Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 41
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޙިޝާމް] ގެ ފަރާތުން އަޅުގަނޑުމެން [ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަމަނާގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން، އެކަމަނާއާއެކު އިތުރު އަންހެނަކު ހުންނެވި ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ މި؟' އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ފަންނާ'، ދެން ރިވާވެގެން ދިޔައީ އެކަމަނާގެ ދުޢާއާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 42
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުސްލިމް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އަޅުގަނޑުމެން [ހިޝާމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ނަރަކަ. އަދި الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތް ކަމަށާއި އޭނާގެ ހިތުގައި ހަނޑުލުގެ ދަނޑިއެއްގެ ބަރުދަނާ އެއްވަރުގެ ހެޔޮކަމެއް ވާކަމަށް ބުނާ މީހާ ނަރަކައިން ނެރެވޭނެއެވެ. އަދި الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތްކަމަށާއި އޭނާގެ ހިތުގައި ކަދުރު ދަނޑިއެއްގެ ބަރުދަނާ އެއްވަރުގެ ހެޔޮކަމެއް ވާކަމަށް ބުނާ މީހާ ނަރަކައިން ނެރެވޭނެއެވެ. އަބޫ ޢަބްދުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބާން] ބުންޏެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ޤަތަދާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން [އަނަސް] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކަމަށް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މި ޙަދީޘްގައިވާ އީމާންކަމުގެ ލަފުޒުގެ ބަދަލުގައި ހެޔޮކަން މި ލަފުޒު ވަނީ ގެނެސްފައެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 43
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޙަސަން ބިން އަޝްޝައްބާޙް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ [ޖަޢުފަރު ބިން ޢައުން] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަލް އުމައިސް] ކިޔައިދީފައި، [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] ގެ އަރިހުން [ޠާރިޤު ބިން ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤައިޞް ބިން މުސްލިމް] އަށް އަންގަވާފައިވެއެވެ؛ ޔަހޫދީ މީހަކު ބުނީ: 'އޭ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރ، ކަލޭގެ ފޮތުގައި ކަލޭ ކިޔާ އާޔަތެއް އެބައޮތް، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ޔަހޫދީންނަށް ބާވައިލެއްވިނަމަ، އަޅުގަނޑުމެން -އޭގެ ވަޙީ ދުވަސް- ބަންދު ދުވަހެއް -'ޢީދު-- އަކަށް ހަދާނަމެވެ. އެހެންކަމުން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެއީ ކޮން އާޔަތެއް ހެއްޔެވެ؟' -ޔަހޫދީ- ވިދާޅުވީ: 'މިއަދު އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ތިޔަބައިމީހުންގެ ދީން ފުރިހަމަކޮށް، ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް އަހަރެންގެ ނިޢުމަތް ފުރިހަމަކޮށް، ތިޔަބައިމީހުންގެ ދީނުގެ ގޮތުގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް އިސްލާމްދީން ޚިޔާރުކުރީމެވެ'. -ކިއުއެސް. އަލް މައިދާ އާޔަތް 3-. އެހެންކަމުން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠަބު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގޭ އެ އާޔަތް ރަސޫލާއަށް ބާވައިލެއްވި ދުވަހާއި ތަން، އެއީ އެކަލޭގެފާނު الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަރަފާގައި ހުންނަވާ ހުކުރު ދުވަހުއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 44
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ
[އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [މާލިކު ބިން އަނަސް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ އޭނާގެ ދޮންބައްޕަ - [އަބޫ ސުހައިލް ބިން މާލިކް] - [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން]، [ތަލްހަ ބިން ޢުބައިދުالله] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިވަޑައިގެންނެވި ވާހަކައެވެ މާނައަކީ، ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އާއި ގާތްވެވަޑައިގެން އިސްލާމްދީނާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވެންދެން، އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެމީހާ ބުންޏެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެމީހާ އަނެއްކާވެސް އަހާލިއެވެ: 'އެކަމުގެ އިތުރުން އަހަންނަށް އިތުރު ކަމެއް އެބައޮތް ހެއްޔެވެ؟' الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތަލްޙަ ބިން ޢުބައިދުالله ވިދާޅުވިއެވެ: ދެން އެމީހާ ފުރައިގެން ދިޔައީ: الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަހަރެން އެކަން އިތުރު ނުކުރާނަމެވެ. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 45
