɛn ye?’ O kama, teriw y’a miiri ko min tun be fɔra, o ye yiri dɔ ye min be kulu fila cɛma. Abdullah ko: ‘Ne tun b’a miiri n’ dusukun na ko yiri nin ye datiri ye, nka maloya tun be n’ na k’o fɔ. O kɔ, a tɔɲɔgɔnw y’a ɲininga ko: «E Ala ka ciden, o ye yiri jumɛn ye?» A y’a jaabi ko: ‘Dati yiri’.
Hadith
Imam Bukhari : 60
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
A y’a fɔ an ye [Khalid bin Makhlad] A y’a fɔ an ye [Suliman] A y’a fɔ an ye [Abdullah bin Dinar] ka bɔ [Ibnu Umar] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ, a ko: ‘Tiɲɛ na, yiriw cɛma yiri kelen be yen min furaburuw tɛ ben. O ye ntalen ye silamɛ fɛ’. Cibi y’a ɲininga ko: ‘A fɔ n ye, o ye yiri jumɛn ye?’ O kama, teriw y’a miiri ko min tun be fɔra, o ye yiri dɔ ye min be kulu fila cɛma. Abdullah ko: N tun b’a miiri n dusukun na ko yiri nin ye datumu ye, nka maloya tun be n na k’o fɔ. O kɔ, mɔgɔw ko: «E Ala ka ciden, o ye yiri jumɛn ye?» A y’a jaabi ko: ‘Dati yiri’.