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
އަޅުގަނޑުމެން [އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢަލީ އަލް މަންޖޫފީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ރައުޙް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢައުފް] [އަލްޙަސަން] ގެ އަރިހުން އަދި [މުޙައްމަދަށް] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި އޮތީ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ މުސްލިމް، އީމާންތެރިކަމުންނާއި ޘަވާބުގެ އުއްމީދުގައި، އަދި ޖަނާޒާގެ ނަމާދުކޮށް ވަޅުލުން ނިމެންދެން އެއާއެކު ހުރެ، ދެން އެނބުރި އަންނަނީ ދެ ޤިރާތާއެކު، ކޮންމެ ޤިރާތެއް އުޙުދު ފަރުބަދައާ އެއްވަރެވެ. އަދި އެކަމުގެ މައްޗަށް ނަމާދުކޮށް، ވަޅުލުމުގެ ކުރިން އެނބުރި އަންނަ މީހާ، ދެން އެނބުރި އަންނާނީ އެއް ޤިރާތާއެކުގައެވެ.' މި ޙަދީޘަކީވެސް [ޢުޘްމާން އަލް މުޢާޘީން] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢައުފް] [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޢަރުޢަރާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޒުބައިދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އަހަރެން [އަބޫ ވަޢީލް] އާއި މުރުޖިޢާއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ ފާސިޤުވުމާއި އޭނާއާ ހަނގުރާމަކުރުމަކީ ކުފުރެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 47
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު] [ޙުމައިދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި، އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައި [އަނަސް ބިން މާލިކް] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑަށް [ޢުބާދާ ބިން އަޝް ޝާމިތު] އަންގަވާފައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ނިކުމެވަޑައިގަތީ ލައިލަތުލް ޤަދްރާއި ބެހޭގޮތުން ވިސްނައިދިނުމަށެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 48
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޞައްދަދަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] [އަބޫ ޛުރާޙު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙިޔާން ޠައިމީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޙަޔާން ޠާއިމީ] އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްދުވަހަކު އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބީންނަށް ހާޒިރުވެވަޑައިގެން، މަލާއިކަތާ ޖިބްރީލް (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އައިސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ އީމާންތެރިކަން؟' ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: އީމާންކަމަކީ الله އާއި އެކަލާނގެ މަލާއިކަތުންނާއި އެކަލާނގެ ފޮތްތަކާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލުންނާއި ބައްދަލުވުމާއި ޤިޔާމަތްދުވަހަށް އީމާންވުމެވެ.' -ޖިބްރީލް صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: އިސްލާމްދީނަކީ الله އަށް އަޅުކަންކޮށް އެކަލާނގެއަށް އެއްވެސް ކަމެއް ޝަރީކު ނުކުރުމާއި، ނަމާދު ޤާއިމުކުރުމާއި، ފަރުޟު ޒަކާތް ދެއްކުމާއި، ރަމަޟާން މަހު ރޯދަ ހިފުމެވެ. -ޖިބްރީލް صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވީ: "ތިޔަބައިމީހުން الله އަށް އަޅުކަން ކުރަނީ އެކަލާނގެ ފެންނަ ފަދައިންނެވެ. -ޖިބްރީލް صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: "އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވޭ މީހާއަށް ސުވާލުކުރާ މީހާއަށްވުރެ ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވައެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ނިޝާންތައް އަހަރެން ބަޔާންކޮށްދޭނަމެވެ. ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ކިޔަވާފައި ވެއެވެ: "ހަމަކަށަވަރުން ޤިޔާމަތް ދުވަހުގެ ޢިލްމު އޮތީ ހަމައެކަނި الله ގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ." -ކިއުއެސް. ލުޤްމާން: 34-. އެއަށްފަހު ޖިބްރީލް صلى الله عليه وسلم ފުރައިގެން ދިޔައިރު، ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ: "އޭނާ މިގޮތަށް މޫނު އަޅުވާށެވެ." އެކަމަކު ޞަޙާބީންނަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުފެނުމުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "އެއީ މީސްތަކުންނަށް ދީން ދަސްކޮށްދިނުމަށް އަންނަ މަލާއިކަތާ ޖިބްރީލް އެވެ." އަބޫ ޢަބްދުﷲ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 49
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ
[އިބްރާހީމް ބިން ޙަމްޒާ] އަޅުގަނޑުމެންނާ ރިވާކުރެއްވި، [އިބްރާހިމް ބިން ސަޢްދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޢުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސް] އޭނާއާ ރިވާކުރެއްވި ކަމަށް، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބޫ ސުފްޔާން ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ޙިރާކްލިއަސް އޭނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެން ކަލޭގެފާނާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، އެމީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަނީތޯ ނުވަތަ މަދުވަމުންތޯއެވެ؟ އެހެންވީމާ ތިޔަ ވިދާޅުވީ އެމީހުން އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށާއި، އެއީ އީމާންތެރިކަން ފުރިހަމަވާންދެން ކުރިއަރަމުންދާނެ ގޮތެވެ. އަދި އަހަރެން ކަލޭމެންނާ ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭނާގެ ދީނާމެދު ނުރުހުމުގެ ސަބަބުން މުރުތައްދުވާ މީހަކު އެބަހުރިތޯއެވެ؟ ދެން ތިޔަބައިމީހުން ބުނީ: ނޫން، ފަހެ، ހަމަ އެފަދައިން އީމާންކަން ހިތުގައި ބޮޑުވުމުން އެކަމާ މެދު ނުރުހުން ނުވާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 50
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ
[އަބޫ ނޫޢިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒަކަރިއްޔާ] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަމީރު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެންނަށް އަޑުއިވުނީ [އަން ނޫޢްމާން ބިން ބަޝީރު] ބުނި އަޑެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އެދެމެދުގައި ގިނަ ބަޔަކަށް ނޭނގޭ ޝައްކު ކުރެވޭ ކަންތައްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. ފަހެ، ޝައްކު ކުރެވޭ ކަންކަމާ ދުރުހެލިވާ މީހާ ވަނީ އޭނާގެ ދީނާއި ޢިއްޒަތް ރައްކާތެރިކޮށްދީފައެވެ. އަދި ޝައްކު ކުރެވޭ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިއްޖެ މީހަކީ، ވެއްޓިދާނެ ކަމަށް ބިރުގަންނަ ފަރުބަދައެއްގެ އަރިމަތީގައި އޭނާގެ ދޫނި ގެންގުޅޭ ކުއްތާ ބެލެހެއްޓުންތެރިއެއް ފަދަ މީހެކެވެ. ކޮންމެ ރަސްކަލަކަށްވެސް ޙައްދެއް އޮންނަކަން ދަންނާށެވެ، އަދި އެކަލާނގެ ބިމުގައި الله ތަޢާލާ ޙަރާމް ކުރެއްވުމުގެ ޙައްދަކީ އެކަލާނގެ ޙަރާމް ކުރައްވާފައިވާ ކަމެއްކަން ދަންނާށެވެ. އަދި ކޮންމެ ހަށިގަނޑެއްގައިވެސް ލޭހޮޅިއެއް ހުންނަކަން އެނގޭށެވެ، އެއީ ރަނގަޅު އެއްޗެއްނަމަ، ހަށިގަނޑު ރަނގަޅު އަދި ފަސާދަވެފައިވާނަމަ ހަށިގަނޑު ފަސާދަވެފައިވާ ކަމެވެ. އެއީ ހިތްކަން އެނގޭށެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 51
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
އަލީ ބިން އަލްޖަޢުދީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޝުޢޫބާ އަބޫ ޖަމްރާގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ: އަހަރެން އިބްނު އައްބާސް އާއި އެކު އިށީނދެގެން އިންއިރު، އޭނާގެ ކާޕެޓްގައި އިށީނދެ އިނުމަށް ދަޢުވަތު ދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުގައި ދެމަސް ދުވަހު އުޅުމަށްފަހު ދެންނެވިއެވެ: އަބޫޤައިސްގެ ރަސޫލުން ރަސޫލާގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަތުމުން، އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން ބުނީ: 'ރަބީޢާ!' އެކަލޭގެފާނު، الله ތަޢާލާ އެކަލޭގެފާނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލުން ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޢަމަލުކުރެވޭނެ ސާފު ފިލާވަޅެއް ދަސްކޮށްދީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދަސްކޮށްދީ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ސުވަރުގެއަށް ވަދެވޭނެ ފިލާވަޅެއް ދަސްކޮށްދެއްވާށެވެ.' ދެން އެބައިމީހުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ބުއިންތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެބައިމީހުންނަށް ހަތަރު ކަމެއް އަމުރުކުރައްވައި ހަތަރު ކަމެއް މަނާކުރައްވައި، ހަމައެކަނި الله އަށް އީމާންވުމަށް އަމުރުކުރައްވައި، ދެން ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެއުރެން ޖަވާބު ދިނީ: اللَّه اللَّه و އެކަލާނގެ ރަސޫލާ އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ'. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ: الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތްކަމާއި މުޙައްމަދަކީ ރަސޫލާ ކަމުގައި ހެކިވެ، ނަމާދު ޤާއިމުކުރުމާއި، ޒަކާތް ދެއްކުމާއި، ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދަ ހިފުމާއި، ހަނގުރާމައިގެ ޣަނީމާގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި ދިނުމެވެ'. އަދި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއުރެންނަށް ހަތަރު ކަމެއް ޙަރާމް ކުރެއްވިއެވެ. ނުވަތަ އެކަލޭގެފާނު (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) މުޤައްޔިރު - ނަޤީރު ނޫން- ވިދާޅުވި އެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 52
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުﷲ ބިން މަސްލަމާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މާލިކު] [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޤަމާ ބިން ވަޤާޝް] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށްޓަކައި ހިޖުރަކުރަން ގަސްތުކުރާ މީހަކު ދެން އޭނާގެ ހިޖުރައަކީ الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށްޓަކައެވެ. ދުނިޔޭގެ ފައިދާއަށްޓަކައި ނުވަތަ ކައިވެނި ކުރަން ބޭނުންވާ އަންހެނަކާޓަކައި ހިޖުރަކުރަން ގަސްތުކުރާ މީހާ، ދެން އޭނާގެ ހިޖުރައަކީ އޭނާ ގަސްތުކުރި ކަމަކަށްޓަކައެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 53
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްޖާޖު ބިން މިންހާލް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އަޅުގަނޑުމެން [ޝުޢޫބާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑަށް [ޢަދީ ބިން ތާބިތު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ޖަޒާއެއް ލިބުމުގެ ނިޔަތުގައި، ދެން އެއީ އޭނާއަށް ޞަދަޤާތެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 54
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
އަލްޙަކަމް ބިން ނާފިޢު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، ޝުޢައިބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަޒްޒުހްރީގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި، ޢާމިރު ބިން ސަޢުދުގެ އަރިހުން، ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާސްގެ އަރިހުން، އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ އެކަމުގެ އިނާމު ލިބިފައި، އަނބިމީހާގެ އަނގައިގައި ޖަހާ އެއްޗެއް ހިމެނޭ ގޮތަށް."
Hadith
Imam Bukhari : 55
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޞައްދަދަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، [އިސްމާޢީލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޖާރިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [ޤައިޞް ބިން އަބޫ ޙާޒިމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ: 'ނަމާދު ޤާއިމުކުރުމަށާއި، ޒަކާތް ދެއްކުމަށާއި، ކޮންމެ މުސްލިމަކަށް ނަސޭހަތްތެރިވުމަށް الله ގެ ރަސޫލާއަށް ބައިޢަތު ހިފުމަށް ވަޢުދުވީމެވެ.'
Hadith
Imam Bukhari : 56
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ
އަބޫ އަން ނޫމާން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އަބޫ ޢަވާނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޒިޔާދު ބިން ޢަލާޤާގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: އަލްމުޣިރާ ބިން ޝުޢޫބާ އަވަހާރަވުމުން ޖާރިރު ބިން ޢަބްދުالله ވިދާޅުވާ އަޑުއަހަން، الله އަށް ޙަމްދުކޮށް މަތިވެރިކުރައްވައި ތެދުވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވީ: ވަލީއަހުދު އަންނަނީ، އަދި މިހާރު އޭނާގެ ވަލީއަހުދު އަތުވެއްޖެ،' ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ މި ލީޑަރަށް - އަލް މުޣީރާ - އަށް الله ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ކިބައިން މާފުކުރައްވާށެވެ، ސަބަބަކީ އޭނާ މާފުކުރަން ލޯބިކުރާތީއެވެ.' ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: އައްމާ ބަޢުދޫ، ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ގޮސް ވިދާޅުވިއެވެ: އިސްލާމްދީނަށްޓަކައި ކަލޭގެފާނަށް ބައިޢަތު ހިފުމެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑަށް ޝަރުޠެއް ދެއްވައި ކޮންމެ މުސްލިމަކަށް ނަސޭހަތްތެރިވެވަޑައިގަތުމުން އެކަމަށްޓަކައި އެކަލޭގެފާނަށް ބައިޢަތު ހިފުނީމެވެ. ދެން މާފަށް އެދިވަޑައިގެން ޕަލްޕިޓުން ފައިބައިވަޑައިގަތެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ
އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތް އެއްޗެއް [މުޙައްމަދު ބިން ސިނާން] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ފުލައިޙް] ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. އަދި އެހެން ގޮތަކުންވެސް މިފަދަ ޙަދީޘެއް ރިވާކުރެވިފައި ވެއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އިބްރާހިމް ބިން އަލް މުންޟިރު] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [މުޙައްމަދު ބިން ފުލައިޙް] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑަށް [ޙިލާލް ބިން ޢަލީ] [އަތޯޢު ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: އޭރު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ހުންނެވީ އ އެއްވެ ބަޔަކާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރަމުން ދިޔައިރު، ކުއްލިއަކަށް ބަދުޢީ އަރަބިއަކު އައިސް ސުވާލު ކުރިއެވެ: 'ޤިޔާމަތް އަންނަނީ ކޮން އިރަކު ހެއްޔެވެ؟' އެކަމަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ ވާހަކަފުޅު ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. މި ވަގުތު ބައެއް މީހުން ބުނީ؛ 'އޭނާ ބުނި އެއްޗެއް އަޑު އިވުނު ނަމަވެސް އޭނާ ބުނި އެއްޗެއް ކަމުނުދިޔަ'،' އަދި ބައެއް މީހުން ބުންޏެވެ؛ 'އޭނާ ދެއްކި ވާހަކައެއް އަޑުއިވިފައި ނުވާކަމެވެ.' އެންމެ ފަހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވާހަކަފުޅު ނިންމަވާލެއްވުމަށްފަހު، ޤިޔާމަތާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރި މީހާ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެމީހަކު ބުންޏެވެ: 'އަހަރެން، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ!'. ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: 'އަމާނާތް ގެއްލިއްޖެނަމަ ދެން އިންތިޒާރު ކުރައްވާނީ ދުނިޔެ ނިމުމަކަށް އައުމަށެވެ'. އެމީހަކު ސުވާލުކުރީ 'މެންޑޭޓް ނެތިގެން ދިޔައީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟' ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ކަންކަން ތަޖުރިބާކާރުންނަށް ދޫކޮށްނުލައިފިނަމަ، ދެން އަޅުގަނޑުމެން ތިބޭނީ ދުނިޔޭގެ ނިމުމަކަށް އިންތިޒާރުކޮށްގެންނެވެ'.
Hadith
Imam Bukhari : 58
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަން ނޫޢުމާން ޢަރީމް ބިން އަލް ފަދުލާލް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ ޢަވާނާ] އަށް [އަބޫ ބިޝީރު] ގެ އަރިހުން [ޔޫސުފް ބިން މަހާކް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރޫ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި އޮތީ، އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެން ކުރިއަށް ދިޔަ ދަތުރެއްގައި އަޅުގަނޑުމެންނާ ދިމާވެވަޑައިގަންނަވަންދެނެވެ ނަމާދުގެ ވަގުތު ގާތްގަނޑަކަށް ނިމިގެން ދިޔައިރު، އަހަރެމެން ވުޟޫކޮށްފައިވަނީ ފައި ފޮހެލައިގެންނެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ބާރު އަޑަކުން ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަނބިކަނބަލުންގެ ފައިތިލަ ތެމިފައި ނުވާ މީހުންނަށް، އެމީހުން ނަރަކައަށް ވަދެވޭނެއެވެ.' އޭނާ މިހެން ބުނެފައިވަނީ ދެތިން ފަހަރުއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 59
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު] [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރުގެ] ކިބައިން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެއީ މުސްލިމެއްގެ މިސާލެވެ.' ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެކުވެރިން ހީކުރީ އޭނާ މާނަކުރަނީ ވާދީގައި ހުރި ގަސް ކަމުގައެވެ. އަބްދުالله ވިދާޅުވީ، ގަހަކީ ޚުދުމުލައެއް ކަމަށް ހިތުގައި ހީވި ނަމަވެސް އެ ބުނަން ލަދުގަތީމެވެ. ދެން ޞަޙާބީން ސުވާލުކުރިއެވެ: އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެއީ ކޮން ގަހެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Bukhari : 60
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
[ޚާލިދު ބިން މަޚްލާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރު] [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އަދި އެއީ މުސްލިމެއްގެ މިސާލެވެ.' ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެކުވެރިން ހީކުރީ އޭނާ މާނަކުރަނީ ވާދީގައި ހުރި ގަސް ކަމުގައެވެ. އަބްދުالله ވިދާޅުވީ: ގަހަކީ ޚުދުމުލައެއް ކަމަށް ހިތުގައި ހީވި ނަމަވެސް އެވާހަކަ ބުނަން ލަދުގަތީމެވެ. ދެން މީސްތަކުން ބުނީ: އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެއީ ކޮން ގަހެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
